NL7907111A - Kleurentelevisie-ontvanger met een kleurenkathode- straalbuis van het indextype. - Google Patents

Description

V - .

-1- ψ

Kleurentelevis ie-ontvanger met een kleurenkathodestraalbuis van het indextype.

De uitvinding heeft betrekking op een kleurentelevisie-ontvanger met een kleurenkathodestraalbuis van het index-type .

Bij bekende kleurentelevisie-ontvangers vindt toepassing 5 plaats van een kleurenkathodestraalbuis, waarbij een enkelvoudige electronenbundel dient voor aftasting van het beeldscherm, dat binnen zijn effectieve beeldgebied is voorzien van triaden of drietallen van steeds een rode, een groene en een blauwe kleurfosforstrook? de kleurfosforstroken strekken 10 zich steeds in de verticale richting uit, waarbij de triaden elkaar in de horizontale of aftastrichting steeds herhalen of opvolgend. Op het binnenoppervlak van het beeldgebied bevinden zich bovendien indexfosforstroken, die zich in de horizontale of aftastrichting op enige afstand van elkaar in voorafbepaal-15 de positierelatie tot de triaden met kleurfosforstroken uitstrekken; deze indexfosforstroken geven stralingsenergie af wanneer zij door de aftastelectronenbundel worden getroffen.

De door de indexfosforelementen afgegeven stralingsenergie beinvloedt een foto-detector of dergelijke, die een bijbeho-20 rend indexsignaal afgeeft, dat wordt gebruikt voor besturing van de poort- of schakelbewerking van de voor modulatie van de electronenbundel dienende kleursignalen. Het indexsignaal dient daarbij als referentiesignaal ter verkrijging van de juiste bundeldichtheidsmodulatie, dat wil zeggen ter bepa-25 ling van de juiste electronenbundelstroomsterkte, met behulp van respectievelijk het rode, het groene en het blauwe primaire kleursignaal tijdens aftasting door de electronenbundel van de respectievelijk rood licht, groen licht en blauw licht afgevende kleurfosforstroken.

30 Teneinde zeker te stellen, dat de schakelbewerking van de voor modulatie van de electronenbundeldichtheid dienende kleur-. Signalen op betrouwbare en met de aftasting van de kleurfosforstroken gesynchroniseerde'wijze plaats vindt, is het 79071t1 ί -2- noodzakelijk, dat het indexsignaal ononderbroken ter beschikking staat, dat wil zeggen onafhankelijk van de signaalinhoud van een op een bepaald ogenblik aan de ontvanger toegevoerd kleurenvideosignaal. Bij bekende kleurentelevisie-ontvangers 5 met een kathodëstraalbuis van het iüdextype doet zich echter het verschijnsel voor, dat wanneer het aan de ontvanger toegevoerde videosignaal het zwarte niveau vertoont, dat -wil zeggen tijdens weergave van een zwart of donker gedeelte van hét zichtbaar te maken televisiebeeld, de electronenbundel-10 stroomsterkte een zodanige lage waarde krijgt, dat de index-phosforstroken in onvoldoende mate door de electronenbundel worden aangestoten; het gevolg daarvan is, dat slechts een zwak of slecht gedefinieerd indexsignaal wordt verkregen, zodat de schakelbewerking van de voor de bundeldichtheidsmodu-15 latie dienende kleursignalen op grond van een dergelijk slecht gedefinieerd indexsignaal niet goed mogelijk is.

Voorts kan worden opgemerkt, dat bij bestaande kleurentelevi-si-ontvangers met een kathodëstraalbuis van het indextype verschillende eigenschappen, 'zoals bijvoorbeeld het afsnijd-20 niveau, van de kathodëstraalbuis van buis tot buis kunnen variëren, waardoor ongewenste variaties en definitief buten in het indexsignaal optreden wanneer dit laatstgenoemde tijdens het zwarte niveau van het videosignaal, wordt uitgelezen. Dergelijke variaties in de eigenschappen van de kathodestraal-25 buis verhogen de kans, dat tijdens een zwart niveau van het ontvangen videosignaal een betrouwbaar, goed gedefinieerd indexsignaal wordt verkregen.

De onderhavige uitvinding stelt zich ten doel, een kleu-rentelevisie-ontvanger met een kleurenkathodestraalbuis van 30 het indextype te verschaffen, waarbij de hiervoor genoemde beswaren zich niet voordoen.

Voorts stelt de uitvinding zich ten doel, een dergelijke kleurentelevisie-ontvanger te verschaffen, waarbij onafhankelijk van de signaalinhoud van een ontvangen videosignaal on-35 der alle omstandigheden een geschikt indexsignaal wordt verkregen .

Een ander doel van de uitvinding is het verschaffen van 7 9 0 7 1 1 t -3- * * een kleurentelvisie-ontvanger met een kathodestraalbuis van het indextype, waarbijde minimumwaarde van de electronenbun-delstroomsterkte op stabiele en positieve wijze zodanig wordt gefixeerd, dat de vorming en uitlezing van een indexsignaal 5 van voldoende kwaliteit zelfs dSn wordt zeker gesteld, wanneer het aan de ontvanger toegevoerde videosignaal'het zwarte niveau vertoont.

Nog een ander doel van de uitvinding is het verschaffen van een kleurentelevisie-ontvanger met een kathodestraalbuis 10 van het indextype, waarbij de tijdsperiode, waarin de aftasting van het inloopgebied van het beeldscherm plaats vindt, gedurende ieder aftastinverval wordt gebruikt voor stabiele en positieve bepaling, van een minimale bundelstroomsterkte waarde, waardoor de vorming van een geschikt en voldoende index-15 signaal wordt zeker gesteld, onafhankelijk van de signaalin-houd van een ontvangen videosignaal tijdens de aftasting van het effectieve beeldgebied van het beeldscherm.'

Daartoe gaat de uitvinding uit van een kleurentelevisie-ontvanger met een kleurenkathódestraalbuis van het indextype 20 met een. beeldscherm en een electronenkanon voor afgifte van een tijdens aftastintervallen herhaaldelijk het beeldscherm aftastende electronenbundel; volgens de uitvinding dient een dergelijke ontvanger te zijn voorzien van; middelen voor toe- ~ voer van een zodanige potentiaal aan de kathodestraalbuis, 25 dat gedurende een voorafbepaalde periode van ieder aftastin-terval, bijvoorbeeld wanneer de bundel door het inloopgebied beweegt, een stroom in de electronenbundel optreedt; middelen voor opwekking en afgifte van een signaal met een van de 'electronenbundelstroom afhankelijk niveau voor vorming van 30 indexsignaal bij aftasting van ieder indexelement door de e-lectronenbundel; middelen voor zodanige besturing van de aan de kleurenkathódestraalbuis toegevoerde potentiaal, dat een stuurpotentiaal wordt verkregen, welke de niveau van het indexsignaal constant houdt; middelen voor opwekking en afgifte 35 van een referentiepotentiaal, die vanaf de stuurpotentiaal in de voor verlaging van de electronenbundelstroom geschikte richting afwijkt; en van middelen voor toevoer van 7907111 9 -¾ -4- kleursignalen aan de kathodestraalbuis met de referentiepo-tentiaal als referentiewaarde voor het zwarte niveau van de toegevoerde kleursignalen tijdens de aftasting van het beeld-gebied door de electronenbundel.

5 De uitvinding zal worden verduidelijkt in de nu volgende beschrijving aan de hand van de bijbehorende tekening van enige uitvoeringsvormen/ waartoe de uitvinding zich echter niet-beperkt. In. de tekening tonen: figuur 1 een blokschema van een kleurentelevisie-ont-1Q vanger met een kathodestraalbuis van het indextype volgens een uitvoeringsvorm van de uitvinding, figuur 2A een schematische weergave van het inloopgebied en het effectieve beeldgebied van het beeldscherm van een kleurenkathodestraalbuis van het indextype van de ontvanger 15 volgens figuur 1 en figuur 2B-2H enige op de zelfde ruimtelijke schaal als figuur 2A getekende golfvormen ter verduidelijking van de werking van de televisie-ontvanger volgens figuur 1, figuur 3 een grafiek, die de relatie tussen de aandrijf-20 spanning en het indexsignaal bij een kleurenkathodestraalbuis van het indextype laat zien , figuur 4A een schematische weergave van een gedeelte van de dwarsdoorsnede van het beeldscherm van de kleurenkathodestraalbuis van de ontvanger volgens figuur 1 en figuur 4B-4N 25 enige op'de zelfde ruimtelijke schaal als figuur 1 getekende golfvormen ter verduidelijking van de werking van de televisie-untvanger volgens figuur 1, figuur 5 een meer gedetailleerd schema van enige schake-lingscomponenten van de ontvanger volgens figuur 1 en 30 ' figuur 6 een schema van een als fasevergrendelde lus uitgevoerde schakeling van de ontvanger volgens figuur .1. .

Zoals het blokschema volgens figuur 1 laat zien, bevat een kleurentelevisie-ontvanger 10 van het hier beschouwde type 35 volgens de uitvinding een kleurenkathodestraalbuis 11 van het indextype met een beeldscherm 12, dat op het binnenoppervlak van de uit glas vervaardigde of op andere wijze doorzichtige 7907111 i

<L

-5- grondplaat van het beeldbuisomhulsel is aangebracht voor aftasting door een electronenbundel 13, die uitgaat van een in het halsgeöeelte van het beeldbuisomhulsel aangebracht elec-tronenkanon 14. Zoals figuur 4A laat zien, bevat het beeld-5 scherm 12 van de kathodestraalbuis 11 van het indextype een aantal verticaal verlopende, onderling evenwijdige triaden van steeds een rood, een groen en een blauw kleurphosforele-ment of {strook) R, G en B die elkaar in de horizontale of aftastrichting opeenvolgend herhalen op het effectieve beeld-10 gebied 15 van het beeldscherm 12. Tussen aangrenzende kleur-phosforstroken R, G en B is op het binnenappervlak van de grondplaat van de beeldbuis 11 een laag 16 van geschikt zwart materiaal, zoals koolstof aangebracht; deze laag 16 strekt zich bovendien uit over de zich rondom het effectieve beeld-15 gebied 15 bevindende randgedeelten van de grondplaat, welke een inloopgebied 17 omvatten, dat door de electronenbundel 13 aan het begin van ieder horizontaal aftastinterval wordt afgetast. Een metallische achterlaag 18, bijvoorbeeld van aluminium, is bijvoorbeeld door opdampen als een dunne laag over 20 het gehele achteroppvervlak van het scherm 12 aangebracht; de achterlaag 18 weerkaatst opvallend licht, doch laat electronen goed door. Als gevolg daarvan kan de electronenbundel 13 de achterlaag 18 penetreren en vervolgens de kleurphosforstroken R , G en B exciteren,terwijl het door de stroken als gevolg 25 van een dergelijke exitatie uitgezonden lucht grotendeels in voorwaartse richting naar de kijker wordt weerkaatst, doch praktisch niet in het inwendige van de kleurenkathodestraal-buis 11 terecht komt.

De ihdexphosforstroken of -elementen I strekken zich in 30 verticale richting op het achteroppervlak van de metallische achterlaag 18 uit op plaatsen, die zich in horizontale richting op enige afstand van elkaar zowel over het effectieve beeldgebied 15 als het inloopgebied 17 van het beeldscherm uitstrekken. De indexphosforstroken I zijn volgens een vooraf-35 bepaalde positierelatie ten opzichte van de kleurphosforstroken R, G en B gevormd. Bij de hier beschreven uitvoeringsvorm bedraagt de afstand tussen de indexphosforelementen I of steek 7907111 ΐ -6- van de elementen twee-derde van de steek van de triaden van rode, groene en blauwe kleurphosforstroken R, G en B, waarbij de indexphosforelementen I binnen het effectieve beeldgebied 15 zich tussen de aangrenzende, rode, groene en blauwe phos-5 forstroken R, G en B uitstrekken.

Figuur 1 laat zien, dat aan de buitenzijde van het trechtervormige gedeelte van het omhulsel van de kleurenkathode-straalbuis 11 een foto-detector 19 is aangebracht, welke dient voor detectie van door de indexelementen I afgegeven licht 10 (zie de gebroken pijl 20 in figuur 1) wanneer deze tijdens de aftastbeweging van de lectronenbundel 13 daardoor geexciteerd worden.

Uit het ontvangen videosignaal wordt op geschikte wijze een horizontaal, impulsvormig synchronisatiesignaal PH (zie 15 figuur 2B) afgescheiden, dat aan de stelaansluiting S van een flip-flop 21 wordt toegevoerd, zodat het uitgangssignaal F

Λ volgens figuur 2C van de flip-flop aan de achterflank van het impulsvormige synchronisatiesignaal de binaire waarde "1” aanneemt. Zoals nog meer in details zal worden beschreven, 20 vindt de terugstelling van de flip-flop 21 plaats op het tijdstip, waarop de electronenbundel de grenslijn tussen het in-loopgebied 17 en het effectieve beeldgebied 15 overschrijdt; het uitgangssignaal F gaat dan van zijn binaire waarde "1"

X

naar zijn lage binaire waarde "0”, zoals uit vergelijking van 25 de figuren 2A en 2C naar voren komt. Het beschreven uitgangssignaal F van de flip-flop 21 dient voor zodanige besturing Λ van een schakeleenheid 22', dat deze slechts gedurende die periode van ieder aftastinterval, waarin het signaal F de bi- <2v

naire waarde "1" heeft, geleidend is en een signaal kan door-30 laten. Zoals figuur 1 laat zien, is de schakeleenheid op-oenomen tussen de uitgang van een spanningscomparator 23 en een electrode van de kathodestraalbuis 11, bijvoorbeeld het eerste rooster 24 van het electronenkanon 14, waardoor besturing van de stroomsterkte van de electronenbundel 13 wordt 35 verkregen. Gedurende diê periode van ieder aftastinterval, waarin de electronenbundel 13 het inloopgebied 17 van het beeldscherm 12 aftast, wordt derhalve een uitgangssignaal VM

79 0 71 1-1 ( -7- * van de comparator 23 via de schakeleenheid 22 aan het rooster 24 toegevoerd, zodat wordt zeker gesteld, dat een geschikte bundelstroomsterkte voor afgifte van de electronenbundel 13 wordt verkregen.

5 Wanneer een op dergelijke wijze bestuurde electronenbun- . del 13 een indexelement I van het inloopgebied 17 aftast, zal het als gevolg daarvan door het indexelement afgegeven licht 20 worden gedetecteerd door de fotodetector 19, die dan een bijbehorend uitgangssignaal aan een bandfilter 25 afgeeft.

10 Het bandfilter 25 is ontworpen voor doorlating van signalen • binnen een frequentieband, die bepaald wordt door steek tussen aangrenzende indexelementen I en de aftastsnelheid van de electronenbundel 13. Meer in het bijzonder vormt het uitgangssignaal van het filter 25 een indexsignaal S_, waarvan de fre-15 quentie wordt bepaald door de steek tussen de indexelementen I en aftastsnelheid van de bundel 13. Dit indexsignaal Sj wordt toegevoerd aan een amplitudedetector 26, die de amplitude van het signaal detecteert en een daarmede overeenkc-. mende detectie-uitgangsspanning VQ afgeeft. Hoewel het index-20 Signaal en de detectie-uitgangsspanning slechts voor de aftastperioden van het inloopgebied 17 in respectievelijk de figuren 2D en 2E zijn weergegeven, zal het duidelijk zijn, dat een dergelijke weergeefbeperking slechts ter wille van de duide- _ lijkheid heeft plaats gevonden, en dat het indexsignaal en 25 de detectieuitgangsspanning in werkelijkheid ook tijdens aftasting van het effectieve beeldgebied 15 worden verkregen.

De detectie-uitgangsspanning VD wordt toegevoerd aan een bemonster- en -houdschakeling 27, die door de dalende flank van het impulsvormige signaal F (figuur 2C) wordt gestart, zodat 30 de schakeling 27 een uitgangsspanning (zie figuur 2F) af geeft, waarvan het niveau overeenkomt met de door de amplitude-detector 26 aan het einde van de aftasting van het inloopgebied 17 afgegeven detectie-uitgangsspanning V^. Deze uitgangs-spanning VH van de bemonster- en -houdschakeling 27 wordt toe-35 gevoerd aan de ene ingang van de spanningscomparator 23, waarvan de andere ingang wordt gevoed met een referentiespanning die kan worden ingesteld door middel van een variabele 7907111 -8- weerstand 28, die tussen een voedingsspanningsaansluiting van de potentiaal +V en aarde is opgenomen.

O O

De resulterende uitgangsspanning VM van de spanningscom-parator 23 heeft, wanneer hij via de dan in zijn geleidende 5 toestand verkerende schakeleenheid 22 naar het eerste rooster 24 van de kleurenkathodestraalbuis wordt doorgelaten, hetgeen geschiedt tijdens aftasting van' het inloopgebied 17, als taak om de elect.ronenbundelstroomsterkte constant te houden, zodat tijdens aftasting van het inloopgebied een indexsignaal Sj 10 van althans tenminste nagenoeg constante amplitude wordt verkregen. Daarbij treedt een terugkoppeleffect op, voor de door middel van de variabele weerstand 28 gevormde referentiespan-ning wordt een zodanige waarde gekozen, dat een betrekkelijk sterke electronehbundelstroomsterkte wordt verkregen, waardoor 15 wordt zeker gesteld, dat bij aftasting van de zich in het inloopgebied 17 bevindende inexphosforelementen I een betrekkelijk sterk indexsignaal wordt verkregen.

Bij de in de tekening weergegeven kleurentelevisie-ont-vanger 10 volgens de uitvinding worden de rode, groene en blau-20 we kleursignalen ER, E^ en Εβ op geschikte wijze uit het ont-· vangen kleurentelevisiesignaal gedemoduleerd en aan de .zwart-niveau-compensatieschakeling 29 toegevoerd. De uitgangsspanning van de comparator 23 wordt voorts aan een- niveauver-schuivingsschakeling· 30 toegevoerd, waarin de uitgangsspan-25 ning VM in niveau wordt verschoven naar een waarde Vg (figuur 2H)' die met een constant bedrag lager ligt dan de spanningswaarde en eveneens aan de zwart-niveau-coropensatie-schakeling 29 wordt toegevoerd. Zoals nog in detail zal worden beschreven, dient de schakeling 29 om de referentiespanning 30 of -potentiaal Vg als referentieniveau voor de. primaire kleursignalen Er, Eq en Εβ te gebruiken, zodat deze primaire kleursignalen in niveau niet lager dan de referentiespanning of -potentiaal Vg kunnen komen;'dit wil zeggen dat het spanningsniveau Vg het zwarte niveau door de schakeling 29 afge-35 geven, gecompenseerde primaire kleursignalen E’R, E'G en Erg vormt. De spanningswaarde Vg is zodanig gekozen, dat tijdens aftasting van het effectieve beeldgebied 15, dat wil zeggen 790711} -9- wanneer de gecompenseerde primaire kleursignalen aan het rooster 24 van de kleurenkathodestraalbuis 11 worden toegevoerd voor modulatie van de stroomsterkte van de electronenbundel 13, zelfs tijdens het zwarte niveau van het ontvangen video-5 signaal een electroneribundelstroom van voldoende sterkte aanwezig is om zeker te stellen, dat de zich binnen het beeldgebied 15 van het beeldscherm bevindende indexphosforelementen I in voldoende mate door de electronenbundel 13 worden geëxciteerd .

10 De gecompenseerde primaire kleursignalen E'R, E'G en Ε'β worden via respectievelijk bijbehorende schakeleenheden 31^, 31- en 31^ selectief aan het rooster 24 van de kathodestraal-

Ka jd

Luis 11 toegevoerd voor besturing van de bundelstroomsterkte van de electronenbundel 13 tijdens aftasting daardoor van de 15 respectievelijke kleurphosforstroken R, G' en B binnen het effectieve beeldgebied 15. Meer in het bijzonder, en zoals hierna nog meer in detail zal worden beschreven·, worden de schakeleenheden 31_., 31- en 31_ in reactie op het index-signaal S^. bij herhaling sequentieel‘geleidend gemaakt tij-20 dens de aftasting door de electronenbundel 13 van de over het effectieve beeldgebied 15 verdeeld aangebrachte kleurphosforstroken R, G en B; het gevolg hiervan is, dat de gecompenseerde primaire kleursignalen synchroon aan het rooster 24 van de -kathodestraalbuis 11 worden toegevoerd.

25 Zelfs in diè gevallen, waarin bepaalde eigenschappen van kathodestraalbuizen, zoals bijvoorbeeld het afsnijdniveau, van buis tot buis kunnen variëren, ondergaat de relatie van de aandrijf spanning tot de kathodestroom, dat wil zeggen de relatie van de aandrijfspanning tot het niveau van het indexsignaal 30 Sj, welke relatie vaak wordt aangeduid als de " γ -waarde" van een kathodestraalbuis, geen verandering. De genoemde relatie tussen de aandrijfspanning en het niveau van een indexsignaal Sj is in figuur 3 voor twee verschillende kleurenkathodestraal-buizen respectievelijk door de krommen 32 en 33 weergegeven.

35 Zelfs indien de afsnijdniveau's van de buizen in verschillende televisie-ontvangers met elkaar ve-rschillen, zal de uit-gangsspanning van de comparator 23 van iedere ontvanger 7907111 -10- steeds zodanig worden bestuurd, dat het niveau van het tijdens aftasting van het inloopgebied 17 van het beeldscherm gevormde indexsignaal constant is, zoals bij in figuur 3 is weergegeven. Dit wil zeggen, dat zelfs wanneer de uitgangsspan-5 ning VM van de comparator 23 in afhankelijkheid van een variatie in karakteristiek tussen de kleurenktahodestraalbuizen van de waarde V.,, verandert in de waarde νΛ/ΓΟ, desondanks de -door de 'niveauverschuivingsschakeling 30 afgegeven spanning VQ, die met een voorafbepaald, constant bedrag lager dan de 10 uitgangsspanning VM ligt, wordt gewijzigd in de waarde VB1 of VB2 * Zelfs indien de buiseigenschappen variëren zal de amplitude van de electronenbundelstroom derhalve zelfs wanneer een ontvangen videosignaal het zwarte niveau vertoont, niet veranderen zodat het niveau van het bij het zwarte niveau behoren-15 de indexsignaal constant is en de in figuur 3 aangeduide waarde Vg heeft. Uit het voorgaande zal duidelijk zijn,dat bij een kleurentelevisie-ontvanger volgens de onderhavige uitvinding onder alle omstandigheden een minimale electronenbundelstroom-sterkte wordt verkregen, en zulks op betrouwbare en stabiele 20 wijze; als gevolg hiervan zal het voor een juiste schakelbe-werking van de primaire kleursignalen noodzakelijk indexsignaal onder alle omstandigheden worden verkregen, onafhankelijk van de signaalinhoud van het op een bepaald ogenblik ontvangen videosignaal.

25 Het schema volgens figuur 5 laat zien, dat de detector 26 voor amplitudedetectie van het indexsignaal bij een kleurentelevisie-ontvanger 10 van het aan de hand van figuur 1 beschreven type kan bestaan uit een tussen de uitgang van het bandfilter 25 enerzijds en aarde anderzijds opgenomen 3Ό serieschakeling van een capaciteit 26a en een weerstand 26b en voorts uit een tussen het verbindingspunt van beide laatstgenoemde componenten enerzijds en aarde anderzijds aangesloten serieschakeling van een diode 26c en een weerstand 26d.

De uitgangsspanning VQ van de detector 26 wordt afgenomen 35 aan het verbindingspunt van de diode 26c en de weerstand 26d en wordt bemonsterd door-het sluiten van een schakelaar 27a van de bemonster- en'-houdschakeling 27, welke laatstgenoemde 79 0 7 1 1 Ί * « -11- voorts een tussen de schakelaar 27a enerzijds en aarde anderzijds opgenomen capaciteit 27b bevat,- welke na het sluiten van de schakelaar 27a wordt opgeladen. De comparator 23 heeft de vorm van een operationele versterker 23a, waarvan 5 de ene ingang met het verbindingspunt van de schakelaar 27a en de capaciteit 27b is verbonden , terwijl de andere ingang met de variabele weerstand 28 is verbonden voor ontvangst van de referentiespanning. De niveauverschuivingsschakeling 30 kan bestaan uit een zenerdiode 30a, waaraan de uitgangsspan-10 ning van de operationele versterker 23a wordt toegevoerd ter verkrijging van de referentiepotentiaal νβ voor de zwart-niveau-compensatieschakeling 29.

Zoals het schema volgens figuur 5 verder laat zien,, kan de zwart-niveau-compensatieschakeling 29 bestaan uit niveau-15 fixatiecapaciteiten 34R, 34G en 34β, via welke de primaire kleursignalen ER, EG en Εβ respectievelijk aan de schakeleen-heden 31„, 31_, en 31_ worden toegevoerd. De van· de zenerdiode 30a afkomstige referentiepotentiaal VB wordt aan filtering of stabilisatie onderworpen in een uit een weerstand 35 en een 20 capaciteit 36 bestaand filternetwerk; de resulterende, gestabiliseerde referentiepotentiaal V'B, die een voorafbepaalde am-plitudewaarde heeft, wordt respectievelijk via de genoemde dioden 37R, 37G en 37β toegevoerd aan de leidingen, die respectievelijk de capaciteit 34R met de schakeleenheid 31R, 25 de capaciteit 34Q met de schakeleenheid 31G en de capaciteit 34β met de schakeleenheid 31β verbinden.

Zoals gebruikelijk is, zijn uit de aan de compensatie-schakeling 29 toegevoerde, primaire kleursignalen ER, EQ en Eg de synchronisatie of vereffenings-gedeelten van het video-30 signaal vooraf verwijderd, zodat het laagste gedeelte van de primaire kleursignalen in hun terugslaggedeelte in plaats van in hun synchronisatiegedeelte optreedt. De dioden 37R, 37G en 37g en de capaciteiten 34R, 34G en 34β werken echter met elkaar samen voor niveaufixatie van de "zwarte-* gedeelten van 35 de primaire kleursignalen op de waarde van de gestabiliseerde referentiespanning V’B, met als gevolg, dat de minimale spanningswaarde van de via de schakeleenheden 31^, 31 _ en 31-, 7907111 -12- afgegeven signalen gelijk zal zijn aan de potentiaalwaarde

VV

Zoals figuur 1 voorts laat zien, wordt voor de zogenaamde "kleurschakeling", dat wil zeggen de besturing van de scha-5 keleenheden 31^, 31^ en 31β bij de klèurentelevisie-ontvanger 10 het indexsignaal S-j. volgens figuur 4B, dat afkomstig is van het bandfliter.25, toegevoerd aan een als fasevergrendelde lus uitgevoerde, schakeling 38, die dient voor opwekking en afgifte van een signaal SL volgens figuur 4D, dat men het indexsignaal 10 Sj is gesynchroniseerd en een tweemaal zo hoge frequentie als dit signaal heeft. Zoals figuur 6 laat zien, kan de schakeling 38 een spanningsgestuurde oscillator 39 bevatten, welke Oscilla-tie-impulsen afgeeft, waarvan de centrale frequentiewaarde bij benadering tweemaal diê van het indexsignaal S-j- bedraagt,* deze 15 oscillatie-impulsen worden door een frequentiedeler 40 aan frequentiedeling door twee onderworpen? de aldus verkregen impulsen SL^2 worden voor fasecorrectie aan een faseverschuiver 41 toegevoerd, waarvan de uitgangsimpulsen aan een fasecompara-tor 42. voor fasevergelijking met het van het bandfilter 25 20 afkomstige indexsignaal S-j. worden toegevoerd. De uit deze fasevergelijking resulterende uitgangsspanning van de comparator 42 wordt als foutspanning via een laagdoorlaatfilter 43 omgezet in een regelspanning voor de oscillator 39, waarvan de uit-gangsimpulsen SL derhalve in fase op tweemaal de frequentie 25 van de indexsignalen Sp worden vergrendeld. Deze impulsen worden toegevoerd aan een verdeler 44, die de vorm kan hebben van een ringteller, welke impulsen FR, en FB afgeeft, waarvan de frequentie ëën-derde van die van de impulsen SL bedraagt, dat wil zeggen twee-derden van de frequentie van het 30 indexsignaal S^, waarbij de impulsen FR, en Fp sequentieel over een fasehoek van 120° ten opzichte van elkaar verschoven verschijnen, zoals respectievelijk de figuren 4G, 4H en 4Γ laten zien.

Het door het bandfilter 25 doorgelaten indexsignaal S^.

35 wordt bovendien toegevoerd aan een impulsgenerator 45 (zie . figuur 1), die daarop een indeximpuls Sp volgens figuur 4C afgeeft, waarvan de stijgende flank zich bij ieder 790 7 1 1 1.

-13-

nuldoorgangspunt van het indexsignaal Sp bevindt. Zoals de tekening laat zien, kan de indeximpuls Sp bijvoorbeeld zijn stijgende flank vertonen in ieder punt, waar het indexsignaal Sp van een positieve in een negatieve waarde overgaat, De 5 aldus verkregen indeximpulsen Sp worden toegevoerd aan een teller 46, die een telling van de indeximpulsen uitvoert gedurende iedere tijdsduur, waarin het door de flip-flop 21 aan de teller 46 toegevoerde uitgangssignaal F het hoge binaire ni-veau "1" vertoont. Sinds de instelling van de flip-flop 21 10 door de horizontale synchronisatie-impuls aan het begin van een horizontale aftasting plaats vindt, zal het signaal F

X

zijn binaire niveau "1" aan het begin van iedere horizontale aftastbeweging bereiken. Tijdens de aftasting van de zich binnen het inloopgebied 17 bevindende indexelementen I worden de 15 bijbehorende indeximpulsen Sp derhalve door de teller tot een voorafbepaalde telwaarde geteld. Nadat de teller 46 bijvoorbeeld de achtste indeximpuls Sp heeft geteld, welke behoort bij het laatste indexelement I binnen het inloopgebied 17, zal de teller 46 bijvoorbeeld een negatieve impuls Sc volgens 20 figuur 4E afgeven. Deze negatieve impuls Sc wordt toegevoerd aan een monostabiele multivibrator 47, die door de stijgende of achterflank van de impuls Sc wordt aangestoten voor afgifte van een impuls (zie figuur 4F) van voldoende impulsbreedte ter verkrijging van het gewenste tijdsritme. De bij de stij-25 gende flank van de impuls beginnende impuls wordt aan de terugstelingang R van de flip-flop 21 toegevoerd voor terugstelling daarvan, waarbij het uitgangssignaal F (zie fi-guur 4K) van de flip-flop 21 de binaire waarde "0" herneemt bij de dalende flank van de impuls SM (zie figuur 4F).

30 De van de monostabiele multivibrator 47 afkomstige im puls SM wordt eveneens aan de ringteller 44 toegevoerd, zodat de uitgangsimpulsen van de ringteller 44, wanneer de electro-nenbundel 13 de grenslijn tussen het inloopgebied 17 en het effectieve beeldgebied 15 passeert, in de volgorde FR, en 35 tot verschijnen worden gebracht. De zich sequentieel her-

O

halende impulsen worden toegevoerd aan een poortschakeling 48, waaraan tevens het uitgangssignaal F van de flip-flop 21 7907111 -14- wordt toegevoerd, zodat de impulsen door de poortschakeling 48 slechts wanneer het signaal F de binaire waarde "0" ver-

X

toont, dat wil zeggen slechts tijdens aftasting van het effectieve beeldgebied 15, als respectievelijke poortsignalen 5 GR, Gg en GR worden doorgelaten. Het zal duidelijk zijn, dat de poortschakeling 48 kan bestaan uit drie NIET-EN-poort-schakelingen (niet in de tekening weergegeven), waarvan de eerste ingang respectievelijk de impulsen FR,FGen FR en de tweede ingang steeds het signaal F ontvangt» De NiET-EN-10 poortschakeling die de impuls FR ontvangt kan deze bijvoorbeeld slechts als respectievelijk poortsignaal GR doorlaten wanneer het signaal F zijn lage binaire niveau "0" vertoont.

X

De aldus gevormde poortsignalen GR, G^ en GR worden . respectievelijk aan de schakeleenheden 31R, 31G en 31β toege-15 voerd, zodat deze ieder slechts gedurende het tijdsinterval waarin het respectievelijk bijbehorende poortsignaal GR, GG of Gg zijn hoge binaire niveau "1" vertoont, in hun geleidende toestand worden gebracht. De eleotronenbundel 13 wordt derhalve aan dichtheidsmodulatie door het gecompenseerde, rode 20 primaire kleursignaal E'R onderworpen wanneer de electronen-• bundel 13 een rode kleurphosforstrook R aftast, terwijl de gecompenseerde primaire kleursignalen E*G en Ε'β de bundel 13 slechts aan dichthiedsmodulatie onderwerpen wanneer deze respectievelijk de groene en de blauwe kleurphosforstroken 25 G respectievelijk B, aftast.

Bij de in het voorgaande beschreven uitvoeringsvorm van de uitvinding onderwerpt de amplitudedetector 2β het van het bandfilter 25 afkomstige indexsignaal S^. aan detectie, waarna de aldus verkregen detectie-uitgangsspanning VR in de schake-30 ling 27 wordt bemonsterd en vastgehouden ter verkrijging van de spanning VR, die door de comparator 23 aan vergelijking met de door middel van de variabele weerstand 28 verkregen referentiespanning wordt onderworpen. Het zal echter duidelijk zijn, dat het volgens de uitvinding ook mogelijk is om in 35 plaats van het uitgangssignaal van het bandfilter 25, het uitgangssignaal van de fotodetector 19 aan amplitudedetectie door de detector 26 te onderwerpen. Voorts kan het van het 790 7 1 1 1 -15- bandfilter 25 afkomstige indexsignaal of het uitgangssignaal van de fotodetector 19 bijvoorbeeld in de comparator 23 met de van de variabele weerstand 28 afkomstige referentie-spanning worden onderworpen, waarna de uitgangsspanning van de 5 comparator 23 aan amplitudedetectie, bemonstering en vasthouding wordt onderworpen ter verkrijging van het signaal VM, dat via de schakeleenheid 22 tijdens aftasting van het inloop-gebied 17 aan het rooster 24 van de kleurenkathodestraalbuis 11 wordt toegevoerd.

10 Hoewel bij de in het voorgaande beschreven uitvoerings vorm een kleurenkathodestraalbuis 11 van het indextypë wordt toegepast, waarbij de steeklengte van de indexelementen I twee-derden van de steeklengte van de triaden met rode, groene en blauwe phosforstroken bedraag, zal het duidelijk zijn, dat 15 de uitvinding eveneens op soortgelijke wijze kan worden toegepast op een kathodestraalbuis van het indextype, waarbij de steekwaarde van de indexelementen of indexphosförstroken I gelijk is aan die van de triaden met rode, groene en blauwe kleurphosforstroken, of zelfs een geheel veelvoud daarvan be-20 draagt, voorts wordt nog opgemerkt, dat bij de in het voorgaande beschreven uitvoeringsvorm van de uitvinding de grenslijn tussen het inloopgebied 17 en het effectieve beeldgebied 15 van het beeldscherm wordt gedetecteerd door telling van ' een voorafbepaald aantal indexelementen I van het inloopgebied 25 17. De uitvinding kan echter ook worden toegepast bij een kleurenkathodestraalbuis van het indextype, waarbij de grenslijn tussen het inloopgebied en het effectieve beeldgebied van het beeldscherm op andere wijze wordt gedetecteerd, bijvoorbeeld .op basis van een onderbreking in de groepering van 30 de indexelementen of op basis van een verandering in de steeklengte tussen de indexelementen.

In ieder geval zal het duidelijk zijn, dat volgens de onderhavige uitvinding op stabiele en ondubbelzinnige wijze een electronenbundelstroom van minimale sterkte wordt verkre-35 gen, zodanig, dat het indexsignaal onafhankelijk van de signaal-inhoud van een op dat ogenblik ontvangen videosignaal op betrouwbare wijze kan worden verkregen. Wanneer aan het rooster 7907111 -16-.

* 24 van de beeldbuis 11 een bestuurde potentiaal wordt aangelegd teneinde zeker te stellen, dat tijdens aftasting van het inloopgebied 17 van het beeldscherm een constante bundelstroom wordt verkregen, zoals bij de hiervoor beschreven uitvoerings-5 vorm van de uitvinding, wordt tijdens de aftasting van het inloopgebied van het beeldscherm een indexsignaal I van voldoende niveau verkregen om op bedrijfszekere wijze nauwkeurig ge kleurschakeling gedurende het overblijvende gedeelte van de aftasting, dat wil zeggen gedurende de daarop volgende aftas-10 ting van het effectieve beeldgebied 15, mogelijk te maken.

De uitvinding beperkt zich derhalve niet tot de in het voorgaande beschreven en in de tekening weergegeven uitvoeringsvorm? verschillende wijzigingen kunnen in de beschreven componenten en in hun onderlinge samenhang worden aangebracht, 15 zonder dat daarbij het kader van de uitvinding wordt overschreden.

7907111 9

Claims (9)

1. Kleurentelevisie-ontvanger met een kleurenkathode- 5 straalbuis van het indextype, welke is voorzien van een beeldscherm en een electronenkanon voor afgifte van een tijdens aftastintervallen herhaaldelijk het beeldscherm aftastende electronenbundel, gekenmerkt door: een schakel-inrichting (22) voor zodanige toevoer van een potentiaal aan 10 de kathodestraalbuis (11), dat gedurende een vooraf bepaalde tijdsduur, van ieder aftastinterval een stroomsterkte in de electronenbundel (13) optreedt; een opnemer (19) voor afgifte van een signaal (S^) met een van de bundelstroom afhankelijk niveau; een teruggekoppelde schakeling (23, 25-28) voor zoda-15 nige regeling van de potentiaal, dat een geregelde potentiaal (VM) voor constanthouding van het niveau van het genoemde signaal (S^) wordt verkregen; een niveauverschuiver (30) voor afgifte van een referentiepotentiaal (Vg), die ten opzichte van de geregelde potentiaal (V^) in de voor vorming van de 20 bundelstroom geschikte richting is verschoven; en door een compensatieschakeling (29) , via welke aan de kleurenkathode-straalbuis (11) kleursignalen (ER, E^, Eg) worden toegevoerd, waarvoor genoemde referentiepotentiaal (Vg) als referentie- - niveau dient. 25

2. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 1, m e t het kenmerk, dat het beeldscherm (12) een beeldge-bied (15) en een aan een rand van het beeldgebied grenzend inloopgebied (17) bevat, welk inloopgebied (17) gedurende de 30 voorafbepaalde tijdsduur van ieder aftastinterval door de electronenbundel (13) wordt afgetast, waarbij het beeldscherm (12) een zich herhalend patroon van groepen naast elkaar in het beeldgebied (15) gevormde kleurphosforelementen (R, G, B) en bovendien op enige afstand van elkaar in het inloopgebied 35 (17) en in het beeldgebied (15) gevormde indexelementen (I) bevat, welke kleurphosforelementen van iedere groep bij excitatie door de electronenbundel (13) licht van een 7907111 • ? -18- respectievelijk bijbehorende en van diè van de andere elementen van de groep afwijkende kleur afgeven, terwijl de index-elementen (I) bij excitatie door de electronenbundel (13) stralingsenergie afgeven. 5

3. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 2, m e t het kenmerk, dat de opnemer (19) voor afgifte van -een signaal, waarvan het niveau van de bundelstroom afhankelijk is, op de door de indexelementen (X) afgegeven stralings- 10 energie reageert door afgifte van een indexsignaal (S^) wanneer de electronenbundel (13) ieder van de indexelementen (I) exciteert.

4. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 3, me t 15 het kenmerk, dat de kleursignalen respectievelijk de primaire kleursignalen ( ΕΏ, E„, E„) omvatten, welke se-quentieel herhalend verschijnen en respectievelijk behoren bij de groepen met kleurphosforelementen (R, G, B), terwijl voorts een, een tijdsritme bepalende schakeling (38, 44., 48, 20 31r - 31β) aanwezig is, welke op de tijdens aftasting van het beeldgebied (15) van het beeldscherm door de bundel verschijnende indexsignalen (S-j.) reageert door zeker te stellen, dat ieder van de primaire kleursignalen (E„, E,,, ED) gelijktijdig met de aftasting door de electronenbundel van één van de 25 kleurphosforelementen (R, G, B) een dichtheidsmodulatie van de electronenbundel uitvoert.

5. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 4, m e t het kenmerk, dat de compensatieschakeling (29) ,de 30 genoemde referentiepotentiaal (Vg) als zwart niveau voor de primaire kleursignalen (ER, EG, Εβ) gebruikt.

6. Kleurentelevisie-ontvanger volgens één of meer der conclusies 2-5, met het k e n merk, dat het signaal, 35 waarvan het niveau van de electronenbundelstroom afhankelijk is, wordt toegevoerd aan een detector (26) voor .detectie van de amplitude van dat signaal, van welke detector (26) het 7907111 -19- uitgangssignaal aan een bemonster- en -houdschakeling (27) wordt toegevoerd, waarbij de met terugkoppeling uitgevoerde schakeling een bron (28) voor afgifte van een voorafbepaalde spanning en een comparator (23) voor vergelijking van deze 5 voorafbepaalde spanning met het uitgangssignaal van de bemonster- en -houdschakeling (27) bevat, welke comparator (23) als uitgangssignaal de geregelde potentiaal (V^) afgeeft, waarvan de toevoer aan de beeldbuis ter bepaling van de bundelstroomsterkte tijdens iedere aftasting van het inloop-1Q gebied (17) wordt bestuurd door middel van de schakeleenheid (22).

7. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 6, m e t het kenmerk, dat voor besturing van de schakeleenheid L5 (22) een schakelbesturingseenheid (21, 45-47) aanwezig is, welke aan het begin van ieder aftastinterval de schakeleenheid (22) de geregelde potentiaal (V^) aan de beeldbuis doet toevoeren en op de tijdens aftasting van het inloopgebied (17) . verkregen indexsignalen (V^) reageert door de schakeleenheid 20 (22) de toevoer van de geregelde potentiaal (V^) aan de beeld buis aan het begin van aftasting van het beeldgebied (15) te doen onderbreken.

8. Kleurentelevisie-ohtvanger volgens een of meer der 25 voorafgaande conclusies, met het kenmerk, dat de niveauverschuiver (30) een zenerdiode (30a) bevat, waaraan de geregelde potentiaal wordt toegevoerd, terwijl het uitgangssignaal van de zenerdiode de aan de compensatieschakeling (29) toegevoerde referentiepotentiaal vormt. 30

9. Kleurentelevisie-ontvanger volgens conclusie 5, m e t het kenmerk, dat de compensatieschakeling (29) voor ieder van de primaire kleursignalen ( E.,, E_, 2_) een eigen kanaal met een niveaufixatiecapaciteit (34.., 34,,, 34_), een 35 ingang (35, 36) voor ontvangst van de referentiepotentiaal (νβ) en een diode (37R, 37^., 37β) bevat, via welke de referentiepotentiaal (Vg) van de ingang aan het respectievelijk 7907111 ύ -20- bijbehorende kanaal wordt toegevoerd voor bepaling van het zwarte niveau van het via het desbetreffende kanaal overgebrachte, primaire kleursignaal. 7907111. . V.