BE1019740A3 - Werkwijze voor het vervaardigen voor een boormal voor het plaatsen van dentale implantaten in een kaak en scanprothese voor toepassing in deze werkwijze. - Google Patents

Description

Werkwijze voor het vervaardigen voor een boormal

VOOR HET PLAATSEN VAN DENTALE IMPLANTATEN IN EEN KAAK EN

SCANPROTHESE VOOR TOEPASSING IN DEZE WERKWIJZE

De uitvinding heeft betrekking op een werkwijze voor het vervaardigen van een boormal met minstens één opening voor het uitvoeren van een boring doorheen deze opening teneinde een gepast boorgat te maken in het bot van een minstens gedeeltelijk tandenloze onder- of bovenkaak voor het bevestigen van een implantaat in genoemd bot. Nadat een implantaat in het boorgat in de kaak is bevestigd, dient hierop een tandheelkundige prothese te worden gemonteerd.

Het plaatsen van implantaten in een kaak wordt vooral toegepast als verankering voor tandheelkundige protheses. Dergelijke protheses kunnen bijvoorbeeld gevormd worden door een solitaire kunsttand die op een enkel implantaat is bevestigd of door een superstructuur zich over een groot deel van een kaak uitstrekt en waarop meerdere kunsttanden worden voorzien. Een dergelijke superstructuur wordt dan ook gemonteerd op meerdere implantaten, met name op twee, drie, vier of meer implantaten.

Thans wordt ernaar gestreefd om in zo weinig mogelijk behandelingstappen bij een patiënt een dentale prothese te plaatsen. Hierbij wordt het zogenaamd onmiddellijk belasten van implantaten toegepast, waarbij vrijwel tezamen met het plaatsen van de implantaten in de kaak een definitieve dentale prothese op deze implantaten wordt gemonteerd. Teneinde een dergelijke werkwijze toe te laten is een doorgedreven planning en een zeer hoge nauwkeurigheid bij het plaatsen van de implantaten vereist. Het is immers noodzakelijk dat de geplande positie van de te plaatsen implantaten nagenoeg perfect overeenstemt met de uiteindelijke werkelijke positie van de implantaten na plaatsing ervan in de kaak. De dentale prothese wordt immers aan de hand van de geplande positie van de implantaten vervaardigd voordat deze laatste werkelijk in de kaak zijn geplaatst.

Teneinde dit toe te laten wordt, volgens de stand van de techniek, gebruik gemaakt van een boormal voor het nauwkeurig uitvoeren van boringen voor het maken van boorgaten waarin de implantaten dienen bevestigd te worden. Echter veel van de bestaande technieken zijn niet patiëntvriendelijk of vrij complex en geven onvoldoende zekerheid voor het verkrijgen van de vereiste nauwkeurigheid.

De uitvinding wil aldus een werkwijze voortstellen voor het vervaardigen van een boormal die nagenoeg geen ongemakken voor een patiënt meebrengt, waarbij een boormal wordt verkregen die toelaat om op een zeer nauwkeurige wijze geplande boorgaten voor implantaten in een kaak aan te brengen.

Tot dit doel wordt in de werkwijze, volgens de uitvinding, een scanprothese met voorlopige prothetische tanden vervaardigd waaraan minstens een driedimensionaal referentiemiddel wordt voorzien.

Vervolgens wordt een eerste driedimensionale afbeelding, in het bijzonder een driedimensionale röntgenafbeelding, van de kaak tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel gemaakt teneinde kritische anatomische structuren van de kaak vast te stellen.

Daarnaast wordt eveneens een tweede driedimensionale afbeelding gegenereerd van zichtbare oppervlakken van aanwezige tanden en/of van de kaak tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel.

De data van de eerste en de tweede driedimensionale afbeelding worden met elkaar gecorreleerd aan de hand van genoemd referentiemiddel.

Verder wordt, in deze werkwijze, in functie van de vastgestelde positie van genoemde kritische anatomische structuren en de positie van genoemde voorlopige prothetische tanden, de positie voor het overeenkomstig boorgat voor het plaatsen van een implantaat gekozen.

Volgens de uitvinding, wordt dan een boormal vervaardigd die op een eenduidige wijze passend op aanwezige tanden van de betreffende kaak in de mondholte kan worden geplaatst. In deze boormal wordt genoemde opening voorzien op een zodanige positie dat, wanneer deze boormal passend op aanwezige tanden is geplaatst in de mondholte, de positie van deze opening toelaat om, bij het uitvoeren van een boring doorheen deze opening, genoemd boorgat te maken overeenkomstig de gekozen positie.

Op een voordelige manier, wordt een fysisch model van de kaak vervaardigd en wordt genoemde tweede driedimensionale afbeelding gegenereerd van dit fysisch model wanneer genoemde scanprothese, voorzien van genoemd referentiemiddel, passend op dit fysisch model is geplaatst.

Volgens een voorkeursuitvoeringsvorm van de werkwijze, volgens de uitvinding, worden voor genoemd driedimensionaal referentiemiddel meerdere referentie-elementen aangewend die onderling met elkaar worden verbonden in een voorafbepaalde positie.

Bij voorkeur wordt op basis van de gegevens van genoemde tweede driedimensionale afbeelding, de negatieve vorm van minstens het occlusievlak van in de mondholte aanwezige tanden voorzien in de boormal zodanig dat deze laatste passend op deze tanden in de mondholte kan geplaatst worden.

De uitvinding heeft eveneens betrekking op een scanprothese voor , gebruik in de werkwijze volgens de uitvinding, waarbij deze scanprothese kunsttanden bevat die zijn uitgevoerd in een materiaal dat duidelijk waarneembaar is in een röntgenafbeelding ervan, waarbij deze scanprothese minstens drie markeerelementen bevat uit een materiaal dat een hoog contrast vertoont in röntgenafbeeldingen.

In deze scanprothese strekken genoemde markeerelementen zich, bij voorkeur, uit boven het occlusievlak van genoemde kunsttanden en bevinden deze zich onderling in een voorafbepaalde gekalibreerde positie.

De scanprothese wordt op een voor de vakman bekende manier vervaardigd. In het algemeen wordt hiertoe meestal een fysisch model van de kaak vervaardigd, meer bepaald een gipsmodel, en worden op dit model voorlopige prothetische tanden geplaatst. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren door het fysisch model in een articulator te plaatsen en via een zogenaamde pas-in-was techniek de tanden aan een basis te bevestigen die passend op het model geplaatst is. De kunsttanden zelf worden eventueel uitgevoerd in een materiaal dat duidelijk waarneembaar is in een röntgenafbeelding ervan, zoals bijvoorbeeld bariumsulfaat.

Deze basis met de voorlopige prothetische tanden vormt dan de scanprothese die passend in de mondholte kan geplaatst worden op de positie waar implantaten geplaatst dienen te worden waarop een tandheelkundige prothese zal gemonteerd worden. Aldus stemt de vorm deze prothetische tanden en hun positie normalerwijze overeen met deze van de definitieve tandheelkundige prothese.

Eventueel wordt, op een interessante manier deze scanprothese voorzien van bijkomende steunmiddelen die toelaten om deze eenduidig en passend te laten steunen op naastliggende tanden in de mondholte aanwezige tanden. Deze steunmiddelen vertonen bijvoorbeeld een oppervlak dat de negatieve vorm heeft van, bijvoorbeeld, het occlusievlak van genoemde naastliggende tanden.

In de werkwijze, volgens de uitvinding, wordt aan deze scanprothese minstens één driedimensionaal referentiemiddel bevestigd.

Dit referentiemiddel is bij voorkeur zodanig gekozen dat de positie ervan duidelijk kan bepaald worden in een röntgenafbeelding die ervan wordt gemaakt. Een dergelijk referentiemiddel bestaat bijvoorbeeld uit een drager die transparant is voor röntgenstraling en waarin drie of meer markeèrelementen zijn aangebracht. Deze markeerelementen zijn duidelijk waarneembaar in een röntgenafbeelding en bestaan bij voorkeur uit een bolvormig volume dat bijvoorbeeld gevormd wordt door bariumsulfaat, guttapercha, tantalium, platina of wolfraam.

Teneinde de nauwkeurigheid van een positiebepaling van het referentiemiddel in een afbeelding, in het bijzonder een röntgenafbeelding, die ervan wordt gemaakt te verbeteren, worden de markeerelementen bij voorkeur ten opzichte van elkaar verbonden in een voorafbepaalde positie.

Zo kunnen de markeerelementen bijvoorbeeld elk ingebed zijn in een referentie-element dat aldus een drager vormt voor een of meerdere markeerelementen. Deze referentie-elementen worden bijvoorbeeld gevormd door een cilindrisch staafje en worden op een kaliberplaat gemonteerd zodanig dat de relatieve positie van de referentie-elementen ten opzichte van elkaar nauwkeurig is bepaald. De referentie-elementen worden vervolgens vast verbonden met de scanprothese. Eventueel kan de kaliberplaat, eenmaal de referentie-element aan de scanprothese zijn bevestigd, verwijderd worden.

Wanneer aldus een afbeelding wordt gemaakt van de scanprothese met de referentie-elementen, kan bijgevolg uitgaande van de waargenomen positie van de markeerelementen en rekening houdend met de positie van de voorlopige prothetische tanden, de positie en oriëntatie van de referentie-elementen nauwkeurig bepaald worden.

Teneinde een duidelijk beeld te vormen in een röntgenopname, wordt er bij voorkeur voor gezorgd dat genoemde referentie-elementen op een zodanige manier met het scanelement worden verbonden zodat deze zich minstens tot boven het occlusievlak van genoemde voorlopige prothetische tanden uitstrekken. Meer bepaald strekken genoemde markeerelementen zich op een voordelige wijze uit boven het occlusievlak van genoemde voorlopige prothetische tanden.

Volgens de uitvinding, wordt een eerste driedimensionale afbeelding, in het bijzonder een driedimensionale röntgenafbeelding, van de kaak tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel gemaakt teneinde kritische anatomische structuren van de kaak vast te stellen, zoals de positie van zenuwbanen en de aanwezige botstructuur. In deze afbeelding wordt, bij voorkeur, eveneens de positie van genoemde voorlopige prothetische tanden waargenomen. Een dergelijke driedimensionale afbeelding wordt bijvoorbeeld gegenereerd door het uitvoeren van een zogenaamde CT-scan. Aldus wordt de positie van kritische anatomische structuren bepaald relatief ten opzichte van genoemd referentiemiddel.

Daarnaast wordt eveneens een tweede driedimensionale afbeelding gegenereerd van zichtbare oppervlakken van aanwezige tanden in de kaak, en eventueel van zichtbare elementen van de kaak zelf, tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel.

Deze tweede driedimensionale afbeelding dient niet noodzakelijk in de mondholte te worden gemaakt, maar wordt bij voorkeur gegenereerd van genoemd fysisch model wanneer de scanprothese met het referentiemiddel passend op dit fysisch model is geplaatst. De tweede driedimensionale afbeelding kan bijvoorbeeld verkregen worden door een laserscan uit te voeren. Uit deze tweede afbeelding zijn dan de gegevens van de vorm van de aanwezige tanden, meer bepaald de occlusievlakken ervan, beschikbaar evenals de positie en oriëntatie van het referentiemiddel, meer bepaald van genoemde referentie-elementen.

Vervolgens worden de data van eerste en tweede driedimensionale afbeelding met elkaar gecorreleerd aan de hand van genoemd referentiemiddel. In het bijzonder, worden deze afbeeldingen, of de data ervan, op elkaar supergeponeerd waarbij men het referentiemiddel uit beide afbeeldingen nauwkeurig op elkaar doet passen. De bepaling van de referentie-elementen in beide afbeeldingen laat immers toe om de data van eerste en tweede driedimensionale afbeelding op een zeer nauwkeurige wijze met elkaar te correleren.

Uitgaande van de waarneming van de kritische anatomische structuren en van genoemde voorlopige prothetische tanden in de eerste driedimensionale afbeelding wordt een positie voor het overeenkomstig boorgat voor een te plaatsen implantaat gekozen.

De uitwendige vorm èn positie van de tanden die aanwezig zijn in de mondholte kan dan gecorreleerd worden aan de gekozen positie voor het boorgat zodanig dat een boormal hiervoor kan vervaardigd worden die passend en eenduidig kan geplaatst worden op aanwezige tanden in de mondholte.

Aldus wordt een boormal vervaardigd die op een eenduidige wijze passend op aanwezige tanden van de kaak in de mondholte kan worden geplaatst. Hierbij wordt genoemde opening in de boormal voorzien op een zodanige positie zodat, wanneer de boormal op aanwezige tanden is geplaatst in de mondholte, de positie van deze opening toelaat om, bij het uitvoeren van een boring doorheen deze opening, genoemd boorgat te maken overeenkomstig de gekozen positie.

Meer bepaald wordt op basis van de gegevens van genoemde tweede driedimensionale afbeelding, de negatieve vorm van minstens het occlusievlak van in de mondholte aanwezige tanden voorzien in de boormal zodanig dat deze laatste passend op deze tanden in de mondholte kan geplaatst worden

De boormal wordt bij voorkeur vervaardigd door middel van een CAD/CAM productieproces, meer bepaald door een “Rapid prototyping” techniek zoals frezen, selectief laser sinteren of smelten, Stereolithografie, 3D printing, etc.

Soms zijn onvoldoende tanden aanwezig in de betreffende kaak om een stabiele plaatsing van de boormal hierop mogelijk te maken. In dergelijk geval wordt eventueel een referentie-element, zoals een kleine schroef, in het bot van de kaak aangebracht. Aan de boormal worden dan middelen voorzien teneinde op dit referentie-element bevestigd te worden of om erop te steunen.

Voor het boren van genoemd boorgat, wordt de boormal passend op de aanwezige tanden van de betreffende kaak in de mondholte geplaatst en wordt vervolgens de boring doorheen de betreffende opening uitgevoerd. Eventueel worden geleidingsbussen in de opening van de boormal voorzien teneinde de boor te geleiden. Een implantaat kan dan doorheen de opening van de boormal in het boorgat geschroefd worden.

Uiteraard is het mogelijk om een boormal te vervaardigen, volgens de werkwijze van de uitvinding, die voorzien is van één, twee of meer gaten vertoont voor het boren van een boorgat in een kaak voor het plaatsen van een overeenkomstig aantal implantaten.

De werkwijze volgens de uitvinding, laat aldus toe om een of meerdere implantaten met een zeer hoge nauwkeurigheid in een vooraf bepaalde positie in de kaak te plaatsen. Aldus is het mogelijk om onmiddellijk na het plaatsen van de implantaten in de kaak, op deze implantaten een suprastructuur te monteren die vervaardigd werd uitgaande van de vooraf bepaalde positie van de implantaten.

Claims (15)

1. Werkwijze voor het vervaardigen van een boormal met minstens één opening voor het uitvoeren van een boring doorheen deze opening teneinde een gepast boorgat te maken in het bot van een minstens gedeeltelijk tandenloze onder- of bovenkaak voor het bevestigen van een implantaat in genoemd bot teneinde op dit implantaat een tandheelkundige prothese te monteren, waarbij een scanprothese met voorlopige prothetische tanden wordt vervaardigd; deze scanprothese wordt voorzien van minstens een driedimensionaal referentiemiddel ; een eerste driedimensionale afbeelding, in het bijzonder een driedimensionale röntgenafbeelding, van de kaak tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel wordt gemaakt teneinde kritische anatomische structuren van de kaak vast te stellen; een tweede driedimensionale afbeelding wordt gegenereerd van zichtbare oppervlakken van aanwezige tanden en/of van de kaak tezamen met de scanprothese en genoemd driedimensionaal referentiemiddel; genoemde eerste en tweede driedimensionale afbeelding met elkaar worden gecorreleerd aan de hand van genoemd referentiemiddel; in functie van de vastgestelde positie van genoemde kritische anatomische structuren en de positie van genoemde voorlopige prothetische tanden de positie voor het overeenkomstig boorgat wordt gekozen; een boormal wordt vervaardigd die op een eenduidige wijze passend op aanwezige tanden van de kaak in de mondholte kan worden geplaatst; genoemde opening in de boormal wordt voorzien op een zodanige positie zodat, wanneer deze boormal passend op aanwezige tanden is geplaatst in de mondholte, de positie van deze opening toelaat om, bij het uitvoeren van een boring doorheen deze opening, genoemd boorgat te maken overeenkomstig de gekozen positie

2. Werkwijze volgens conclusie 1, waarbij een fysisch model van de kaak wordt vervaardigd en genoemde tweede driedimensionale afbeelding wordt gegenereerd van dit fysisch model wanneer genoemde scanprothese voorzien van genoemd referentiemiddel passend op dit fysisch model is geplaatst.

3. Werkwijze volgens conclusie 1 of 2, waarbij voor genoemd driedimensionaal referentiemiddel meerdere referentie-elementen worden aangewend die onderling met elkaar zijn verbonden in een voorafbepaalde positie.

4. Werkwijze volgens conclusie 1 of 2, waarbij genoemd driedimensionaal referentiemiddel meerdere referentie-elementen omvat die elk op een onderscheiden positie worden bevestigd aan genoemde scanprothese.

5. Werkwijze volgens conclusie 3 of 4, waarbij genoemde referentie-elementen op een zodanige manier met de scanprothese worden verbonden zodat deze zich minstens tot boven het occlusievlak van genoemde voorlopige prothetische tanden uitstrekken.

6. Werkwijze volgens één van de conclusies 3 tot 5, waarbij elk van genoemde referentie-elementen wordt voorzien van een markeerelement in een materiaal dat een hoog contrast vertoont in genoemde eerste driedimensionale afbeelding.

7. Werkwijze volgens conclusie 6, waarbij genoemd markeerelement zich boven het occlusievlak van genoemde voorlopige prothetische tanden uitstrekt.

8. Werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 7, waarbij aan genoemde boormal een zodanige vorm wordt gegeven dat deze op een eenduidige manier kan geplaatst worden op aanwezige tanden.

9. Werkwijze volgens conclusie 8, waarbij op basis van de gegevens van genoemde tweede driedimensionale afbeelding, de negatieve vorm van minstens het occlusievlak van in de mondholte aanwezige tanden wordt voorzien in de boormal zodanig dat deze laatste passend op deze tanden in de mondholte kan geplaatst worden.

10. Werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 9, waarbij genoemde boormal wordt vervaardigd door middel van CAD/CAM productieproces, meer bepaald door een “Rapid prototyping” techniek.

11. Werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 10, waarbij voor genoemd driedimensionaal referentiemiddel een driedimensionaal object wordt gekozen.

12. Werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 11, waarbij aan genoemde boormal middelen worden aangebracht teneinde op een referentie-element bevestigd te worden dat voorzien is in genoemde kaak.

13. Werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 12, waarbij genoemde voorlopige prothetische tanden worden vervaardigd uit een materiaal dat opaak is in röntgenafbeeldingen zoals uit bariumsulfaat.

14. Scanprothese voor gebruik in de werkwijze volgens één van de conclusies 1 tot 13, waarbij deze kunsttanden bevat die zijn uitgevoerd in een materiaal dat duidelijk waarneembaar is in een röntgenafbeelding ervan, waarbij deze voorzien is van minstens drie markeerelementen uit een materiaal dat een hoog contrast vertoont in röntgenafbeeldingen.

15. Scanprothese volgens conclusie 14, waarbij genoemde markeerelementen zich uitstrekken boven het occlusievlak van genoemde kunsttanden en waarbij deze onderling in een voorafbepaalde gekalibreerde positie bevinden.