<Desc/Clms Page number 1>
"Alarmtoestel voor kookpannen."
Een van de meest voorkomende euvels in het keuken- bedrijf is het overkoken van de melk.
Met de uitvinding wordt beoogd dit bezwaar door een eenvoudig doch betrouwbaar alarmtoestel te ondervangen.
Bij sommige bekende toestellen om het overkoken van melk of andere vloeistoffen te voorkomen maakt men gebruik van een schaaltje, dat met de concave zijde omlaag in de pan hangt en bij het koken omhoog gaat en dan de gewenste wer- king verricht. Deze bestaat in vele gevallen hierin, dat de gaskraan wordt gesloten of dat een schakelaar van een elec- trisch comfoor wordt omgezet.Hieraan zijn verschillende bezwa- ren verbonden. In de eerste plaats wordt deze uitvoering ge- compliceerd en kostbaar en niet geschikt om zonder de hulp van een gasfitter of electricien in iedere keuken aan te brengen. Bovendien heeft de werking pas bij het koken plaats en wordt dan de verwarming aanstonds afgezet.
Met de toestellen volgens de uitvinding echter heeft degeen, die het kooktoestel bedient, zelf de regeling in de hand : hij ontvangt te rechter tijd sein en kan dan de melk nog even zacht laten doorkoken, zoals in het algemeen is voorgeschreven. Het is daartoe nodig het alarmtoestel zo /
<Desc/Clms Page number 2>
gevoelig te maken, dat het reeds bij geringe dampvorming werkt en aan degeen, die het bedient, gelegenheid geeft het toestel te bereiken juist v66r dat het eigenlijke koken in- treedt.
Volgens de uitvinding is het sohaaltje bevestigd aan een steel, die door wrijving is gekoppeld met een orgaan, dat tenopziohte van het op de pan te plaatsen toestel kan worden gelicht en daarbij het alarmmeohanisme vrijmaakt of eleo- trisoh inschakelt. Hierdoor ie het mogelijk het schaaltje tot op de bodem van een willekeurige pan te schuiven en het ook met steel en al uit het toestel te trekken, wanneer men dat voor reiniging wenst.
Om een grote gevoeligheid te bereiken kan men genoemd orgaan aan het toestel bevestigen door middel van een veer, welke althans een deel van het gewicht van het schaaltje com- penseert.
Bij de electrische uitvoering kan men het toestel voor- zien van een galvanisch element in welks stroomkring zich be- vinden een eleotrisohe bel en een contact, dat door genoemd orgaan wordt gesloten.
Een voornaam oogmerk van de uitvinding is een toestel te verkrijgen, dat niet slechts zeer betrouwbaar werkt, dooh tevens zo goedkoop is, dat het zijn weg kan vinden in iedere keuken.
In verband hiermede wordt de voorkeur gegeven aan een mechanische uitvoering, waarbij het genoemde orgaan direct op de klepel van de door veerkracht aangedreven schel werkt.
Hierbij kan het voorkomen, dat het signaal na te zijn ingeleid voortijdig weder wordt onderbroken. Immers het komt voor, dat het schaaltje na het opvangen van de eerste damp- bellen een geringe opwaartse beweging uitvoert en daarna weder iets daalt, zodat de klepel weder door de aanslag zou worden opgevangen. Om dit te voorkomen kan de uitvoering zo zijn
<Desc/Clms Page number 3>
gekozen, dat de plaats, waar de klepel door de aanslag wordt vastgehouden, buiten het gebied ligt, waarover de klepel bij de mechanische aandrijving heen-en weerbeweegt.
Met het oog op de vervaardigingskosten was ook van groot belang, het inzicht, dat het aanbrengen van een pal met palwiel om het teruglopen van de aandrijfveer na het opwinden te verhinderen, behoorde te worden omgaan. Volgens de uitvin- ding is dit verwezenlijkt door om de opwindas een schroefveer- tje te leggen, dat enerzijds is verbonden met een los op de as aangebracht aandrijfwiel voor de klepelbeweging en met zijn andere einde los op de as ligt. Hierbij is de windingsrichting van het veertje zo gekozen, dat het bij gearreteerde klepel de draaiing van de as in de opwindriohting niet verhindert, doch bij het loslaten van de opwindknop de as aanstonds met genoemd rad koppelt.
Bij een eenvoudiger uitvoering kan het genoemde orgaan bestaan in een door wrijving op de steel gezet blokje, hetwelk in zijn laagste stand de klepel arreteera. Hierbij kan dit blokje zodanig taps of wigvormig zijn uitgevoerd, dat men door het blokje omlaag te drukken de klepel uit zijn uiterste stand in de arreteerstand kan brengen.
Teneinde het verwarmingsproces te versnellen en gas of stroom te sparen kan het toestel zijn voorzien van een cir- kelrond scherm, dat de kookpan althans gedeeltelijk afsluit.
Verdere bijzonderheden zullen blijken uit onderstaande beschrijving van een drietal voorbeelden van uitvoering en uit de tekeningen.
Fig. 1 vertoont een electrisch werkend toestel in zij- aanzicht.
Fig.2 geeft het bijbehorende bovenaanzicht.
Fig.3 en 4 vertonen een detail in zij en bovenaanzicht. fig.5 en 6 laten een mechanisch werkend toestel zien in zij-reep. bovenaanzicht.
<Desc/Clms Page number 4>
Fig. 7 en 8 zijn doorsneden over dat toestel volgens de lijnen 7-7 resp. 8-8 van fig. 5.
Fig. 9 laat enkele onderdelen van dit toestel op ver- grote sohaal zien.
Fig. 10 en 11 vertonen een vereenvoudigde mechanische uitvoering.
De uitvoering volgens fig. 1-2 werkt met een galvanisch element 5, dat zich in een der twee afdelingen van een blikken doos 6 bevindt. Op die doos is een electrische schel aange- bracht, waarvan de bewegende delen door de klok 7 zijn over- dekt.
Dwars door de andere afdeling van de doos 6 gaat een staafje 2, dat onderaan een schaaltje 1 draagt met de open zijde naar beneden gekeerd.
De doos 6 is aangebracht op een rechthoekig gebogen draagdraad 8, of deksel, welke op de randen van de pan komt te rusten.
Het staafje wordt gegrepen door de teruggebogen veren- de einden van een metalen band 3 (fig.l en 4); deze einden zijn zo gebogen, dat zij van boven dichter bijeen zijn dan van on- deren en bij het inbrengen van de staaf 2 de vereiste wrijving geven om de staaf vast te houden, terwijl zij toch toelaten de staaf op willekeurige hoogte te schuiven, zodat men de staaf met het schaaltje 1 overeenkomstig de diepte van de pan kan instellen.
De metalen band 3 is bevestigd aan een platte veer 4 en is, zoals in fig. 1 is te zien, in zijn op en neer beweging begrensd door een vast aangebrachte U-vormig gebogen draad 9.
De veer 4 draagt bij het einde een contact 10, dat door een onderlegschijfje electrisch van de veer is geisoleerd en in aanraking kan komen met een eveneens geïsoleerd vast con- tact 11.
Deze contacten zijn opgenomen in de keten van de
<Desc/Clms Page number 5>
electrische schel en het galvanisch element. In die zelfde keten ligt ook een schakelaartje, dat door een armpje 12 kan worden bediend.
Door middel van een stelschroef 13, die onder aan de doos 6 toegankelijk is, kan men aan de veer een voorspanning geven, die het gewicht van staaf 2 en schaaltje 1 althans ten dele ophef t. De contacten 10 en 11 liggen dan wanneer staaf en schaaltje uit het toestel zijn genomen, tegen elkaar, maar door den schakelaar met arm 12 kan men de stroomketen tijdelijk on- derbreken, zodat geen alarm wordt gegeven. Zijn staaf en schaal- tje op hun plaats gebracht, dan wordt het contact bij 10 en 11 door hun gewicht onderbroken. Een zeer kleine kracht (enkele grammen) van de door het schaaltje opgevangen dampbellen is dan voldoende om het systeem de kleine beweging te doen uitvoeren, die voor het sluiten van het contact nodig is.
Ken wordt dan door het alarmsignaal gewaarschuwd, dat het koken een aanvang neemt en heeft nog ruimschoots tijd om de verwarming af te zetten, bijv. 30 à 50 seconden.
Ook bij de uitvoering volgens fig. 7-9 wordt het schaaltje met de concave zijde naar onder in de vloeistof gebracht. In deze tekeningen is het schaaltje niet nogmaals getekend, maar wel de steel 2, waaraan het is bevestigd. Deze steel gaat door een opening van een hefboom 27, die bij 28 scharnierend is on- dersteund op een draagplaat 14 en een U-vormig gebogen veer 30 draagt, welke de stang 2 door wrijving vasthoudt. Het schaal- tje met stang 2 is dus in hoogte instelbaar om op de bodem van een willekeurige pan te worden gezet; de hefboom 27 is in zijn b beweging begrensd door een aanslag 31 en draagt zelf een aan- slag 29 voor de klepelstang 16 van een alarmbel; deze bel is niet getekend, doch wordt op de draagplaat 14 aangebracht.
Doordat de aanslag 29 zich dichter bij het scharnierpunt van de hefboom 27 bevindt dan de steel 2, is slechts een geringe hefkracht in de steel 2 nodig om de klepel 16 vrij te maken.
<Desc/Clms Page number 6>
Het aandrijf mechanisme voor de klepel bevindt zich binnen een U-vormige console 15, die op de draagplaat is beves- tigd. De drijfveer 17 is met haar ene einde 18 aan die console bevestigd en met haar andere einde aan een schijf 19, die vast op de opwindas 20 zit, zodat zij met een knop 21 kan worden op- gewonden. De klepel is bevestigd aan een asje 25 met twee armen 23,24. Bij rotatie van een tandwiel 22 worden die armen beurte- lings door de tanden weggestoten, zodat de klepel heen en weer wordt geslingerd.
Hierbij krijgt de klepel telkens reeds, eer deze de grootst mogelijke uitwijking heeft bereikt een stoot van de volgende tand ; stilstaand rad 22 kan aan de klepel echter een iets grotere uitwijking worden gegeven en daardoor is het mogelijk de ligging van de aanslag 29 te kiezen buiten het normale bewegingsgebied van de klepel, zulks met het reeds vermelde oogmerk.
Het tandrad 22 zit los op de as 20 en is verbonden met een einde van een eveneens los op die as gelegd schroefvormig gewonden veertje 26. De richting van winding van dit veertje is zo, dat de windingen tijdens het opwinden van de veer (bij de getekende uitvoering door linksom draaien van knop 21) neiging hebben zich wat losser om de as te leggen, zodat zij bij die beweging slechts geringe wrijving geven. Wanneer echter de knop wordt losgelaten en de drijfveer 17 de as 20 in omgekeerde zin traoht te draaien, wordt dit bij gearreteerde klepel verhinderd, doordat dan de windingen van het veertje 26 worden aangetrokken en de as 20 met het tandrad 22 koppelen. Eerst wanneer de aan- slag 29 tengevolge van het omhoog gaan van stang 2 omlaag gaat en de klepel loslaat, wordt het alarm gegeven.
Na het opwinden van drijfveer 17 kan men de delen weder in gearreteerde stand brengen door het vrije einde van hefboom 27 iets te lichten tot achter de klepelstang 16. In die stand wordt de hefboom dan gehouden door de wrijving tussen aanslag 29 en klepelstang 16.
<Desc/Clms Page number 7>
B ij uitvoering voor verkoop wordt het getekende mecha- nisme door een kap overdekt, welke in de tekening is wegge- laten om alles goed zichtbaar te maken. De draagplaat 14 kan van een schuif zijn voorzien om haar te verlengen of te ver- korten, zodat zij gemakkelijk op een pan van willekeurige middellijn kan worden gezet ; kan zij aan de omlaag gebogen einden grijparmen voor de rand van de pan hebben.
Draagplaat en kap kunnen van ander materiaal dan metaal zijn, bijv. van kunsthars. De draagplaat kan voorts volgens de uitvinding zijn voorzien van een cirkelrond scherm, dat de pan van boven grotendeels afdekt en daardoor het warmtever- lies tijdend de verwarming vermindert.
Een vereenvoudigde uitvoering van het toestel is in de fig. 10-11 afgebeeld. Hier komen de delen 27-31 der figuren 5, 7 en 8 te vervallen en bestaat het orgaan, dat de klepel (16) kan arreteren uit een los blokje in de vorm van een af- geknotte kegel 32, hetwelk met wrijving op de steel 2 is ge- zet. Deze laatste vindt geleiding in een buisje 33, dat onder aan de draagplaat 14 is aangebracht. Indien de doorsnede van steel 2 niet cirkelrond, maar rechthoekig is, kan het blokje in plaats van kegelvormig wigvormig zijn uitgevoerd.
Bij de uiterste standen van de klepel neemt de hartlijn daarvan de standen in, die door de streep-puntlijnen A resp.
B zijn aangegeven. De plaats van de steel 2 en de coniciteit van de kegel zijn zo gekozen, dat het orgaan 32 de klepel uit stand A naar een tussenstand C kan terugdrukken, wanneer het orgaan 32 omlaag wordt gedrukt. In die stand C verhindert arm 23 nog het aflopen van tandrad 22, zodat de alarminrichting dan is gearreteerd. Wanneer echter dampbellen onder het schaal tje komen en dit iets lichten, neemt de steel door wrijving het orgaan 32 mee omhoog en komt het alarmsignaal tot stand.
Bij deze uitvoering is het orgaan slechts in een richting in zijn bewegingsvrijheid begrensd. De bediening is uiterst een-
<Desc/Clms Page number 8>
voudig: men schuift de steel 2 omlaag tot het schaaltje op de bodem van de pan komt, drukt dan ook het orgaan 32 zo ver mogelijk omlaag, dus tot het op de draagplaat 14 rust, en windt met de knop 21 de drijfveer op. Deze uitvoering biedt het grote voordeel, dat de prijs van het toestel, ver- leken met die bij uitvoering volgens fig. 5-9 nog aanmer- kelijk wordt verlaagd, waardoor het toestel nog meer in ieders bereik komt.