NL1004375C2 - Instrument. - Google Patents

Description

Instrument

De uitvinding heeft betrekking op een instrument omvattende een schacht met aan een distaai uiteinde een actu-erend deel, en aan het proximale uiteinde een handvat met een bedieningsorgaan voor bediening van het actuerende deel.

5 Een dergelijk instrument is bijvoorbeeld beschreven in de Nederlandse octrooiaanvrage nr. 1004056 van aanvraagster, welke hierin door verwijzing wordt geacht te zijn ge-insereerd. Een dergelijk instrument wordt toegepast in de chirurgie en in het bijzonder in het gebied van de minimale 10 invasieve chirurgie, meer specifiek de laparoscopie.

Voornoemd instrument is voorzien van een schaarhand-vat welke als bedieningsorgaan functioneert voor bediening van een grijper of grijpklauw dat aan het distale uiteinde van de schacht van het instrument is voorzien als actuerend 15 deel. Een dergelijk schaarhandvat levert een aantal problemen op. Ten eerste is het handvat niet eenvoudig in alle standen van het instrument te bedienen. De chirurg dient zich in veelal vreemde bochten te wringen teneinde een operatie met het beschreven instrument te kunnen uitvoeren. Daarbij dient 20 zowel het hele lichaam als arm, pols en hand zich te richten naar de gewenste stand van het instrument. Vooral bij het langdurig aanhouden van dergelijke posities treedt een onwenselijke lichamelijke belasting op. Een tweede nadeel is dat de ringvormige openingen van het schaarhandvat, welke dienen 25 voor ontvangst van de duim of vingers, afknellen van bloeden zenuwbanen in deze vingers of de daarin geplaatste duim veroorzaken hetgeen nadelig uitwerkt op het gevoel tijdens bediening van het instrument. Een derde nadeel is dat het doorgeven van tactiele informatie door het instrument dat is 30 uitgevoerd met een dergelijk schaarhandvat, wordt bemoeilijkt .

De uitvinding heeft als doelstelling deze problemen op te lossen en verdere voordelen te bereiken welke in het navolgende verder zullen worden toegelicht.

35 Het instrument volgens de uitvinding is erdoor ge kenmerkt, dat het handvat is uitgevoerd als een langwerpige 1004375 2 greep welke aan de voor ligging tegen de handpalm bestemde zijde licht convex gekromd is, en dat het bedieningsorgaan is voorzien aan deze zijde nabij de verbinding van het handvat met de schacht. Het handvat heeft daarmee een aan de vorm van 5 de handpalm aangepaste vorm en ontbeert de door het bedieningsorgaan vervangen openingen voor duim of vingers. Het bedieningsorgaan dat is geplaatst aan de zijde bestemd voor ligging in de handpalm kan in deze positie afhankelijk van de precieze ligging met de duim of wijsvinger bediend worden.

10 Bovendien maakt de langwerpige greep van het handvat het instrument geschikt voor bediening van alle kanten, en is deze hanteerbaar voor zowel bediening met de linker- als met de rechterhand.

In een eerste voorkeursuitvoeringsvorm is het hand-15 vat in hoofdzaak haaks op de schacht aangebracht. In een tweede voorkeursuitvoeringsvorm is het handvat in hoofdzaak in het verlengde van de schacht aangebracht. Beide uitvoeringsvormen lenen zich voor de beoogde toepassing bij chirurgische instrumenten, waarbij de zojuist bedoelde tweede voor-20 keursuitvoeringsvorm het voordeel heeft dat deze het instrument hanteerbaar maakt in drie hoofdposities, namelijk een eerste hoofdpositie waarbij het bedieningsorgaan met de duim wordt bediend, een tweede bedieningspositie waarin deze bediening met de wijsvinger plaatsvindt, en een derde bedie-25 ningspositie waarin deze bediening met de duim of wijsvinger plaatsvindt in de zogenaamde "pengreep" van het instrument.

De flexibiliteit in het gebruik van het instrument volgens de uitvinding wordt verder verhoogd indien het handvat roteerbaar is tussen de positie in het verlengde van de 30 schacht tot ten minste de positie haaks op de schacht. Daarbij is wenselijk dat het handvat ten opzichte van de schacht arreteerbaar is.

Het heeft de voorkeur dat het bedieningsorgaan althans ten dele een in hoofdzaak cilindrisch gevormd bedie-35 ningsoppervlak heeft, en roteerbaar met het instrument is gekoppeld. Daarmee wordt een natuurlijke bedieningswijze verschaft aan het instrument.

Het is wenselijk dat op het bedieningsoppervlak een profilering is voorzien welke overeenstemt met een profile «1004375 3 ring op het actuerende deel. Het aan de bedieningszijde vrijkomen van tactiele informatie omtrent het actuerende distale uiteinde van het instrument wordt daarmee zeer bevorderd.

Het actueringsdeel is bij het beschreven instrument 5 als grijpklauw uitgevoerd. Het ligt voor de hand dat het be-dieningsorgaan dat dient voor het openen en sluiten daarvan met de grijpklauw is gekoppeld zodanig dat voor het sluiten van de grijpklauw het bedieningsorgaan in de richting van de schacht dient te worden geroteerd. Het is volgens de uitvin-10 ding echter voor een optimaal bedieningsgemak wenselijk gebleken dat het bedieningsorgaan voor het actief openen en sluiten van de grijpklauw daarmee is gekoppeld zodanig dat voor sluiten van de grijpklauw het bedieningsorgaan in de richting van het handvat wordt geroteerd, en dat voor openen 15 van de grijpklauw rotatie van het bedieningsorgaan in de richting van de schacht is benodigd.

De uitvinding zal nu nader worden toegelicht aan de hand van de tekening, in welke fig. 1 een detail van het instrument met een handvat 20 in een eerste uitvoeringsvorm volgens de uitvinding toont; fig. 2 een detail van een instrument met een handvat in een tweede uitvoeringsvorm volgens de uitvinding toont; fig. 3 schematisch een uitvoeringsvorm van het instrument volgens de uitvinding met rotatie van een handvat 25 ten opzichte van de instrumentschacht toont; fig. 4a en 4b een uitvoeringsvorm van het instrument volgens de uitvinding met een voorkeurskoppeling tussen het bedieningsorgaan en het actuerende deel toont; en fig. 5a, 5b en 5c verschillende mogelijke handgrepen 30 van het instrument volgens de uitvinding tonen.

In de figuren gebruikte gelijke verwijzingscijfers verwijzen naar dezelfde onderdelen.

Fig. 1 en 2 tonen een eerste en tweede voorkeursuitvoeringsvorm van het instrument volgens de uitvinding. Het 35 instrument omvat een niet getoond actuerend deel dat is voorzien aan het distale uiteinde van een schacht 1. Aan het proximale uiteinde is, zoals getoond in de fig. 1 en 2, een handvat 6 voorzien met een bedieningsorgaan 5 dat dient voor de bediening van het niet getoonde actuerende deel. Het hand- 1004375 4 vat 6 is uitgevoerd als een langwerpige greep 6 welke aan de voor ligging tegen de handpalm bestemde zijde, aangegeven met een pijl, licht convex gekromd is. Aan deze zijde van de handgreep 6 is tevens voorzien in het bedieningsorgaan 5 5 waarbij deze geplaatst is nabij de verbinding van het handvat met de schacht 1. De hier getoonde uitvoeringsvormen betreffen de koppeling van het handvat 6 aan de schacht 1 van een instrument zoals beschreven in de Nederlandse octrooiaanvrage nr. 1004056 welke hierin door verwijzing is opgenomen. Ten-10 einde de koppeling van het bedieningsorgaan 5 met het actue-rende deel tot stand te brengen, is het bedieningsorgaan 5 met een opzetstuk 4 gekoppeld aan een rol 3 van een rollende lagering die gekoppeld is met een overeenkomstige rollende lagering van het actuerende deel aan het distale uiteinde van 15 de schacht 1.

In fig. 1 is een eerste voorkeursuitvoeringsvorm getoond waarin de handgreep 6 van het handvat in hoofdzaak haaks op de schacht l is aangebracht.

In fig. 2 is de tweede uitvoeringsvorm getoond waar-20 in het handvat 6 in hoofdzaak in het verlengde van de schacht 1 is aangebracht.

In fig. 3 wordt een sequentie van posities van het handvat 6 ten opzichte van de schacht 1 gedemonstreerd in een tegen de klokrichting in bewegende opvolging. Daarbij 25 varieert de stand van het handvat tussen een positie in het verlengde van de schacht 1 tot een positie welke tot voorbij een haakse hoek is bewogen ten opzichte van de schacht. Teneinde deze beweging te kunnen uitvoeren, is het handvat roteerbaar op de schacht 1 geplaatst. Ter zake van beide vrij-30 heidsgraden geldt dat het handvat 6 ten opzichte van de schacht 1 arreteerbaar is teneinde ongewenste standverstel-ling te voorkomen. Duidelijk zichtbaar in de fig. 1 en 2 is dat het bedieningsorgaan 5 althans ten dele een in hoofdzaak cilindrisch gevormd bedieningsoppervlak heeft en overigens 35 roteerbaar met het instrument is gekoppeld. Het bedieningsoppervlak van het bedieningsorgaan 5 is voorzien van een profilering welke overeenstemt met de profilering op het actuerende deel.

1004375 5

Fig. 4a toont boven elkaar geplaatst het distale uiteinde van de schacht 1 met een geopende grijpklauw 7 en de schacht 1 met de aan het proximale einde voorziene handgreep 6 in een met de stand van de grijpklauw 7 overeenstemmende 5 positie van het bedieningsorgaan 5. In deze fig. 4a is zichtbaar dat de grijpklauw is voorzien van een inwendige profilering. Een dergelijke in tactiele waarneming overeenstemmende profilering is bij voorkeur ook aangebracht op het bedie-ningsoppervlak van het bedieningsorgaan 5 ter bevordering van 10 de terugkoppeling van de tactiele informatie. In fig. 4a en 4b wordt respectievelijk getoond hoe een beweging van het bedieningsorgaan 5 in de richting verwijderd van de schacht 1 en naar de handgreep 6 toe, van een open positie getoond in fig. 4a leidt tot het sluiten van de grijpklauw 7 zoals ge-15 toond in fig. 4b.

In de fig. 5a, 5b en 5c worden mogelijke handgrepen getoond van het instrument volgens de uitvinding. In fig. 5a wordt de toepassing van een handvat, dat in hoofdzaak in het verlengde van de schacht is aangebracht, getoond. In de fig. 20 5b en 5c worden handgrepen getoond die betrekking hebben op een uitvoeringsvorm waarin het handvat 6 in hoofdzaak haaks op de schacht 1 is aangebracht. De mogelijke handgrepen zijn niet beperkt tot het hier getoonde handvat; deze handgrepen zijn tevens mogelijk bij een handvat dat in het verlengde van 25 de schacht is aangebracht.

Voor een goede hantering en een optimaal gebruik van het instrument volgens de uitvinding is wenselijk dat de greep 6 van het handvat een lengte heeft in het bereik 125-150 mm en een breedte ter hoogte van de centrale as van de 30 schacht van omstreeks 30 mm. Het bedieningsorgaan 5 dient daarbij een breedte te hebben van ten minste 10 mm en ten hoogste 20 mm.

1004375

Claims (10)

1. Instrument omvattende een schacht met aan een distaai uiteinde een actuerend deel, en aan het proximale uiteinde een handvat met een bedieningsorgaan voor bediening van het actuerende deel, met het kenmerk, dat het handvat is 5 uitgevoerd als een langwerpige greep (6) welke aan de voor ligging tegen de handpalm bestemde zijde licht convex gekromd is, en dat het bedieningsorgaan (5) is voorzien aan deze zijde nabij de verbinding van het handvat met de schacht (1).

2. Instrument volgens conclusie 1, met het kenmerk, 10 dat het handvat (6) in hoofdzaak haaks op de schacht (1) is aangebracht.

3. Instrument volgens conclusie 1, met het kenmerk, dat het handvat (6) in hoofdzaak in het verlengde van de schacht (1) is aangebracht.

4. Instrument volgens conclusie 1, 2 of 3, met het kenmerk, dat het handvat roteerbaar is tussen de positie in het verlengde van de schacht, tot ten minste de positie haaks op de schacht.

5. Instrument volgens conclusie 4, met het kenmerk, 20 dat het handvat ten opzichte van de schacht arreteerbaar is.

6. Instrument volgens een der conclusies 1-5, met het kenmerk, dat het bedieningsorgaan althans ten dele een in hoofdzaak cilindrisch gevormd bedieningsoppervlak heeft, en roteerbaar met het instrument is gekoppeld.

7. Instrument volgens conclusie 6, met het kenmerk, dat op het bedieningsoppervlak een profilering is voorzien welke in tactiele waarneming overeenstemt met een profilering op het actuerende deel.

8. Instrument volgens een der conclusies 1-7, met 30 het kenmerk, dat het actueringsdeel als grijpklauw (7) is uitgevoerd en dat het bedieningsorgaan (5) voor het actief openen en sluiten daarvan met de grijpklauw is gekoppeld zodanig dat voor sluiten van de grijpklauw het bedieningsorgaan in de richting van het handvat wordt geroteerd, en voor ope-35 nen van de grijpklauw rotatie van het bedieningsorgaan in de richting van de schacht is benodigd. 1004375

9. Instrument volgens een der conclusies 1-8, met het kenmerk, dat de greep van het handvat een lengte heeft in het bereik 125-150 mm en een breedte ter hoogte van de centrale as van de schacht van omstreeks 30 mm.

10. Instrument volgens een der conclusies 1-9, met het kenmerk, dat het bedieningsorgaan een breedte heeft van ten minste 10 mm en ten hoogste 20 mm. 1004375