NL2003241C2 - Kogelkoppeling voor in een laadvloer. - Google Patents

Description

- 1 -

KOGELKOPPELING VOOR IN EEN LAADVLOER

De onderhavige uitvinding heeft betrekking op een 5 kogelkoppeling omvattende een kogel en een kogel vangorgaan.

De uitvinding heeft voorts betrekking op een voertuigcombinatie die van een dergelijke kogelkoppeling is 10 voorzien.

Dergelijke kogelkoppelingen van het type met een aan een trekkend voertuig bevestigde kogel en een aan een getrokken voertuig bevestigd kogel vangorgaan zijn algemeen 15 bekend.

Nadeel van een dergelijke koppeling is dat bij het tot één voertuigcombinatie gekoppeld zijn van trekkend en getrokken voertuig de hinderlijk achter het trekkende 20 voertuig uitstekende kogel altijd een zekere druk op de achterzijde van het trekkende voertuig uitoefent. Hierdoor zal de combinatie ter plaatse van de koppeling altijd wat inzakken en zullen de beide voertuigen iets naar elkaar toe neigen, waardoor zowel de rij- als de remeigenschappen van 25 de voertuigcombinatie niet optimaal zijn. Dit geldt eens te meer voor de wat zwaarder geladen combinaties van voertuigen en aanhangers bij een hoge kogeldruk.

Door het hiervoor vermelde achter de achteras uitsteken van de kogel ontstaat er in het horizontale vlak, 30 in rijrichting, door dwarskrachten op de kogel een moment, waardoor het eventueel in combinatie met een hoge kogeldruk, mogelijk is dat de combinatie als geheel gevoeliger is voor slingeren, wat tot onveilige situaties kan leiden.

35 - 2 -

Doel van de onderhavige uitvinding is het verschaffen van een verbeterde kogelkoppeling van het type waarvan de kogel niet hinderlijk achter het trekkende voertuig uitsteekt en die leidt tot een kortere voertuigcombinatie 5 met verbeterde rij- en remeigenschappen.

Daartoe heeft de kogelkoppeling overeenkomstig de uitvinding het kenmerk dat deze een aan een getrokken voertuig bevestigde kogel en een op een trekkend voertuig 10 bevestigd kogel vangorgaan omvat, waarbij aan de kogel en aan het kogel vangorgaan ten opzichte van elkaar verdraaibare borgmiddelen zijn aangebracht voor het in gekoppelde toestand borgen van de kogel en het kogel vangorgaan.

15

Voordeel van de kogelkoppeling volgens de uitvinding is dat er een grotere positioneervrijheid is ten aanzien van de positie van het kogel vangorgaan op het trekkende voertuig. In principe zou dat nu op of aan de laadvloer van 20 dat voertuig kunnen worden aangebracht, en in een speciale uitvoeringsvorm zelfs in de laadvloer van bijvoorbeeld een pick-up truck kunnen worden geïntegreerd. In dergelijke gevallen steekt de trekhaak met kogel niet langer uit achter het trekkende voertuig en leidt het met de kogel te 25 koppelen kogel vangorgaan, dat normaal aan een dissel vastzit, niet tot het langer worden van de voertuig combinatie. Een kortere voertuigcombinatie leidt door toepassing van de kogelkoppeling volgens de uitvinding bovendien tot betere rij - en remeigenschappen van de 30 combinatie, omdat trekkend en getrokken voertuig meer ten opzichte van elkaar in één lijn liggen.

Verder is van voordeel dat de op deze wijze opgebouwde combinatie van kogel en vangorgaan het toepassen 35 van borgmiddelen, in het bijzonder verdraaibare, - 3 - borgmiddelen, mogelijk maakt die in staat zijn om, terwijl kogel en kogel vangorgaan rondom contact maken, goed met elkaar in aangrijping te worden gebracht.

5 Een uitvoeringsvorm van de kogelkoppeling volgens de uitvinding heeft het kenmerk dat de kogel aan het einde van een zwanenhals van het getrokken voertuig is bevestigd en het kogel vangorgaan in de laadvloer van de laadbak van het trekkende voertuig is bevestigd.

10 Voordeel hiervan is dat met name als de bovenkant van het kogel vangorgaan nagenoeg vlak loopt met de laadvloer van het trekkende voertuig het als het ware weggewerkte, veelal afgedekte kogel vangorgaan, de functie van de laadbodem of laadvloer niet ongunstig beïnvloedt. Met 15 andere woorden de voordelen van de koppeling volgens de uitvinding in termen van een verkorte voertuigcombinatie en verbeterde rij eigenschappen blijven behouden, terwijl dit niet leidt tot nadelen voor wat betreft het laadvermogen, en de laad- en loseigenschappen van de laadbak van het 20 betreffende voertuig.

Een verdere uitvoeringsvorm van de kogelkoppeling volgens de uitvinding heeft het kenmerk dat de borgring is uitgevoerd met een opklapbare, positief vergrendelbare 25 hefboom ter vergrendeling van de kogelkoppeling.

Voordeel hiervan is dat de boven op en om de kogel aangebrachte borgring voorzien van de opklapbare en desgewenst handmatig kantelbare hefboom, het vergrendelen van de kogel in het kogel vangorgaan mogelijk maakt, 30 ondanks dat dit orgaan in de laadvloer is weggewerkt.

Een de bovengenoemde voordelen combinerende uitvoeringsvorm van de kogelkoppeling volgens de uitvinding heeft het kenmerk dat het kogel vangorgaan in de bodem van 35 de laadvloer van het trekkende voertuig is geïntegreerd.

- 4 - nagenoeg vlak loopt met de bodem van het trekkende voertuig en symmetrisch in een langsvlak van het trekkende voertuig is bevestigd.

Van voordeel is dat door of op de kogel uitgeoefende 5 krachten of trillingen op een, in verband met de te dragen lasten, daarop reeds berekende centrale positie in de laadvloer aan het trekkende voertuig worden doorgegeven. Anders gezegd leidt deze uitvoeringsvorm van de kogelkoppeling niet tot additionele aanpassingen in de 10 betreffende voertuigen, die verband houden met optredende belastingen of krachten. Hooguit zal een eenvoudig hulpframe worden gemonteerd om krachten vanuit de borgring houder en de vangholte voor de kogel over te brengen op het chassis van het trekkende voertuig.

15 Door de juiste positionering van de vrijwel wrijvingsloze kogelkoppeling in de bodem van de laadvloer van het trekkende voertuig ontstaat er in het horizontale vlak, in rijrichting, door afwezigheid van dwarskrachten op de kogel geen moment. Hierdoor ontstaat een verminderde 20 voor de veiligheid van voordeel zijn gevoeligheid voor slingeren van de voertuig combinatie.

Bovendien is het getrokken voertuig in elke positie en onder elke hoek eenvoudig af te koppelen.

25 Verdere gedetailleerde uitvoeringsvormen van de kogelkoppeling die in de overige conclusies zijn uiteen gezet, zijn samen met de daarbij behorende voordelen in de navolgende beschrijving vermeld.

30 Thans zal de kogelkoppeling volgens de onderhavige uitvinding nader worden toegelicht aan de hand van de onderstaande figuren, waarin overeenkomstige onderdelen van dezelfde verwijzingscijfers zijn voorzien. Daarbij toont:

Figuur 1 een gedeeltelijke dwarsdoorsnede van een 35 uitvoeringsvorm waarin de kogelkoppeling volgens de - 5 - uitvinding in de laadvloer van een trekkend voertuig is aangebracht;

Figuur 2 een zijaanzicht van een uitvoeringsvorm van de kogelkoppeling volgens de uitvinding; en 5 Figuur 3 een bovenaanzicht van de kogelkoppeling van figuur 2.

De Figuren 1-3 tonen een kogelkoppeling 1 omvattende een aan een, schematisch in figuur 1 aangeduid, getrokken 10 voertuig 2 bevestigde kogel 3 en een op een gedeeltelijk weergegeven trekkend voertuig 4 bevestigd kogel vangorgaan 5. In het in figuur 1 weergegeven geval zit de kogel 3 vast aan het uiteinde van een zwanenhals 6. Om de kogel 3 zit een losse draaibare borgring 7-1 met een binnendiameter die 15 kleiner is dan de buitendiameter van de kogel 3. Het kogel vangorgaan 5, dat bijvoorbeeld in de laadbak 8 van het trekkende voertuig 4 kan zijn aangebracht, heeft een aan de bovenzijde van het vangorgaan 5 aangebrachte borgring houder 7-2. De borgring 7-1 heeft een schroefdraad of zoals 20 weergegeven een schroef vertanding 9 die in corresponderende openingen 10 in de houder 7-2 vallen. Door het verdraaien van de borgring 7-1 zet de vertanding 9 zich vast in de borgring houder 7-2 waardoor, met behulp van de verdraaibare borgmiddelen 7-1, 7-2, de kogel 3 verdraaibaar 25 doch stevig in het kogel vangorgaan 5 zit opgesloten en de kogelkoppeling 1 in gekoppelde toestand is geborgd.

Bij voorkeur is het kogel vangorgaan 5 in de bodem of laadvloer 11 van de laadbak 8 van het trekkende voertuig 4 geïntegreerd. Er hoeft dan geen trekhaak aan de achterzijde 30 van het voertuig 4 te worden aangebracht. Omdat de laadvloer 11 van een laadbak 8 van nature al stevig is vanwege de lading die daar normaal in vervoerd wordt, zijn voor het in de laadvloer 11 aanbrengen van het kogel vangorgaan 5 geen aanvullende maatregelen ter versterking 35 van bijvoorbeeld de laadvloer noodzakelijk, tenminste voor - 6 - zover daarbij geen last wordt ondervonden van een eventueel daar aanwezige dwarsligger. Met voordeel kan het orgaan 5 in en onder de laadvloer 11 worden weggewerkt, bij voorkeur zodanig dat de bovenkant van het kogel vangorgaan 5 c.q. de 5 borgring houder 7-2, vlak loopt met de, afgezien van mogelijk in de laadbodem aanwezige ribbels, nagenoeg vlakke vloer 11 van het trekkende voertuig 4. Bij het plaatsen, vervoeren en lossen van vracht wordt in afgekoppelde toestand van de in de laadvloer geïntegreerde 10 kogelkoppeling geen hinder ondervonden.

Het kogel vangorgaan 5 zal veelal symmetrisch tussen en bij voorkeur in verband met een stabiel rijgedrag, iets voor de achteras, in een langsvlak D door het voertuig 2, liggen. De door de kogel 3 via het orgaan 5 op de laadvloer 15 11 uitgeoefende krachten worden dan gelijkelijk over de voor- en achterwielen en de vering en schokbrekers verdeeld, waardoor de rij- en remeigenschappen optimaal blijven.

Het voornoemde verdraaien van de borgring 7-1 kan met 20 behulp van een motor, zoals een hydraulische, pneumatisch of elektrisch aangedreven motor, maar ook met een klein gereedschap of handmatig worden uitgevoerd. In dat laatste geval kan de borgring, zoals in de figuren 2 en 3 is getoond, zijn uitgevoerd met een handmatig opklapbare 25 hefboom 12 die scharnierbaar op de borgring 7-1 vastzit. Door het opklappen van de hefboom 12 en het vervolgens verdraaien van de borgring 7-1 wordt de borgring 7-1 dan in de borgring houder 7-2 vastgezet. Aansluitend kan de hefboom 12, eventueel met veerwerking, worden neergeklapt 30 en indien een nokje 13, bij juiste vergrendeling van de vertanding 9, in een daarvoor bestemde uitsparing 14 valt, kan de hefboom 12 verder naar beneden worden bewogen. Hierdoor ontstaat een eerste positieve vergrendeling en is ook in één oogopslag te zien of de koppeling juist 35 vergrendeld is. Bovendien kan de eerste vergrendeling - 7 - worden geborgd door een niet weergegeven pen of splitpen, zodat sprake is van een tweede positieve vergrendeling die overigens volgens desbetreffende Europese regelgeving verplicht is.

5 In de praktijk is het gunstig om de kromtestralen van de kogel 3 en een vangholte 15 van het kogel vangorgaan 5, waarin de kogel 3 in gekoppelde toestand van het koppelorgaan 1 vast zit, nauwkeurig met elkaar overeen te laten komen. Daardoor en door het feit dat de borgmiddelen 10 7 voor effectieve borgwerking zorgen zal er praktisch geen speling zitten tussen de kogel 3 en de holte 15. Omdat daarbij de middelpunten van de kogel 3 en het vangorgaan 5 op elkaar liggen blijft de slijtage daarvan tot een minimum beperkt.

15 De hier genoemde vangholte 15, waarin de kogel 3 komt te liggen, en die ook bekend staat onder de naam koppelingspan of koppelingskom is aan de onderzijde, veelal in het midden, voorzien van een gat 16, waardoor vuil wat zich in de holte 15 zou kunnen verzamelen daaruit weg kan.

20 Verder kunnen er groeven in de wand van de holte 15 zijn aangebracht voor de gemakkelijke afvoer van vuil en smeer.

Kogel 3 en met name vangholte 15 van het vangorgaan 5 zijn uit een goed bewerkbaar c.q. verspaanbaar, veelal metaal bevattend, slijtvast materiaal vervaardigd.

Claims (12)

1. Kogelkoppeling omvattende een aan een getrokken voertuig bevestigde kogel en een op een trekkend voertuig 5 bevestigd kogel vangorgaan, waarbij aan de kogel en aan het kogel vangorgaan, in het bijzonder ten opzichte van elkaar verdraaibare, borgmiddelen zijn aangebracht voor het in gekoppelde toestand borgen van de kogel en het kogel vangorgaan. 10

2. Kogelkoppeling volgens conclusie 1, met het kenmerk dat het kogel vangorgaan in de laadvloer van het trekkende voertuig is geïntegreerd.

3. Kogelkoppeling volgens conclusie 1 of 2, met het kenmerk dat de bovenkant van het kogel vangorgaan nagenoeg vlak loopt met de laadvloer van het trekkende voertuig.

4. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-3, 20 met het kenmerk dat het kogel vangorgaan, bij voorkeur symmetrisch, in een langsvlak van het trekkende voertuig is bevestigd.

5. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-4, 25 met het kenmerk dat de kogel aan het einde van een zwanenhals van het getrokken voertuig is bevestigd en het kogel vangorgaan in de laadvloer van de laadbak van het trekkende voertuig is bevestigd.

6. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-5, met het kenmerk dat de kromtestralen van de kogel en de vangholte in het kogel vangorgaan met elkaar overeen komen.

7. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-6, 35 met het kenmerk dat de borgmiddelen een over de kogel - 9 - verdraaibare borgring, en een overeenkomstige op de bovenzijde van het kogel vangorgaan bevestigde borgring houder omvatten.

8. Kogelkoppeling volgens conclusie 7, met het kenmerk dat de borgring is uitgevoerd als een motorisch of handmatig verdraaibaar op de borgring houder vast te draaien borgring.

9. Kogelkoppeling volgens conclusie 7 of 8, met het kenmerk dat de borgring is uitgevoerd met een opklapbare positief vergrendelbare hefboom ter vergrendeling van de kogelkoppeling.

10. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-9, met het kenmerk dat het kogel vangorgaan in de bodem van de laadvloer van het trekkende voertuig is geïntegreerd, nagenoeg vlak loopt met de bodem van het trekkende voertuig en symmetrisch in een langsvlak van het trekkende voertuig 20 is bevestigd.

11. Kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-10, met het kenmerk dat althans de kogel en het kogel vangorgaan uit goed bewerkbaar, metaal bevattend, slijtvast 25 materiaal zijn vervaardigd.

12. Voertuigcombinatie omvattende een kogelkoppeling volgens één van de conclusies 1-11.