Przedmiotem wynalazku jest lancuch do opon, skladajacy sie z czesci bieznej i czesci bocznych, które maja co najmniej jedno urzadzenie napinajace, umocowane przegubowo do czlonów lancucha do opon, w celu jego napinania w polozeniu pracy, majace dwa sprezynujace i poruszane az do miejsca wydluzenia czlony przegubowe. Tego rodzaju lancuch do opon jest znany z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych A.P. nr 2020943, w którym czesc boczna jest wydluzalna elastycznie. Czlony czesci bocznej sa umieszczone albo w elastycznym tworzywie sztucznym lub zaopatrzone w sprezyne ciaglowa. Aby czesc boczna mogla dobrze przylegac do opony, musi byc wstepnie naprezana przeciwko sile sprezyny, co jest stosunkowo skomplikowane, poniewaz czesc boczna przylega do opony, a opona z reguly jest scisle obejmowana przez blotniki pojazdu mechanicznego tak, ze czesc boczna jest trudno dostepna.Zadaniem wynalazku bylo stworzenie lancucha do opon, w którym czesc boczna nie musi byc wstepnie naprezana, wobec sily sprezyny urzadzenia napinajacego, aby przylegac do opony i w którym urzadzenie napinajace moze byc wstepnie naprezane bez obciazenia rozciagajacego czesci boczne. Zadanie to zostalo rozwiazane dzieki temu, ze sprezyna naciskowa jest otoczona przez obudowe, zasadniczo w postaci tulei, na której koncach leza czlony przegubowe i co najmniej jeden czlon przegubowy jest ulozyskowany przesuwnie w obudowie, a w obudowie jest umieszczone urzadzenie ryglujace rozlacznie czlony przegubowe, w przyblizeniu w ich polozeniurozciagnietym. - Przez to urzadzenie napinajace moze byc naprezone przed przyleganiem lancucha do opon i w tym polozeniu naprezenia zabezpieczone. W momencie przylegania lancucha do opon zaryglowanie zostaje zluznione tak, ze czlony przegubowe urzadzenia napinajacego poruszaja sie pod dzialaniem sily sprezyny w kierunku do siebie az do naprezenia czesci bocznej i przez to lancucha do opon, Na bocznej czesci lancucha do opon mozna Umiescic kilka urzadzen napinajacych, w zaleznosci od eh wielkosci.Poniewaz kazde urzadzenie napinajace moze byc osobno zaryglowane w polozeniu naprezenia, konieczne sa do tego tylko nieznaczne sily. Napinanie lancucha do opon moze byc okreslone liczba urzadzen napinajacych,2 100 021 które odryglowuje sie w momencie przylegania lancucha do opon. Niekonieczne jest przy tym zaryglowanie wszystkich urzadzen napinajacych - mozna równiez umiescic urzadzenia napinajace nie dajace sie zaryglowac, w postaci sprezyn ciaglowych lub naciskowych. Takie urzadzenia napinajace mozna umieszczac np. na zmiane na czesci bocznej lancucha do opon. Urzadzenia napinajace nie dajace sie zaryglowac moga równiez posiadac sprezyny, które sa wstepnie naprezone w polozeniu odciazenia urzadzenia napinajacego. Na skutek zlaczenia czlonów lancucha w miejscach ich stykania sie, lancuch do opon przy dluzszym stosowaniu rozszerza sie, dlatego tez lancuch do opon jest ciagle napinany przez urzadzenia napinajace tak, ze zabezpieczone jest dokladne polozenie lancucha do opon na oponie. Oprócz tego unika sie przeciazen lancucha do opon, spowodowanych przez gwaltowane ruchy, przekrecenie kól pojazdu mechanicznego, zmiany kata pochylenia kól pojazdu w miejscu, poniewaz czesci lancucha zaopatrzone w sprezynujace urzadzenie napinajace ulegaja elastycznemu naprezeniu i nie poddaja sie obciazeniom.Przez korzystne umieszczenie urzadzenia napinajacego mozna uniknac odsuniecia sie lancucha do opon od opony pod wplywem dzialania sily odsrodkowej i przez to jego uszkodzenie.Urzadzenie napinajace, wzglednie urzadzenia napinajace moga byc umieszczone na wewnetrznej i/lub zewnetrznej czesci bocznej i/lub na lancuchu srodkowym lezacym miedzy dwiema czesciami bieznymi. Tego typu lancuch do opon z dwiema czesciami bieznymi jest przeznaczony do kól blizniaczych, w których do kazdej z obu opon przylega kazdorazowo jedna czesc biezna. W takiego rodzaju lancuchach do opon urzadzenia napinajace moga byc tak umieszczone po sobie, miedzy dwiema czesciami bieznymi, przy dwóch lancuchach srodkowych lezacych obok siebie lub tp., ze do obydwu zwróconych do siebie brzegów opony przylega kazdorazowo co najmniej jedno urzadzenie napinajace. Czesc boczna nie musi miec urzadzen napinajacych ima ona w czasie pracy ciagle te sama srednice wewnetrzna.Poniewaz zewnetrzna czesc boczna obejmuje przynalezny brzeg opony przewaznie na wiekszej wysokosci niz wewnetrzna strona boczna, nie jest konieczne umieszczanie urzadzenia napinajacego na zewnetrznej czesci bocznej. Dzieki temu unika sie przesuniecia zewnetrznej czesci bocznej w obszar obreczy kola przez napinanie i przez to jej uszkodzenie.Wewnetrzna czesc boczna majaca urzadzenie napinajace lub urzadzenia napinajace ma w porównaniu z zewnetrzna czescia boczna znacznie wieksza srednice wewnetrzna tak, ze wewnetrzna czesc boczna nie przesuwa sie w obszar obreczy kola pod wplywem napinania. Jesli ogólna, mozliwa droga napinania urzadzen napinajacych zostanie calkowicie wykorzystana przy napinaniu lancucha do opon, mozna zmniejszyc ilosc urzadzen napinajacych przynajmniej o jedno i zastapic je krótszym czlonem lancucha. Przez to srednica przynaleznych czesci lancucha do opon tak sie zmniejszy, ze pozostaje urzadzenia napinajace moga byc znów stosowane do napinania.Czesc lancucha do opon majaca urzadzenie napinajace lub urzadzenia napinajace, moze byc przy montazu na oponie za pomoca urzadzenia pomocniczego np. dzwigni naciagowej tak dalece napinana, ze urzadzenia napinajace sa napinane w przyblizeniu do ich maksymalnych dlugosci. Aby mozna bylo zdjac urzadzenia pomocnicze z opony po naprezeniu mocuje sie je rozlacznie na lancuchu do opon.Lancuch wedlug wynalazku stosuje sie, zwlaszcza jako lancuch ochronny do opon, zabezpieczajacy opone przed uszkodzeniami w czasie ruchu. Tego typu lancuchy do opon stosuje sie np, w kopalniach, gdzie opony moga byc latwo uszkodzone przez kamieniste podloze.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok lancucha do opon w stanie pracy, fig. 2 — urzadzenie napinajace do lancucha do opon wedlug fig. 1 w przekroju osiowym, fig. 3 — przekrój wedlug linii III—III na fig. 2, fig. 4 — inny przyklad wykonania urzadzenia napinajacego w przekroju osiowym, fig. 5 - przekrój wedlug linii V—V na fig. 4, fig. 6 — dalszy przyklad wykonania urzadzenia napinajacego, w widoku, fig. 7 — przekrój • wedlug linii VII—VII na fig. 6, fig. 8 — czesc urzadzenia napinajacego w innym przykladzie wykonania, w przekroju osiowym, fig. 9 — dalsze urzadzenie napinajace w przekroju poprzecznym, fig. 10 — dalsze urzadzenie napinajace w przekroju wzdluznym, fig. 11 — dalsze urzadzenie napinajace w widoku, a fig. 12 - urzadzenie napinajace zgodnie z fig. 11 w przekroju wzdluznym.Lancuch do opon wedlug fig. 1, który jest nalozony na opone 1 przedstawiona linia kreskowo-punktowa, ma czesc biezna 2 w ksztalcie sieci, która jest przeznaczona do umieszczania na powierzchni bieznej opony 1 i dwie czesci boczne, z których jest przedstawiona tylko wewnetrzna czesc boczna 3. Czesci boczne sluza jako opór na powierzchni nosnej opony i sa równiez w ksztalcie sieci, przy czym czesc biezna i czesci boczne moga miec jednakowe rozmieszczenie. Czesc biezna i czesci boczne skladaja sie z czlonów pierscieniowych 4 polozonych równolegle do plaszczyzny rozciagnietego lancucha i z czlonów mostkowych 5, które sa tak polaczone przegubowo z czlonami pierscieniowymi 4, ze pozostaja prostopadle do górnej powierzchni opony wzglednie plaszczyzny rozciagnietego lancucha. W kazdy czlon pierscieniowy 4 wchodza trzy czlony mostkowe100021 3 przylegajace do siebie pod katem, a kazdy czlon mostkowy 5 jest polaczony przegubowo z dwoma sasiednimi czlonami pierscieniowymi 4. Kazdy czlon pierscieniowy 4 lezy na rogu wieloroznej czesci siatkowej lancucha do opon. Brzeg czesci bocznej 3 odwróconej od czesci bieznej 2 jest utworzony przez lancuch boczny 6. Lancuch boczny 6 jest uksztaltowany przez polozone obok siebie urzadzenia napinajace 7 wzglednie 7a i czlony pierscieniowe 8, które sa uksztaltowane korzystnie tak samo^ jak czlony pierscieniowe 4.W przykladzie wykonania umieszczone sa kolejno na zmiane urzadzenie napinajace i czlon pierscieniowy, w taki sposób, ze w kazdy czlon pierscieniowy 8 wchodza przegubowo wzajemnie do siebie zwróconymi koncami dwa urzadzenia napinajace. Kazdy czlon pierscieniowy 8 lancucha bocznego 6 jest polaczony przegubowo z sasiednim czlonem pierscieniowym 4 przez czlon mostkowy 9 lezacy prostopadle do lancucha do opon.C jny mostkowe 9 sa korzystnie uksztaltowane jako rozlaczne czlony hakowe tak, ze lancuchy boczne 6 moga byc zdejmowane jako calosc od pozostalego lancucha do opon. Otwory hakowe czlonów mostkowych 9 wchodza, korzystnie w odpowiednie czlony pierscieniowe 8 lancucha bocznego 6. Urzadzenia napinajace sa tak wstepnie naprezone, ze lancuch boczny 6 i przez to lancuch do opon pozostaje ciagle pod okreslonym naprezeniem rozciagajacym, a lancuch boczny 6 zaciesnia sie, podczas pracy, odpowiednio do wewnetrznego zuzycia lancucha do opon oraz odpowiedniego zuzycia opony 1. Kazde urzadzenie napinajace ma na swoich odwróconych koncach, dwa czlony przegubowe 10,11 wzglednie lOa, 1 la, którymi jest zahaczone na sasiednich czlonach pierscieniowych 8 lancucha bocznego 6. Maksymalna liczba zastosowanych urzadzen napinajacych wynosi korzystnie okolo ^ = D^^4 przy czym D jest srednica opony, a T odelgloscia miedzy czlonami przegubowymi urzadzenia napinajacego.Urzadzenie napinajace 7b zgodnie z fig. 2 i 3 ma obudowe 12 uksztaltowana, zasadniczo symetrycznie wobec osi 13, przez cylindryczna tuleje 14 i dwie pokrywy koncowe 15 i 16, które sa mocowane na koncach tulei 14. Tuleja 14 moze byc uksztaltowana w prosty sposób, przez odcinek rury. Na koncach, tuleja 14 jest zaopatrzona w,gwinty zewnetrzne 17, na które tak sa nakrecone pokrywy 15, 16, ze one sa naprezone wobec powierzchni koncowych tulei 14. Czlon przegubowy lOb jest sztywno polaczony z przynalezna pokrywa koncowa 15 i umieszczony na jej zewnetrznej stronie czolowej. Inny czlon przegubowy 1 Ib jest przesuwny, w kierunku wzdluznym urzadzenia napinajacego, wobec obudowy 12. Ten czlon przegubowy 1 Ib jest mocowany do zewnetrznego konca cylindrycznego trzona 18, który lezy w osi 13 i swoim wewnetrznym koncem wchodzi w obudowe 12. Na wewnetrznym koncu trzona 18, którego srednica jest znacznie mniejsza niz srednica wewnetrzna obudowy 12, jest przewidziany kolnierz 19 w ksztalcie pierscieniowej tarczy, którego srednica zewnetrzna jest nieznacznie mniejsza od srednicy wewnetrznej obudowy 12 tak, ze jest on prowadzony w obudowie. Trzon 18 jest opasany wewnatrz obudowy 12 srubowa sprezyna naciskowa 20, która opiera sie swoim koncem na stronie czolowej kolnierza 19 zwróconej do czlonu przegubowego 11, a swoim drugim koncem, na lezacej naprzetiwko powierzchni wewnetrznej obudowy 12. Jako opór dla tego konca jest umieszczona na stronie wewnetrznej przynaleznej pokrywy koncowej 16, tarcza pierscieniowa 21 majaca niemal jednakowa srednice zewnetrzna jak kolnierz 19.Wstanie scisnietym urzadzenia napinajacego 7b kolnierz 19 przylega pod wplywem sily wstepnie naprezonej srubowej sprezyny naciskowej 20 do wewnetrznej powierzchni czolowej przynaleznej pokrywy 15 obudowy 12. Z tego polozenia przesuwny czlon przegubowy 1 Ib moze byc odciagniety od drugiego czlonu przegubowego lOb wbrew sile srubowej sprezyny naciskowej 20, az do momentu gdy zwoje srubowej sprezyny naciskowej 20 przylegaja do siebie i przez to ustalaja najdalsze polozenie urzadzenia napinajacego. Dzieki temu srubowa sprezyna naciskowa 20 urzadzenia napinajacego nie moze byc przeciazona; wzglednie uszkodzona.Srubowa sprezyna naciskowa 20, której srednica zewnetrzna jest prawie równa srednicy wewnetrznej obudowy 12 i pewnie prowadzona w obudowie 12. W polozeniu, w którym urzadzenie napinajace ma najwieksza swoja dlugosc, mozna czlony przegubowe lOb, 1 Ib wzajemnie zaryglowac. Dzieki temu urzadzenie napinajace mozna latwo montowac.Po montazu nalezy rozluznic zaryglowanie 23 tak, ze czlony przegubowe poruszaja sie wobec siebie, dzieki sile sprezyny az do napiecia lancucha do opon. Na wewnetrznym koncu trzonu 18 sa przewidziane dwa zupelnie krancowo polozone, przeciwlegle rygle 24, które sa uksztaltowane przez odcinki kolnierza 19.Kolnierz 19 jest zaopatrzony, na dwóch zupelnie przeciwleglych bokach, w plaskie i równolegle do siebie splaszczenia 25, które ograniczaja obustronnie zakrzywiony rygiel 24 na swoich koncach, wokól osi 13.Do zaczepienia rygla 24 sa umieszczone w obudowie 12 dwa wystepy 26 lezace po obu stronach, naprzeciwko osi 13, które leza prostopadle do osi 13 i tworza kazdorazowo na bokach zwróconych do czlonu, przegubowego llb odsadzenia 27. Odleglosc boku, kazdego wystepu 26 zwróconego do ósi 13, od osi 13 jest nieznacznie wieksza od odleglosci splaszczen 25 od osi 13 i mniejsza od odleglosci powierzchni koncowych rygla 24 od osi 13. Obydwa splaszczenia jak równiez obydwa wystepy 26 leza symetrycznie do plaszczyzny osiowej o$i 13. Wystepy 26 sa uksztaltowane w prosty sposób przez kolki* które obydwoma koncami wchodza na stale4 ' 100 021 w obudowe 12 wzglednie w tuleje 14, przy czym konce kolków moga byc np. zaprasowane w otworach. Czlon . przegubowy 1 Ib i trzon 18 sa przesuwne i ulozyskowane obrotowo wokól osi 13 w obudowie 12.W polozeniu zgodnie z fig. 2 i 3, w którym splaszczenia 25 leza równolegle do wzajemnie zwróconych boków wystepów 26, moga poruszac wstepnie rygiel 24 na wystepach 26. Jezeli rygle 24 znajduja sie na boku wystepów 26, zwróconych do przesuwnego czlonu przegubowego 1 Ib, a czlon przegubowy 11 obraca sie wówczas wystepy 26 leza w obszarze ruchu rygli 24, które po zwolnieniu czlonu przegubowego 1 Ib zamknietego ksztaltowo, uderzaja o odsadzenia 27 rygla i przez to unieruchamiaja zeslizgujacy sie czlon przegubowy, wobec obudowy 12. Po wbudowaniu urzadzenia napinajacego 7b w lancuch do opon, czlon przegubowy 1 Ib przekreca sie wkretakiem lub tp., az do momentu- kiedy rygle zwolnia sie tak, ze urzadzenie napinajace zostaje doprowadzone do polozenia napinania. Trzon 1& przechodzi przez ciasne otwory w przynaleznej pokrywie koncowej 16, jak równiez w tarczy pierscieniowej 21, tak, ze zanieczyszczenia nie moga przeniknac do obudowy.Aby lancuch do opon mozna bylo otworzyc w obszarze urzadzenia napinajacego wzglednie urzadzen napinajacych,* co najmniej jeden czlon przegubowy jednego urzadzenia napinajacego jest jest uksztaltowany jako otwarty hak.W przykladzie wykonania wedlug fig. 2 obydwa czlony przegubowe lOb, 1 Ib sa uksztaltowane jako otwarte haki tak, ze urzadzenie napinajace 7b jako calosc, mozna latwo zwalniac przez czlon pierscieniowy 8 wzglednie latwo, montowac. Otwory haków 28 leza blisko pokryw 15, 16, przy czym ich powierzchnie ograniczajace przeksztalcaja sie w czesciowo kolowe powierzchnie wewnetrzne czlonów przegubowych lOb, 1 Ib, które sa uksztaltowane zasadniczo jako otwarte pierscienie np. o przekroju poprzecznym kolowym.Powierzchnie wewnetrzne obydwu czlonów przegubowych 1 Ob, 1 Ib tworza w obszarach, w których znajduja sie * w najwiekszej odleglosci od siebie, powierzchnie oporowe 29 dla czlonów pierscieniowych 8, przy czym obydwie powierzchnie oporowe 29 leza symetrycznie do osi 13. Czlony przegubowe leza na przewidzianym ' przedluzeniu powierzchni obwodowej obudowy 12 tak, ze sa one przez nia osloniete.Zamiast srubowej sprezyny naciskowej, mozna takze zastosowac spprezyne talerzowa, sprezyne pneumatyczna, hydrauliczna lub hydropneumatyczna, napelniona powietrzem lub gazem i olejem albo i inna sprezyna.Przy zastosowaniu szeregu urzadzen napinajacych w lancuchu do opon nie wszystkie urzadzenia napinajace musza byc ryglowane.I tak na fig. 1 urzadzenie napinajace jest uksztaltowane przez prosta sprezyne naciskowa 20a, która nie jest umieszczona w obudowie. Srubowa sprezyna naciskowa 20a ma na swoich koncach czlony przegubowe lOa, 1 la, które sa uksztaltowane przez zagiecie drutu sprezyny. Drut z którego sa wygiete sprezyny ma przekrój poprzeczny mozliwie okragly, owalny, czworokatny lubpodobny. % Urzadzenie napinajace, zgodnie z fig. 2 i 3 ma zasadniczo przekrój poprzeczny kolowy, a jego dlugosc wynosi odpowiednio 150 do 500 mm.Na figurach 4 do 8 sa zastosowane do odpowiednich czesci, jednakowe oznaczenia jak na fig. 2 i 3, jednakze na fig. 4 i 5 z indeksem „CM na fig. 6 i 7 z indeksem „d", na fig. 8 z indeksem „e„ i tak dalej.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 i 5 obydwa czlony przegubowe lOc, lic sa kazdorazowo ulozyskowane przesuwnie jednym czlonem 18c w obudowie 12c przy czym urzadzenie napinajace 7c jest uksztaltowane symetrycznie do plaszczyzny srodkowej, prostopadlej do jego osi.Kazdy czlon 18c jest otoczony przez oddzielna sprezyne 20c, która jest zamocowana do przynaleznego kolnierza 19c. Kolnierze 19c przylegaja do siebie, korzystnie swoimi, wzajemnie zwróconymi bokami, W polozeniu scisnietym urzadzenia napinajacego. Kazdy kolnierz 19 c tworzy dwy rygle 24c, przy czym dla rygla 24c kazdego czlonu przegubowego sa przewidziane dwa oddzielne wystepy 26. Wystepy 26 sa uksztaltowane przez mostki, które kazdorazowo maja ksztalt wycinka kola i sa mocowane swoimi zakrzywionymi brzegami na powierzchni wewnetrzne] tulei 14c. Tuleja 14c siega przez cala dlugosc obudowy 12c. Obydwa, jednakowo uksztaltowane pokrywy 15c, 16c, sa tak osadzone w tulei 14c, ze ich zewnetrzne powierzchnie czolowe zamykaja szczelnie powierzchnie koncowe tulei 14c. Pokrywy 15c, 16c posiadaja gwint zewnetrzny wspólpracujacy z gwintem wewnetrznym 17c na koncach tulei 14. Zamkniete czlony przegubowe lOc, lic sa jednakowo uksztaltowane w ksztalcie pierscienia. Sprezyny 20 wzglednie 20c musza byc tak uksztaltowane, aby ich zwoje mogly byc swobodnie poruszane na wystepach 26 wzglednie 26c. Aby mozna bylo to osiagnac, srednica zewnetrzna sprezyny jest mniejsza niz odleglosc miedzy wystepami lub sprezyny sa w przekroju osiowym, niekolowe lecz tak splaszczone z boku, ze maja wobec boków tych wystepów zwróconych do osi 13, mniejsza odleglosc od osi 13.Urzadzenie napinajace 7d wedlug fig. 6 i 7 ma takze dwa przesuwne wobec obudowy 12d czlony przegubowe lOd, lid. Kolnierze 19d trzonu 18d sa w danym wypadku zaopatrzone kazdorazowo w rygiel 244,100021 5 w ksztalcie noska wzglednie kulaka, wystajacy promieniowo poza ich zewnetrzny obwód, którego odlegosc od osi urzadzenia napinajacego jest wieksza od polowy srednicy wewnetrznej obudowy 12d i najwyzej tak duzaJak polowa jego srednicy zewnetrznej tak, ze rygiel 24d nie wystaje ponad obwód zewnetrzny obudowy 12d. Do prowadzenia rygla 24d jest przewidziana na tulei 14d wzdluzna szczelina 30,której szerokosc jest wieksza tylko o konieczny luz ruchowy od szerokosci rygla 24d. Powierzchnie rygla 24d zwrócone do brzegów ograniczajacych, lezace równolegle do obudowy wzdluznej szczeliny 30, sa do siebie równolegle. Szczelina 30, na co najmniej jednym obrzezu ograniczajacym, wykazuje rozszerzenie 26d dla kazdego rygla 24d, której jedno ograniczenie tworzy odsadzenie 27d, do przynaleznego rygla 24d.W przedstawionym przykladzie wykonania sa przewidziane dla kazdego rygla 24d dwa, jednakowo wzajemnie przeciwlegle rozszerzenia 26d w ksztalcie szczelin. Jezeli czlon przegubowy lOd wzglednie lid jest odsuwany od obudowy 12d, wówczas przynalezny rygiel 24d doprowadzony jest w obszar rozszerzenia 26d, po czym rygiel moze byc poruszany przez wychylny czlon przegubowy do rozszerzenia 26d i przez to czlon przegubowy zostaje zaryglowany. Przez takie uksztaltowanie urzadzenie napinajace moze miec bardzo mala srednice zewnetrzna. Szczelina 30 moze przechodzic przez cala dlugosc obudowy 12d wzglednie tulei 14d.Wobec tego mpzna podniesc wytrzymalosc obudowy 12d wzglednie tulei 14d, przez to, ze szczelina 30 rozciaga sie tylko od jednego konca obudowy do rozszerzenia 26d szczeliny 30 lezacego w najwiekszej-odleglosci od tego konca. Konce tulei" 14d sa zamkniete pokrywami 15d, lód w ksztalcie tarcz kolowych, które sa mocowane do tulei 14d.Obudowa 12e, zgodnie z fig. 8 ma czesc gleboko tloczona, tworzaca nie tylko kolnierz 14e, lecz takze pokrywe w postaci sciany czolowej 15e. Otwarty koniec tej czesci jest zamkniety pokrywa w postaci tarczy pierscieniowej 16e.Obudowa 12f urzadzenia napinajacego, wedlug fig. 9 ma przekrój poprzeczny owalny. Ksztalt kolnierza 19f odpowiada ksztaltowi wewnetrznemu obudowy 12f. W polozeniu pracy obudowa 12f urzadzenia napinajacego przylega jednym z dwóch plaskich boków do opony tak, ze urzadzenie napinajace wystaje tylko stosunkowo nieznacznie ponad powierzchnie boczna opony. Te zalete ma takze urzadzenie napinajace wedlug fig. 10, którego obudowa 12g w przekroju poprzecznym jest prostokatna.Urzadzenie napinajace 74 przedstawione na fig. 11 i 12 nie posiada obudowy. Czlony przegubowe 1Oh, llh w ksztalcie U sa wygiete z drutu, majacego przekrój poprzeczny kolowy i sa nieznacznie grubsze od drutu, z którego wykonana jest sprezyna 20h. Czlony przegubowe lOh, llh, leza na koncach sprezyny 20h, której srednica wewnetrzna jest mniej wiecej równa szerokosci czlonów przugubowych. Splaszczone zwoje sprezyny 20h, w których plaszczyzny koncowe leza prostopadle do jego osi srodkowej 13h, ograniczaja otwór przyjmujacy powierzchnie wewnetrzna 29h kazdorazowo przynaleznego do czlonu przegubowego 10h wzglednie llh. Kazdy czlon przegubowy ma czesc cieglowa otrzymana z dwóch równoleglych ramion 18h i rozciagajaca sie do drugiego czlonu przegubowego. Kazda czesc cieglowa 18h lezaca równolegle do osi srodkowej 13h, przechodzi przez cala dlugosc sprezyny 20h i jest zaopatrzona na swoim koncu, zwróconym do czlonu przegubowego, w czlon mocujacy do mocowania na swoim koncu sprezyny 20h.Ramiona 18h uksztaltowane przez przedluzenie ramion przynaleznego czlonu przegubowego lOfr wzglednie llh przechodza w odcinek koncowy, zakrzywiony pólkoliscie, przynaleznego czlonu przegubowego, przylegajacy slizgowo do powierzchni wewnetrznej zwojów sprezyny 20h tak, ze sprezyna 20h jest dokladnie kierowana i pewnie prowadzona. Osie srodkowe obydwu ramion 18h kazdej czesci cieglowej leza na jednej plaszczyznie. Czesc cieglowa moze byc przekrecona wobec sprezyny 20h wokól osi srodkowej l*3h i przez to przyjmuje kazdorazowo dogodne polozenie.Czlon mocujacy kazdej czesci cieglowej jest uksztaltowany przez zakrzywione do siebie •konce 15h wzglednie 16h obydwu przynaleznych ramion 18h. Konce kazdej czesci cieglowej sa zakrzywione w przeciwnych kierunkach na zewnatrz i przechodza stycznie w ramiona 18h. Szerokosc hakowych, zakrzywionych do siebie konców 15h jest wieksza tylko o wymagany luz ruchowy od srednicy drutu sprezyny 20h. W obydwa zakrzywione do siebie konce 15h wzglednie 16h kazdej czesci cieglowej zaczepiona jest swoimi przynaleznymi koncowymi zwojami sprezyna 20h. Ramiona 18h i przynalezny czlon przegubowy lOh sa w danym wypadku utworzone przez jednoczesciowy kablak z drutu, przy czym obydwa kablaki z drutu sa jednakowo uksztaltowane. Dzieki temu urzadzenie napinajace sklada sie tylko z trzech pojedynczych czesci, które wchodza w siebie rozlacznie. Przez takie luzne polaczenie rozlaczne mozna mocowac czlon przegubowy lOh, którego otwór przyjmujacy, miedzy ramionami jest otwarty przed montazem sprezyny 20h, bezposrednio na otwartym czlonie lancucha do opon, bez koniecznosci stosowania miedzy nimi rozlacznego czlonu.Po wprowadzeniu czlonu lancucha w czlon przegubowy lOh sprezyna 20h jest przesuwna przez ten czlon przegubowy lOh do przynaleznego ramienia 18h. Do przesuniecia sprezyny 20h przez ten czlon przegubowy lOh, drugi kablak z drutu, który ma czlon przegubowy jest wprowadzany jednym ramieniem 18h w otwór6 100 021 przyjmujacy czlon przegubowy lOh i po tym przesunietym czlonem przegubowym Uh do przodu przez sprezyne 20h do momentu przylegania jego ramion 18h do przynaleznego konca sprezyny 20h. W tym czlonie przegubowym llh osadza sie nastepnie czlon lancucha, który jest tak szeroki, ze nie moze byc przesuniety sprezyna 20h.Wstanie naprezenia urzadzenia napinajacego 7h, w którym zwoje sprezyny 20h przylegaja do siebie i czlony przegubowe lÓh, llh maja miedzy soba najwiekszy odstep, mozna zabezpieczyc urzadzenie napinajace np. przez wkladke, która umieszcza sie na koncu sprezyny, miedzy przynaleznymi ramionami 18h i podpiera sie z jednej strony na przynaleznej powierzchni koncowej sprezyny 20h, a z drugiej strony na wewnetrznej powierzchni 29h przynaleznego czlonu przegubowego.Do odryglowania urzadzenia napinajacego 7h wkladke wyjmuje sie z czlonu przegubowego.Urzadzenie napinajace mozna zabezpieczac w polozeniu naprezenia równiez klamra lub tp., która przechodzi przez konce scisnietej sprezyny 20h i jest wyjmowana w celu odryglowania. PL PL PL PL PL PL PL The invention relates to a tire chain comprising a running part and side parts, each having at least one tensioning device pivotally attached to the tire chain members for tensioning the tire chain in the operating position, and having two resilient pivot members that can be moved to the point of extension. A tire chain of this type is known from U.S. Patent No. 2020943, in which the side part is elastically extendable. The side part members are either embedded in a flexible plastic material or provided with a tensioning spring. In order for the side part to adhere properly to the tire, it must be pre-tensioned against the spring force, which is relatively complicated because the side part adheres to the tire and the tire is usually closely hugged by the fenders of a motor vehicle so that the side part is difficult to access. The object of the invention was to create a tire chain in which the side part does not have to be pre-tensioned against the spring force of the tensioning device in order to adhere to the tire and in which the tensioning device can be pre-tensioned without the side parts being subjected to a tensile load. This problem is solved by the fact that the compression spring is surrounded by a housing, generally in the form of a sleeve, at the ends of which the joint members lie, and at least one joint member is slidably mounted in the housing, and a locking device is located in the housing to release the joint members, approximately in their extended position. - By this means, the tensioning device can be tensioned before the chain contacts the tires and the tension is secured in this position. When the chain comes into contact with the tires, the locking mechanism is released so that the joints of the tensioning device move towards each other under the action of the spring force, tensioning the side section and thus the tire chain. Several tensioning devices can be placed on the side section of the tire chain, depending on their size. Since each tensioning device can be individually locked in the tensioned position, only minor forces are required. The tensioning of the tire chain can be determined by the number of tensioning devices, 2 100 021, which are unlocked when the chain comes into contact with the tires. It is not necessary to lock all tensioning devices – non-locking tensioning devices, in the form of tension or compression springs, can also be installed. Such tensioning devices can be placed, for example, alternately on the side of the tire chain. Non-locking tensioning devices can also have springs that are pre-tensioned in the tensioning device's relief position. Due to the connection of the chain links at their contact points, the tire chain expands with prolonged use. Therefore, the tire chain is continuously tensioned by the tensioning devices, ensuring precise positioning of the tire chain on the tire. In addition, tire chain overload caused by sudden movements, turning the vehicle's wheels, or changes in the vehicle's camber angle is avoided because the chain parts equipped with a spring-loaded tensioning device are elastically tensioned and are not subject to stress. By favorably positioning the tensioning device, it is possible to prevent the tire chain from separating from the tire due to centrifugal force and thus damaging it. The tensioning device or tensioning devices can be placed on the inner and/or outer sidewalls and/or on the center chain between the two running parts. This type of tire chain with two running parts is designed for dual wheels, where one running part is attached to each tire. In this type of tire chain, the tensioning devices can be arranged one after the other, between two running parts, with two center chains lying next to each other, or the like, so that at least one tensioning device is in contact with both sides of the tire facing each other. The side part does not need to have tensioning devices and always has the same inside diameter during operation. Since the outer side part usually covers the corresponding tire side at a greater height than the inner side part, it is not necessary to place the tensioning device on the outer side part. This prevents the outer side part from being pushed into the rim area due to tensioning, thus damaging it. The inner side part with the tensioning device or devices has a significantly larger inner diameter than the outer side part, so that the inner side part does not move into the rim area due to tensioning. If the total possible tensioning path of the tensioning devices is fully utilized when tensioning the tire chain, the number of tensioning devices can be reduced by at least one and replaced with a shorter chain section. This reduces the diameter of the associated tire chain parts so that the remaining tensioning devices can be used again for tensioning. The tire chain part with the tensioning device or devices can be tensioned to approximately its maximum length when mounted on the tire using an auxiliary device, e.g., a tensioning lever. To allow the auxiliary devices to be removed from the tire after tensioning, they are releasably attached to the tire chain. The chain according to the invention is used, in particular, as a tire protection chain, protecting the tire from damage during movement. Tire chains of this type are used, for example, in mines, where tires can be easily damaged by rocky ground. The subject of the invention is shown in the examples of embodiments in the drawing, in which Fig. 1 shows a view of the tire chain in the operating state, Fig. 2 - a tensioning device for the tire chain according to Fig. 1 in axial section, Fig. 3 - a section according to the line III-III in Fig. 2, Fig. 4 - another example of the tensioning device in axial section, Fig. 5 - a section according to the line V-V in Fig. 4, Fig. 6 - a further example of the tensioning device, in a view, Fig. 7 - a section according to the line VII-VII in Fig. 6, Fig. 8 - a part of the tensioning device in another example of the embodiment, in axial section, Fig. 9 - a further device 10 - further tensioning device in longitudinal section, Fig. 11 - further tensioning device in view, and Fig. 12 - tensioning device according to Fig. 11 in longitudinal section. The tire chain according to Fig. 1, which is fitted to the tire 1 shown in dashed-dot lines, has a running part 2 in the shape of a net, which is intended to be placed on the running surface of the tire 1, and two side parts, of which only the inner side part 3 is shown. The side parts serve as a resistance on the supporting surface of the tire and are also in the shape of a net, wherein the running part and the side parts can have the same arrangement. The running part and the side parts consist of ring members 4 arranged parallel to the plane of the stretched chain and of bridge members 5 which are pivotally connected to the ring members 4 so that they remain perpendicular to the upper surface of the tire or the plane of the stretched chain. Each ring member 4 receives three bridge members 100021 3 adjacent to each other at an angle, and each bridge member 5 is pivotally connected to two adjacent ring members 4. Each ring member 4 lies on a corner of the multi-shaped mesh part of the tire chain. The edge of the side part 3 facing away from the running part 2 is formed by a side chain 6. The side chain 6 is formed by adjacent tensioning devices 7 or 7a and ring members 8, which are preferably formed in the same way as the ring members 4. In the exemplary embodiment, a tensioning device and a ring member are arranged alternately in succession, so that two tensioning devices with their ends facing each other are engaged in each ring member 8 in a way that they can be engaged in a mutually articulated manner. Each ring member 8 of the side chain 6 is pivotally connected to an adjacent ring member 4 by a bridge member 9 extending perpendicular to the tire chain. The bridge members 9 are preferably formed as detachable hook members so that the side chains 6 can be removed as a unit from the remaining tire chain. The hook holes of the bridge members 9 preferably engage in the corresponding ring members 8 of the side chain 6. The tensioning devices are pre-tensioned so that the side chain 6 and therefore the tire chain is constantly under a defined tensile stress and the side chain 6 tightens during operation in accordance with the internal wear of the tire chain and the corresponding wear of the tire 1. Each tensioning device has, at its inverted ends, two joint members 10, 11 or 10a, 11a, with which it is hooked onto the adjacent ring members 8 of the side chain 6. The maximum number of tensioning devices used is preferably approximately ^ = D^^4, where D is the tire diameter and T the distance between the joint members of the tensioning device. The tensioning device 7b according to FIGS. 2 and 3 has a housing 12 formed substantially symmetrically with respect to the axis 13 by a cylindrical sleeve 14 and two end covers 15 and 16, which are fastened at the ends of the sleeve 14. The sleeve 14 can be formed in a simple manner by a pipe section. At the ends, the sleeve 14 is provided with external threads 17, onto which the covers 15, 16 are screwed so that they are tensioned against the end surfaces of the sleeve 14. The joint member 10b is rigidly connected to the associated end cover 15 and arranged on the outer end face thereof. Another joint member 1 1b is movable, in the longitudinal direction of the tensioning device, with respect to the housing 12. This joint member 1 1b is attached to the outer end of a cylindrical shaft 18, which lies on the axis 13 and with its inner end engages in the housing 12. At the inner end of the shaft 18, the diameter of which is significantly smaller than the inner diameter of the housing 12, an annular disc-shaped flange 19 is provided, the outer diameter of which is slightly smaller than the inner diameter of the housing 12, so that it is guided in the housing. The shaft 18 is surrounded inside the housing 12 by a helical compression spring 20, which rests with its end on the front side of the flange 19 facing the joint member 11 and with its other end on the opposite inner surface of the housing 12. As a stop for this end, an annular disc 21 having an outer diameter almost the same as the flange 19 is arranged on the inner side of the associated end cover 16. In the compressed position of the tensioning device 7b, the flange 19 rests under the influence of the force of the pre-tensioned helical compression spring 20 on the inner face of the associated cover 15 of the housing 12. From this position, the movable joint member 1 1b can be pulled away from the second joint member lOb against the force of the helical compression spring 20, until the windings of the helical compression spring 20 abut against each other and thereby fix the farthest position of the tensioning device. Thanks to this, the helical compression spring 20 of the tensioning device cannot be overloaded or damaged. The helical compression spring 20, whose outer diameter is almost equal to the inner diameter of the housing 12 and is guided securely in the housing 12. In the position in which the tensioning device has its greatest length, the joint members lOb, 1 lb can be mutually locked. This allows the tensioning device to be easily mounted. After mounting, the locking device 23 should be released so that the joint members move against each other thanks to the spring force until the tire chain is tensioned. At the inner end of the shaft 18, two completely opposite bolts 24 are provided, which are formed by sections of the collar 19. The collar 19 is provided, on two completely opposite sides, with flat and parallel flats 25, which limit the bolt 24 curved on both sides at their ends around the axis 13. For engaging the bolt 24, two projections 26 are arranged in the housing 12, lying on both sides opposite the axis 13, which lie perpendicular to the axis 13 and form each a shoulder 27 on the sides facing the joint member 11b. The distance of the side of each projection 26 facing the axis 13 from the axis 13 is slightly greater than the distance of the flats. 25 from the axis 13 and smaller than the distance of the end surfaces of the bolt 24 from the axis 13. Both flats as well as both projections 26 lie symmetrically to the axial plane of the bolt 13. The projections 26 are formed in a simple manner by pins* which at both ends engage permanently in the housing 12 or in the sleeve 14, wherein the ends of the pins can e.g. be pressed into the holes. The joint member 1 1b and the shaft 18 are slidable and rotatably arranged around an axis 13 in the housing 12. In the position according to FIGS. 2 and 3, in which the flats 25 lie parallel to the mutually facing sides of the projections 26, they can pre-move the bolt 24 on the projections 26. If the bolts 24 are located on the side of the projections 26 facing the slidable joint member 1 1b and the joint member 11 rotates, then the projections 26 lie in the range of movement of the bolts 24, which, after releasing the form-locked joint member 1 1b, strike the shoulders 27 of the bolt and thereby immobilize the sliding joint member against the housing 12. After the tensioning device 7b has been installed in tire chain, the joint member 1 lb is turned with a screwdriver or the like until the locking bolts are released so that the tensioning device is brought to the tensioning position. The shaft 1& passes through narrow openings in the associated end cover 16 and in the annular disc 21, so that no dirt can penetrate into the housing. In order to be able to open the tire chain in the area of the tensioning device or tensioning devices, at least one link member of one tensioning device is designed as an open hook. In the embodiment according to FIG. 2, both link members 10b, 11b are designed as open hooks, so that the tensioning device 7b as a whole can be easily released via the annular member 8 or easily mounted. The openings of the hooks 28 lie close to the covers 15, 16, with their limiting surfaces being transformed into partly circular inner surfaces of the joint members 10b, 11b, which are essentially shaped as open rings, e.g. with a circular cross-section. The inner surfaces of both joint members 10b, 11b form, in the regions where they are furthest apart, abutment surfaces 29 for the ring members 8, with both abutment surfaces 29 lying symmetrically to the axis 13. The joint members lie on a provided ' extension of the circumferential surface of the housing 12, so that they are covered by it. Instead of a helical compression spring, a disc spring, a spring Pneumatic, hydraulic, or hydropneumatic, filled with air or gas and oil, or another spring. When using a series of tensioning devices in a tire chain, not all tensioning devices need to be locked. For example, in Fig. 1, the tensioning device is formed by a simple compression spring 20a, which is not housed in a housing. The helical compression spring 20a has at its ends joint members 10a, 11a, which are formed by bending the spring wire. The wire from which the springs are bent has a cross-section that is possibly round, oval, quadrangular, or similar. % The tensioning device according to FIGS. 2 and 3 has a substantially circular cross-section and its length is 150 to 500 mm, respectively. In FIGS. 4 to 8, the same references are used for the corresponding parts as in FIGS. 2 and 3, however, in FIGS. 4 and 5 with the index "CM", in FIGS. 6 and 7 with the index "d", in FIGS. 8 with the index "e", and so on. In the embodiment according to FIGS. 4 and 5, both joint members 10c and 10c are each slidably arranged by a member 18c in the housing 12c, wherein the tensioning device 7c is formed symmetrically with respect to a central plane perpendicular to its axis. Each member 18c is surrounded by a separate spring 20c, which is attached to the housing 12c. associated flange 19c. The flanges 19c abut against each other, preferably with their mutually facing sides, in the compressed position of the tensioning device. Each flange 19c forms two bolts 24c, with two separate projections 26 being provided for the bolt 24c of each hinge member. The projections 26 are formed by bridges, which each have the shape of a circular sector and are fastened with their curved edges to the inner surface of the sleeve 14c. The sleeve 14c extends over the entire length of the housing 12c. Both identically shaped covers 15c, 16c are mounted in the sleeve 14c in such a way that their outer front surfaces tightly close the end surfaces of the sleeve 14c. The covers 15c, 16c have an external thread cooperating with an internal thread 17c at the ends of the sleeve 14. The closed joint members 10c, 11c are similarly shaped in the shape of a ring. The springs 20 or 20c must be shaped so that their coils can move freely on the projections 26 or 26c. To achieve this, the outer diameter of the spring is smaller than the distance between the projections or the springs are, in axial cross-section, non-circular but flattened laterally so that they have a smaller distance from the axis 13 to the sides of these projections facing the axis 13. The tensioning device 7d according to Figs. 6 and 7 also has two sliding springs with respect to the housing 12d, joint members lOd, lid. The flanges 19d of the shaft 18d are each provided with a bolt 244,100021 5 in the form of a nose or a ball, protruding radially beyond their outer circumference, the distance of which from the axis of the tensioning device is greater than half the inner diameter of the housing 12d and at most as large as half its outer diameter, so that the bolt 24d does not protrude beyond the outer circumference of the housing 12d. To guide the bolt 24d, a longitudinal slot 30 is provided on the sleeve 14d, the width of which is only greater than the width of the bolt 24d by the necessary movement clearance. The surfaces of the bolt 24d facing the limiting edges, lying parallel to the housing longitudinal slot 30 are parallel to each other. The slot 30, at at least one limiting edge, has an extension 26d for each bolt 24d, one limit of which is formed by a shoulder 27d to the associated bolt 24d. In the illustrated embodiment, two equally mutually opposite extensions 26d in the form of slots are provided for each bolt 24d. If the joint member 10d or lid is moved away from the housing 12d, the associated bolt 24d is brought into the extension region 26d, whereupon the bolt can be moved by the pivotable joint member into the extension 26d, and the joint member is thereby locked. This design allows the tensioning device to have a very small outer diameter. The slot 30 can extend through the entire length of the housing 12d or sleeve 14d. Therefore, the strength of the housing 12d or sleeve 14d can be increased by the fact that the slot 30 extends only from one end of the housing to the extension 26d of the slot 30 located at the greatest distance from this end. The ends of the sleeve 14d are closed by covers 15d, which are in the form of circular discs, which are attached to the sleeve 14d. The housing 12e, according to Fig. 8, has a deep-drawn part forming not only the flange 14e, but also a cover in the form of the front wall 15e. The open end of this part is closed by a cover in the form of an annular disc 16e. The housing 12f of the tensioning device, according to Fig. 9, has an oval cross-section. The shape of the flange 19f corresponds to the inner shape of the housing 12f. In the operating position, the housing 12f of the tensioning device rests on the tire with one of its two flat sides, so that the tensioning device protrudes only relatively slightly above the side surface of the tire. The tensioning device according to Fig. 10, whose housing 12g is rectangular in cross-section, also has this advantage. The tensioning device 74 shown in Figs. 11 and 12 does not have a housing. The U-shaped joint members 1Oh, llh are bent from wire having a circular cross-section and are slightly thicker than the wire from which spring 20h is made. The joint members 1Oh, llh lie at the ends of spring 20h, the inner diameter of which is approximately equal to the width of the joint members. The flattened coils of spring 20h, in which the end planes lie perpendicular to its central axis 13h, delimit an opening that receives the inner surface 29h of the joint member 10h or llh belonging to each. Each joint member has a connecting part obtained from two parallel arms 18h and extending to the other joint member. Each linkage part 18h, lying parallel to the central axis 13h, runs along the entire length of the spring 20h and is provided at its end, facing the hinge member, with a mounting member for mounting the spring 20h at its end. The arms 18h, formed by extensions of the arms of the associated hinge member 1Ofr or llh, merge into a semicircularly curved end section of the associated hinge member, slidingly adjoining the inner surface of the coils of the spring 20h so that the spring 20h is precisely guided and reliably guided. The central axes of both arms 18h of each linkage part lie in one plane. The drawbar part can be rotated relative to the spring 20h around the central axis l*3h and thus assumes a suitable position at any time. The mounting member of each drawbar part is formed by the mutually curved ends 15h or 16h of the two associated arms 18h. The ends of each drawbar part are curved outward in opposite directions and pass tangentially into the arms 18h. The width of the hook-like, mutually curved ends 15h is greater than the wire diameter of spring 20h only by the required movement clearance. Spring 20h is engaged in both mutually curved ends 15h or 16h of each drawbar part with its associated end coils. The arms 18h and the associated joint member lOh are each formed by a single-piece wire cable, with both wire cables being identically shaped. This allows the tensioning device to consist of only three individual parts that can be releasably engaged. This loose, releasable connection allows the joint member lOh, whose receiving opening between the arms is open before mounting the spring 20h, to be mounted directly on an open tire chain link without the need for a releasable link between them. After inserting the chain link into the joint member lOh, the spring 20h can be moved through this joint member lOh onto the associated arm 18h. To move the spring 20h through this joint member 1Oh, the second wire cable having a joint member is inserted with one arm 18h into the hole 6 100 021 receiving the joint member 1Oh and after this the joint member Uh is moved forward through the spring 20h until its arms 18h abut the associated end of the spring 20h. In this joint member llh, a chain link is then placed, which is so wide that it cannot be moved by the spring 20h. When the tensioning device 7h is under tension, in which the coils of the spring 20h are in contact with each other and the joint members lÓh, llh have the greatest distance between them, the tensioning device can be secured, for example, by an insert, which is placed at the end of the spring, between the associated arms 18h and is supported on one side on the associated end surface of the spring 20h and on the other side on the inner surface 29h of the associated joint member. To unlock the tensioning device 7h, the insert is removed from the joint member. The tensioning device can also be secured in the tensioned position a clamp or the like, which passes through the ends of the compressed spring 20h and is removed for unlocking.PL PL PL PL PL PL PL