PL103436B1 - Sposob jednokapielowego barwienia i klejenia osnowowej przedzy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób jednokapielowego, równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy z wlókien celulozowych i ich mieszanek z wlóknami syntetycznymi, przeznaczonej do wyrobu tkanin zwlaszczaturystycznych. ' Znane sa rózne sposoby otrzymywania zabarwionej, klejonej osnowowej przedzy. Do najwazniejszych naleza te, w których przedze barwi sie oddzielnie na walach osnowowych albo sposobem ciaglym, a nastepnie klei na klejarkach do osnów, oraz sposoby równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy.

Obecnie, historyczne juz znaczenie posiada sposób barwienia bawelnianej przedzy przy pomocy indyga, na specjalnie do tego celu przeznaczonym urzadzeniu. Natomiast z innych barwników kadziowych, przemyslowe znaczenie osiagnely w tym wzgledzie barwniki hydronowe, a z grupy barwników siarkowych - barwniki typu Immedial. Barwienie osnowowej przedzy tymi barwnikami przeprowadza sie w oddzielnej kapieli farbiarskiej.po czym przedze plucze sie, suszy, nawija na wal osnowowy i nastepnie poddaje procesowi klejenia przy pomocy klejonek skrobiowych lub pochodnych celulozy. Znany proces przebiega zatem w sposób okresowy i wymaga zuzycia duzej ilosci pary oraz energii i jest bardzo pracochlonny.

Wedlug polskiego opisu patentowego nr 39582 osnowowa przedze przepuszcza sie przez kapiel zawierajaca klej krochmalarski z dodatkiem estru leukozwiazku barwnika kadziowego (indygosolu), srodka zwilzajacego oraz srodka utleniajacego, po czym nastepuje suszenie przedzy, tkanie tkaniny z bialym watkiem lub zabarwionym w nastepnie wywolywanie wlasciwej barwy na osnowie w procesie parowania w temperaturze 100-103°C w ciagu 5-6 minut, zakwaszania goracym roztworem kwasu solnego lub siarkowego oraz plukania i neutralizacji Znany z opisu patentowego CSRS nr 144016 sposób polega na tym, ze przedze celulozowa z wlókien wiskozowych lub bawelnianych napawa sie kapiela zawierajaca barwnik monochlorotriazynowy (reaktywny) i karboksymetyloceluloze jako czynnik klejacy, po czym nastepuje suszenie i tkanie, a nastepnie utrwalanie barwnika przez parowanie lub dogrzewanie i wreszcie pranie, celem usuniecia niezwiazanego z wlóknem barwnika i klejonki.

Winnych, znanych odmianach powyzszych sposobów równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy z wlókien celulozowych, stosuje sie glównie polecane przez firme Bayer barwniki Rapidogen lub polskie2 103 436 barwniki pologenowe. Wymienic tu mozna przykladowo znany sposób, w którym osnowe napawa sie najpierw roztworem odpowiedniego naftolu i stabilizowanego skladnika dwuazowego oraz klejonki skrobiowej wzglednie z eteru skrobiowego lub karboksymetylocelulozy i nastepnie suszy. W drugim roztworze natomiast, który zawiera na przyklad kwas octowy lub mrówkowy, albo inny lotny kwas organiczny, nastepuje równoczesne wywolanie barwnika i usuniecie klejonki z przedzy; w tym przypadku, urzadzenie klejarskie musi sie skladac z dwóch zespolów napawajaco-suszacych. W innych, znanych odmianach powyzszego sposobu, wywolanie barwnika nastepuje przez termiczna obróbke, wzglednie kwasne parowanie tkaniny zawierajacej wybarwiona i klejona - osnowe, dopieraj oddziale wykonczalni.

Znah| z polskiego opisu patentowego nr 39582 sposób powierzchniowego barwienia przedzy polega na tym, ze osnowowa przedze napawa sie roztworem zawierajacym oprócz srodków klejacych skladnik barwnika ; w postaci biernej, a nastepnie suszy i dopiero po procesie tkania poddaje sie tkanine dzialaniu roztworu :. zawierajacegqjskl|dnik czynny barwnika.

Znane sposoby, jakkolwiek polegaja na równoczesnym napawaniu osnovi owej przedzy roztworem klejonki u i barwinka,' posiadaja szereg wad, a zwlaszcza te, ze nie zapewniaja otrzymywania wlasciwego efektu kolorystycznego i dobrych odpornosci wybarwien natychmiast po napojeniu i wysuszeniu przedzy i wymagaja nastepczych operacji wywolywania, takich jak parowanie, dogrzewanie, wzglednie specjalnej, mokrej obróbki, a nastepnie plukania i ponownego suszenia. Dalsza wada tych sposobów, jest rodzaj stosowanych klejonek skrobiowych, wzglednie z karboksymetylocelulozy, które musza byc usuniete z osnowy w procesie odklejania w wykonczalni, celem osiagniecia wlasciwych efektów uszlachetnienia w apreturze tkanin. Ponadto, powyzsze sposoby nadaja sie tylko do barwienia przedz z wlókien celulozowych.

Sposób jednokapielowego, równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy wedlug wynalazku polega na tym, ze osnowowa przedze z wlókien celulozowych lub ich mieszanek z wlóknami syntetycznymi barwi sie i klei lacznie w jednym roztworze, który zawiera barwnik pigmentowy w pascie w ilosci 0,1-20 g/l, wodny roztwór kopolimeru kwasu akrylowego i estru n-butylowego kwasu akrylowego i akrylonitrylu, wzglednie sól amonowa kopolimeru styrenu i bezwodnika kwasu maleinowego w ilosci od 40—180 g/l oraz polimer tlenku etylenu albo dyspersje kopolimeru adduktu tlenku etylenu do kwasu tereftalowego w ilosci od 2—5 g/l.

Przy srednich stezeniach barwnika pigmentowego, celem lepszego utrwalenia na wlóknie, roztwór klejaco-barwiacy moze takze zawierac od 40—60 g/l 45% dyspersji wodnej skladajacej sie z 70% kopolimeru butadienu, akrylonitrylu ipropionianu winylu oraz 30% eteru allilowego szesciometylolomelaminy i jako katalizator od 2-3 g/l fosforanu dwuamonowego. W nastepnej kolejnosci, po napojeniu roztworem barwiaco-klejacym, osnowowa przedze suszy sie i po tej operacji jest ona juz trwale zabarwiona i nadaje sie do tkania; tak wybarwiona przedza posiada bardzo dobry, elastyczny chwyt, który pozwala na wydajne prowadzenie procesu tkania, a otrzymana z niej tkanina, moze byc poddana koncowej obróbce wykonczalniczej, a zwlaszcza apreturze, bez kosztownego i czasochlonnego procesu odklejania. Jednoczesnie, zastosowane klejonki, które posiadaja grupy zdolne do samousieciowania w temperaturze suszenia, stwarzaja tak trwala otoczke wokól osnowowej przedzy, ze utrwala ona wystarczajaco naniesiony barwnik pigmentowy i zabezpiecza przed przenoszeniem go na watek w procesie tkania.

Sposób wedlug wynalazku pozwala zatem na szybkie i proste przeprowadzenie procesu technologicznego jednokapielowego, równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy z róznych rodzajów wlókien, zarówno z celulozy naturalnej jak i regenerowanej oraz ich mieszanek z wlóknami syntetycznymi.

Wynalazek zostanie blizej wyjasniony w nizej podanych przykladach stosowania, w których podano sklady poszczegnlnnch roztworów barwiaco-klejacych.

Przyklad I. Sklad roztworu barwiaco-klejacego dla osnowowej przedzy z wlókien polinosic, Tex40:6 g/l barwnik pigmentowy w pascie - Helizarinblau RT, 100 g/l wodny 25% roztwór kopolimeru kwasu akrylowego i estru n-butylowego kwasu akrylowego i akrylonitrylu, 2 g/l polimer tlenku etylenu o stopniu polimeryzacji = 4000.

Przykladu. Sklad roztworu barwiaco-klejacego dla osnowowej przedzy z 50% wlókien poliestrowych i 50% wlókien polinosic, Tex 25 X 2:12 g/l barwnik pigmentowy w pascie - Helizarinblau RT, 3 g/l barwnik pigmentowy w pascie — Fiolet poloprintowy B, 40 g/l sól amonowa kopolimeru styrenu i bezwodnika kwasu maleinowego, 2 g/l dyspersja kopolimeru adduktu tlenku etylenu do kwasu tereftalowego, 45 g/l 45% dyspersja wodna zawierajaca 70% kopolimeru butadienu, akrylonitrylu i propionianu winylu oraz 30% eteru allilowego szescio-metylolomelaminy, 2 g/l fosforan dwuamonowy.

Osnowowa przedze napawa sie w napawarce dwuwalowej roztworem barwiaco-klejacym przygotowanym wedlug jednej z podanych w przykladach recept, o temperaturze 60-70°C, po czym po odzeciu do 130%, nastepuje suszenie w suszarce bebnowej, przy czym temperatura pierwszego cylindra nie moze byc wyzsza od 100°C, a temperatura nastepnych cylindrów 120—140°C. Z tak wybarwionej osnowowej przedzy wytwarza sie103 436 3 tkanine przeznaczona na odziez turystyczna, po uprzednim wykonczeniu apretura z reaktantami azotowymi i innymi znanymi srodkami pomocniczymi, dzieki czemu osiaga sie trwale efekty niemnace, niekurczliwe i odpowiedni chwyt uszlachetnionych w ten sposób wyrobów wlókienniczych.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób jednokapielowego, równoczesnego barwienia i klejenia osnowowej przedzy z wlókien celulozowych lub ich mieszanek z wlóknami syntetycznymi roztworami zawierajacymi srodki klejace i barwnik, znamienny tym, ze przedze napawa sie roztworem barwiaco-klejacym zawierajacym barwnik pigmentowy w pascie w ilosci od 0,1—20 g/l, wodny roztwór kopolimeru kw;mi akrylowego ie;tru n-butylowego kwasu akrylowego i akrylonitrylu, albo sól amonowa kopolimeru styrenu i bezwodnika kwasu maleinowego w ilosci od 40-180 g/l oraz polimer tlenku etylenu albo dyspersje kopolimeru adduktu tlenku etylenu do kwasu tereftalowego w ilosci od 2-5 g/l.

2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze roztwór barwiaco-klejacy zawiera dodatkowo 45% dyspersje wodna skladajaca sie z 70% kopolimeru butadienu, akrylonitrylu i propionianu winylu oraz 30% eteru allilowego szesciometylolomelaminy w ilosci od 40—60 g/l oraz fosforan dwuamonowy w ilosci od 2—3 g/l.