PL103523B1 - Sposob wykonywania wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania (drazenia) wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza.

Sposób wedlug wynalazku przeznaczony jest do drazenia wyrobisk podziemnych bez obudowy i z obudowa oraz do drazenia w przodkach wyrobisk chodnikowych i eksploatacyjnych przy systemie komorowym (chodniki podkomorowe i nadkomorowe), a w systemie komorowo-fiiarowym, scianowym i innym do urabiania skal i zlóz kopalin uzytecznych, zwlaszcza rud metali niezelaznych.

Znany sposób wykonywania (drazenia) wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza polega na tym, ze w wyrobisku podziemnym wierci sie otwory strzalowe, które nastepnie oczyszcza sie ze zwiercin. Do otworu strzalowego do 6,0 m dlugosci i srednicy ponizej 60 mm laduje sie material wybuchowy tak zwany saletrol i z kolei wsuwa sie nabój udarowy skladajacy sie z dynamitu lub amonitu i zapalnika elektrycznego. Pozostala po zaladowaniu materialu wybuchowego czesc otworu strzalowego uszczelnia sie przybitka z piasku lub gliny z piaskiem. Do otworu strzalowego o dlugosci powyzej 6,0 m i srednicy powyzej 60 mm wsuwa sie najpierw nabój udarowy skladajacy sie z dynamitu i podwójnej linii lontu detonujacego. Nastepnie laduje sie material wybuchowy — saletrol. Pozostala czesc otworu uszczelnia sie przybitka z piasku. W obu przypadkach material wybuchowy w postaci ciaglej lub rozczlonkowanej dla innych MW wypelnia otwór w calym jego przekroju poprzecznym. Po odpaleniu otworów strzalowych nastepuje silne spekanie skal otaczajacych wyrobisko (skal stropowych i ociosowych) przez co nie otrzymuje sie zadanego ksztaltu obrysu (konturu) wyrobiska podziemnego. Ponadto z tego powodu zachodzi czesto koniecznosc dodatkowego obudowania drazonego wyrobiska podziemnego.

Dotychczas znany sposób urabiania materialami wybuchowymi polega na zastosowaniu drazków drewnianych, które pozostawia sie w otworze strzalowym i odstrzeliwuje sie lacznie z materialem wybuchowym. Sposób ten wymaga duzej ilosci drazków, które nalezy uprzednio obrobic i nadac im pozadany ksztalt dla zapewnienia oddzialywania efektu kumulacji. Pozostawione w otworze drazki drewniane w czasie wybuchu ulegaja spaleniu. Do spalenia drazki drewniane pobieraja tlen, zmieniajac tym samym bilans tlenowy na ujemny, przez co wytwarza sie w wiekszej ilosci trujacy tlenek wegla oraz pogarsza sie przebieg wybuchu.2 103 523 Znany inny sposób urabiania materialami wybuchowymi polega na tym, ze w otworze strzalowym poziomym po zaladowaniu materialu wybuchowego pozostawia sie pusta przestrzen niewypelniona ani nabojem ani przybitka. W pusta przestrzen po zalozeniu ladunku wsuwa sie sztywna nakladke dystansowa z drutu stalowego o dlugosci nie przekraczajacej 1/3 dlugosci otworu strzalowego. Pozostala czesc otworu strzalowego zamyka sie szczelnie przybitka z gliny i piasku mocno ubita.

Niedogodnoscia tej metody urabiania materialami wybuchowymi jest glównie ograniczone jej zastosowanie, bowiem moze byc stosowana w pokladach wegla lub lupku albo w innych skalach uwarstwionych oraz w przypadkach stosowania otworów strzalowych równoleglych do plaszczyzny odsloniecia. Urabianie ta - metodenrite-daje spodziewanego efektu w przypadku stosowania jej do otworów wlomowych nachylonych pod katem przylepnej plaszczyznie odsloniecia. Nie nadaje sie ona równiez przy stosowaniu materialów sypkich i zawiesinowycll ladowanych mechanicznie.

Celem wynalazku jest usuniecie lub co najmniej zmniejszenie niedogodnosci w znanym sposobie wxtony^aailJ[drazenia) wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza, zwlas:;cza w zakresie strzelania z pusta przestrzenia (kumulacyjna). Aby osiagnac ten cel wytyczono zadanie opracowania ulepszonego sposobu wykonywania (drazenia) wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza, umozliwiajacego zwlaszcza urabianie obrysu wyrobiska podziemnego bez spekania skal otaczajacych (stropowych i ociosowych).

Zadanie wytyczone w celu usuniecia lub co najmniej zmniejszenia podanych niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze po wsunieciu do otworu strzalowego naboju udarowego wprowadza sie w trakcie usuwania naboju udarowego lub oddzielnie — szablon w postaci drazka drewnianego albo przewodu z tworzywa sztucznego lub gumowego sztywnego albo usztywnionego w otworze strzalowym przy pomocy sprezonego powietrza wzglednie innego znanego srodka o przekroju eliptycznym lub okraglym — razem lub oddzielnie z wezem do ladowania sypkiego lub plastycznego materialu wybuchowego, a nastepnie w miare ladowania otworu strzalowego materialem wybuchowym przesuwa sie waz ladujacy material wybuchowy w kierunku wylotu otworu strzalowego, a po zaladowaniu materialem wybuchowym wysuwa sie w calosci waz z otworu strzalowego, a z kolei szablon, po którym pozostaje wolna przestrzen w ksztalcie podluznej szczeliny o powierzchni przekroju w postaci elipsy, kola lub wycinka kola wynoszacej od 1/4 — 1/3 calej powierzchni przekroju otworu strzalowego, po czym w znany sposób zaklada sie przybitka do otworu ^strzalowego i odpala sie ladunek materialu wybuchowego.

Sposób wykonywania wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza wedlug wynalazku umozliwia urabianie obrysu wyrobiska podziemnego o gladkich powierzchniach bez spekania skal otaczajacych wyrobisko to jest skal stropowych i ociosowych i skierowanie glównego oddzialywania urabiania w zalozonym kierunku. W efekcie tego drazenia wyrobiska w wiekszym stopniu mozna wykonywac bez obudowy, lub bez dodatkowej obudowy w przypadku wyrobiska obudowywanego, otrzymujac jednoczesnie zalozony (projektowany) ksztalt wyrobiska. Ladowanie otworów strzalowych mozliwe jest zarówno przy stosowaniu materialów wybuchowych sypkich, ladowanych pneumatycznie jak równiez przy zastosowaniu ladunków w nabojach wykonywanych fabrycznie. Ponadto wykonanie drazenia wyrobisk podziemnych sposobem wedlug wynalazku umozliwia jednoczesnie znaczne zmniejszenie zuzycia ilosci materialu wybuchowego w przeliczeniu na wielkosc urabianego urobku z uwagi na zwiekszenie ukierunkowanego dzialania fali detonacyjnej materialu wybuchowego w otworze strzalowym, obrysowym, wlomowym i urabiajacym. Poza tym sposób wedlug wynalazku z powodzeniem moze byc zastosowany do otworów strzalowych o róznych srednicach, dlugosciach oraz praktycznie dowolnych nachyleniach otworów strzalowych w stosunku do poziomu.

Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie polowe wyrobiska podziemnego w przekroju pionowym poprzecznym, fig. 2 — otwór strzalowy w czasie ladowania materialami wybuchowymi w pionowym przekroju podluznym, fig. 3 — otwór strzalowy w czasie ladowania materialami wybuchowymi w przekroju poprzecznym wzdluz linii A-A uwidocznionej na fig. 1, fig. 4 - otwór strzalowy zaladowany materialami wybuchowymi z lontem detonujacym w pionowym przekroju podluznym, fig. 5- otwór strzalowy zaladowany materialami wybuchowymi z lontem detonujacym w przekroju poprzecznym wzdluz linii B-B uwidocznionej na fig. 3, fig. 6 — otwór strzalowy zaladowany materialami wybuchowymi inicjowanymi zapalnikiem elektrycznym z pionowym przekroju podluznym i fig. 7 — otwór strzalowy zaladowany materialami wybuchowymi inicjowanymi zapalnikiem elektrycznym w przekroju poprzecznym wzdluz linii C-C uwidocznionej na fig. 6.

Sposób wykonywania wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza wedlug wynalazku polega na tym, ze w wyrobisku podziemnym wierci sie otwory strzalowe 1 w obrysie wyrobiska. Wywiercony otwór 1 oczyszcza sie starannie ze zwiercin gracka lub przez przedmuchanie sprezonym powietrzem, po czym wsuwa sie do samego dna otworu 1 nabijak (drazek) drewniany, zaznaczajac na nim glebokosc otworu 1. Glebokosc otworu 1 wynosi srednio od 1,20-3,20 metra lub powyzej tej granicy, a srednica otworu 1 srednio od 42-52 mm. Odleglosc103523 3 miedzy otworami strzalowymi 1 wynosi srednio od 30-50 cm. Do otworu strzalowego 1 wsuwa sie nabój udarowy 2 skladajacy sie z ladunku dynamitu skalnego 5 Gl lub 8 GH albo amonitu 250 gram o dlugosci do cm i lontu detonujacego 3 albo zapalnika elektrycznego 4. Otwór strzalowy 1 gleboki o dlugosci powyzej 6m i srednicy powyzej 60 mm laduje sie nabojem udarowym 2 z podwójna linia lontu detonujacego 3 przeciagnietego przez cala dlugosc otworu strzalowego 1. Nabój udarowy 2 wsuwa sie najdogodniej za pomoca sztywnego szablonu 5 o przekroju poprzecznym eliptycznym. Szablon 5 wykonany jest w postaci drazka drewnianego albcr przewodu z tworzywa sztucznego lub gumowego sztywnego lub usztywnionego w otworze przy pomocy sprezonego powietrza wzglednie innego znanego srodka. Nastepnie wsuwa sie do otworu strzalowego 1 waz ladujacy 6 material wybuchowy 7 jak saletrol, laduje sie materialem wybuchowym 7 na srednia glebokosc 2/3 dlugosci otworu strzalowego 1.

Z kolei z otworu strzalowego 1 wysuwa sie waz ladujacy 6 oraz szablon 5, po którym pozostaje wolna przestrzen (szczelina) 8 o powierzchni przekroju 1/4—1/3 calej powierzchni przekroju otworu strzalowego 1, po czym wykonuje sie przybitke 9 na 1/3 dlugosci otworu przez wprowadzenie do otworu naboju z gliny z piaskiem, pojemnika z piaskiem, pojemnika z woda lub wykonuje sie pneumatycznie piaskiem, po uprzednim zabezpieczeniu wolnej przestrzeni (szczeliny, pustki kumulacyjne) 8. Wolne przestrzenie (pustki kumulacyjne) 8 w otworach strzalowych 1 umieszczonych w obrysie wyrobiska podziemi: )go sa usytuowane od strony wewnetrznej wyrobiska podziemnego, najdogodniej symetrycznie do osi podluznej wyrobiska podziemnego. Po odpaleniu i zainicjowaniu materialu wybuchowego 7 kierunek dzialania detonacji lub wybuchu skierowany jest poprzez pustke kumulacyjna 8 do srodka wyrobiska podziemnego. •»»v«««r FIG.1 /7fi2 ' F/63 JL 3. 2. B\ X B-S .& £l 4, ^ ^jg C\ J. ,.;.....>.,,.../.,...i '.f.W FIG.6 C\ FIG.7 Prac. Poligraf, UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wykonywania wyrobisk podziemnych metoda strzelnicza, zlozony z operacji wiercenia otworu strzalowego, ladowania otworu strzalowego materialem wybuchowym, zakladania przybitki do otworu strzalowego j odpalenia ladunku materialu wybuchowego, z n a m i e ix n y tym, ze po wsunieciu do otworu strzalowego (1) naboju udarowego (2) wprowadza sie w trakcie wsuwania naboju udarowego (2) lub oddzielnie szablon (5) w postaci drazka drewnianego albo przewodu z tworzywa sztucznego lub gumowego sztywnego albo usztywnionego w otworze strzalowym przy pomocy sprezonego powietrza wzglednie innego znanego srodka o przekroju eliptycznym, okraglym lub wycinka kola — razem lub oddzielnie z wezem (6) do ladowania sypkiego lub plastycznego materialu wybuchowego, a nastepnie w miare ladowania otworu strzalowego (1) materialem wybuchowym (7) przesuwa sie waz (6) ladujacy material wybuchowy w kierunku wylotu otworu strzalowego (1) a po zaladowaniu materialem wybuchowym (7) wysuwa sie w calosci waz (6) z otworu strzalowego (1) a z kolei szablon (5), po którym pozostaje wolna przestrzen (9) w ksztalcie podluznej szczeliny o powierzchni przekroju w postaci elipsy, kola lub wycinka kola, wynoszacej od 1/4 - 1/3 calej powierzchni przekroju otworu strzalowego (1), po czym w znany sposób zaklada sie przybitke (9) do otworu strzalowego (1) i odpala sie ladunek materialu wybuchowego (7).103 523 »*