PL103794B1 - Sposob natluszczania garbowanej skory - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób natluszcza¬ nia garbowanej skóry.

Znane sposoby garbowania skóry obejmuja wstep¬ ne usuniecie naturalnych tluszczów i olejów, dla umozliwienia rozpuszczalnym w wodzie cnemika- liom wnikniecia w material. Poniewaz usuniecie naturalnych tluszczów i olejów utwardza skóre i czyni ja krucha, zastepuje sie je róznymi natu¬ ralnymi lub syntetycznymi olejami i smarami, przywracajacymi wykonczonej skórze wytrzyma¬ losc i elastycznosc. W kanadyjskim opisie patento¬ wym nr 726 070 opisano obróbke skóry pewnymi rozpuszczalnymi w wodzie kopolimerami, które dzialaja jak substancje natluszczajace, polepszajac wodoodpornosc skóry oraz zwiekszajac jej miek¬ kosc i elastycznosc. Jednak znane substancje na¬ tluszczajace wykazuja sklonnosc do migracji i sa usuwane w procesie czyszczenia „na sucho" za po¬ moca perchloroetylenu lub innych rozpuszczalni¬ ków organicznych lub wskutek powtarzanego wy¬ stawiania na dzialanie wody, co powoduje pekanie i twardnienie skóry.

Celem wynalazku jest natluszczanie skóry w pro¬ cesie garbowania, nadajace skórze trwala miek¬ kosc, elastycznosc i nieprzemakalnosc oraz odpor¬ nosc na plamienie woda, utrzymujace sie po wie¬ lokrotnym czyszczeniu „na sucho" i wystawianiu na dzialanie wody. v Celem wynalazku jest równiez otrzymanie gar- bowanej skóry o trwalej miekkosci, elastycznosci i nieprzemakalnosci oraz odpornosci na plamienie woda.

Obecnie stwierdzono, ze pewne reaktywne sili¬ kony z ugrupowaniem epoksydowym sa odpowied¬ nimi czynnikami, polepszajacymi wlasciwosci skó¬ ry, takie jak miekkosc, elastycznosc, nieprzemakal¬ nosc i odpornosc na plamienie woda. Szczególnie korzystne sa zwiazki, przedstawione w opisie pa-^ tentowym Stanów Zjednoczonych nr 3 511699.

Zwiazki te moga byc nanoszone w procesie garbo¬ wania skóry, jako czynniki natluszczajace, z wo¬ dnych emulsji, zawierajacych je lacznie z emulga¬ torami.

W sposobie wedlug wynalazku skóre poddaje sie dzialaniu zwiazku o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, R' oznacza jednowartosciowy rodnik organiczny, zawierajacy wicynalna grupe epoksy, R" oznacza rodnik alkilowy o 1—40, korzystnie 1—4 atomach wegla, x oznacza liczbe 10—1000, a y liczbe 1—100.

Wchodzacy w sklad zwiazku o wzorze ogólnym 1 fragment o wzorze ogólnym 2 nie zawsze zawiera taki sam podstawnik R". Tak wiec, w jednym z fragmentów o wzorze ogólnym 2 R" moze ozna¬ czac rodnik metylowy, a w innym irodnik oktade- cylowy. W takim przypadku ma sie do czynienia z kwadripolimerem. Odpowiednie sa równiez sili¬ kony z ugrupowaniem epoksydowym, w których 103 794103 794 4 niektóre z podstawników R lub R" sa grupami al- koksylowymi o 1—4 atomach wegla.

Zwiazki o wzorze ogólnym 1 moga oprócz tlenu ukladu oksiranowego zawierac równiez tlen etero¬ wy, tj. uklady —O—. Przykladem podstawnika R' z ugrupowaniem epoksy jest miedzy innymi rodnik 3,4-epoksycykloheksylowy, 6-metylo-3,4-epoksycy- kloheksylowy, l-(3,4-epoksy)-cykloheksyloetylowy, l-(2,3-epoksy)-cykloheksylopropylowy, l-(3,4-epo- ksy)cyklopentyloetylowy,< 3,4-epoksypentylowy, 2- -glicydoksyetylowy, 3-glicydoksypropylowy, l-(3,4- -epoksy)cykloheksylometoksyetylowy, p-(2,3-epo- ksybutylo)fenylowy, 3-(2,3-epoksybutylo)cyklo!he- ksylowy i podobne. Korzystne sa zwiazki o wzorze ogólnym 3, w którym x oznacza liczbe 150—550, a y liczbe 4—15. Takie zwiazki sa znane i opisane w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki nr 3 511699.

Silikony z ugrupowaniem epoksydowym moga byc nanoszone na skóre z jakiegokolwiek srodo¬ wiska, odpowiedniego do wprowadzania silikonów do skóry i odkladania ich w niej. Biorac pod uwa¬ ge mieszalnosc z innymi chemikaliami, zwykle sto¬ sowanymi w procesie garbowania skóry, naklada sie je z wodnej emulsji o stezeniu silikonów 1—20, korzystnie 2—10% wagowych.

Wodne emulsje Sporzadza sie znanymi sposobami, stosujac jako emulgatory zwiazki powierzchniowo czynne, korzystnie anionowe. Anionowe zwiazki powierzchniowoczynne sa znane i nie wymagaja omówienia. Przykladami odpowiednich zwiazków sa miedzy innymi sole sodowe, trójetanoloamonio- we i morfolinowe kwasu dodecylobenzenosulfono- wego, sole sodowe alkarylopolieterosulfonianów, 2-etyloheksylosiarczan sodu, sole sodowe alkarylo- polieterosiarczanów, sole morfolinowe organicznych estrów kwasu fosforowego, alkilonaftalenosulfonia- ny sodu, stearynian trójetanoloamoiniowy, steary¬ nian morfolinowy, oleinian trójetanoloamoniowy, oleinian morfolinowy i mieszaniny tych zwiazków.

Do sporzadzania emulsji stosuje sie zwykle srodek powierzchniowo czynny w ilosci okolo 0,02 — 3%.

W pewnych przypadkach mozna stosowac miesza¬ niny anionowych srodków powierzchniowo czyn¬ nych ze srodkami niejonowymi, kationowymi lub amfoterycznymi. Po wniknieciu w skóre emulsja ulega rozkladowi, a silikon reaguje z czasteczkami bialka i trwale wiaze sie ze skóra. Reakcja polega prawdopodobnie na dzialaniu ukladu oksiranowe¬ go czasteczki silikonu na grupe aminowa czastecz¬ ki bialka. * Emulsje silikonów z ugrupowaniami epoksydo¬ wymi mozna nanosic na skórg jakimkolwiek spo¬ sobem, stosowanym w procesie garbowania. Wpraw¬ dzie kazda ilosc silikonu z ugrupowaniami epo¬ ksydowymi, naniesiona na skóre, nadaje jej pe¬ wien stopien miekkosci, elastycznosci i wodoodpor- nosci, lecz najlepsze wyniki uzyskuje sie w kon¬ wencjonalnych procesach garbowania, stosujac * emulsje w takiej ilosci, ze ilosc absorbowanego przez skóre silikonu wynosi 0,0— 10°/o, korzystnie. 0,5 — 5°/o jej wagi. Odlozenie na skórze silikonu w ilosci przekraczajacej 10% nie daje istotnego polepszenia jej wlasciwosci. W praktyce, skóre umieszcza sie w bebnie, zawierajacym emulsje sili¬ konu z ugrupowaniem epoksydowym w ilosci da¬ jacej wyzej podany procent jej zawartosci w skó¬ rze, rozciencza emulsje woda w takiej objetosci, by waga cieczy w bebnie stanowila 10—50% wago¬ wych skóry poddawanej obróbce, a pH cieczy do¬ prowadza, jezeli to jest konieczne, do wartosci okolo 3,5—7,0, korzystnie od okolo 6,0 do 6,5. Za¬ bieg przeprowadza sie przez obracanie bebna w temperaturze 38—55°C, choc nalezy rozumiec, ze zakres temperatury nie jest krytyczny. Kapiel, sto¬ sowana do nakladania na skóre zwiazków o wzo¬ rze ogólnym 1, moze zawierac pojedynczy taki zwiazek lub ich mieszanine, ewentualnie mieszani¬ ne zwiazków o wzorze ogólnym 1 z innymi siliko¬ nami.

Nanoszenie silikonów z ugrupowaniem epoksy¬ dowym przeprowadza sie po garbowaniu i dogar- bowaniu (jezeli jest ono* stosowane) skóry. Termi¬ ny „garbowanie" i „dogarbowanie" stosuje sie tu¬ taj w znaczeniu konwencjonalnym. Farbowanie skóry mozna przeprowadzac przed lub po naniesie¬ niu silikonów. Po obróbce silikonem z ugrupowa¬ niem epoksydowym skóre mozna poddac konwen¬ cjonalnym zabiegom wykanczajacym.

Skóry, poddane obróbce sposobem wedlug wyna¬ lazku, maja porównywalna miekkosc i nizsza absorpcje wody niz skóry, natluszczane dotychczas stosowanymi sposobami. Poddanie skóry dzialaniu wody i organicznych rozpuszczalników nie pogar¬ sza w istotny sposób tych wlasciwosci, a w pew¬ nych przypadkach nawet moze je polepszac.

Przedmiot wynalazku jest ilustrowany ponizszy¬ mi przykladami, nie ograniczajacymi jego zakresu.

Wlasciwosci skóry okresla sie w próbach, przepro¬ wadzanych jak nastepuje: Miekkosc. Otwór w plycie o srednicy 12,7 mm (1/2") przykrywa sie próbka skóry. Centrycznie po¬ nad otworem umieszcza sie stempel z zaokraglo¬ nym koncem o srednicy 6,35 mm (1/4") i wadze 152 g i opuszcza go na skóre. Miara glebokosci po¬ nizej plyty okresla ugiecie skóry. Miekkosc wyra¬ za sie w milimetrach (mikrocalach) ugiecia.

Absorpcja wody. Absorpcje wody mierzy sie we¬ dlug U.S. Military Specification MIL-L-3122 F.

I]osc zaabsorbowanej wody podaje sie w procen¬ tach wagi skóry.

Przyklad I. Z garbowanej zasadowym siar¬ czanem chromu bydlecej skóry licowej wycina sie próbki o wymiarach 101,6X101,6 mm (4X4 cale) Próbki dzieli sie na dwie grupy po 6 i umieszcza w laboratoryjnych skrzyniach garbarskich o wy¬ miarach 254X203,2X152,4 mm (IQX8X6 cali). Kaz¬ da skrzynia zawiera 7 kolków o przyblizonej sred¬ nicy 18 mm (3/4 cala) i dlugosci 25,4 mm (1 cal). 4 kolki sa skierowane pod katem prostym ze scian bocznych ku srodkowi, po jednym kolku z kazdej sciany, a 3 pozostale sa skierowane pod katem prostym od sciany dolnej ku srodkowi. Próbki plu¬ cze sie woda o temperaturze 50°C (120°F),w obje¬ tosci równej objetosci skrzyni, wstrzasajac skrzy¬ nie w kierunku pionowym z szybkoscia 300 drgan na minute, w ciagu 15 minut, co w przyblizeniu. odpowiada energii, doprowadzanej w przemyslo¬ wych operacjach dogarbowywania rotacyjnego.

Ciecz w skrzyni garbarskiej doprowadza sie kwa- is 40 45 50 55 605 103 794 6 sem mrówkowym do wartosci pH=3,0, a nastepnie dodaje 50% wodnego roztworu aldehydu glutaro- wego, w ilosci 4% wagi skóry i nanosi na obra¬ biana skóra, przez wstrzasanie skrzyni garbarskiej w ciagu 30 minut. Z kolei wodoroweglanem sodu doprowadza sie ciecz do wartosci pH=6,5—7,0 i od¬ prowadza ja ze skrzyni. Skrzynie wypelnia sie w 40% woda o temperaturze 50°C, zawierajaca synte¬ tyczny garbnik w ilosci 1% wagi próbek i wstrza¬ sa w ciagu 10 minut. Jako garbnik stosuje sie pro¬ dukt kondensacji kwasu 2-naftalenosulfonowego z formaldehydem. Z kolei dodaje sie, w objetosci równej 40% objetosci skrzyni, wody zawierajacej handlowy barwnik brazowy typu kwasowego, w ilosci 1% wagi skóry i wstrzasa skrzynie w ciagu minut. Skóry w jednej ze skrzyn natluszcza sie kompozycja o skladzie: 35% wagowych silikonu z ugrupowaniem epoksydowym o wzorze ogólnym 3, w którym x ma przecietna wartosc 490, a y ma przecietna wartosc 10, 1,06% wagowego soli trój- etanoloamoniowej kwasu dodecylobenzenosulfono- wego, 0,78% wagowego trójetanoloaminy, 1,46% wa¬ gowego kwasu olejowego, 0,44% wagowego kopoli¬ meru tlenku etylenu z tlenkiem propylenu o sred¬ nim ciezarze czasteczkowym 16 250 i 61,26% wody.

Do skrzyni wprowadza sie powyzsza emulsje w takiej ilosci, by ilosc silikonu byla równa 2% wa¬ gowym skóry, rozciencza woda do objetosci rów¬ nej 40% objetosci skrzyni i wstrzasa skrzynie w ciagu 30 minut. W drugiej skrzyni próbki kontrol¬ ne natluszcza sie konwencjonalnym czynnikiem natluszczajacym typu sulfonowanego oleju rybiego, uzytym w ilosci równej 6% wagi skór i rozcienczo¬ nym woda do objetosci równej 40% objetosci skrzy¬ ni, po czym wstrzasa skrzynie w ciagu 30 minut z szybkoscia 300 drgan na minute.

Do obu skrzyn wprowadza sie nastepnie w ilosci 3,5% konwencjonalny, obojetny wypelniacz, w wo¬ dzie w objetosci równej 20% objetosci skrzyni i wstrzasa skrzynie w ciagu 15 minut. Nastepnie do kazdej ze skrzyn dodaje sie kolejno 1% kwasu mrówkowego w wodzie, w ilosci równej 20% obje¬ tosci skrzyni, wstrzasa skrzynie w ciagu 15 minut, dodaje 1% kwasowego barwnika brazowego w wo¬ dzie, w ilosci równej 40% objetosci skrzyni, wstrza¬ sa skrzynie w ciagu 30 minut, dodaje 1% kwasu mrówkowego, dla utrwalenia barwnika przy war¬ tosci pH=3,0 i w ilosci 0,3% wagi próbek cztero- wodzianu o-fenylofenylanu sodu, inhibitora plesni, w wodzie o objetosci równej 25% objetosci skrzyni i wstrzasa skrzynie w ciagu 20 minut. Z kolei ze skrzyn odprowadza sie ciecz, wypelnia je w 100% woda i plucze w niej próbki, wstrzasajac skrzynie w ciagu 5 minut. Skrzynie ponownie opróznia sie, a próbki nakleja na plyte i wygladza. Po obnize¬ niu sie wilgotnosci próbek skóry ponizej 30% wa¬ gowych poddaje sie je zmiekczaniu mechaniczne¬ mu i w ciagu 48 godzin równowazy w stalej tem¬ peraturze 22 ± 1°C i wzglednej wilgotnosci 50 ± 4%.

Z kazdej z próbek wycina sie kwadraty o boku 50,8 mm (2 cale) i poddaje je badaniom na miek¬ kosc i absorpcje wody. Próbki równowazy sie w ciagu 48 godzin i ponownie mierzy icfc miekkosc.

Kazdy z zestawów próbek zanurza sie w perchlo¬ roetylenie, w naczyniu o pojemnosci okolo 1 litra (1 kwarta am.) i miesza w Ciagu 120 minut. Po równowazeniu w ciagu 48 godzin oznacza sie absorp¬ cje wody. Ponownie równowazy sie próbki w ciagu 48 godzin i bada na miekkosc. Wyniki prób przed- stawiono w tablicy 1. Podane wartosci sa przeciet¬ ne dla wszystkich badanych próbek. Próbki, na¬ tluszczane konwencjonalnym czynnikiem natlusz¬ czajacym, sa próbkami kontrolnymi (lico kontrol¬ ne), próby natluszczane sposobem wedlug wyna¬ lazku sa w tablicy 1 oznaczone jako „skóra licowa".

Tablica 1 Wlasciwosci miekkosc poczatkowa. mm (mlilicali) poczatkowa absorpcja wody, % miekkosc po absorpcji Wody, mm (milicali) absorpcja wody po ekstrakcji perchloroetylenem, % miekkosc po ekstrakcji perchloroetylenem, mm (milicali) Skóra licowa J,9(118) 37 2,9(116) 2,8(109) Lico Kontrolne 3,2(125) - 74 2,9(115) 87 2,5(97) Poczatkowa miekkosc skóry, poddanej obróbce silikonem z ugrupowaniem epoksydowym, byla nie¬ co nizsza niz skóry kontrolnej, natomiast absorpcja wody wynosila zaledwie polowe absorpcji skóry kontrolnej. Skóra, poddana obróbce silikonem z ugrupowaniem epoksydowym, po wystawieniu na dzialanie wody i perchloroetylenu zachowala swa miekkosc prawie w calosci, a adsorpcja wody ule¬ gla zmniejszeniu, co wskazuje, ze material natlusz¬ czajacy nie jest ekstrahowany ani woda ani per¬ chloroetylenem. Próba .kontrolna stracila w znacz¬ nym stopniu miekkosc, natomiast wzrosla absorpcja wody, co wskazuje na usuniecie czynnika natlusz¬ czajacego.

Przyklad II. 12 próbek, wycietych z odwlo¬ sionej skóry bydlecej, poddanej garbowaniu zasa¬ dowym siarczanem chromu, poddaje sie obróbce Tablica 2 Wlasciwosci miekkosc poczatkowa, mm (milicali) poczatkowa absorpcja wody, % miekkosc po absorpcji wody, mm (milicali) absorpcja wody po ekstrakcji perchloro^ etylenem!, % miekkosc po ekstrakcji perchlproetylenem, mm (milicali) Skóra odwlosiona 1,7(65) 42 1,4(54) 29 W(52) Skóra 1 kontrolna 19 (74) 86 1,4(54) 109 0,7{29) 40 45 50 55 00\ 7 i bada w sposób, analogiczny do opisanego w przy¬ kladzie I. Skóre, poddana obróbce sposobem we¬ dlug wynalazku, oznacza sie w tablicy 2 jako skó¬ re odwlosiona, a próby kontrolne jako skóre kon¬ trolna.

Powyzsze wyniki wykazuja, ze sposób wedlug wynalazku moze byc z porównywalna korzyscia stosowany do skór odwlosionych. Potwierdzaja one równiez trwalosc efektu natluszczajacego, uzyska¬ nego przy stosowaniu silikonów z ugrupowaniem epoksydowym, w przeciwienstwie do efektu, uzys¬ kanego przy stosowaniu konwencjonalnego czynni¬ ka natluszczajacego. Nalezy zauwazyc, ze absorpcja wody skóry po obróbce silikonem z ugrupowaniem epoksydowym po wstepnej absorpcji wody i eks¬ trakcji perchloroetylenem zmniejsza sie o 25°/o, podczas gdy absorpcja skóry kontrolnej wzrasta o okolo 26%.

Przyklad III. 12 próbek, wycietych ze skóry owczej, poddanej garbowaniu zasadowym siarcza¬ nem chromu, poddaje sie obróboe i bada w sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I. Skóre, poddana obróbce sposobem wedlug wynalazku, oznacza sie w tablicy 3 jako skóre owcza, a próby kontrolne jako kontrolna skóre owcza.

Tablica 3 Wlasciwosci miekkosc poczatkowa, mm (milicali) poczatkowa absorpcja wody, % maekkosc po absorpcji wody, mm (milicali) absorpcja wody po ekstrakcji perchloro¬ etylenem, D/o miekkosc po ekstrak¬ cji perchloroetylenem, mm (milicali) Skóra owcza 2,4(93) 87 2,3(92) 61 2,1(84) Kontrolna skóra owcza 2,4(94) 189 1,8(72) 198 1,0(41) Powyzsze wyniki wskazuja, ze z równym powo¬ dzeniem jak do skór bydlecych, sposób wedlug wy¬ nalazku mozna stosowac do garbowanych skór owczych. Równiez i w tym przypadku absorpcja wody przez skóre, poddana obróbce silikonem z ugrupowaniem epoksydowym, zmniejsza sie, na¬ tomiast dla skóry kontrolnej wzrasta. Miekkosc skó¬ ry po obróbce sposobem wedlug wynalazku zmniej¬ sza sie o 9,7°/o, natomiast skóry po obróbce kon¬ wencjonalnej o 56,3%.

Przyklad IV. 6 skór owczych, przemyslowo garbowanych metoda chromowowa, dogarbowuje sie aldehydem glutarowym i natluszcza sposobem wedlug wynalazku. Skóry umieszcza sie w bebnie o srednicy 1,2 m i dlugosci 0,6 m (4X2 stopy) i w ciagu 20 minut plucze woda o temperaturze 52°C.

Nastepnie skóry plucze sie w 4—6 litrach (i—1,5 gal.) wody, do której dodaje sie 24 g kwasu mrów¬ kowego w celu doprowadzenia pH do 2,9 po 10 mi¬ nutach bebnowania. Do bebna dodaje sie 180 ml 13 794 8 50% wodnego roztworu aldehydu glutarowego i prowadzi bebnowanie w ciagu 10 minut. Dodaje sie 4—6 litrów (1—1,5 gal.) wody o temperaturze 52°C i dwukrotnie po 27 g wodoroweglanu sodu, po kazdym dodaniu prowadzac bebnowanie w cia¬ gu 15 minut, w wyniku czego doprowadza sie pH do wartosci 6,2. Odprowadza sie ciecz z bebna i plucze skóry w ciagu 5 minut w wodzie o tem¬ peraturze 52°C. Do bebna wprowadza sie 263 ml emulsji o skladzie: 35% wagowych silikonu z ugru¬ powaniem epoksydowym^ o wzorze ogólnym 3, w którym, x ma przecietna wartosc 490, a y ma prze¬ cietna wartosc 10, 1,06% wagowego soli trójetano- loamoniowej kwasu dodecylobenzenosulfonowego* 0,78% wagowego trójetanoloaminy, 1,46% wagowego kwasu olejowego, 0,44% wagowego kopolimeru tlenku etylenu z tlenkiem propylenu o srednim cie¬ zarze czasteczkowym 16250 i 61,20% wody. Skóry bebnuje sie w tej emulsji w ciagu 30 minut. Od- prowadza sie ciecz, skóry plucze w zimnej wodzie w ciagu 5 minut i równowazy w temperaturze 22 ± 1°C i wzglednej wilgotnosci 50 ± 4% w ciagu 72 godzin. Ze skór po obróbce wycina sie próbki o wymiarach 108X108 mm (2X2 cale) i poddaje ba- daniom na poczatkowa miekkosc i poczatkowa absorpcje wody. Próbki równowazy sie w ciagu 72 godzin i ponownie mierzy ich miekkosc. Z kolei poddaje sie próbki pierwszej ekstrakcji przez zanu¬ rzenie w perchloroetylenie, w naczyniu o pojem- nosci okolo 1 litra (1 kwarta am.) i mieszanie w ciagu 120 minut. Próbki równowazy sie w ciagu 72 godzin i podobnie bada na miekkosc.

Nastepnie poddaje sie je drugiej ekstrakcji per¬ chloroetylenem, równowazy w ciagu 72 godzin i po- nownie bada na miekkosc i absorpcje wody. Po na¬ stepnym równowazeniu w ciagu 72 godzin oznacza sie miekkosc koncowa. Wartosci miekkosci i absorp¬ cji wody sa podane w tablicy 4, gdzie porównuje sie je z wartosciami, uzyskanymi dla kontrolnej 40 skóry owczej, poddanej przemyslowemu garbowa¬ niu zasadowym 'siarczanem chromu, dogarbowaniu aldehydem glutarowym i natluszczaniu konwencjo¬ nalnym czynnikiem natluszczajacym typu sulfono¬ wego oleju rybiego. Wartosci podane w tablicy 4 45 sa srednimi z uzyskanych dla wszystkich próbek.

Jak wynika z tych danych, po serii ekstrakcji wo¬ da i perchloroetylenem miekkosc i absorpcja wo¬ dy sa dla skóry poddanej obróbce sposobem wedlug wynalazku nie tylko lepsze niz dla skóry kontrol- 50 nej, lecz równiez nieco lepsze od wartosci poczat¬ kowych, podczas gdy dla skóry kontrolnej wlasci¬ wosci te ulegaja pogorszeniu.

Przyklad V. 6 skór owczych, przemyslowo garbowanych chromowo i dogarbowanych kora mi- 55 mozy, natluszcza sie sposobem wedlug wynalazku.

Skóry umieszcza sie w bebnie o srednicy 1,2 m i- dlugosci 0,6 m (4X2 stopy) i w ciagu 10 minut plucze woda o temperaturze 52°C. Po odprowadze¬ niu wody i wprowadzeniu swiezej w objetosci 4—6 60 litrów (1—1,5 gal.) prowadzi sie bebnowanie w cia¬ gu 10 minut, po czym dodatkiem 45 g wodorowe¬ glanu sodu doprowadza ciecz do pH=7,0 i kontynu¬ uje bebnowanie w ciagu dalszych 10 minut. Z ko¬ lei skóre bebnuje sie w ciagu 30 minut w 263 g w emulsji w sposób analogiczny do opisanego w przy-9 103 794 kladzie IV. Skóre równowazy sie w ciagu 72 godzin w temperaturze 22 ± 1°C i wzglednej wilgotnosci 50 ± 4%. 6 próbek o wymiarach 108X108 mm (2X2 cale), wycietych ze skór, poddaje sie takiej samej serii obróbki perchloroetylenem i woda, jak próbki 5 z przykladu IV. Wartosci miekkosci i absorpcji wo¬ dy sa podane w tablicy 4. Wyniki przykladu wy¬ kazuja, ze sposób natluszczania wedlug wynalazku mozna z powodzeniem stosowac do skór dogarbo- wywanych kora mimozy. Przy poczatkowej miek- 10 kosci i absorpcji wody przez skóre po obróbce spo¬ sobem wedlug wynalazku nieco nizszych niz dla skóry kontrolnej, po dwóch wystawieniach na dzia¬ lanie wody i perchloroetylenu wlasciwosci skóry po obróbce sposobem wedlug wynalazku polepszy- 15 ly sie, a wlasciwosci skóry kontrolnej pogorszyly.

Koncowa miekkosc skóry po obróbce sposobem we¬ dlug wynalazku jest wyzsza niz skóry kontrolnej, co wskazuje na trwalosc natluszczania tym sposo¬ bem. Absorpcja wody skóry po obróbce silikonem 20 z ugrupowaniem epoksydowym jest nizsza niz skó¬ ry kontrolnej.

Przyklad VI. 6 skór owczych, przemyslowo garbowanych chromowo i dogarbowanych kora mi¬ mozy, poddaje sie barwieniu i natluszczaniu sposo- 25 bem wedlug wynalazku. Skóry umieszcza sie w bebnie o srednicy 1,2 m i dlugosci 0,6 m (4X2 sto¬ py) i w ciagu 10 minut plucze woda o temperatu¬ rze 52°C (125°F), a nastepnie zalewa 4—6 litrami (1—1,5 gal.) wody o temperaturze 52°C (125°F) i do- 30 daje do bebna 45,4 g zobojetnionego produktu kon¬ densacji kwasu 2-naftalenosulfonowego z formal¬ dehydem, 22,7 g handlowego barwnika brazowego Sella Fast Brown HH 150%, 5,7 g metalizowanego barwnika pomaranczowego, Color Index No. 18745 i 2,8 g bezposredniego barwnika zóltego, Color In- dex No. 40000. Skóry bebnuje sie w ciagu 30 mi¬ nut, po czym dodaje do bebna 263 g emulsji, jak w przykladzie IV. Skóry bebnuje sie w emulsji w ciagu 30 minut, Z kolei dodaje sie 82 g kwasu mrówkowego i prowadzi bebnowanie w ciagu na¬ stepnych 20 minut. Bebny opróznia sie z cieczy, skóry plucze w ciagu 10 minut w zimnej wodzie i równowazy w ciagu 72 godzin w temperaturze 22°C (73°F±2°F) i wilgotnosci wzglednej 50 ± 4%.

Próbki ufarbowanej i natluszczonej skóry poddaje sie serii obróbki woda i perchloroetylenem, jak w przykladzie IV.

Wartosci miekkosci i absorpcji wody podano w tablicy 4. Dane te wykazuja mozliwosc laczenia obróbki natluszczajacej wedlug wynalazku z bar¬ wieniem skóry konwencjonalnymi barwnikami.

Przy poczatkowej miekkosci nieco nizszej niz dla kontrolnej próbki, po dwukrotnym wystawieniu na dzialanie perchloroetylenu i wody miekkosc wzrasta, wskazujac na trwalosc uzyskanego efektu natluszczania, podczas gdy dla próby kontrolnej ulega zmniejszeniu. W trzech kolejnych oznacze¬ niach absorpcji wody wartosci te wyniosly odpo¬ wiednio 40%, 35,3% i 30% wartosci, oznaczonych dla próby kontrolnej. Tablica 4 sumuje wyniki po¬ przednich przykladów i porównuje je z kontrolna, opisana w przykladzie IV.

Tablica 4 grubosc, mm (milicali) miekkosc poczatkowa mm (milicali) poczatkowa absorpcja wody, % 1 miekkosc po pierwszej absorp¬ cji wody, mm (milicjali) miekkosc po pierwszej ekstrak¬ cji perchloroetylenem, mm (milicali) miekkosc *po drugiej absorpcji wody, mm (milicali) miekkosc po drugiej ekstrakcji perchloroetylenem, mm (mili¬ cali) absorpcja wody po drugiej eks¬ trakcji perchloroetylenem, % miekkosc koncowa, mm (mili¬ cali) Kontrola 0,84(33) 2,06(81) 60 2,06(81), 1,30(51) 1,80(71) 2,13(105) 53 1,72(68) Przyklad IV 0,69(27) 2,24(88) 28 2,46(97) 0,53(21) 2,56(101) 2,67(105) 19 1,67(105) V 0,92(40) 1,80(71) 28 1,90(75) 0,48(19) 2,08(82) 2,21(87) 18 2,06(81) VI 0,92(40) 1,42(56) 24 1,55(61) 0,46(18) 1,68(66) 1,83(72) 16 1,68(66) Przyklady VII, VIII, IX. Z garbowanych, natluszczonych i zrównowazonych skór z przykla¬ dów IV, V i VI wycina sie po 6 próbek o wymia¬ rach 108X108 mm (2X2 cale). Mierzy sie poczatko¬ wa grubosc i miekkosc próbek i oznacza absorp¬ cje wody. Próbki równowazy sie w ciagu 72 go¬ dzin w temperaturze 22 ± 1°C (73°F ± 2°F) i wzgle- 60 65 dnej wilgotnosci 50 ± 4% i mierzy ich miekkosc.

Nastepnie próbki umieszcza sie w naczyniu o po¬ jemnosci okolo 1 litra (1 kwarta am.), zawieraja¬ cym 1,5% roztwór handlowego detergentu do czysz¬ czenia na sucho w perchloroetylenie i miesza w ciagu 120 minut, symulujac proces czyszczenia na sucho. Próbki równowazy sie i ponownie mierzy11 103 794 12 ich miekkosc oraz absorpcje wody, nastepnie rów¬ nowazy sie je, mierzy miekkosc i koncowa absorp¬ cje wody, ponownie równowazy i mierzy miek¬ kosc.

W tablicy 5 zestawiono przecietne wyników, uzys¬ kanych z szescioma próbkami skóry, poddanymi obróbce w przykladach VII, VIII i IX. Kontrole stanowi 6 skór owczych, stosowanych jako próba kontrolna w przykladach IV, V i VI. Wyniki, uzys¬ kane w przykladach, wykazuja, ze miekkosc i od¬ pornosc na dzialanie wody, nadane skórze w obrób¬ ce sposobem wedlug wynalazku, po dzialaniu roz¬ tworem detergentu w perchloroetylenie, typu sto-

Claims (6)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób natluszczania garbowanej skóry, zna¬ mienny tym, ze garbowana skóre poddaje sie dzia¬ laniu zawierajacej ugrupowanie epoksydowe po¬ chodnej silikonowej o wzorze ogólnym 1, w któ¬ rym R oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach we¬ gla, R' oznacza organiczny rodnik z wicynalna grupa epoksydowa, R" oznacza rodnik alkilowy o 1—40 atomach wegla, x oznacza liczbe 10—1000, a y oznacza liczbe 1—100.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie zwiazek o wzorze ogólnym, 1, w któ¬ rym R" oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze silikon z ugrupowaniem epoksydowym nanosi sie sowanego w czyszczeniu na sucho odziezy, ulegaja zmianie w mniejszym stopniu niz te same wlasci¬ wosci, nadane w konwencjonalnych procesach na¬ tluszczania. Absorpcja wody przez skóry, poddane 5 obróbce sposobem wedlug wynalazku, wzrasta w powtarzanym wystawianiu na dzialanie wody i roztworu detergentu w perchloroetylenie, jest je¬ dnak znaicznie mniejsza niz dla skór kontrolnych, natluszczanych sposobem konwencjonalnym. Ponad¬ to, w kazdym z przykladów miekkosc próbek po serii ekstrakcji wzrasta w przypadku skóry, pod¬ danej obróbce wedlug wynalazku, natomiast w przypadku próbek kontrolnych zmniejsza sie. Tablica 5 \ grubosc poczatkowa, mm (mili- cali) miekkosc poczatkowa, mm, (milicali) poczatkowa absorpcja wody, °/o miekkosc po absorpcji wody, mm (milicali) miekkosc po ekstrakcji roztwo¬ rem detergentu w perchloro¬ etylenie, mm (milicali) absorpcja wody po ekstrakcji roztworem detergentu w per¬ chloroetylenie, mm (milicali) miekkosc po drugiej absorpcji wody, mm (milicali) koncowa absorpcja wody, °/o miekkosc po koncowej absorpcji wody, mm (milicali) Kontrola 0,84(33) 2,06(81) 55 1,90(75) 2,04(79) 153 1,38(55) 140 1,37(54) Przyklad IV 0,69(27) 2,46(97) 19 2,67(105) 2,72(105) 123 2,77(109) 69 2,94(116) V 0,92(40) 1,75(69) 21 1,88(74) 1,91(75) 138 1,75(69) 99 1,96(77) \I , 0,92(40) 1,57(62) 19 1,70(67) 1,78(70) 118 1,75(69) 77 1,83(72) blica Ltrola 4(33) 6(81) 55 0(75) 4(79) 53 B(55) 40 7(54) 5 Przyklad IV 0,69(27) 2,46(97) 19 2,67(105) 2,72(105) 123 2,77(109) 69 2,94(116) V 0,92(40) 1,75(69) 21 1,88(74) 1,91(75) 138 1,75(69) 99 1,96(77) \I , 0,92(40) 1,57(62) 19 . 1,70(67) 1,78(70) 118 1,75(69) 77 1,83(72) na garbowana skóre w ilosci 0,1—10% wagowych 40 skóry.

4. Snosób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze silikon z ugrupowaniem epoksydowym nanosi sie na garbowana skóre w ilosci 0,5—5% wagowych skóry.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie zwiazek o wzorze ogólnym 1, w którym R i R" oznaczaja rodnik metylowy, R' oznacza rod¬ nik o wzorze 4, x oznacza liczbe 150—550, a y ozna¬ cza liczbe 4—15.

6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze silikon z ugrupowaniem epoksydowym nanosi sie na skóre przez kontaktowanie jej z wodna emulsja, zawierajaca pochodna silikonowa z ugrupowaniem epoksydowym w stezeniu 1—20°/© wagowych. 45 60 10103 794 R3SiO- ¦SiO- I R R" I •SiO I R' SiR. WZÓR 1 R I Si-O- WZÓR 2103 794 (CH3)3SiO CHc» I ó SiO- I CH3 x Chh I v -SiO I (CH0) Si(CH3)3 2;2 Q WZÓR 3 •icH2)2-cy° WZÓR 4 OZGraf. Lz. 960 (100+ 17) Cena 45 zl