, Przy elektrolitycznem wydobywaniu metali na drodze mokrej, np. przy otrzy¬ mywaniu cynku, nalezy zwracac szczegól¬ na uwage na krazenie lugu. W przypadku niedostatecznego ruchu wpoblizu katody wystepuje zubozenie elektrolitu w metal, np. cynk, wskutek czego powstaja ciala gabczaste z wydzielaniem wodoru, prowa- dzacem do dotkliwych przerw1 w elektro¬ lizie.Elektrolity zwykle prowadzi sie tam i zpowrotem od jednej sciany naczynia e- lektrolitycznego do sciany przeciwleglej.W przerwach elektrolit jest pozostawiony w stopniu wiekszym lub mniejszym same¬ mu sobie w poszukiwaniu dróg przez ka¬ piel, przyczem liczy sie na to, ze ruch cie¬ czy bedzie przyspieszal wydzielanie sie na anodzie pecherzyków gazu. Rzecz prosta, ze urzadzenie podobne nie pozwala osia¬ gnac jednostajnego ruchu elektrolitu prze¬ plywajacego obok wszystkich elektrod przez ogniwa. Nie braklo wiec propozy- cyj, zmierzajacych do usuniecia powyz¬ szych niedogodnosci. Usilowano np. u- trzymac elektrolit w ruchu jednostajnym zapomoca wdmuchiwania powietrza lub zapomoca mieszadel w ksztalcie pretów, poruszajacych sie miedzy elektrodami ru¬ chem zwrotnym. Wedlug innej propozycji miedzy dolnym koncem anody a dnem na¬ czynia i górnym koncem sasiedniej katody a poziomem cieczy umieszczano komory przeplywowe w ten sposób, aby zmusic e-lektrolit do* przeplywania miedzy elektro¬ dami do góry i nadól, Wi$zys%ie";A%pon^sly nie posiadaja znaczenia* technicznego badz to wskutek wadliwego dzialania, badz tez wskutek zlozonej budowy urzadzen, gdyz w wiek¬ szych zakladach o setkach wanien moga miec widoki powodzenia tylko urzadzenia najprostsze, nie wymagajace stalej kon¬ troli i posiadajace mozliwie niewielka ilosc czesci ruchomych, ze wzgledu na wydzie¬ lajace sie pecherzyki gazu naladowane kwasnym lugiem, Aczkolwiek budowa powyzsza zapew¬ nia jednostajny ruch elektrolitu, to jednak posiada ona znaczne niedogodnosci, albo¬ wiem zastosowanie otworów przeplywo¬ wych ogranicza swobode, co do wyboru wielkosci i ksztaltu, jak równiez wzajem¬ nego rozmieszczenia anod i katod; szcze¬ gólnie niepomyslny jest prad elektrolitu skierowany nadól, gdyz wówczas prze¬ szkadza on wznoszeniu sie pecherzyków gazu.Sposób i urzadzenie, stanowiace przed¬ miot wynalazku niniejszego, czynia zadosc wszystkim wymaganiom racjonalnej pracy.Sposób ten polega na tern, ze lug wpro¬ wadza sie do ogniw zdolu w jednem lub kilku miejscach, zaleznie od budowy wa¬ nien, a pozwala mu odplywac ponad jaza¬ mi umieszczonemu po obu stronach ogniwa, a wiec prostopadle do powierzchni elek¬ trod.Nowe urzadzenie sklada sie zasadniczo z ogniwa zaopatrzonego ewentualnie w o- sadnik i posiadajacego z obu stron jedna¬ kowej wysokosci jazy. Dno ogniwa posiada ksztalt graniastoslupa, ostroslupa lub stoz¬ ka wykazujac dostateczna przestrzen po¬ miedzy dolnemi koncami elektrod i miej¬ scami wprowadzenia elektrolitu.Dna owe moga oczywiscie posiadac ksztalt graniaistoslupów, ostroslupów lub - stozków scietych, wzglednie kazde z tych ogniw moze posiadac, jak to wskazano da¬ lej, dno o kilku podobnych ksztaltach. O- sadnik mozna urzadzic np. w ten sposób, ze rure lub rury dostarczajace lug wypro¬ wadza sie ponad dno ogniwa albo tez o- sadnik umieszcza sie oddzielnie, jak to u- widoczniono na fig. 2.Rzecza jest doniosla pozostawienie do¬ statecznej przestrzeni miedzy dolnemi kon¬ cami elektrod i punktami doplywu elektro¬ litu, aby w ten sposób mozna bylo osia¬ gnac jednostajny przeplyw przez caly prze¬ krój wanny juz pod elektrodami. Jedno¬ stajnemu przeplywowi elektrolitu sprzyja dobór odpowiedniego kata nachylenia pla¬ szczyzn graniaistoslupów lub ostroslupów lub powierzchni stozkowej wzgledem po¬ ziomu.Jazy mozna wykonac w \&n sposób, ze ciagna sie one po kazdej stronie ogniwa przez cala jego szerokosc. Mozna je rów¬ niez podzielic na kilka czesci, np. tak, aby naprzeciw kazdej z krawedzi poszczegól¬ nych katod lub anod przypadal jeden jaz.W kazdym razie poszczególne katody po¬ winny stykac sie z pradem elektrolitu cala swa powierzchnia.Dla jednostajnego przeplywu rzecza jest doniosla, by jazy posiadaly wysokosc jednakowa, co mozna z latwoscia osiagnac, np, przez wstawienia cienkich plytek szkla¬ nych.Fig, 1 — 6 rysunku uwidoczniaja roz¬ maite odmiany urzadzenia, zrozumiale sa¬ me przez sie. Fig. 1 i 2 wyobrazaja prze¬ kroje podluzne; fig, 3, 4 i 5 — widoki dna i fig. 6 — przekrój jazu.Nowe urzadzenie nie posiada wiec ani czesci ruchomych, ulegajacych scieraniu, ani nie wymaga kontroli. Ulatwia ono jed¬ nostajny przeplyw elektrolitów wzdluz wszystkich elektrod, a poniewaz lug ply¬ nie wylacznie zdolu do góry, prad przeto jego oraz wznoszace sie pecherzyki gazu - wspóldzialaja ze soba. Pecherzyki gazu wzmacniaja ruch lugu i czynia go jedno¬ stajnym. Prad znowu elektrolitu skicro- — 2 —wany do góry ulatwia odrywanie sie peche¬ rzyków gazu od elektrod. Okolicznosc ta, ze wzgledu na wydzielajace sie na katodzie pecherzyki wodoru, posiada doniosle zna¬ czenie, gdyz wskutek przylegania peche¬ rzyków wodoru do katody powstaja nie¬ równosci metalu, np. osadu cynku, oraz narosty i mul, co prowadzi do krótkich spiec i wzmozonego wydzielania wodoru. PL PL