PL105492B1 - Rama obudowy chodnikow - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.01.1980 105 492 CZr ibLNIA Urzedu Patentowego Int. Cl.2 E21D 11/22 Twórca wynalazku Uprawniony z patentu: Bochumer Eisenhiitte Heiiaitzmann & Co., Bochum (Republika Federalna Niemiec Rama obudowy chodników IPtraedmioitam wynalazku jesit raima obudowy cho¬ dników z co najimniej diwoma segmenltowyimd profi¬ lami rynnowytma, Wtdre sa wlozone jedeln w dirugi swymi sasiednimi odcinkami skrajnymi oraz sa ze soba zamocowane w obszarze zakladowym w spo¬ sób cierny za pomoca opaski zaciskowej, skladaja¬ cej sie z plytki górnej i z plytki dolnej, jak równiez se srub laczacych.

ITego rodzaju, opaski zacdiskotwe, stosloiwane w ra- mtte obudowy chodhikóiw, maja z reguly plyttki, wygiete w ksztalcie litoy „U" i wyposazone w kolnierze, wylsltajace bocznie w kierunku wzdluz¬ nym chodnika.

.Tak zfwana plyitka górna obejmuje z tylu, od strony ociosu chodnika, profil rynny, a plyitka dol¬ na wystaje ponad profili rynnowy od strony cho¬ dnika. Przy styku plytek z profilami rynnowymi kolnierze plyltki górnej i plytki dolnej znajduja sie w okresilonej od siebie odlegloscd. Do laczenia plytek lub do naprezania wstepnego profili rynno¬ wych stosuje sie trapienie srubowe, które przetyka sie przez odpotwdednie otwory w kolnierzach i ustala sie za pomoca nakreconych nafcrejtek. Na¬ ciagowy moment skrecajacy, przenoszony na na¬ kretki lub na trzpienie srubowe musi byc przy tym tak duzy, aby osadzone jeden w drugim profile rynnowe przeciwdzialaly oporowi wsuwowemu, po¬ trzebnemu do oczekiwanego cisnienia górotworu.

Jezeli do tego rodzaju naprezenia wstepnego pro¬ fili rynnowych w przekroju poprzecznym w ksztal- i* cie litery „U" stosuje sie z reguly z dobrym skut¬ kiem ramy obudowy chodników, podatne na wygie¬ cie w sposób ograniczony w kierunku wzdluznym, to wówczas obserwuje sie w praktyce, w obszarze powierzchni znajdujacych sie we wzajemnym sty¬ ku, a zwlaszcza w obszarze pomiedzy nakretkami laczacymi a lezacymi naprzeciwko nich powierzch¬ niami kolnierza plytki dolnej, znaczne uszkodzenia cierne najczesciej w postaci wzerów. Przyczyna tych uszkodzen powierzchni, zarówno na plytkach dolnych jak i na nakretkach, jest rózna jakosc tych powierzchni.

O ile powierzchnie plytek dolnych, wykonanych z blach walcowanych z ksztaltowników walcowa¬ nych lub elementów wykonanych sposobem kucia, sa wzglednie chropowate, o tyle nakretki laczace posiadaja na stronach zwróconych do plytek dol¬ nych plaskie powierzchnie, obrobione obróbka bez- wiórowa.

Druga przyczyna uszkodzen powierzchni polega na duzym docisku powierzchniowym wywolanym przez duzy moment skrecajacy naciagowy, umozli¬ wiajacy bezzaklóceniowe naprezanie wstepne profi¬ li rynnowych w chwili oczekiwanego cisnienia gó¬ rotworu, a tym samym ustawianie potrzebnego oporu wsuwowego. Uszkodzenia powierzchni po¬ wiekszaja sie ponadto jeszcze wskutek tego, ze na¬ kretka ma tendencje laczenia sie z plytka dolna tylko na wzglednie malej czesci jej obwodu. Z tego 105 492105 492 powodu wytwarzaja sie tu duze obciazenia liniowe i punktowe.

Przyczyna styku czesciowego nakretki laczacej z plytka dolna polega na tak zwanym miekkim pola¬ czeniu srubowym. Naprezane wstepnie ze soba cze- 5 sci, w tym przypadku kolnierze plytek górnych i plytek dolnych, sa umieszczone w pewnej od siebie odleglosci, wskutek czego przy naciagu nakretek kolnierze te nie przemieszczaja sie wzgledem siebie równolegle, tylko przyjmuja wzgledem siebie po- io chylenie w ksztalcie litery „V".

Dalsza istotna niedogodnosc, obok uszkodzen po¬ wierzchni, polega na tym, ze zadany moment skre¬ cajacy naciagowy, potrzebny do naprezania wste¬ pnego profili rynnowych umieszczonych jeden w 15 drugim, znajduje sie na srubach laczacych, ale wskutek duzych oporów ciernych nie laczy sie on w pelnym obwodzie pomiedzy nakretkami laczacy¬ mi i/lub srubami, albo plytkami. Nie ustalona czesc momentu skrecajacego naciagowego jest niwelowa- 20 na przez tarcie, wystepujace zwlaszcza pomiedzy nakretkami laczacymi a plytkami dolnymi oraz ulega z tego powodu stracie w stosunku do skutecz¬ nego momentu skrecajacego naciagowego, powodu¬ jacego dokladne naprezenie wstepne profili rynno- 25 wych. Opór wsuwowy, wyznaczony przede wszyst¬ kim przez moment skrecajacy naciagowy, obniza sie wiec o nie okreslona blizej wartosc. .

Zadaniem przeto wynalazku jest skonstruowanie dla profili rynnowych, skladajacych sie z ramy 30 obudowy chodników, takiego polaczenia, w którym opór wsuwowy, przy co najmniej dwóch wlozonych jeden w drugim profilach rynnowych, moze byc wyznaczany z duzym stopniem dokladnosci za po¬ moca momentu skrecajacego naciagowego. 35 Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku dzieki temu, ze pomiedzy nakretkami laczacymi i/lub lbami srub laczacych, z jednej strony, a lezacymi naprzeciwko nich z przodu odcinkami opaski zacis¬ kowej z drugiej strony, sa przewidziane co naj- 40 mniej w tym obszarze srodki o wlasnosciach zmniej¬ szajacych tarcie.

Przez wlaczenie srodków o wlasnosciach zmniej¬ szajacych tarcie pomiedzy stykajacymi sie ze so¬ ba czesciami, na przyklad pomiedzy nakretka la- 45 czaca a plytka dolna, obniza sie znacznie opór tar¬ cia pomiedzy tymi elementami stykowymi. Przepro¬ wadzone w tym zakresie próby potwierdzily postep techniczny mysli wedlug wynalazku. Opór wsuwowy mógl byc zwiekszony do 251°/© w porównaniu z osiag- 50 nietym dotychczas oporem wsuwowym, poniewaz energia momentu skrecajacego naciagowego, zuzyta ' przez tarcie pomiedzy elementami stykowymi, prze¬ chodzi tu w istotnym zakresie w polaczenie srubowe profili rynnowych. Powoduje to w konsekwencji 55 mozliwosc wyznaczania wysokiego stopnia doklad¬ nosci oporu wsuwowego, a tym samym czyni obu¬ dowe chodników bardziej niezawodna.

Umieszczenie srodków, posiadajacych wlasnosci zmniejszajace tarcie pomiedzy czesciami, znajduja- 60 cymi sie w styku, moze odbywac sie w rózny spo¬ sób. Korzystna postac wykonania polega wedlug wynalazku na tym, ze srodki te sa ulozyskowane w wybraniach zwróconych do siebie powierzchni nakretek laczacych i'lub srub, albo opaski zacisko- 65 wej, przy czym takie wybrania moga byc utworzo¬ ne przez rowki pierscieniowe. Stosuje sie tu jed¬ nak równiez rowki w ksztalcie nerki lub wglebie¬ nia w ksztalcie miski, ograniczone w swej dlugosci, które moga byc wykonane wokól otworów przelo¬ towych dla trzpieni laczacych. Wybrania te sluza celowo jako zakotwienia lub jako kieszeniowe lo¬ zyska oporowe dla srodków o wlasnosciach zmniej¬ szajacych tarcie, które jako calosc wskutek ich ksztaltu i ich zestawu lub-wskutek umieszczonych w nich substancji obntizaja znacznie opór tarcia po¬ miedzy czesciami, znajdujacymi sie w styku, np. pomiedzy nakretka laczaca a plytka dolna.

Inna taka sama korzystna postac wykonania po¬ lega na tym, ze te srodkj. sa utworzone przez pod¬ kladki. Takie podkladki moga byc umieszczone po¬ miedzy utworzonymi powierzchniami czesci styko¬ wych. Podkladki takie moga byc równiez ulozysko¬ wane w wybraniach zwróconych do siebie powierz¬ chni czesci stykowych, przy czym wybrania te sa pod wzgledem ksztaltu i wielkosci dopasowane do podkladek.

W zalecanej postaci wykonania wynalazku srod¬ ki te sa wykonane z cieklego pod cisnieniem two¬ rzywa sztucznego, wzbogaconego co najmniej w sub¬ stancje smarowa lub slizgowa. Tego rodzaju two¬ rzywo sztuczne wciska sie wskutek momentu skre¬ cajacego naciagowego i wywolanego tym cisnieniem ze szczeliny pomiedzy czesciami stykowymi i wy¬ chodzi z boku. Jest to istotne w tym przypadku, kiedy stosuje sie podkladke z tworzywa sztucznego lub kiedy tworzywo sztuczne jest osadzone bezpos¬ rednio w wybraniach.

W kazdym przypadku wskutek obciazenia cisnie¬ nia substancja smarowa lub slizgowa jest wyciska¬ na z tworzywa sztucznego, dzialajacego jako za¬ sobnik i wchodzi dzieki temu pomiedzy czesci sty^ kowe tak, ze wskutek tego obniza sie opór tarcia pomiedzy tymi czesciami. Równiez wówczas, kiedy tworzywo sztuczne jest umieszczone bezposrednio w wybraniach czesci stykowyh, substancja smaro¬ wa lub slizgowa moze wychodzic dalej, poniewaz wskutek malego scierania sie lub zuzycia czesci stykowych tworzywo sztuczne jest zdolne do odda¬ wania smaru.

Jako tworzywa sztuczne maja zastosowanie w sposób korzystny wedlug wynalazku zywice epo¬ ksydowe, które sa wzbogacone w dwusiarczek mo¬ libdenu lub substancje na bazie grafitu, a w danym przypadku sa one nawet nasycone tymi substancja¬ mi. Zywice epoksydowe nadaja sie dobrze do przyjmowania i do gromadzenia wspomnianych sub¬ stancji smarowych lub slizgowych. Ponadto jest wedlug wynalazku mozliwe stosowanie tworzyw termoutwardzalnych w postaci tkanin twardych lub mas formierskich, wypelnionych sciankami wlókienniczymi.

W okreslonych przypadkach zastosowania moze byc korzystne, jezeli srodki sa wykonane z mocne¬ go materialu wlókienniczego, wzbogaconego w sub¬ stancje smarowa lub slizgowa. Równiez i ten ma¬ terial moze byc osadzony w postaci podkladki lub moze byc umieszczony bezposrednio w odpowied¬ nich wybraniach czesci stykowych. Material wló¬ kienniczy, napawany substancjami smarowymi luty5 slizgowymi, oddaje wówczas substancje przy docis¬ ku spowodowanym przez moment skrecajacy nacia¬ gowy, przy jednoczesnej zmianie ksztaltu oraz zmniejsza w ten sposób tarcie pomiedzy czesciami stykowymi, na przyklad pomiedzy nakretka laczaca 5 a plytka dolna.

W innych znowu przypadkach zastosowania jest celowe wykonanie srodków, utworzonych przez pod¬ kladki, z metalu z substancja smarowa lub slizgowa.

Przy podkladkach z metalu stosuje sie korzystnie ma- 10 terialy porowate, na przyklad spieki metalowe, w których zostaly* umieszczone pod cisnieniem sub¬ stancje smarowe lub slizgowe.

Przy naciagu na przyklad nakretki laczacej, pod¬ kladki zachowuja swój ksztalt pierwotny, w zwia- n zku z czym wskutek ciepla ciernego powstajacego przy-tym naciagu, substancja smarowa lub slizgowa rozszerza sie i wychodzi z podkladki.

Wreszcie jest mozliwe wedlug wynalazku, ze srodki, utworzone przez podkladki, sa wykonane t§ z tworzywa warstwowego, na przyklad z metalu i z polaczonego z nim tworzywa sztucznego, w któ¬ rym to materiale na warstwe metalowa nanosi sie ciekle pod cisnieniem tworzywo sztuczne, wzboga¬ cone co najmniej w substancje smarowa lub slizgo- 25 wa. W zwiazku z tym moze byc stosowana, na przy¬ klad zwykla podkladka z metalu, na która jest na¬ niesione tworzywo sztuczne o opisanej uprzednio charakterystyce.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy- 30 kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia chodnik, w przekroju poprzecznym z czteroczescio- wa rama obudowy chodnika, w widoku z boku, a fig. 2 — obszar polaczeniowy pomiedzy dwoma wlozonymi jeden w drugi profilami rynnowymi, w 35 przekroju wzdluz linii II—II na fig. 1.

Przekrój poprzeczny chodnika jest u góry przy¬ trzymywany w polozeniu otwartym za pomoca czteroczesciowych ram 2 obudowy, umieszczonych obok siebie w kierunku wzdluznym chodnika w 40 okreslonej odleglosci. Kazda rama 2 sklada sie z czterech segmentowych profili rynnowych 3 do 6 o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery „U".

W celu uzyskania przejrzystosci rysunku opusz¬ czono w nim srodki rozciagowe i inne urzadzenia, tó umozliwiajace obudowe chodnika.

Profile rynnowe 3 i 4, 4 i 5, 5 i 6, umieszczone kazdorazowo jeden za drugim wewnatrz ramy 2, sa wlozone jeden w drugi swymi sasiednimi odcin¬ kami skrajnymi w sposób podany na fig. 2 oraz w sa ze soba naprezone w sposób cierny. Srodki do naprezania sa utworzone przez opaski zaciskowe 7, przy czym na jeden obszar zakladkowy jest przewidziana co najmniej jedna opaska zacis¬ kowa7. 55 Kazda opaska zaciskowa 7, jak to wynika z fig. 2, ma plytke górna 8 w ksztalcie litery „U", wyko¬ nana z tasmy blaszanej i siegajaca do profilu ryn¬ nowego lezacego najblizej ociosu 9, na przyklad profilu rynnowego 5 od strony ociosu 9. Plytka 60 górna 8 ma zebro 10, które przylega swa strona wewnetrzna do kolnierzy 11 wewnetrznego profilu rynnowego 5. Ramiona 12 plytki górnej ^8 sa za¬ giete pod katem prostym przez zebro 10 i znajduja sie, w niewielkiej tylko odleglosci od powierzchni 9* 492 6 bocznych 13 kolnierzy profilowych 11. Z ramiona¬ mi 12 plytki górnej 8 lacza sie kolnierze 14, prze¬ biegajace prawie równolegle do zeber 10 plytki górnej 8 i skierowane w bok w kierunku wzdluz¬ nym chodnika.

W ramionach 12 i w kolnierzach 14 plytki gór¬ nej 8 sa wykonane wybrania 15 dla opisanych ni¬ zej trzpieni srubowych 16.

Kazda opaska zaciskowa 7 posiada ponadto plyt¬ ke dolna 17, która jest równiez wykonana w ksz¬ talcie litery „U" i jest przy .tym zblizona do obrysu zewnetrznego profili rynnowych 4, 5 i 6.

Plytka dolna 17 siega w kazdym obszarze zaklad¬ kowym ponad zewnetrzny profil rynnowy, na przy¬ klad profil rynnowy 6 oraz opiera sie odcinkami skrajnymi 18 ramion 19 plytki dolnej 17 o kolnierze tego profilu rynnowego. Równiez plytka dolna 17 posiada kolnierze 21, wystajace w kierunku wz¬ dluznym chodnika i przebiegajace prawie równole¬ gle do kolnierzy 14 plytki górnej 8. Kolnierze 21 posiadaja równiez wybrania 22 do osadzenia w nich trzpieni srubowych 16.

Trzpienie srubowe 16, stosowane w opasce zacis¬ kowej 7 wedlug wynalazku, posiadaja specjalnie uksztaltowane lby 23, które przylegaja do obsza¬ rów przejsciowych pomiedzy ramionami 12 a kol¬ nierzami 14 plytki górnej 8.

Do laczenia plytek 8 i 17, a tym samym do na¬ prezania ciernego profili rynnowych wlozonych je¬ den w drugi, na przyklad profilu rynnowego 5 i 6, sluza odpowiednio zwymiarowane nakretki 25, nakrecone na odcinki gwintowe 24 trzpieni srubo¬ wych 16. Pomiedzy nakretkami 25 a kolnierzami 21 plytki dolnej 17 sa umieszczone podkladki 26, które sa wykonane z tworzywa sztucznego, z wy¬ robu wlókienniczego lub z innego materialu laczo¬ nego. Te materialy bazowe sa co najmniej wzbo¬ gacone, a w danym przypadku nasycone substancja smarowa lub slizgowa.

Przy naciagu natoretek 25 substancja smarowa lub slizgowa wychodzi wskutek momentu skrecaja¬ cego naciagowego lub wytworzonego dzieki temu ciepla z podkladek 26, które w zaleznosci od rodza¬ ju materialu bazowego sa w danym przypadku zg¬ niatane i substancja smarowa lub slizgowa przedo¬ staje sie w obszar pomiedzy nakretka 25 a plytka dolna 17 i dzieki temu zmniejsza opór tarcia.

Jak wynika równiez z fig. 2, zwrócone do siebie powierzchnie 27 nakretek laczacych 25 i/lub po¬ wierzchnie 28 plytek dolnych 21 moga byc zaopa¬ trzone w rowki pierscieniowe 29. Rowki pierscie¬ niowe 29 sluza wówczas do umieszczania w nich srodka wzbogaconego w substancje smarowa lub sligowa i wykonanego, na pmzyklajd w pasitaioi pod¬ kladki 26 dopasowanej do rowków pierscieniowych 29, przy czym jest równiez mozliwe bezposrednie umieszczenie tego srodka w rowkach pierscienio¬ wych 29. i

Claims (7)

Zas trzezeiniia patentowe

1. Rama obudowy chodników, z co najmniej dwo¬ ma segmentowymi profilami rynnowymi, wlozony¬ mi jeden w drugi swymi sasiednimi odcinkami skrajnymi i naprezanymi wzajemnie ze soba105 492 8 w sposób cierny w obszarze zakladowym za pomo¬ ca opaski zaciskowej, skladajacej sie z plytki gór¬ nej i z plytki dolnej, jak równiez ze srub laczacych i nakretek, znamienna tym, ze pomiedzy nakretka¬ mi laczacymi urzadzenie (25) i/lub lbami (23) srub la¬ czacych (16) z jednej strony oraz usytuowanymi z przodu naprzeciwko tych czesci odcinkami (21, 14) opaski zaciskowej (7) z drugiej strony, sa umiesz¬ czone srodki (26) o wlasnosciach zmniejszajacych tarcie.

2. Rama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze srodki (26) sa umieszczone w wybraniach, a zwlasz¬ cza w rowkach pierscieniowych (29), zwróconych do siebie powierzchni (27, 28) nakretek laczacych (25) i/lub srub (16), albo opaski zaciskowej (7).

3. Rama wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, ze srodki sa utworzone przez podkladki (26).

4. Rama wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze podkladki (26) sa wykonane z cieklego pod cis- 10 15 nieniem tworzywa sztucznego, wzbogaconego co najmniej w substancje smarowa lub slizgowa.

5. Rama wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze podkladki (26) sa wykonane z mocnego materia¬ lu wlókienniczego, wzbogaconego co najmniej w substancje smarowa lub slizgowa.

6. Rama obudowy chodników wedlug zastrz. 3 znamienna tym, ze srodki utworzone przez pod¬ kladki (26) sa wykonane z metalu porowatego, za¬ wierajacego umieszczona w nim substancje smaro¬ wa lub slizgowa.

7. Rama wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze srodki utworzone przez podkladki (26) sa wykonane z tworzywa warstwowego zawierajacego metal i tworzywo sztuczne, przy czym w tym tworzywie warstwowym ciekle pod cisnieniem , tworzywo sztuczne wzbogacone co najmniej w substancje smarowa lub slizgowa, jest naniesione na warstwe metalu. FIG.1 FIG. 2 LZCraf. 2-d Nr S — iteflflS iió e&Z. A-4 Cena 45 zl