Przedmiotem wynalazku jest pluczka do plodów rolnych okopowych, zwlaszcza buraków cukro¬ wych, przeznaczona dla zakladów przemyslowych przerabiajacych duze ilosci surowca zanieczyszczo¬ nego zazwyczaj pozostalosciami gieby.Znane sa pluczki korytowe do plodów rolnych np. ziemniaków luib buraków cukrowych, plytlko- wodne lub glebokowodne, majace waly z kulakami zainstalowane poiziomo. W pracy zbiorowej pt.: „Cukrownictwo" pod redakcja Mc Ginnisa, WNT 1976, opisana jest pluczka do buraków Dyera star¬ szego typu.Zgodnie z zamieszczonym tam jej opisem jest to prostokatny zbiornik napelniony woda i wy¬ posazony w lapacze piasku i zwiru umieszczone pod dziurkowanym dnem. Dlugi poziomy wal zaopatrzony w kulaki drewniane lub stalowe obraca sie wewnatrz zbiornika tak, ze masa bura¬ ków jest stale poruszana i przesuwana od wlotu do wylotu. U wylotu lapy przymocowane do walu usuwaja z pluczki umyte buraki.Wada iznanych pluczek korytowych jest mala skutecznosc plukania w stosunku do znacznej po¬ wierzchni zabudowy. Klopotliwe jest usuwanie od¬ dzielonych w pluczce zanieczyszczen stalych. Duzy moment gnacy, wynikajacy z nierównomiernego obciazenia poziomego walu zmusza do stosowania bardzo sztywnych, a co za tjln idzie ciezkich walów, których lozyska narazone na ciagily kon¬ takt z woda zanieczyszczona m, in. piaskiem 20 30 musza miec specjalne zabezpieczenia, co przewaz¬ nie uniemozliwia stosowanie lozysk typowych.Celem wynalazku jest pluczka korytowa pozba¬ wiona wymienionych wad, prosta i zwarta kon¬ strukcyjnie, latwa w obsludze, odporna na trudne warunki eksploatacyjne, zapewniajaca duza wydaj¬ nosc i skutecznosc plukania.Cel ten osiagnieto w wyniku opracowania plucz¬ ki, która w korycie ma pionowo usytuowane waly z kulakami. Ostatni w kierunku przesuwu okopo¬ wych pionowy wal ma w czesci dolnej kulaki, a w czesci górnej slimak ogrodzony perforowana oslona. W przestrzeniach martwych pomiedzy skrajniami dzialania walów z kulakami ma umieszczane znane lapacze kamieni, a znane lapacze piasku obejmuja swymi wlotami zarówno ctzesc dna jak i sciany bocznej koryta. Ponad zwierciadlem wody, w górnej czesci, koryta ma dysze wodne skierowane ukosnie do powierzchni wody i zwrócone w strome nadmiarowego przelewu wody.Stanowiaca przedmiot wynalazku pluazfca, w wersji przeznaczonej dla buraków cukrowych, po¬ kazana jest w przykladzie wykonania na zalaczo¬ nym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urza¬ dzenie w przekroju pianowym wzdluznym, fig. 2 przekrój popnzeczny wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 przekrój popnzecizny wizdlluz linii B-B zaznaczonej na fig. 1, a fig. 4 przekrój po¬ ziomy wzdluz linii C-C zaznaczonej na fig. 1. 108 7133 106 713 4 Jak widac na rysunku,, podstawowym elementem pluczki jest giejbokie koryto 1, w którego górnej czesci, na przeciwleglych koncach, umieszczone sa: z jednej strony zasyp, a z drugiej wysyp buraków.Wewnatrz koryta, w plaszczyznie pionowej prze¬ chodzacej przez jego os podluzna, zainstalowane sa tTzy waly z mieszakami 2 i 3, napedzane przez nie uwidocznione na rysunku przekladnie i silniki.Waly mieszajace 2 z przymocowanymi do nich kulakami, oraz wal mieszajaco-wybierajacy 3 po¬ siadajacy obok kulaków takze zwój spirali, po¬ krywaja swym zasiegiem prawie cala wewnetrzna przestrzen pluczki. Pod dnem koryta pluczki przy¬ mocowane sa lapacae 4 piasku, które swymi wlota¬ mi, zabezpieczonymi jierforowama blacha, obejmuja czesc dna oraz czesc sciainy pionowej.Oprócz lapaczy 4 piasku 4 pod dnem koryta przymocowane- sa ¦ ¦ równiez lapacze 5 kamieni.Wdoty ich rozmieszczone sa w dnie koryta w prze¬ strzeniach pomiedzy skrajniami dzialania walów 2 i 3. Na scianach koryta pluczki rozmieszczone sa: króciec 6 doplywu wody swiezej, króciec 10 do¬ plywu wody recyrkulacyjnej i króciec 8 od¬ plywu wody. W górnej czesci koryta znajduje sie przelew zakonczony króccem przelewowym 9. Po¬ wyzej zwierciadla wody, którego poziom wyznacza przelew, zainstalowane sa dysze 7 natryskowe.Wal 3 wybierajaco-mieszajacy jest w swojej czesci górnej, zaopatrzonej w zwój spirali, otoczony oslona 11 perforowana. Oslona 11 jest otwarta w miejscu gdzie koryto przechodzi w wysyp bura¬ ków. Kazdy lapacz 5 kamieni zaopatrzony jest w króciec 12, którym doplywa woda tzw. podbijajaca, majaca za zadanie zapobiegac przedostawaniu sie buraków do wnetrza lapacza.Dzialanie pluczki stanowiacej przedmiot wy- nalaaku jest nastepujace: zanieczyszczone buraki, wprowadzone poprzez zasyp do koryta pluczki wy\pelnionegO' woda, dostaja sie w zasieg dzialania mieszaków najblizszych zasypowi. Pod wplywem ruchu obrotowego walu z mieszakami oraz naporu buraków odprowadzanych ciagle przez zasyp do koryta pluczki, przemieszczaja sie one w kierunku wysypu, przechodzac kolejno w zasieg dziala¬ nia drugiego i trzeciego walu z mieszakami. Za¬ nieczyszczenia w postaci piasku i kamieni, wpro¬ wadzone do pluczki wraz z burakami, opadaja na dno i dostaja sie do lapaczy, z których sa okre¬ sowo usuwane.Wzajemne ocieranie sie buraków, a takze ich kontakt z mieszakami i scianami koryta sprzyja dokladnemu uwolmenduj od zanieczyszczen resztka¬ mi giletoy. Po przemierzeniu calej dlugosci koryta, oplukane juz buraka sa wybierane z pluczki za po¬ moca spirali slimaka umieszczonego na wale miee«ijaeo-wyl»era}acyni, który wynosi je nad powierzchnie wody, gdzie sa spryskiwane woda z dysz i uwalniane od zanieczyszczen lekkich. Tak obmyte buraki trafiaja do rynny wysypu skad odbierane sa do dalszych urzadzen.Pluiazka wedlug wynalazku, w porównaniu ze 5 znanymi rozwiazaniami, nadaje sie do plodów rol¬ nych okopowych pochodzacych z równych gatun¬ ków gleb, zwlaszcza ciezkich i gliniastych.Umozliwia ona segregacje materialu plukanego w zaleznosci od stopnia jego zanieczyszczenia. Wy¬ korzystywana jest tutaj róznica ciezaru wlasciwego miedzy materialem mniej i bardziej zanieczysz¬ czonym. Material bardziej zanieczyszczony, a wiec o podwyzszonym ciezarze wlasciwym, opada na dno i na skutek tego dluzej przebywa w pluczce niz material o niewielkiej ilosci zanie¬ czyszczen, a wiec lzejszy, który wczesniej zostaje wydobyty na zewnatrz.Zanieczyszczenia ciezkie, które wraz z materia¬ lem dostaly sie do pluczki, gromadza sie na dnie koryta, a stamtad przedostaja sie do lapaczy piasku i kamieni. Lapacze sa okresowo oprózniane, bez potrzeby wylaczania pluczki z ruchu! Zanieczysz¬ czenia lekkie plywajace po powierzchni wody, glownie sloma i liscie, sa spychane do przelewu za pomoca strumieni wody z dysz umieszczonych nad korytem.Przedstawiona pluczka wyróznia sie funkcjonai- noscia, jest prosta w budowie, latwa do obsluga i konserwacji. Czesciowa recyrkulacja wody plu¬ czacej, mozliwa dzieki stworzeniu warunków umozliwiajacych sedymentacje zanieczyszczen ciez¬ kich, sprawia, ze zuzycie wody jest mniejsze niz w innych pluczkach.Zastrzezenia patentowe 1. Pluczka do plodów rolnych okopowych, zwlaszcza buraków cukrowych, majaca koryto za¬ opatrzone w krócce do doprowadzania i odprowa¬ dzania wody pluczacej, umieszczony w tym kory¬ cie wal z kulakami, oraz w lapacze zanieczyszczen ciezkich zainstalowane ponizej dna, znamienna tym, ze ma pionowo usytuowane waly (2) z kula¬ kami, z których ostatni w kierunku przesuwu okopowych pionowy wal (3) ma w czesci dolnej kulaki, a w czesci górnej slimak ogrodzony per¬ forowana oslona (11), natomiast znane lapacze (5) kamieni ma umieszczone w przestrzeniach mart¬ wych pomiedzy skrajniami dzialania walów (2) (3) z kulakami, zas znane lapacze (4) piasku obej¬ muja swymi wlotami ozesc dna i sciany bocznej koryta (1). 2. Pluczka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w górnej czesci koryta, ponad zwierciadlem wody, ma dysze (7) wodne, skierowane ukosnie do po¬ wierzchni wody i zwrócone w strone nadmiarowe¬ go przelewu (9) wody. 15 20 25 30 35 40 45 90106 713 »»w A\ J. s- ^ A. .•*" 4sl /*'. _-±_ p2^ (ii^s^l Lzx_r U-^ «2 /"'«5 CZYTELNIA Urzedu Pcriewlowego ¦zeczypuplitci LHfitni PL