Opis patentowy opublikowano: 30.06.1980 106783 Int. Cl.2 B23Q 3/08 B25B 11/00 CZYTELNIA I »* ?. $ : Twórcy wynalazku: Stefan Gontarski, Franciszek Wirkowski, Zbi-gniew Gasowski Uprawniony z patentu: Zaklady Elektrotechniki Motoryzacyjnej „Zelmot", Warszawa (Polska) Podcisnieniowy uchwyt pneumatyczny Wynalazek dotyczy podcisnieniowych uchwytów pneumatycznych, sluzacych do unieruchomienia przedmiotów obrabianych na obrabiarkach, w szcze¬ gólnosci zas uchwytów przeznaczonych do pod¬ cisnieniowego mocowania cienkich przedmiotów o ksztaltach obrotowych zaopatrzonych w otwory w centralnej czesci, zwlaszcza zas do mocowania odblysników reflektorów podczas ich obróbki wy¬ kanczajacej.Znane sa uchwyty pneumatyczne, sluzace do mo¬ cowania za pomoca podcisnienia przedmiotów, które maja byc poddane obróbce na obrabiarkach.Uchwyty te zaopatrzone sa zazwyczaj w otwarta komore, polaczona z pompa ssaca, na której obrze¬ zu umieszczona jest elastyczna uszczelka. Moco¬ wany przedmiot zostaje wstepnie docisniety do uszczelki, po czym zostaje wlaczona pompa ssaca, wytwarzajaca podcisnienie, wytwarzajace na za¬ sadzie róznicy cisnien okreslona sila, dociskajaca przedmiot do uchwytu i unieruchamiajaca go wzgledem uchwytu. Uchwyty opisanego typu spel¬ niaja dobrze swoje zadanie jedynie przy mocowa¬ niu przedmiotów, które przynajmniej w obrebie ograniczonym linia styku z uszczelka uchwytu nie maja zadnych otworów, które laczac komore pod¬ cisnieniowa uchwytu z otoczeniem powodowalyby zanik podcisnienia w komorze i brak sily dociska¬ jacej obrabiany przedmiot do uchwytu. Mocowanie w opisanych uchwytach przedmiotów posiadajacych 10 19 2 otwory: w szczególnosci odblysników do reflekto¬ rów, jest niemozliwe.Celem wynalazku jest stworzenie takiego uchwy¬ tu pneumatycznego, który móglby sluzyc do pew¬ nego mocowania zwlaszcza wiotkich przedmiotów, majacych przelotowe otwory a w -szczególnosci odblysników do reflektorów, tak aby mogly byc one poddane dokladnej obróbce mechanicznej, na przyklad polerowaniu, nie powodujac przy tym jakichkolwiek odksztalcen mocowanych przedmio¬ tów, które moglyby niekorzystnie wplynac na osiagana dokladnosc obróbki.Cel ten zgodnie z wynalazkiem osiaga sie przez to, ze uchwyt wyposazony jest w znana otwarta komore, polaczona z pompa prózniowa, przy czym komora ta posiada ksztalt pierscienia, kolowego eliptycznego lub owalnego, którego obrzeza wew¬ netrzne i zewnetrzne zaopatrzone sa w elastyczne, ciagle uszczelki. Zewnetrzna najmniejsza srednica przylegania uszczelki uchwytu jest przy tym tak dobrana, ze jest mniejsza od najmniejszego wy¬ miaru zewnetrznego mocowanego przedmiotu, na¬ tomiast najwieksza srednica przylegania wew¬ netrznej uszczelki jest tak dobrana, aby jej polowa (promien) byla wieksza od najwiekszej odleglosci krawedzi otworu przelotowego w mocowanym przedmiocie, od osi symetrii tego przedmiotu.W zaleznosci od ksztaltu zewnetrznego mocowa¬ nego przedmiotu krawedzie obu uszczelek znajdo¬ wac sie moga w "tej samej plaszczyznie, prosto- 1067833 106 783 4 padlej do osi symetrii uchwytu badz tez w róznych plaszczyznach, przy czym plaszczyzny te moga byc do siebie równolegle badz nachylone pod katem.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania przedstawiony jest na zalaczonym rysunku na którym przedstawiono przekrój osiowy uchwytu pneumatycznego wedlug wynalazku.Nie ograniczajacy w niczym zakresu ochrony wynalazku przyklad wykonania uchwytu sklada sie z kadluba 1, w którym wykonany jest gwinto¬ wany otwór 2 sluzacy do mocowania uchwytu na przyklad na wrzecionie obrabiarki, nie pokazanym na rysunku. Do kadluba 1 za pomoca wkretów 3 mocowana jest plyta czolowa 4 zaopatrzona w dwie elastyczne" uszczeifijTf— zewnetrzna 5 i wewnetrz¬ na 6. Obie uszczelki; 5 i 6 stykaja sie z przedmio¬ tem mocowanym 7,. tworzac w ten sposób wraz z plyta czolowa - 4 zamknieta komore podcisnie¬ niowa A. W centtfa^nej czesci plyty czolowej 4 umieszczony jest zderzak 8, podparty sprezyna 9.Zderzak centrujacy 8 zabezpieczony jest przed obrotem i wysunieciem sie za pomoca wkretu 10.Miedzy plyta czolowa 4 a kadlubem 1 umieszczona jest plaska uszczelka 11. Przestrzen miedzy uszczel¬ kami 5 i 6, tworzaca wraz z mocowanym przed¬ miotem 7 komore podcisnieniowa A polaczona jest wierceniami 12, 13 i 14, wykonanymi w plycie czo¬ lowej 4 i kadlubie 1 z otworem 2 i nastepnie, za pomoca drazenia we wrzecionie lub innym ele¬ mencie mocujacym, na którym mocowany jest na otworze gwintowanym 2 caly uchwyt, w znany sposób polaczona jest przez znany zawór 2, pompa podcisnieniowa lub innym zródlem podcisnienia nie pokazanym na rysunku.Dzialanie opisanego przykladu wykonania uch¬ wytu wedlug wynalazku jest nastepujace: moco¬ wany przedmiot 7 wkladany jest do otworu w plycie czolowej 4, tak aby jego zewnetrzna powierzchnia byla lekko docisnieta do obu uszcze¬ lek 5 i 6, przy czym dla prawidlowego ustawienia przedmiotu 7 w uchwycie wykorzystywany jest zderzak 8. Po lekkim docisnieciu przedmiotu moco¬ wanego 7 do obu uszczelek 5 i 6, to jest po zam¬ knieciu przez przedmiot mocowany 7 komory pod¬ cisnieniowej A, komora A laczona jest przez nie pokazany na rysunku zawór ze zródlem podcisnie¬ nia, co powoduje ostateczne zamocowanie przed¬ miotu mocowanego 7 w; uchwycie. Po zakonczeniu odpowiednich operacji obróbczych, odciecie komory podcisnieniowej A od zródla podcisnienia powoduje B zwolnienie przedmiotu mocowanego 7 z uchwytu. PL