Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego przeznaczony zwlaszcza do odbiorników telewizyjnych w celu wlaczania i dostrojania obwodów rezonansowych ukladu zwa¬ nego glowica na pozadany kanal odbioru programu telewizyjnego.W znanych i stosowanych dotychczas ukladach polaczen elektronicznych przelaczników wspólzaleznych zlozonych z czujników wejsciowych, wzmacniaczy pradowych sygnalu uzyskanego z czujników, przerzutników bistabilnych i ukladów wykonawczych stosowano w ukladach wykonawczych do sterowania napiecia podawa¬ nego na diody pojemnosciowe zwane warikapami i napiec przelaczajacych uklad dla danego zakresu czestotliwo¬ sci ustawianego zazwyczaj przelacznikami mechanicznymi, stosowano co najmniej dwa oddzielne tranzystory na jeden czlon lub uklady zlozone z wiekszej ilosci elementów np. w ukladzie firmy METZ opublikowanym w czasopismie Funk—Technik nr 15, 1972 r. strony 542—544 w artykule p.t. Schaltung und Arbeitsweise der Metz-Sensor-Elektron, autorstwa M. Thumm'a. Komplikowalo to wykonanie ukladów na elementach dyskret¬ nych i powodowalo zwiekszenie kosztów i zmniejszenie niezawodnosci dzialania, co w wielu wypadkach zmu- ffialo producentów do stosowania obwodów scalonych.Celem wynalazku jest unikniecie, tych niedogodnosci, a zadaniem technicznym postawionym do rozwiaza¬ nia bylo maksymalne uproszczenie ukladu polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego, polepszenie niezawodnosci i zmniejszenie kosztów ukladu.Wyznaczony cel zostal osiagniety, a postawione zadanie techniczne zostalo wykonane zgodnie z wynala¬ zkiem przez wprowadzenie zmian w ukladach polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego, zlozone¬ go z co najmniej dwóch czlonów, z których kazdy sklada sie z czujnika wejsciowego, czesto zwanego sensorem, wzmacniacza sygnalu czujnika, przerzutnika bistabilnego i ukladu wykonawczego, polegajacych na tym, ze kole¬ ktory tranzystorów przerzutników bistabilnych, sterujace napieciem przelaczajacym dla danego zakresu czesto¬ tliwosci ukladu zwanego glowica, ustawionego przelacznikami mechanicznymi, przylaczono do dodatniego bieguna ukladu zasilania poprzez rezystory przylaczone swymi wyprowadzeniami do katod diod polaczonych anodami do masy, oraz poprzez szeregowo z rezystorami wlaczone potencjometry, których suwaki polaczono do bazy wspólnego dla wszystkich czlonów tranzystora, którego emiter poprzez rezystor podlaczony jest do diod2 107415 pojemnosciowych zwanych warikapami ukladu glowicy, oraz poprzez drugi rezystor do dodatniego bieguna ukladu zasilania, zas kolektor wspólnego dla wszystkich czlonów tranzystora podlaczony jest do masy, a ponadto baza tranzystora przerzutnika bistabilnego czlonu pierwszego przylaczona jest poprzez rezystor do dzielnika napiec, utworzonego z dwóch rezystorów wlaczonych szeregowo pomiedzy dodatni biegun ukladu zasilania i trzeci rezystor podlaczony swym drugim wyprowadzeniem do masy. W wyniku tego uzyskano znaczne uprosz¬ czenie ukladu polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego, zmniejszono koszty elementów sklado¬ wych ukladu, przy jednoczesnym zapewnieniu nalezytej niezawodnosci i sprawnosci dzialania, wymaganej od tego typu ukladów, co zostalo potwierdzone przeprowadzonymi badaniami laboratoryjnymi.W przykladzie wykonania przedmiotu wynalazku przedstawionym na zalaczonych rysunkach, fig. 1 przed¬ stawia w ukladzie blokowym schemat pierwszych dwóch czlonów ukladu, fig. 2 przedstawia rozwiniety schemat ukladu elektronicznego przelacznika wspólzaleznego, przedstawionego na fig. 1 w sposób blokowy.Elementy wspólne dla wszystkich czlonów ukladu oznaczono literami z indeksem jednocyfrowym, nato¬ miast elementy kazdego czlonu ukladu oznaczono literami z indeksem dwucyfrowym, przy czym pierwsza cyfra indeksu oznacza numer czlonu, a druga oznacza numer kolejny elementu w czlonie, ponadto elementy powtarza¬ jace ^ie w kolejnych czlonach sa oznaczone ta sama litera i ta sama druga cyfra indeksu.- Czujniki wejsciowe Kil iK21 elementów 11 i 21 poprzez rezystor Rl polaczone sa jedna ze swych elektrod z masa, zas druga poprzez rezystory Rl 1 i R21 z bazami tranzystorów T13 iT23, wzmacniaczy 12, 22 wzmacniajacych sygnaly uzyskiwane z czujników KI 1 i K21. Bazy tranzystorów Tl3 i T23 polaczone sa ponad¬ to poprzez rezystory R13 i R23 z biegunem Uo ukladu zasilania Z. Z tym samym biegunem ukladu zasilania Z polaczone sa bezposrednio emitery tranzystorów Tl3 i T23, a ich kolektory polaczone sa odpowiednio: tranzy¬ stora T13 do bazy tranzystora Tli przerzutnika bistabilnego 13 czlonu pierwszego 1 i tranzystora T23 do bazy tranzystora T21 przerzutnika bistabilnego 23 czlonu drugiego 2. Kolektor tranzystora Tl 1 polaczony jest z baza tranzystora Tl 2, przylaczona poprzez rezystor R14 do bieguna Uo zródla zasilania Z, a kolektor tranzystora T21 polaczony jest z baza tranzystora T22 polaczona poprzez rezystor R24 z biegunem Uo zródla zasilania Z.Bezposrednio z tym samym biegunem Uo zródla zasilania Z polaczone sa emitery tranzystorów T12 i T22 przerzutników bistabilnych 13, 23. Kolektor tranzystora Tl 2 polaczony jest poprzez katode diody Dl 1 do bazy tranzystora Tli, a kolektor tranzystora T22 poprzez katode diody D21 do bazy tranzystora T21, a jednocze snie kolektor tranzystora T12 polaczony jest poprzez katode diody D12 i poprzez przelacznik SI 1 do odpowiednie¬ go obwodu strojenia glowicy G, oraz poprzez rezystor R16 i szeregowo z nim wlaczony potengometr Pil do bieguna U2 ukladu zasilania Z, oraz poprzez rezystor R16 i katode diody D14z masa,które to elementy tworza blok 14 czlonu 1. W taki sam sposób kolektor tranzystpra T22 polaczony jest poprzez katode diody D22 i przelacznik S21 z odpowiednim obowodem rezonansowym ukladu glowicy G i poprzez rezystor R26 i katode diody D24 z masa, oraz poprzez rezystor R26 i szeregowo.polaczony z nim potencjometr P21 z biegunem U2 ukladu zasilania Z, które to elementy tworza blok 24 czlonu 2. Suwaki potengometrów PI 1 i P21 polaczone sa poprzez katody diod Dl3 i D23 do bazy tranzystora Tl, polaczonej poprzez rezystor R5 z biegunem U2 zródla zasilania Z. Kolektor tranzystora Tl polaczony jest z masa, a emiter poprzez rezystor R7 z ukladem glowicy G i poprzez rezystor R6 z biegunem U2 ukladu zasilania Z^Emitery tranzystora Tl 1 i T21 przylaczone sa do masy poprzez rezystory Ro i R4 polaczone szeregowo, oraz poprzez rezystor Ro i szeregowo polaczone rezystory R3 iR2 do bieguna Uo ukladu zasilania Z, a jednoczesnie poprzez rezystor RO, R3 I R12 z baza tranzystora Tli i kolektorem tranzystora Tl3 czlonu pierwszego ukladu pblaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego.Baza tranzystora T21 przerzutnika bistabilnego 22 czlonu 2 poprzez rezystor R22 i rezystor R4 przylaczona jest do masy i poprzez rezystor R22 iRo do emiterów tranzystora Tli i T21, a przez rezystor R22, R3 iR2 do bieguna Uo ukladu zasilania Z.Po wlaczeniu odbiornika telewizyjnego do sieci zostanie podane napiecie do ukladu polaczen elektroni¬ cznego przelacznika wspólzaleznego, za posrednictwem ukladu zasilania Z. W wyniku odmiennego polaczenia rezystora R12 w stosunku do rezystora R22 nastapi samoczynne wlaczenie czlonu pierwszego oznaczonego na fig. 1 cyfra 1.Pod wplywem napiecia Uo poplynie przez rezystory R4, R3 iR2 prad, który wywoluje spadek napiecia na rezystorze R3 i dzieki temu przez rezystory Ro i Rl2 zostaje spolaryzowany w kierunku przewodzenia tranzy¬ stor Tl 1. Pociagnie to za soba przewodzenie tranzystora Tl2. Proces ten w wyniku dodatniego sprezenia zwrot¬ nego poprzez diode Dli doprowadza do nasycenia tranzystorów Tli i T12, co jest równoznaczne z wlaczeniem czlonu 1.W wyniku tego zostanie zasilony napieciem przelacznik Sil, którym wlaczony jest odpowiedni obwód glowicy G pozadanego zakresu czestotliwosci oraz potencjometr Pil, za pomoca którego ustawiamy napiecie podawane na pojemnosciowe diody, zwane warikapami, stosownie do odbieranego kanalu. W tym czasie czlon 2107415 3 ukladu polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego nie jest wlaczony i nie wplywa na czlon 1 ukladu. Po dotknieciu palcem czujnika K21 automatycznie wlacza sie czlon 2 ukladu, a jednoczesnie zostaje wylaczony czlon 1. Przelacznikiem S21 i potencjometrem P21 czlonu 2 wybieramy dowolny kanal do odbioru programu telewizyjnego w sposób analogiczny jak opisano powyzej. Pozostale czlony ukladu, pozn przerywana linia x - x naniesiona na fig. 1 i 2 sa identyczne z czlonem 2.Zastrzezenie patentowe Uklad polaczen elektronicznego przelacznika wspólzaleznego, zlozony z co najmniej dwóch czlonów, z których kazdy sklada sie z czujnika wejsciowego, wzmacniacza sygnalu czujnika, przerzutnika bistabilnego i ukladu wykonawczego znamienny tym, ze kolektory tranzystorów (Tl 2) i (T22), przerzutników bista- bilnych (13) i (23) czlonów pierwszego (1), drugiego (2) i czlonów dalszych, sterujace napieciem przelaczajacym dla danego zakresu czestotliwosci, ukladu zwanego glowica (G), ustawionego przelacznikami (Sil) i(S21) przylaczono do dodatniego bieguna (U2) ukladu zasilania (Z) poprzez rezystory (R16) i(R26) przylaczone swymi wyprowadzeniami do katod diod (D14) i (D24), podlaczonych anodami do masy, oraz poprzez szeregowo z rezystorami (R16) i (R26) wlaczone potencjometry (PI 1) i (P21), których suwaki przylaczone do katod diod (D13) i(D23), podlaczonych do bazy wspólnego dla wszystkich czlonów tranzystora (Tl), którego emiter poprzez rezystor (R7) podlaczony jest do diod pojemnosciowych zwanych warikapami glowicy (G) oraz poprzez rezystor (R6) do dodatniego bieguna (U2) ukladu zasilania (Z), zas kolektor tego tranzystora (Tl) podlaczony jest do masy, a poriadto baza tranzystor (Tl 1) bistabilnego przerzutnika (13) znajdujacego sie w czlonie (1) przylaczona jest poprzez rezystor (R12) do dzielnika napiec utworzonego z rezystorów (R2) i (R3)wlaczonych szeregowo pomiedzy ujemny biegun (Uo) ukladu zasilania (Z) i rezystor (R4) podlaczony swym drugim wypro¬ wadzeniem do masy.Fig 1 PL