Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo odsrod¬ kowe mechaniczne cierne typu szczekowego prze¬ widziane szczególnie do sprezarek napedzanych przez silnik spalinowy.W celu przeniesienia okreslonego momentu obro¬ towego w znanych sprzeglach odsrodkowych szcze¬ kowych dobiera sie odpowiednia mase szczeki, która decyduje o wielkosci sily odsrodkowej a tym samym sily tarcia przy stalych dla danego sprzegla parametrach wymiarowych i zakresie obrotów.Znane sprzegla odsrodkowe szczekowe posiadaja stosunkowo waski zakres przenoszonego momentu obrotowego w funkcji obrotów, co nie jest korzystne szczególnie w ukladzie, gdy silnik spalinowy nape¬ dza sprezarke powietrza. Ogranicza ta bowiem mozliwosc regulacji wydajnosci sprezonego powietrza w zaleznosci od jego zapotrzebowania poprzez mozli¬ we dla danego silnika spalinowego obnizanie obro¬ tów, gdyz obnizanie obrotów powoduje spadek sily odsrodkowej a tym samym poslizg sprzegla.\ Celem niniejszega wynalazku jest wyeliminowanie tej niedogodnosci przez zaprojektowanie sprzegla odsrodkowego szczekowego o rozszerzonym zakresie przenoszonego momentu obrotowego w szerszym zakresie obrotów, bez powiekszania gabarytów sprzegla przy jednoczesnym zapewnieniu mozli¬ wosci ograniczenia tego rozszerzenia do okreslonego zakresu obrotów. Cel 'ten zgodnie z wynalazkiem spelnia sprzeglo odsrodkowe szczekowe dzieki temu. ze do obsady sprzegla polaczonej z walem silnika, na której sa osadzone szczeki glówne sa dodatkowo zamocowane na promieniu mniejszym niz szczeki glówne wahacze jednym koncem polaczone obroto¬ wo z obsada sprzegla, a drugi swobodny koniec jest zaopatrzony w obciaznik.Od strony obrotowego polaczenia wahaczy z obsada sprzegla sa one polaczone z ramionami obsady sprzegla poprzez elementy sprezyste, a po stronie wewnetrznej kazdej szczeki glównej, w po¬ blizu punktu obrotu wahacza jest osadzony element podatny, który styka sie z elementem osadzonym w wahaczu, natomiast po stronie wewnetrznej kaz¬ dego wahacza w strefie obciaznika jest wyjecie do którego wchodzi element osadzony w czolowej czesci obsady sprzegla.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwolilo na uzys¬ kanie w szczekowym sprzegle odsrodkowym'roz¬ szerzonego zakresu przenoszonego momentu obro¬ towego w funkcji obrotów bez koniecznosci zwiek¬ szania wymiarów gabarytowych sprzegla, a szcze¬ gólnie masy szczek glównych, przy jednoczesnym zapewnieniu mozliwosci ograniczenia tego rozsze¬ rzenia do okreslonego zakresu obrotów.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo w widoku, a fig. 2 — przekrój 30 sprzegla A—A z fig, 1. 10 15 20 107 607107 607 3 Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 sprzeglo sklada sie z obsady 1 na której wystepach 2 sa zamocowane szczeki glówne 3, sprezyn 4 laczacych konce szczek glównych 3 i wahaczy 5 zamocowanych obrotowo do obsady sprzegla i w punkcie obrotu 6. Z jednej strony wahacze 5 sa polaczone z obsada sprzegla 1 przez element sprezysty 7 jedna strona wchodzacy do wyjecia 8 w czole wahacza 5, a druga polaczony z wystepem 2. Zakonczenie wahacza 5 stanowi obciaznik 9.W wewnetrznej czesci szczeki glównej 3 w poblizu punktu obrotu 6 wahacza 5 znajduje sie element sprezysty 10, który styka sie z osadzonym w zewne¬ trznej czesci' waLaifea 5 elementem 11 na przyklad w postaci kólka. Od zewnetrznej strony wahacza 5 w qlw££g^j3bciaznika 9 jest wyjecie 12 do którego wchodai#oj4r^3 ó^dzony w czolowej czesci obsady sprzegla 1. v ^J Dzialanie sprzegla jest nastepujace. Gdy obroty silnika a tym samym obsady sprzegla 1 osiagna war¬ tosc przy której rozwinieta sila odsrodkowa szczek glównych 3 pokona sile sprezyn 4, nastepuje poczat¬ kowa faza pracy sprzegla, przy której wystepuje jeszcze poslizg. Przy dalszym wzroscie obrotów za¬ czynaja odchylac sie wahacze 5 i ich elementy 11 zaczynaja oddzialywac poprzez element sprezysty 10 wspomagajaco przyspieszajac przenoszenie momentu obrotowego przez sprzeglo. To wspomaganie przez wahacze 5 wystepuje do pewnych obrotów i ustaje, 15 20 25 gdy opór 13 w obsadzie sprzegla 1 dojdzie do zakon¬ czenia wyjecia 12 w wahaczu 5.Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo odsrodkowe mechaniczne szczekowe skladajace ..sie z obsady polaczonej z silnikiem na¬ pedowym, na której sa zamocowane odchylnie szczeki, sprezyn polaczonych swoimi koncami ze szczekami i bebna sprzegla polaczonego z urzadze¬ niem napedowym, znamienne tym, ze do obsady sprzegla (1) sa zamocowane na promieniu mniejszym niz szczeki glówne (3) wahacze (5), które jednym koncem sa polaczone z obsada sprzegla (1) obrotowo, a ich swobodny koniec jest zaopatrzony w obciaznik (9), przy czym od strony obrotowego polaczenia wa¬ hacza (5) sa one dodatkowo sprzezone z wystepami (2) obsady sprzegla (l)v poprzez elementy sprezyste (7), które jedna czescia wchodza do wyjecia (8) w wa¬ haczu (5), a druga sa polaczone z wystepami (2) wahaczy (5). 2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w wewnetrznej czesci szczeki glównej (3) w poblizu punktu obrotu (6) wahacza (5) jest osadzony element sprezysty (10), który styka sie z elementem (11), na przyklad w postaci kolka, osadzonym w zewnetrznej czesci wahacza (5), a od wewnetrznej strony wa¬ hacza (5), w strefie obciaznika (9) jest wyjecie (12), do którego wchodzi opór (13) osadzony w czolowej czesci obsady sprzegla (1).Kg. 2 LDA — Zaklad 2 — zam. 609/80 — 115 egz.Cena 45 zl PL