Przedmiotem wynalazku jest cyfrowy wielokana¬ lowy system do pomiaru i rejestracji danych na tasmie magnetycznej, zawierajacy urzadzenie po¬ miarowe ze wskaznikiem cyfrowym i rejestrator cyfrowy.Wynalazek dotyczy metrologii i rejestracji da¬ nych, w szczególnosci systemów i ukladów do po¬ miaru i rejestracji danych na 4rodze elektrycznej, w szczególnosci elektronicznej.Znane sa cyfrowe wielokanalowe systemy po¬ miaru i rejestracji danych na tasmie magnetycznej.Sa one z reguly tworzone przez laczenie nieza¬ leznych urzadzen, które stanowia system. Najcze¬ sciej sa to dwa czlony: urzadzenie pomiarowe oraz rejestrator cyfrowy. Urzadzenie pomiarowe zawiera wzmacniacze wejsciowe sygnalów analogowych i cyfrowych, multiplekser kanalowy, przetwornik analogowo-cyfrowy, uklady sterowania i kontroli.Rejestrator cyfrowy jest wyposazony w czlon, poz¬ walajacy na rejestrowanie w postaci cyfrowej zmierzonych wielkosci, na tasmie magnetycznej.Znany zestaw (przykladowo typu DTU 3240 firmy (Schlumberger), zawierajacy multiplekser kanalów analogowych, uklad wyjsciowy, sterowanie i wskaz¬ nik cyfrowy, ma jako przetwornik woltomierz cyfrowy. Pozostale elementy zestawu tworza od¬ dzielny panel. Zestaw nie zawiera wzmacniaczy kanalów analogowych,' ani tez ukladów wejscio¬ wych -dla kanaków cyfrowych i licznikowych. 10 15 20 JO Dzialanie opisanego zestawu jest nastepujace.Sygnaly analogowe sa przykladane do multiplek¬ sera, który zlaczony z ukladem sterowania, do¬ lacza poszczególne kanaly do przetwornika ana- lcgowo-cyfrowego. Na wyjsciu tego przetwornika otrzymuje sie sygnal cyfrowy, który steruje uklad wyjsciowy i wskaznik cyfrowy. Sterowanie zawiera zegar, generujacy impulsy, sterujace praca multi¬ pleksera, wskaznika i ukladu wyjsciowego. Zawiera on takze uklady sterujace przetwornikiem. Uklad ' wyjsciowy jest wykonany w róznych wersjach w zaleznosci od zastosowanego urzadzenia rejestruja¬ cego, dolaczonego do wyjscia zestawu, którym to urzadzeniem jest albo drukarka, albo dziurkarka, albo dalekopis, lub rejestrator magnetyczny czy tez podobne urzadzenie. Wskaznik cyfrowy umozliwia kontrole mierzonych danych w wybranym kanale*.Zestaw opisany wyzej, polaczony z rejestratorem magnetycznym, cyfrowym, poprzez uklad wyjscio¬ wy, tworzy system do pomiaru i rejestracji danych.Jako rejestrator magnetyczny do tego zestawu (DTU 3240) bywa uzywany najczesciej rejestrator (typ SB 5512 firmy Schlumberger wzglednie typ 9865 A firmy Hewlett-Packard — pamiec kasetowa) typowy, dolaczany poprzez specjalny uklad steru¬ jacy. Szybkosc pomiaru w tym systemie jest stala i zalezna od uzytego przetwornika (A/C).Jednym z najwazniejszych parametrów kazdego systemu pomiaru i rejestracji danych jest szybkosc pomiaru. W opisanych rozwiazaniach konwencjo- 108 026108 026 3 4 nalnych szybkosc pomiaru jest stala dla wszystkich kanalów systemu. Stala szybkosc pomiaru we wszystkich kanalach systemu stanowi niedogódnosj techniczna obecnie znanych i stosowanych syste¬ mów pomiaru i rejestracji danych. W wiekszosci przypadków, w zaleznosci od rodzaju pomiarów, wymagane sa rózne szybkosci pomiaru dla róznych wielkosci mierzonych. Zróznicowane szybkosci po¬ miarów maja wplyw na dokladnosc pomiarów i na pelne wykorzystanie systemu pomiarowego.Inna niedogodnoscia techniczna znanych syste¬ mów jest koniecznosc zestawiania dwóch, lub wiekszej liczby, urzadzen dla uzyskania systemu.Stworzone tak zespolone urzadzenie ma. bardzo znaczne wymiary glówne. Praktycznie nie mozna takiego zespolonego urzadzenia wykorzystywac w warunkach przewoznych, a jedynie stosuje sie je jako,urzadzenia stacjonarne.Celem wynalazku jest zaprojektowanie cyfro¬ wego wielokanalowego systemu do pomiaru i re¬ jestracji danych, nie wykazujacego niedogodnosci technicznych, wystepujacych w dotychczas znanych systemach.Postawiony cel zostal osiagniety poprzez wlacze¬ nie pomiedzy blok sterowania systemem, a wej¬ sciowe uklady systemu, to jest multiplekser kana¬ lów analogowych, uklady wejsciowe kanalów licz¬ nikowych i cyfrowych, ukladu programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kanalów. Poprzez ten uklad programowania szybkosci pomiarów w poszczegól¬ nych kanalach adresowane sa: multiplekser oraz oba wejsciowe uklady kanalów licznikowych i cyf¬ rowych. W ten sposób w systemie zawarty jest uklad, w którym szybkosc pomiarów w poszcze¬ gólnych kanalach jest programowana w zaleznosci od typu pomiarów lub od rodzaju mierzonej wiel¬ kosci. System tworzy jednolita calosc, zawierajaca we wspólnej obudowie czesci pomiarowa i rejestra¬ tor danych na tasmie magnetycznej.Cyfrowy wielokanalowy system do pomiarów i rejestracji danych na tasmie magnetycznej, wedlug wynalazku, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno-uzytkowe, realizujac jednoczesnie w pelni postawione cele. System stwarza mozliwosc dokladnych pomiarów i rejestracji danych w wielu dziedzinach techniki. Mozna za jego pomoca mie¬ rzyc i rejestrowac parametry procesów technolo¬ gicznych, chemicznych, urzadzen mechanicznych, maszyn, silnifców, pojazdów a takze srodowiska na¬ turalnego i innych.Istnieje mozliwosc prowadzenia pomiarów i rejestracji danych w rzeczywistych warunkach pracy obiektu mierzonego, przykladowo silnika, wynikajaca z niewielkich rozmiarów urzadzenia, co pozwala na latwe umieszczenie go w kabinie ma¬ szyny, pojazdu l]\\ tp. Wreszcie istnieje mozliwosc szybkiego wykorzystania zarejestrowanych danych poprzez uzycie elektronicznej maszyny cyfrowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony sche¬ matycznie w przykladzie wykonania na rysunku, uwidaczniajacym blokowy schemat cyfrowego wie¬ lokanalowego systemu do pomiaru i rejestracji danych.Wzmacniacz 1 sygnalów analogowych, wejsciowe uklady 2 kanalów licznikowych i wejsciowe ukla¬ dy 3 kanalów cyfrowych stanowia wejscie systemu.Wzmacniacz 1 sygnalów analogowych jest pola- 5 cziony z multiplekserem 4 kanalów analogowych i z przetwornikiem 5 kanalów analogowych, a takze z ukladem 9 zapisu i cyfrowym wskaznikiem 10.'Polaczone ze soba oba wejsciowe uklady 2 i 3 kanalów licznikowych i kanalów cyfrowych, dola¬ czone sa do ukladu 9 zapisu magnetycznego i do cyfrowego wskaznika 10.Uklad 6 programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kanalów jest polaczony z obu wejsciowymi ukladami 2 i 3 kanalów licznikowych i kanalów cyfrowych oraz z multiplekserem 4 kanalów analogowych. Ten uklad 6 programowania szybkosci pomiarów w po¬ szczególnych kanalach i liczby czynnych kanalów jest sprzezony takze z blokiem 7 kontroli ukladu programowania i blokiem 8 sterowania systemem, z których kazdy dolaczony jest takze do ukladu 9 zapisu magnetycznego. Sposób dzialania systemu jest nastepujacy. Sygnaly analogowe, doprowadzo¬ ne do wzmacniacza 1 sygnalów analogowych, sa w nim wzmocnione odpowiednio i doprowadzone do wejsc multipleksera 4. Multiplekser 4 jest ste¬ rowany sygnalami adresowymi z ukladu 6. W wy¬ niku czego muliplekser 4 przylacza wejscie prze¬ twornika 5 do odpowiednich, na stale zaadresowa¬ nych, kanalów analogowych. Sygnaly wyjsciowe z przetwornika 5 pojawiaja sie na wspólnych szy¬ nach wyjsc cyfrowych w postaci znaku i trzech cyfr w kodzie BCD. Sygnaly impulsowe z czujni¬ ków impulsowych sa podawane do ukladów wej¬ sciowych 2 kanalów licznikowych 2, pracujacych najczesciej jako dekadowe liczniki impulsów, zli¬ czajace impulsy w bramce czasu. Kazdy kanal licznikowy posiada swój adres zaprogramowany na stale. Stan poszczególnych kanalów licznikowych jest wyczytywany za pomoca sygnalów adresowych z ukladu 6 do wspólnych szyn cyfrowych. Kanaly cyfrowe umozliwiaja wspólprace systemu z przy¬ rzadami pomiarowymi o wyjsciu cyfrowym w ko¬ dzie BCD. Uklady wejsciowe 3 kanalów cyfrowych pelnia tu role pamieci. Kazdy kanal cyfrowy po¬ siada swój, na stale, zaprogramowany adres. Wy- czytywanie danych z kanalów cyfrowych do wspól¬ nych szyn cyfrowych odbywa sie za pomoca sygnalów adresowych z ukladu 6.Uklad 6 programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kana¬ lów, pozwala stosowac system wedlug wynalazku do róznego rodzaju pomiarów. Do sprawdzania po¬ prawnosci zaprogramowania tego ukladu 6 sluzy blok 7 kontroli ukladu programowania i cyfrowy wskaznik 10.Blok 8 sterowania systemem zawiera uklady ste¬ rowania zapisem magnetycznym, rodzajem pracy systemu oraz zegar.Sterowanie rodzajem pracy zapewnia dwa spo¬ soby rejestracji: rejestracje ciagla oraz rejestracje co okreslony, wybrany odcinek czasu. Zegar za¬ pewnia wszelkie sygnaly synchronizujace, pozwa¬ lajace na poprawna prace systemu, i' ar 25 30 35 40 45 S0 55 60 .45 108 026 6 Uklad 9 zapisu magnetycznego jest sterowany ze wspólnych szyn cyfrowych. Zawiera on uklad prze¬ twarzajacy sygnal z kodu BCD na sygnal odpo¬ wiedzi do zapisu na tasmie magnetycznej i kase¬ towy rejestrator magnetyczny. Ze wspólnych szyn cyfrowych jest takze sterowany trzydekadowy cyfrowy wskaznik 10, sluzacy do sprawdzania i kalibracji wzmacniacza 1 sygnalów analogowych oraz do kontroli danych w czasie rejestracji w wy¬ branym kanale.Cyfrowy wielokanalowy system do pomiaru i re¬ jestracji danych z zapisem magnetycznym wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w gospodarce narodowej w ciagach technologicznych, w szcze¬ gólnosci w przemysle chemicznym, spozywczym lekkim, maszynowym i ciezkim, a takze w poszcze¬ gólnych urzadzeniach mechanicznych, maszynach, silnikach lub pojazdach. Moze on byc stosowany takze do pomiarów i rejestracji parametrów srodo¬ wiska naturalnego i innych.Zastrzezenie patentowe Cyfrowy wielokanalowy system do pomiaru i rejestracji danych, zabierajacych wzmacniacz syg¬ nalów analogowych, multiplekser i przetwornik wejscia kanalów licznikowych i wejscia kanalów cyfrowych, uklad zapisu magnetycznego oraz wskaznik cyfrowy, znamienny tym, ze pomiedzy multiplekser (4) kanalów analogowych, wejsciowe uklady (2) kanalów licznikowych i wejsciowe ukla¬ dy (3) kanalów cyfrowych, a blok (8) sterowania systemem, wlaczony jest uklad (6) programowania szybkosci pomiarów w poszczególnych kanalach i liczby czynnych kanalów, polaczony z blokiem (7) kontroli programowania, poprzez który to uklad (6) adresowane sa multiplekser (4) oraz oba wejsciowe uklady (2) i (3) kanalów licznikowych i cyfrowych przy czym system tworzy jedna calosc, we wspólnej obudowie. 10 15148426 Li- 1/ / i7 \i \i ^L OZGraf. Z.P Dz-wo, z. 541 (100 + 20) 11.30 Cena 45 zl PL