Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do osa¬ dzania nozy skrawajacych od walu nozowego do¬ stosowany do walu i okregu skrawania, w wybra- niach którego noze w pierwszym slabszym stop¬ niu zamocowania sa nastawialne w odniesieniu do ich skrawania, a w drugim mocniejszym stopniu zamocowania sa utrzymywane w stanie niezmien¬ nym, przy czym poza walem nozowym przewidzia¬ na jest belka dociskowa, która jest wychylana wo¬ kól osi wahan równoleglej do krawedzi tnacej do¬ ciskanego noza i która ma powierzchnie dociska¬ jaca przebiegajaca równolegle do osi wahan i w polozeniu koncowym belki dociskowej przylegaja¬ ca stycznie do zadanego okregu skrawania noza.Tego rodzaju sposób wykonania znany jest z nie¬ mieckiego opisu DT-Gbm nr 7 419 800.Belka dociskowa zawieszona jest wahadlowo, przy czym polozenie koncowe nastawianego noza jest osloniete wtedy, gdy punkt obrotu belki do¬ ciskowej, punkt styku krawedzi tnacej noza z po¬ wierzchnia dociskajaca, jak tez srodek walu no¬ zowego leza na jednej wspólnej prostej. Poniewaz os wahan powinna zajmowac polozenie równolegle do krawedzi tnacej noza, który ma byc dociska¬ ny, a noze skrawajace sa zwykle ulozone skosnie do osi walka nozowego, wiec os wahan belki do¬ ciskowej tworzy kat z osia obrotu walu nozowego.Wskutek tego, podczas obracania walu nozowego, przy równoczesnym wychylaniu belki dociskowej i zwiazanym z tym dociskaniem noza, zachodzi 20 25 30 przesuwanie styku miedzy krawedzia tnaca noza a belka dociskowa, przebiegajace w kierunku wzdluznym krawedzi tnacej. To jest skompenso¬ wane przez to, ze plaszczyzna dociskowa belki jest na czesci dociskajacej przesuwanej w kierunku wzdluznym belki. Regulowanie noza przeprowadza¬ ne jest w taki sposób, ze belka dociskowa zostaje wychylona z polozenia pionowego i dostawiona swa plaszczyzna dociskajaca do krawedzi tnacej regulowanego noza. Wlasciwy przebieg regulacji nastepuje przez obrót walu nozowego przy równo¬ czesnym odpowiednim wychyleniu belki docisko¬ wej do jej pionowego polozenia.W praktyce okazalo sie, ze ten znany przyrzad w okreslonych warunkach powoduje uszkodzenia krawedzi tnacej noza, który ma byc nastawiony.W szczególnosci dlugie waly nozowe sa zlozone z wiekszej ilosci glowic nozowych w postaci seg¬ mentów tarczowych^ Przy zastosowaniu znanego przyrzadu, wazne jest do zapewnienia dokladnego wyregulowania nozy, azeby dokladnie zostaly spel¬ nione wspomniane poprzednio warunki geometrycz¬ ne przy dociskaniu noza. To zalozenie nie jest jed¬ nakze dostatecznie dokladnie spelnione przy ewen¬ tualnych niedokladnosciach podzialu w odniesie¬ niu do umieszczenia nozy na tarczy nozowej. W przypadku walów nozowych z wiekszej ilosci glo¬ wic nozowych wystepuja niedokladnosci podzialu na regulacji nozy.Zadaniem wynalazku jest wiec tak ulepszyc 108 313108 313 3 przyrzad objasniony na wstepie, azeby dociskanie nozy bylo dokonywane przy najwiekszej mozliwej ochronie krawedzi tnacej noza przy utrzymaniu dokladnosci regulacji noza i przy ewentualnej nie¬ dokladnosci podzialu na pojedynczych glowicach nozowych.Zadanie zostalo wedlug wynalazku rozwiazane przez to, ze patrzac w przekroju poprzecznym linia laczaca os obrotu z punktem docisku plasz¬ czyzny dociskowej do krawedzi skrawajacej w polozeniu koncowym Ibelki dociskowej tworzy z plaszczyzna noza kat a od okolo 90° do 110°.W korzystnym rozwiazaniu belka dociskowa jest o$thyiana-wricól-osi-pbrotu lezacej równolegle do osi 4ra*wettei skrawajacej noza, którego kat obro¬ tu! a ograniczony jest dzwignia zderzakowa osa- dion^ nakwalku. \ fa&^ignia^dcrzakowa osadzona jest prostopadle dóHjsf ó^rrotu^t^iKmikhieta jest w przestrzeni, przy czym nastawiana jest pokretlem przez zderzak.Belka dociskowa jest dociskana dzwignia osa¬ dzona na osi obrotu walka, zas po drugiej stro¬ nie walka doprowadzany jest naped.Wal nozowy w wersji wykonania noza podczas przeprowadzania regulacji jest nieruchomy, a tym samym podczas dociskania noza nie ma zadnego przesuwania miedzy ostrzem noza a belka docis¬ kowa przebiegajacego w kierunku wzdluznym kra¬ wedzi skrawajacej noza. Dalsza róznica lezy w ograniczeniu skladowej sily, która mogla by usz¬ kodzic krawedz tnaca noza podczas dociskania noza. Mianowicie, jezeli w przekroju poprzecznym walka, linia laczaca os wahan i punkt docisku, w polozeniu koncowym belki dociskowej tworzy z plaszczyzna noza poddawanego regulacji kat 90°, wtedy kierunek ruchu belki dociskowej.w ostat¬ niej fazie wsuwania noza pokrywa sie dokladnie z plaszczyzna noza, a wiec lezy w plaszczyznie przesuwania. Dzieki temu zostaje do minimum zredukowana sila nacisku wywierana na ostrze noza. Umieszczenie .plaszczyzny docisku stycznie do okregu skrawania powoduje, ze ewentualne nie¬ dokladnosci podzialu przy nastawianiu walka no¬ zowego na kazdorazowa zmieniona pozycje nie moga wplywac na nastawienie okregu skrawania lub wplywaja w stopniu, który moze byc pominie¬ ty. Dokladnosci nastawienia walka nozowego od¬ nosnie nastawienia podzialu nie potrzebuja byc zatem omawiane, bo nie stawiane sa zadne wyma¬ gania dokladnosci. Mozna tez z duza dokladnoscia regulowac noze skrawajace i walki nozowe zlo¬ zone z wielu glowic nozowych.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad do osadzania nozy w prze¬ kroju poprzecznym, fig. 2 szczegól z fig. 1 w po¬ wiekszeniu, fig. 3 — przyrzad do osadzania nozy z pokretlem recznym.Na fig. 1 przedstawiony jest w przekroju po¬ przecznym wycinek walu nozowego 1 o powierz¬ chni walcowej 2 ruchu. W wyjeciach walu nozo¬ wego 1, blizej nie przedstawionych, wlozone sa noze skrawajace 3, których krawedzie skrawajace 16 powinny lezec na wspólnym okregu skrawania 4 ostrzy hoza 3. Te noze 3 po ich wstawieniu w wal nozowy 1, sa w znany sposób najpierw uchwy¬ cone w pierwszym slabszym stopniu zamocowania, w którym zostaja nastawione przez przesuwanie w plaszczyznie 17 noza na wspólny dla nich okrag s skrawania. Po nastawieniu zostaja one w sposób niezmienny sztywno uchwycone w drugim moc¬ niejszym stopniu zamocowania w tym nastawionym polozeniu.Noze 3 zostaja poczatkowo wlozone z dodatko¬ wym wysunieciem poza zadany okrag skrawania 4 i tak utrzymywane w slabym stopniu zamoco¬ wania. Krawedzie skrawajace 16 wystaja poza za¬ dany okrag skrawania o; kilka milimetrów. Z usta¬ wienia tego noza zostaja przesuniete na zadany okrag skrawania 4, za pomoca belki dociskowej 6 umieszczonej poza walem nozowym 1. Belka do¬ ciskowa 6 jest w przyblizeniu tak dluga jak nóz 3 skrawajacy, który ma byc naregulowany i przy¬ lega czolowa powierzchnia dociskowa 7 do krawe¬ dzi skrawajacej 16 noza 3. Belka dociskowa 6 jest umocowana za pomoca kilku ramion 8 na walku 9 sztywnym na skrecanie, okolo którego osi obrotu 10 belka dociskowa 6 jest przechylana w kierunku strzalki 11 w swoje polozenie robocze lub w polo¬ zenie spoczynku zabezpieczajace przed zanieczysz¬ czeniem. Belka dociskowa 6 i os 10 leza równolegle do krawedzi skrawajacej 16 noza, przy czym nóz 3 moze lezec równolegle, albo takze skosnie do nie- przedstawionej osi walu noznego.Szczególna cecha przedstawionego rozwiazania jest to, ze — patrzac na przekrój poprzeczny — linia laczaca 12 miedzy osia obrotu 10 walka 9 a punktem docisku 15 plaszczyzny dociskowej 7 do krawedzi skrawajacej 16 tworzy kat a=90° z plaszczyzna 17 noza 3 nastawianego wtedy, gdy belka dociskowa 6 osiagnie swoje polozenie kon¬ cowe, a wiec gdy powierzchnia dociskowa 7 znaj¬ duje sie w polozeniu stycznym do zadanego okregu skrawania ostrza noza. W celu wyrazniejszego przedstawienia zaleznosci geometrycznych, na fig. 1 wrysowany jest promien 5 walu 1 przechodzacy przez punkt docisku 15.Naped wychylania belki dociskowej 6 sklada sie z ramienia dzwigni 18 umocowanego na walku 9. które jest poruszane przez tloczysko 19 cylindra hydraulicznego 20. Ten ostatni jest zamocowany za posrednictwem przegubu 21 do maszyny.W praktyce wysuniecie dodatkowe, z którym w odniesieniu do zadanego okregu skrawania 4 za¬ lozony zostaje nóz 3, wynosi okolo 1—2 mm. Fig. 1 przedstawia, ze kierunek ruchu plaszczyzny docis¬ kowej 7 podczas wsuwania noza 3, pokrywa sie w kierunku z plaszczyzna 17 noza, wzdluz której nastepuje przesuwanie noza. Dzieki temu nie wy¬ stepuja praktycznie zadne sily zginajace odksztal¬ cajace krawedzi skrawajacej 16. Obciazenie kra¬ wedzi skrawajacej 16 w momencie wsuwania mo¬ ze byc jednakze jeszcze w wiekszym stopniu zmniejszone, gdy os obrotu 10 walka 9 zostaje nieco przesunieta w kierunku strzalki 13 i/lub strzalki 14. Plaszczyzna dociskowa 7 belki docis¬ kowej 6 musi w kazdym przypadku, przy osiag¬ nieciu zadanego okregu 4 skrawania nozy zajmo¬ wac polozenie do niego styczne. Jednakze przez to wymienione ostatnio przesuniecie walka 9 zo- 15 20 25 39 55 40 45 50 55 60108 313 5 staje nieco zwiekszony kat a. W nastepstwie osiag¬ nietej przez to geometrii, powierzchnia dociskowa 7 podczas przebiegu wciskania noza slizga sie wzdluz krawedzi skrawajacej 16 noza w kierunku strzalki 23 (fig. 2). Wskutek czynnego oddzialywa¬ nia sily tarcia, miedzy powierzchnia dociskowa 7 i krawedzia skrawajaca 16 zmniejszony zostaje na¬ cisk plaszczyzny natarcia noza na podporzadko¬ wana wspólpracujaca plaszczyzne walka nozowego.Dzieki temu lzejsze staje sie wsuwanie noza 3 i stosownie do tego, zmniejszona zostaje sila na¬ cisku, która trzeba wywierac na krawedz skra¬ wajaca 16 noza. Dalej wskutek wzglednego prze¬ suniecia zachodzacego miedzy plaszczyzna docis¬ kowa 7 a ostrzem skrawajacym 16 powstaje na nim plaszczyzna przylozenia 22, co przyczynia sie do'~pociwyzszehia trwalosci ostrza noza.Na fig. 3 przedstawiony jest walek nozowy ,1 w innym przykladzie wykonania. Kóz 3, który wczesniej z niewielkim dodatkowym wysunieciem poza zadany okrag ;4 skrawania zostaje \vstfniety do nieruchomego wialka nozowego 1 i tam zostaje zamocowany wstepnie w pierwszym stopniu zamo¬ cowania. Poza walkiem nozowym 1 jest zastosowa¬ ny przyrzad do nastawiania walka, który sluzy do wciskania noza 3 na zadany odkrag 3 skowania.Przyrzad do nastawiania ma belke doEfekowa 6 o plaszczyznie dociskowej 7 przebiegajacej równo¬ legle do krawedzi skrawajacej 16 noza 3. Belka dociskowa 6 jest wychylana wokól osi obrotu 10 równoleglej do osi krawedzi skr&w»43t£] 16. Plasz¬ czyzna dociskowa 7 w polozeniu goncowym lezy stycznie do okregu skrawania (patrz rysunek linia ciagla na fig. 3). W ustawieniu spoczynku belka dociskowa 6 zajmuje polozenie przedstawione linia osiowa. Na osi obrotu 10 walka 9 osadzone jest ramie 8 utrzymujace belke dociskowa 6.Kat obrotu belki dociskowej- 6 jest ©graniczony dzwignia zderzakowa 18, która jest osadzona na walku 9 w zamknietej przestrzeni 11. Zderzak 25 mozna przedstawic za pomoca pokretla 24, które powoduje wychylanie ramienia dzwigni zderzako¬ wej 18. Zderzak w celu zmniejszenia zuzycia, za¬ opatrzony jest w plytke z metalu twardego 26.Optymalne warunki zatem uzyskuje sie wówczas, gdy kat a w momencie pierwszego zetkniecia pla¬ szczyzny dociskowej 7 i krawedzi skrawajacej 16 wynosi 90°. W przedstawionym na fig. 1 poloze¬ niu koncowym kat a ma nieco ponad 90°.Szczególna zalete nowego przyrzadu nalezy wi¬ dziec w tym, ze moze on byc zmontowany poza walem nozowym. Korzystne jest uksztaltowanie napedu wychylania w {wstaci jednego lub wiecej sztywnych ramion dzwigni 18, na które dzialaja tloki sterowane hydraulicznie lub pneumatycznie. 6 Naped wychylania moze byc ksztaltowany dosta¬ tecznie sztywno, aby zapewnic dokladne regulowa¬ nie noza i jego niezmienne polozenie przez dlugi okres czasu pracy. 5 Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do osadzania nozy skrawajacych wa¬ lu nozowego, odpowiednio dostosowany do walu ii i okregu skrawania, w wybraniaeh którego to walu nozowego, noze w pierwszym slabszym stopniu zamocowania sa nastawialne w Ojd^iesieniu do ich okregu .skrawania, a w drugim mocniejszym stop¬ niu zamocowania sa utrzymywane w stanie nie- H zmiennym, przy czym poza watem noiewym prze¬ widziana jest belka dociskowa, która jest wychy¬ lana wokól osi wahan równoleglej do krawedzi tnacej dociskanego noza, i która ma powierzchnie dociskowa, przebiegajaca równolegle -do osi wahan 2e i w polozeniu koncowym belki dociskowej przy¬ legajaca stycznie do zadanegp okregu skrawania Hoza, znamienny tym, ze patrzac w przekroje po- przecznynvlinia laczaca (12) os obrotii {10)~2-lnkik- tem docisku (15) plaszczyzny dociskowej (7) do 25 krawedzi skrawajacej (16) w polozeniu koncowym -betki dociskowej <6), tworzy jw plaszczyznie (17) noza (3) ^^x od okolo 90° do 110°. 2. Przyiiz^d do osadzania nozy skrawajacych wa¬ lu nozowego, odpowiednio doafósowany do cwalu 30 i okregu skrawania, w wybraniacie którego to -*fralu nozowego, noze w pierwszym slabszym stopniu za¬ mocowania sa nastawialne w odniesieniu do ich okregu skrawania, a w drug^rmocniejszym stop¬ niu zamocowania sa utrzymywane w stanie nie- 35 zmiennym, przy czym poza walem nozowym prze¬ widziana jest belka dociskowa, która jest wychy¬ lana wokól osi wahan równoleglej do krawedzi tnacej dociskanego noza, i która ma powierzchnie dociskowa, przebiegajaca równolegle do osi wahan 40 iw polozeniu belki dociskowej przylegajaca stycz¬ nie do zadanego okregu skrawania noza, znamien¬ ny tym, ze belka dociskowa (6) jest odchylana wokól osi obrotu (10), lezacej równolegle do osi krawedzi skrawajacej (16) noza (3), którego kat 45 obrotu a ograniczony jest dzwignia zderzakowa (18) osadzona na walku i(9). 3. Przyrzad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze dzwignia zderzakowa (18) osadzona jest prosto¬ padle do osi obrotu (10) i zamknieta jest w prze- t# stfczeni (11), przy czym nastawiana jest pokretlem (24) przez zderzak (25). 4. Przyrzad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze belka dociskowa,. (6) ^est dociskana dzwignia (8) osadzona na osi obrotu, <10) walka (9), zas po dru- S9 giej stronie walka (9) doprowadzony jest naped.108 313 16 7 Fig. 2108 313 Fig. 3 PL