Przedmiotem wynalazku jest formierka cztero- stanowiskowa do wytwarzania form odlewni¬ czych.Znana jest z opiisu patentowego Stanów zjed¬ noczonych Ameryki nr 2 825 501 formierka skla¬ dajaca sie z dwóch oddzielnie umieszczonych u- rzadzen formierskich, z których jedno sluzy do wytwarzania czesci górnych form odlewnie zych, a drugie do wytwarzania czesci dolnych form od¬ lewniczych: Oibydwa urzadzenia formierskie maja rame, wychylana wokól kolumny, niosaca skrzyn¬ ke lormierska. Ta rama zaopatrzona jest oprócz tego w urzadzenie do odwracania skrzynki for¬ mierskiej. Na stanowisku, w którym obydwa u- rzadzema formierskie pokrywaja sie ze soba, u- mieszczone jest urzadzenie do wyjmowania goto¬ wych form odlewniczych ze skrzynki formier¬ skiej, dzieki któremu formy odlewnicze przeka¬ zywane sa do urzadzenia przenoszacego.W znanych formierkach, wymagana przestrzen, okreslona promieniem zwrot/u ram wychylnych, jest z jednej strony stosunkowo nakladcza, a z drugiej strony wkladanie rdzeni i kontrole ble¬ dów formowania form odlewniczych, zwlaszcza w przypadku czesci górnych form, zwiazana jest z wieloma trudnosciami. Poza tym droga ram o 180° obniza znacznie tempo pracy formierki.Zadaniem wynalazku jest takie ulepszenie for¬ mierki, aby przy jej zwartej konstrukcji, czesci górne i dolne form odlewniczych mogly byc for- 10 15 20 25 30 mowane, w trakcie pracy, na stanowiskach po¬ lozenia skrzynek formierskich, umieszczonych wo¬ kól centralnej osi Oibrotu kontrolowane pod wzgle¬ dem bledów formowania, wyposazane w rdzen i zestawiane w forme odlewnicza, aby te gotowe formy odlewnicze mogly byc przekazane do prze¬ nosnika za posrednictwem urzadzenia przestawia¬ jacego. W celu uzyskania optymalnego czasu wszystkich operacji, minimalny takt pracy, odpo¬ wiedni do maksymalnego czasu czastkowego, po¬ winien byc obliczony na podstawie sumy cza&u wszystkich operacji, to znaczy czas operacja na jedna torme/ powinien byc tak optymalnie okre-' slony, aby najdluzsza operacja czastkowa nie o- kreslala taktu pracy wszystkich czesci pozosta¬ lych operacji, a jedynie najwyzej jednej z nich.Dlatego powinno byc mozliwe, ewentualnie przy uzyciu niewielu dodatkowych srodków, stosowanie formierki do róznych sposobów formowania i róz¬ nych materialów iormierskich.Zadanie to rozwiazano w ten sposób, ze obroto¬ wa kolumna glówna obracairisiko^odwriaicairska po¬ siada ramiona, na których sa ulozyskowane wy- chyMie stale skrzynki formierskie, dolnych czesci form odlewniczych, odwracane o - 180° przez sil¬ nik do polozenia, w którym wneka liub wneki od¬ lewu znajduja sie na górze, oraz co najmniej jed¬ na przesuwna w pionie kolumne 'wewnetrzna za pomoca silownika, którego cylinder tworzy dol¬ na czesc kolumny wewnetrznej, obracana skoiko- 108384wo przez popychacze, do której jest zamocowane ramie stalej skrzynki formierskiej górnej czesci formy odlewniczej, odwracalnej w razie potrzeby o 180° i opuszczanej do zaformowania na jednym stanowisku i do zlozenia na stanowisku kolejnym z dolna czescia formy odlewniczej, przez silownik z przesuwnym cylindrem, uszczelnionym dlawi¬ kiem wewnatrz kolumny .wewnetrznej, ze stalym tlokiem i tloczy^kiem, w którym jest wykonany kanal doprowadzajacy medium robocze.Poniewaz skrzynki formierskie moga sie poru¬ szac oddzielnie do i od siebie ruchem wzglednym, jaik równiez wspólnie w jednym takcie urzadzenia wychylnego, mozliwe sa rózne uklady operacji fonmoiwainia, w których stosowane isa w duzym stopniu wszystkie sposoby formowania i rózno¬ rodne masy formierskie. Dzieki zwartej konstruk¬ cji wymagana przestrzen jest stosunkowo niewiel¬ ka, co jest korzystne z ekonomicznego punktu wi¬ dzenia.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania •jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój pionowy formierki wzdluz linii I—I na fig. 6, fig. 2 — widok formierki z czescio¬ wym przekrojem przez mechanizm prasowania, zasobnik masy formierskiej z dozownikiem i skrzynke formierska po jej napelnieniu masa for¬ mierska, fig. 3 — widok formierki, jak na fig. 2, w chwili prasowania masy formierskiej, fig. 4 — widok formierki, jak na fig. 2 i fig. 3, w chwili oddzielania plyty modelowej od formy, fig. 5 — widok gniazda formierskiego z czesciowym prze¬ krojem wzdluz linii II—II na fig. 6, fig. 6 — wi¬ dok z góry gniazda formierskiego z czesciowym przekrojem Drzez formierke wzdluz linii III—III na fig. 1, fig. 7 — przekrój poziomy formierki wzdluz linii IV—IV na fig. 1, fig. 8 — schemat ideowy dzialania formiierki.Formierka przedstawiona na rysunku ma cztery stanowiska polozenia A, B, C, D skrzynek for¬ mierskich i sklada sie z korpusu 1 z wysunietym wspornikiem 2 w czesci górnej i podstawa 3, które sa zaopatrzone w lozyska 4 i 5, lezace w jednej plaszczyznie, do wychylnego lozyskowania kolumny glównej 6 obracarko-odwracarki. Górne lozysko 4 jest uksztaltowane jako lozysko promie¬ niowe, a dolne lozysko 5 jako lozysko osioiwo- -promdeniowe. Kolumna glówna 6, osadzona na lozyskach 4, 5 jest polaczona górna obsada 6' z mechanizmem o ruchu przerywanym 7, np. z krzyzem maltanskim, uruchamianym silnikiem napedowym 8 np. hydraulicznym, polaczonym z przewodem 23' doprowadzajacym medium napedo¬ we. Dolna czesc kolumny glównej 6, w postaci bebna obrotowego 9, ma w lozysku 5 lozysko o- porowe 11, przylegajaca do pierscienia rozlaczne¬ go 10. Lozysko 11 sluzy' do przenoszenia obciaze¬ nia kolumny glównej 6 obracarko-odwracarki wzdluz jej osi.W bebnie Obrotowym 9 osadzone sa lozyska wahliwe 12 silnika obracajacego 13, np. silnika hydraulicznego, który sluzy do obracania ramie¬ nia wychylnego 15, do którego zamocowana jest skrzynka formierska 14, przy czym os obrotu skrzynki formierskiej 14 przechodza przez punkt 3S4 4 przeciecia przekatnych w plaszczyznie srodkowej, równoleiglosciennej skrzynki formierskiej 14 i przebiega w odleglosci 12' (fig. 6), od osi obrotu lozyska wahliwego 12, z tym, ze os obrotu lozy- 5 ska wahliwego 12 moze przebiegac zarówno pro¬ stopadle jak i ukosnie do osi kolumny glównej 6.Przez przesuniecie osi obrotu uzyskuje sie to, ze po lub w czasie obrotu kolumny glównej 6, skrzynka formierska 14 jest obracana ciagle lub 10 z przerwami przez silnik 13 wokól osi poziomej o 180°, az do polozenia, w którym wneka lub wneki dolnej czesci formy znajduja sie u góry na stanowisku skladania wykonanych czesci form.Skrzynka formierska 14 sluzy do wykonania w 15 niej dolnej czesci formy odlewniczej na stanowi¬ sku polozenia A. W kolumnie glównej 6 osadzo¬ ne sa mimosrodoiwo z jej osia obrotu i równole¬ gle do niej, dwie kolumny wewnetrznie 16, (fig. 6) z których kazda poruszana jest oddzielnie lub 20 wspólnie przez popychacze 17. Kazda kolumna 16, majaca w dolnej czesci cylinder silownika 16' napedzanego hydraulicznie, jest osadzona w lozy¬ sku wahliiwym 18, umieszczonym promieniowo i wyposazone w urzadzenie do obrotowego prze- 25 mieszczania jednego ramienia 19, do którego za¬ mocowana jest stala skrzynka formierska 14'.Os obrotu skrzynki formierskiej 14', przebiega¬ jaca przez punkt przeciecia przekatnych w plasz¬ czyznie srodkowej, rówmoleglosciennej skrzynki 30 formierskiej 14', lezy w jednej plaszczyznie z o- sia obrotu lozyska wahliwego 18, która to cs mo¬ ze przebiegac prostopadle jak i ukosnie do osi kolumny wiewne.trznej 16.Tloczysko 21 z zabierakami i z tlokiem 21' osa- 35 dzoinym w cylindrze 16' silownika podnoszenia ko¬ lumny wewnetrznej 16 jest polaczone nieobrotowo w stosunku do kolumny 16 i nieprzesuwnie. Na¬ tomiast cylinder 16' a z nim cala kolumna we¬ wnetrzna 16 jest ruchoma w kierunku osi tloka. 40 Do zabezpieczenia przed obrotem tloczyska 21 z zabierakamii w stosunku do cylindra 16' sluzy tu¬ leja zabierakowa 22, obejmujaca tloczysko 21, która prowadzi wzdluznie kolumne 16 podnoszona lub obnizana na tloku 21' i tulei 22 przez medium 45 cisnieniowe, doprowadzone poprzez przewód 23.Wysokosc skoku cylinda 16' odpowiada w przy¬ blizeniu wysokosci potrzebnej do zlozenia formy odlewniczej i polaczenia z plyta modelowa 34 na stole 25 formierki. 50 Zamiast kolumn 16, umieszczonych równolegle i mimosrodowo do osi kolumny glównej 6, mozna stosowac równiez kolumny, majace prowadnice, przebiegajace wspólosiowo do osi kolumny, które, jak to zostalo opisane, zaopatrzone sa w ramiona, 55 do których sa zamocowane stale skrzynki for¬ mierskie, poruszane przez popychacze oddzielnie lub wspólnie w stosunku do ruchu obrotowego, ' wykonywanego przez kolumne 16. Przestawienie osi obrotu skrzynki formierskiej i lozyska wahli- 60 wego nie jest konieczne.W formierce, na kole obrotu skrzynek formier¬ skich 14, 14' przewidziano, na jednym ze stano¬ wisk formierskich (fig. 1 i fig. 4) urzadzenie for¬ mujace z cylindrem 24 silownika, stolem 25 i u-. 65 rzadzeniem 26 doprowadzajacym mase formierska.5 W cylindrze 24 osadzony jest tlok 28, którego tlo- czysko 28' zakonczone jest plyta prasujaca 29, któ¬ rej wymiary odpowiadaja wymiarom przeswitu skrzynki formierskiej 14 i 14'. Cylinder 24 zamo¬ cowany jest rozlacznie, np. do obudowy 1, dlate¬ go tez zamiast cylindra 24 mozna zastosowac in¬ ne urzadzenie zageszczajace, np, zespól wibracyj¬ ny, odpowiadajacy rodzajowi masy formierskiej i sposobowi zageszczania. Tlok 28 poruszany jest w góre i w dól przez medium cisnieniowe, doprowa¬ dzane (przewodami 30, 3.1.Na stólv 25 nalozona jest plyta modelowa 34, wyposazona w czesci modelowe 33, która jest po¬ laczona wymiennie ze stolem 25, przesuwnym pio- pionowo w góre i w dól w lozysku 36 obudo¬ wy 1.Stól 25 jest zaopatrzony w mechanizm przesu¬ wajacy, np. w uklad dzwigniowy 35, który jest u- ruehamiany silownikiem 37, zamocowanym w o- budowie 1 i zasilanym medium cisnieniowym, do¬ prowadzanym przewodem' 38.Z boku cylindra 24 umieszczone jest urzadzenie 26 doprowadzajace mase formierska, skladajace sie z zasobnika 39, dozownika szufladkowego 40 i przesuwnych plyt odcinajacych 41 i 44, z których plyta 41 zamyka dolny otwór dozownika 40, a plyta 44 dolny otwór zasobnika 39 masy formier¬ skiej. Dozownik 40 prowadzony jest w obudowie 1 i polaczony jest z . silownikiem przesuwajacym 42, zamocowanym w obudowie 1, który urucha¬ miany jest pneumatycznym lub hydraulicznym medium cisnieniowym, doprowadzanym przewo¬ dem 43. Przez uruchomienie silownika 42, dozow¬ nik 40 przesuwa sie po skrzynce formierskiej 14, od dolnego otworu zasobnika, podczas gdy plyta odcinajaca 44, polaczona z dozownikiem 40, za¬ myka dolny otwór zasobnika 39 masy formier¬ skiej. Przesuwna plyta odcinajaca 41 osadzona jest w poziomej prowadnicy i polaczona jest z silownikiem 45, umieszczonym w obudowie 1, u- ruc^amianym pneumatycznym lub hydraulicznym medium cisnieniowym, doprowadzanym przewo¬ dem 46..Jako mase formierska 32 stosuje sie powszech¬ nie uzywana naturalna mase formierska ze spo¬ iwem ilowym.Mozliwe jest jednak stosowanie innych mas formierskich, np. utwardzanej na zimno. Dlatego tez mozna stosowac róznorodne sposoby formowa-, nia, przy czym w zaleznosci od uksztaltowania ramion wychylajacych wzglednie skrzynek for¬ mierskich, mozna równiez wytwarzac bezskrzyn- kowe formy odlewnicze. W przedstawionym przy¬ kladzie wykonania chodzJi wlasnie o wytwarzanie bezskrzynkowych form odlewniczych. Dalsza moz¬ liwosc polega na stosowaniu wymiennych skrzy¬ nek formierskich.Na fig. 2, 3 i 4 przedstawiono formierke wedlug wynalazku w róznych operacjach formierskich, przy czym fig. 2 przedstawia operacje formierska na stanowisku A, w czasie której plyta modelo¬ wa 34, umieszczona na stole 25, podnoszona jest do styku ze skrzynka formierska 14, a przelsuw- na plyta odcinajaca 41 przez uruchomienie silow¬ nika 45 zwalnia dolny otwór dozownika 40, przez 8 384 « co masa formierska 32 wpada do wnetrza skrzyn¬ ki formierskiej14. • Fig. 3 przedstawia operacje formierska równiez na stanowisku A, w której tlok 28 jest w dolnym 5 polozeniu w cylindrze zasilanym przez meidium cisnieniowe przewodem 30, przez co plyta prasu¬ jaca 29 przesuwa sie do skrzynki formierskiej i zageszcza polowe formy odlewniczej 27.Fig. 4 przedstawia dalsza operacje formowania, ai równiez na stanowisku A, wytworzonej w skrzyn¬ ce 14 polowy formy odlewniczej 27. Przez urucho¬ mienie ukladu dzwigniowego 35 stól 25 opada, a tlok 28 w cylindrze 24 zasilanym przez przewód 31 podnosi sie do góry wraz z plyta prasujaca 29, 15 a silownik 42 przesuwa dozownik 40 w polozenie powrotne. W tym polozeniu dozownik 40 znajdu¬ je sie pod dolnym otworem zasobnika 39 masy formierskiej, to znaczy w polozeniu swojego na¬ pelniania i zostaje wypelniony masa formierska 20 32. Przesuwna plyta odcinajaca 41 stanowi dolne zamkniecie dozownika 40. Ilosc masy formierskiej koniecznej do wytworzenia jednej polowy formy odlewniczej, jest odmierzona przy calkowitym od¬ sunieciu plyty odcinajacej 41. Wartosci posrednie ?5 masy formierskiej uzyskuje sie przez zmienne w czasie uruchamianie przesuwnej plyty odcinaja¬ cej 41.Fig. 5 przedstawia formierke z kolejnym sta¬ nowiskiem formierskim. Na tym stanowisku 3* skrzynka formierska 14' z gotowa czescia górna formy odlewniczej wychyla sie az do skrzynki formierskiej 14 i obydwie te .skrzynki formier¬ skie znajduja sie w polozeniu przykrycia. Pod skrzynkami 14, 14' jest ustawiony w ich osi si- 35 lownik wypychajacy 49, który zamocowany jest rozlacznie do plyty oporowej 50 obudowy 1. W cylindrze silownika wypychajacego 49 uruchamia¬ nego pneumatycznie lub hydraulicznie osadzonyl jest ruchomy wzdluznie tlok 52, który jest zasi- 40 lany medium cisnieniowym, doprowadzonym prze¬ wodem 53, zaopatrzony w plyte wypychajaca 51.Gotowa forma odlewnicza jest wypychana ze skrzynek formierskich 14, 14' przez plyte wypy¬ chajaca 51 i ustawiona w pozycji 54* z której 45 urzadzenie przedstajwiajjace 47 przesuwa ja po pro¬ wadnicy 55 do przenosnika 48. Przenosnik 48 mo¬ ze byc polaczony posrednio lub bezposrednio ze stanowiskiem zalewania form odlewniczych. Urza¬ dzenie przestawiajace 47 jest wyposazone w za- 50 mocowany na stale do ramy przenosnika 48 si¬ lownik 56, z osadzonym w nim tloczyskiem 57 i uruchamiane jest przez medium cisnieniowe, doprowadzane przewodem 58. Zewnetrzny koniec tloczyska 57 ma zabierak 59, obejmiujacy forme 55 odlewnicza.Zamiast opisanego hydraulicznego, lub pneuma¬ tycznego urzadzenia przesuwajacego 47 mozna za¬ stosowac urzadzenie dzialajace mechanicznie lub elektrycznie. w Stolowi 25 przyporzadkowany jest pomost 60 do zmiany plyt modelowych, wyposazony w 'si¬ lownik 61, uruchamiany medium cisnieniowym, doprowadzanym .przewodem 62. Mozliwe jest rów¬ niez zastosowanie pomostu 60, na którym zmiana 65 plyt modelowych dokonywana jest elektromeicha-108 384 7 8 nicznie. Dzieki temu ukladowi formowania, tyl¬ ko niewielka ilosc plyt modelowych bierze udzial w procesie formowania, co w sposób istotny wply¬ wa na uksztaltowanie pomostu 60.Fig. 6 przedstawia gniazdo formierskie z for¬ mierka w ukladzie z czterema stanowiskami po¬ lozenia A, B, C, D skrzynek formierskich w wi¬ doku, z góry, z wychylanymi skrzynkami- formier- isfkimii 14 i 14'. Ilosc standwislk polazenia skrzynek formierskich nie ogtramitaza sie jedynie do przed- isitawiicnieigio ukladu, mozna ja zwiekszyc lub zmniejszyc. Mozna zmieniac równiez uklad sta- inowdlslk fotrmieirisikich. Dwie kolumny 16, osadzone w górnej czesci 6' (fig. 1) kolumny glównej 6 wzglednie bebna obrotowego 9 leza mimosrodo- wo w stosunku do osi kolumny glównej 6 i na przekatnej czworoboku utworzonego przez proste przechodzace wzdluz scianek skrzynek formier¬ skich 14, 14'.Fig. 7 przedstawia w przekroju poziomym po- pychacz 17 sluzacy do obrotu kolumn wewnetrz¬ nych 16, które na fig. 1 przedstawione sa w prze¬ kroju pionowym. Kazdy silownik popychacza po¬ siada dwustronny cylinder z. wycieciem posrodku.Tloczysko 65 silownika popychacza posiada na swyoh koncach dwa tloki, a na swej dlugosci po¬ siada zebatke zazebiona z wycinkiem kola zeba¬ tego 63, które jest zamocowane na koncu tloczy- ska 21 silownika kolumny wewnetrznej 16. Do cy¬ lindrów silownika popychacza podlaczone sa krzy¬ zowe przewody 67, doprowadzajace medium ci¬ snieniowe. Przewody 67 dolaczone sa do plyty sterujacej 66, polaczonej obrotowo z kolumna gló¬ wna 6, która to plyta jest polaczona z przewodem 23 (fig. 1) nie przedstawionego na rysunku cen¬ tralnego ukladu sterujacego. Tloczysko 21 silowni¬ ka kolumny 16 i popychacza 17, jak równiez in¬ stalacja hydrauliczna plyty sterujacej 66, ulozys- kowane sa na plycie oporowej 64, polaczonej z tjebnem obrotowym 9.Sposób dzialania formierki wedlug wynalazku opisany jest z fcunktu widzenia pozycji wyjscio¬ wej I (fig. 6 i 8), w której na stanowisku polo¬ zenia A w skrzynce formierskiej 14 jest formo¬ wana czesc dolna formy odlewniczej, na stano¬ wisku polozenia B w skrzynce formierskiej 14' jest formowana czesc górna formy odlewniczej, na stanowisku polozenia C, w skrzynce formier¬ skiej 14 jest ponownie formowana czesc dolna formy odlewniczej, a na stanowisku polozenia D w skrzynce formierskiej 14' jest formowana czesc górna formy odlewniczej.W pozycji wyjsciowej, z centralnego ukladu sterujacego jest wysylany impuls dla unuchomie- nia silownika 37, który za posrednictwem ukladu dzwigniowego 35 doprowadza stól 25, plyta mo¬ delowa 34, wyposazona w czesci modelowe 38 do oporu ze skrzynka formierska 14 (filg. 2).Nastepnie przesuwna plyta odcinajaca 41, pod wplywem uruchomienia silownika 45 przesuwa sie z dolnego otworu dozownika 40 i dzieki temu zwalnia otwór, przez co okreslona ilosc masy for¬ mierskiej 32 wpada do skrzynki formierskiej 14.Nastepnie odbywa sie zageszczanie masy formier¬ skiej 32 w skrzynce formierskiej 14 przez uru¬ chomienie tloka 28 z plyta prasujaca 29 (fig. 3).W zaleznosci od sterowania operacja przesuwania dozownika 40 i odpowiednio do koniecznej ilosci masy formierskiej, dozownik 40 podczas zageszcza¬ nia przesuwa sie lub jest trzymany nad ta skrzyn¬ ka formierska. W nastepnej operacji, tlok 28 pod¬ nosi sie, a stól 25 opada i w zaleznosci od pro¬ gramu operacji dozownik 40 przesuwa sie. W wy¬ sunietej pozycji dozownik 40 ponownie napelnia sie masa formierska 32 i jest gotowy do nastep¬ nego procesu produkcyjnego (fig. 4).Nastepnie skrzynki formierskie 14, 14', pod wplywem ruchu obrotowego kolumny glównej 6 w kierunku strzalki l' (fig. 6, przesuwane sa w jednym takcie do kolejnego stanowiska polozenia skrzynek formierskich. Podczas takiego taktu ruch wzeledny nastepujacy od kolumny 16, wychyla skrzynke formierska 14' nad skrzynke formierska 14, tak, ze obie te skrzynki pokrywaja sie. W za¬ leznosci od zaprogramowania operacji skrzynka formierska 14', podczas poprzedniego i nastepne¬ go ruchu wzglednego kolumny 16 w czasie prze¬ biegu operacji formowania na stanowisku A, po¬ krywana jest na jednym i drugim stanowisku for¬ mierskim. Podczas operacji formowania na sta¬ nowisku formierskim A, skrzynki formierskie wy¬ chylone na stanowisku B i C moga byc kontro¬ lowane pod wzgledem bledów formowania i po ich obróceniu zaopatrzone w rdzenie. Polówki form odlewniczych w skrzynkach formierskich 14, 14', pokryte ze soba i tworzace forme odlew¬ nicza, podnoszone sa w wyniku uruchomienia ply¬ ty wypychajacej 51, do pozycji wyrzucania 54.Nastepnie uruchamia sie silownik 56, dzieki czemu przez ruch przesuwny tloczyska 57 gotowa forma odlewnicza przesunieta zostaje na przeno¬ snik 48. Tloczysko 57 dochodzi wtedy znów do po¬ lozenia, przedstawionego na fig. 5, a tlok 52 z plyta wypychajaca 51 dochodzi do polozenia wyj¬ sciowego, po czym skrzynki formierskie 14—14' w nowym ruchu wychylnym glównej kolumny 16 w kierunku strzalki przesuniete zostaja o jeden takt, tzn. o jedno stanowisko formierskie, pod¬ czas gdy plyta modelowa 34 moze byc zmieniona, ,dzieki * uruchomieniu urzadzenia zmieniajacego plyty podmodelowe 60. Wówczas skrzynka for¬ mierska 14 dochodzi do pozycji poczatkowej na stanowisku formierskim A, a skrzynka formier¬ ska 14', dziejki ruchowi wzglednemu kolumny 16 pozostaje na stanowisku D.W zaleznosci od wyboru operacji formowania skrzynki formierskiej moga sie obracac ciagle lub z przerwami wokól osi obrotu ramion 15, 20 i poruszac sie do pozycji posredniej.Na fig. 8, w etapach I—IV przedstawione sa po¬ lozenia formierki w kazdym mozliwym procesie pracy, przeprowadzonym przez formierke wedlug fig. 1—7. .W skrzynkach formierskich na stano¬ wiskach A i C otrzymywane sa czesci dolne skrzynki formierskiej a w skrzynkach formier¬ skich na stanowisku Bi D otrzymywane sa czes¬ ci górne skrzynki forrnJierskiej.Polozeniem wyjsciowym jest polozenie I, w któ¬ rym formuje sie czesc dolna formy odlewniczej na stanowisku A, Potem nastepuje cwierc obrotu 10 15 20 25 30 35 40 45 58 - 55 609 w polozenie II. Jednoczesnie zmienia sie plyte modelowa 34 i formuje sie czesc górna formy od¬ lewniczej na stanowisku D. W celu uzyskania po¬ lozenia III czesc dolna formy odlewniczej ze sta¬ nowiska A ulega odwróceniu i wychyleniu o 90°.Przez wychylenie tej czesci dolnej formy odlewni¬ czej wychyla sie równiez czesc górna formy od¬ lewniczej' ze stanowiska D i ta czesc wychyla sie jednoczesnie o 90° w odniesieniu do glównej ko¬ lumny 6, tak ze czesci formy odlewniczej, wyko¬ nane na stanowiskach A i D, leza jedna nad dru¬ ga. Kontrole i oczyszczanie czesci form, jak rów¬ niez wkladanie rdzeni przeprowadza sie do mo¬ mentu uzyskania polozenia III. ? Po dalszym wychyleniu o 90° gotowe formy odlewnicze, wykonane na stanowiskach A i D opuszczaja formierke. Jednoczesnie uformowana czesc dolna formy odlewniczej na stanowisku C i czesc górna formy odlewniczej na stanowisku B wychylaja sie o 90°. Polozenie tych czesci form od¬ powiada polozeniu czesci formy ze stanowisk A i D w etapie II, W polozeniu V obydwie czesci formy ze stano¬ wisk B i C poruszaja sie az do uzyskania poloze¬ nia jedna nad druga, podczas gdy czesc dolna formy ze stanowiska A wychyla sie o 90° w przód, a czesc górina formy ze stanowiska D wy¬ chyla sie wzgledem kolumny górnej o 90° do tylu.Polozenie V odpowiada polozeniu III. Podczas na¬ stepnego wychylenia o 90° (polozenie VI) gotowe, formy odlewnicze ze stanowisk B i C docieraja w polozenie przenoszenia, a czesc dolna formy ze stanowiska A oraz czesc górna formy ze stano¬ wiska D wykonuja ruch wychylajacy o 90°.Gotowa forme odlewnicza uzyskuje sie w co drugim takcie pracy. Nalezy przy tym pamietac, ze miedzy dwoma wychyleniami o 90° nalezy wymienic plyte modelowa 34.Zastrzezenia patentowe 1. Formierka czterositanowiskowa do wytwarza¬ nia form odlewniczych skladajaca sie z korpusu, w którym jest umieszczony zasobnik masy for¬ mierskiej z dozownikiem szufladkowym, majacym wysuniety wspornik, w którym jest umieszczo¬ ny mechanizm prasujacy, oraz wysunieta podsta-, we, w której jest umieszczony podnosny stól wy¬ miennych plyt modelowych oraz obracarko-od- wracarki stalych skrzynek formierskich z czescia¬ mi usuwalnych form, której obrotowa kolumna jest osadzona szeregowo z mechanizmem prasuja¬ cym i podnosinym stolem ustawionych wspólosio¬ wo' w pionie, w wysunietym wsporniku i wy¬ sunietej podstawie korpusu, a takze z mechaniz¬ mem wypychania zlozonych form zc stalych skrzy- 384 10 nek formierskich, ustawionego na podstalwie kor¬ pusu za obracarko-odwracarka, wspólpracujacego ze zgarniaczem i z przenosnikiem zlozonych form bezskrzynkowych, wykonujaca na zmiane górna 5 i dolna czesc formy, znamienna tym, ze obroto¬ wa kolumna glówna (6), obracarko-odwracarki posiada ramiona (15), na których sa ulozyskowa- ne wychylnie stale skrzynki formierskie (14), dolnych czesci form odlewniczych, odwracane o L0 180° przez silnik (13) do polozenia, w którym wne¬ ka lub wneki odlewu znajduja sie na górze oraz co najmniej jedna, przesuwna w pionie kolumne wewnetrzna (16), za pomoca silownika, którego cylinder (16) tworzy dolna czesc kolumny (16) L5 obracana skokowo przez popychacze (17), do któ¬ rej zamocowane jest ramie (19) stalej skrzynki formierskiej (14') górnej czesci formy odlewniczej, odwracanej w razie potrzeby o 180° i opuszcza- ^ nej do zaformowainia na stanowisku (A) i do zlo- '• zenia na stanowisku (C), z dolna czescia formy odlewniczej, przez silownik z przesuwnym cylin¬ drem (16') uszczelnionym tuleja zabaerakowa (22) wewnatrz kolumny (16), ze stalym tlokiem (21^ i tloczyskiem (21), w którym jest wykonany ka- 15 nal doprowadzajacy medium robocze. 2. Formierka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w obrotowej kolumnie glównej (6) obracarko- -odwracarki osadzone sa dwie kolumny wewnetrz¬ nie (16), których skok obrotowy o 90° odpowiada 10 kolejno stanowiskom polozenia (A, B, C, D) skrzy¬ nek formierskich (14, 14'). ' , 3. Formierka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze skrzynka formierska (14') górnej czesci formy odlewniczej na ramieniu (19) jest obracana o 180° 15 przez silnik hydrauliczny (20), przy czym walek obrotowy ramienia (19) jest osadzony w lozysku wahliwym (18), mocowanym do kolumny (16). 4. Formierka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze os kolumny wewnetrznej (16) lezy na dwu- 10 siecznej kata utworzonego przez osie wspólrzed¬ nych stanowisk, polozenia (A, B, C, D) skrzynek formierskich (14, 14') przecinajacej sie z osia ko¬ lumny glównej (6). 5. Formierka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, 15 ze w kalumnie glównej (6) mniej dwa lezace po przeciwnych stronach lozy¬ ska wahliwe (12), na których osadzone sa silni¬ ki (13)'do obracania ramionami (15) stalych skrzy¬ nek formierskich (14), czesci dolnych formy od- i0 lewiniczej, których os obrotu jest przesunieta o odleglosc (12') w stosunku do osi lozyska wahli- wego (12). 6. Formierka wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze osie ramion (15), wizglednie lozysk wahliwych ,5 (12, 18) umieszczone sa w stosunku do osi kolum¬ ny glównej (6) pod katem, róznym od kata pro¬ stego.108 384 „ Rg.1 I 30 24 23 2S 16— % <¦* 32 li- 19- Tf!p l|N h a H 3|i- .4:!'! f Bi ¦•¦:'¦« Pt l ^ L, 6- K^-tt ^-JW^ ^ W 3-^ 71 ^^jC^fe. 12—i ¦' .!_-! BU r pilili M 09 I M ^1 m Es^ki.iyfe^~S a~0 §v STST/ : 7 '"W"' r7-TT7 .' / / 64 1' :::£- tif ,43 42 t / AC 38 L \ 17 rrzl 17 50 3S 37 Fig. 2108 384 •""U ""IJ- | Fig.3 .30 rt tó 28i_ 11 ru1 2*- m -A- ^ Ii£L ^ SfitLJ |p^^ \ 27 Fig. U108 384 56 ^58 47 \ Fig.5 57 U8 5p r-\- 54 59 \ I 62^' I fi 'ii!i~4y sn ,«." l-fc ^"-"4* pp a 60| TiT^ ^ 5L -49 50 / H B ftVJ.'-v'\JH 53 52 Fig. 6 1}108 384 I A U r r i j j u A Jc dQ Qb D r ni <=? n R |AD bD i IV O BBC DD D D V BC 1 VI r; ig. 8 PL