Przedmiotem wynalazku jest uklad do rozlacza¬ nia i przelaczania sygnalów o czestotliwosciach akustycznych. Jak wiadomo, rozlaczaniu sygnalów sinusoidalnych wzglednie przelaczaniu ich w urza¬ dzeniach elektroakustycznych towarzyszy trzask równiez i wówczas, gdy sygnal nie zawiera skla¬ dowej stalej. Przyczyna tego zjawiska tkwi w tym, ze zmiana poziomu sygnalu wywoluje proces nieT ustalony. Aby tego uniknac, nalezy dokonywac manipulacji przelaczajacych w momencie przecho¬ dzenia napiecia sinusoidalnego przez wartosc ze¬ rowa. Tego rodzaju uklad jest mozliwy do zasto¬ sowania jednak tylko w przypadku pojedynczego sygnalu sinusoidalnego.W przypadku urzadzen studyjnych wielokanalo¬ wych (20—30 kanalów) jest niedopuszczalne, aby szum niewykorzystywanego kanalu (wzglednie szum odcinków kanalu po regulatorze poziomu) dostawal sie na szyne zbiorcza, poniewaz wów¬ czas stosunek sygnalu do szumu bylby niewlasci¬ wy. Dlatego niezbednym jest poprzez ustawienie regulatora poziomu w stan zablokowania automa¬ tycznie odlaczac wyjscie kanalu. Trzeba ponadto, w przypadku zlozonych kanalów w urzadzeniach studyjnych odsluchiwac rzeczywisty sygnal wyj¬ sciowy kanalu niezaleznie od sygnalu, który od¬ galezia sie przed regulatorem poziomu. Przy przej¬ sciu (od odsluchu do zaktywizowania kanalu) na¬ lezy jednakze zapewnic, aby kanal ze swojej po- 10 15 20 25 30 zycji zasadniczej (stan niewlaczenia) zostal na po¬ wrót wlaczony.Wyzej opisane skrótowo wymagania nie moga jednak zostac spelnione przez uzywane dotych¬ czas mechaniczne regulatury poziomu oraz przez mechanicznie wybierajace wyjscia laczniki wybie¬ rakowe.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad. Zadaniem wynalazku jest opracowanie ukla¬ du przeznaczonego do rozlaczania i przelaczania sygnalów o czestotliwosciach akustycznych, nie powodujacego trzasków przy przelaczaniu badz rozlaczaniu kanalów.Zadanie zostalo rozwiazane w wyniku zaprojek¬ towania ukladu do rozlaczania i przelaczania syg¬ nalów o czestotliwosciach akustycznych, zawiera¬ jacego regulator, zalaczony przed urzadzeniem odbierajacym sygnaly uzyteczne o czestotliwosci akustycznej, do którego to regulatora pierwszego wejscia doprowadzany jest uzyteczny sygnal o cze¬ stotliwosci akustycznej, oraz miernik poziomu sygnalu uzytecznego, polaczony z regulatorem.Wedlug wynalazku drugie wejscie regulatora po¬ laczone jest z elementem opózniajacym, a trzecie wejscie — z pierwszym wyjsciem zespolu cyfro¬ wego, którego drugie wyjscie dolaczone jest do drugiego wejscia urzadzenia odbierajacego sygnal uzyteczny, dostarczany do pierwszego wejscia z wyjscia regulatora, przy czym pierwsze wejscie zespolu cyfrowego polaczone jest z wyjsciem mier- 108 777108 777 3 4 nika poziomu sygnalu uzytecznego, a dwa inne wejscia zespolu cyfrowego stanowia wejscia ste¬ rujace ukladu.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony na przykladzie wykonania w oparciu o zalaczony ry¬ sunek, na którym przedstawiony jest schemat blo¬ kowy ukladu wedlug wynalazku.Wejscie A akustyczne ukladu podlaczone jest od drugiego wejscia regulatora 2, wyposazonego w dwa elementy sterujace. Do pierwszego wej¬ scia N tego regulatora 2 podlaczony jest równiez element opózniajacy 1. Pierwsze wyjscie B regu¬ latora 2 podlaczone jest do pierwszego wejscia C urzadzenia 3 odbierajacego sygnaly uzyteczne o czestotliwosci akustycznej. Dwa wyjscia D i M urzadzenia 3 tworza wyjscia akustyczne ukladu.Sygnal uzyteczny, który utworzony jest przez wiele sygnalów uzytecznych regulatora 2, dopro¬ wadzony jest do wejscia F miernika poziomu syg¬ nalu uzytecznego 4. Wyjscie G miernika poziomu sygnalu uzytecznego 4 podlaczone jest do pierw¬ szego wejscia H zespolu cyfrowego 5, który lacz¬ nie zawiera trzy wejscia. Zespól cyfrowy 5 moze byc sterowany zewnetrznie za posrednictwem swych wejsc KI i K2, przy czym jego pierwsze wyjscie I podlaczone jest do trzeciego wejscia E regulatora 2, natomiast jego drugie wyjscie J pod¬ laczone jest do drugiego wejscia L urzadzenia 3, odbierajacego uzyteczny sygnal akustyczny.Przy zalozeniu, ze uklad jest wylaczony, proces jego uruchamiania odbywa sie w sposób nastepu¬ jacy. Do wejsc KI i K2 zespolu cyfrowego 5 nie jest doprowadzany zaden sygnal. Na drugim wyj¬ sciu J nie wystepuje przy tym zaden sygnal, a przekaznik o zestykach hermetycznych, znajdu¬ jacy sie w urzadzeniu 3 podlacza wyjscia D i M na mase. Do szyny zbiorczej podlaczonej do wyj¬ scia D nie jest doprowadzany zaden szum. Jesli na wejscie KI wlacza sie sygnal, wówczas za po¬ moca sygnalu doprowadzajacego do trzeciego wej¬ scia E regulatora 2 z ukladu zespolu cyfrowego 5 uruchamia sie regulator 2. Jednoczesnie z tym za¬ czyna dzialac przekaznik o zestykach hermetycz¬ nych, przyporzadkowany wyjsciu M, urzadzenia 3 odbierajacego sygnaly uzyteczne.Pod dzialaniem elementu opózniajacego 1 syg¬ nal akustyczny na wejsciu A ukladu moze byc odtworzony na wyjsciu B regulatora 2 dopiero wówczas, gdy przekaznik o zestykach hermetycz¬ nych znajduje sie w stanie zablokowanym. W taki sam sposób sygnal pojawia sie na wyjsciu D lub M ukladu. Gdy sygnal sterujacy regulatorem 2, a w zwiazku z tym i poziom wyjsciowy, ulegaja zmniejszeniu, wówczas przekaznik zostaje za po¬ moca zespolu cyfrowego 5 i miernika poziomu 5 sygnalu uzytecznego 4 wylaczony przy uprzednio ustalonej wartosci poziomu. Gdy regulator 2 zo¬ staje uruchomiony za pomoca przycisku, wówczas wlacza sie równiez przy okreslonym z góry i na¬ stawionym poziomie przekaznik. Wylaczania te sa realizowane na wejsciach KI, K2, tak wiec po¬ czatkowo poziom sygnalu zmniejsza sie, a prze¬ kaznik wylacza sie dopiero potem. Gdy zachodzi szybkie przelaczenie z wejscia KI na wejscie K2, wówczas jeden przekaznik nie zostanie uruchomio¬ ny przez zespól cyfrowy dopóki drugi przekaznik jest zablokowany.Pod wplywem dzialania elementu opózniajace¬ go 1 przy wlaczaniu i wylaczaniu sygnal nie za¬ nika, nie jest on jednak szybko odtwarzany. W tym celu niezbedny okres czasu wynosi okolo 200 ms.Ten czasokres jest wystarczajacy, aby skladowe, spowodowane wlaczeniem-wylaczeniem calkowicie zanikly.Za pomoca ukladu wedlug wynalazku mozna spelnic wszystkie wymagania zarówno ustalone dziedzina techniki studyjnej, jak i innymi dziedzi¬ nami.Zastrzezenie patentowe / Uklad do rozlaczania i przelaczania sygnalów o czestotliwosciach akustycznych zawierajacy regu¬ lator, zalaczony przed urzadzeniem odbierajacym sygnaly uzyteczne o czestotliwosci akustycznej, do którego to regulatora pierwszego wejscia doprowadzany jest uzyteczny sygnal o czestotliwo¬ sci akustycznej, oraz miernik poziomu sygnalu uzytecznego, polaczony z regulatorem, znamienny tym, ze drugie wejscie (N) regulatora (2) polaczo¬ ne jest z elementem opózniajacym (1), a trzecie wejscie (E) z pierwszym wyjsciem (I) zespolu cyf¬ rowego (5), którego drugie wyjscie (J) dolaczone jest do drugiego wejscia (L) urzadzenia (3) odbie¬ rajacego sygnal uzyteczny, dostarczany do pierw¬ szego wejscia (C) z wyjscia (B) regulatora (2), przy czym pierwsze wejscie (H) zespolu cyfrowego (5) polaczone jest z wyjsciem (G) miernika (4) pozio¬ mu sygnalu uzytecznego a dwa inne wejscia (KI, K2) zespolu cyfrowego (5) stanowia wejscia steru¬ jace ukladu. 15 20 25 30 35 40 45108 777 A E j ^ N ..(2 r I.F L_ ,.<.,.„.„.,,_ 5r B- C 6, H 9* / L Hi j ki] K2 D M v5 PL