PL108991B1 - Telescopic shaft,especially for agricultural machines - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 25.04.1981 108991 Int. Cl.2 F16C 3/035 A01B 71/06 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Jean Walterscheid GmbH, Lohmar (Republika Federalna Niemiec) Wal teleskopowy, zwlaszcza do maszyn rolniczych Wynalazek dotyczy walu teleskopowego, zwlaszcza do maszyn rolniczych z walami przegubowymi, skla¬ dajacy sie z rurowego profilowanego zewnetrznego walu przesuwnego i przesuwnego w nim, odpowied¬ nio uksztaltowanego w przekroju poprzecznym we¬ wnetrznego walu oraz z umieszczonych na zewnetrz¬ nym wale przesuwnym rzedów kulek, które sa za¬ opatrzone na obydwu koncach w sprezyny.Znane sa z opisu patentowego RFN nr 1 002 169, wsuwane jedno w drugie waly profilowe, przy któ¬ rych istnieje taka niedogodnosc, ze przy duzych momentach obrotowych i maksymalnych momen¬ tach obrotowych istnieje niebezpieczenstwo zlama¬ nia, z powodu zakleszczania rur profilowych.Znana jest równiez z opisu wylozeniowego RFN nr 2 116 638 prowadnica kulek do rur teleskopowych, przy czym prowadnica a kulek z obiegowymi kul¬ kami dziala na calej drodze przesuwu.Przy tym jest niekorzystne to, ze wytwarzanie takich prowadnic jest bardzo kosztowne i ze zalez¬ nie od dlugosci drogi przesuwu wymagana jest do¬ datkowa tuleja posrednia, pomiedzy przegubem i prowadnica kulek.Okazalo sie, ze zwlaszcza przy rolniczych walach przegubowych wystepuja duze przesuniecia, prze¬ waznie tylko przy niskich momentach obrotowych, np. przy ruchach zawracania dla zmiany kierunku pracy.Dlatego tez podstawowym zadaniem wynalazku jest stworzenie walu przegubowego, w którym, przy du- 10 15 20 15 2 zych momentach obrotowych, zwlaszcza maksymal¬ nych momentach obrotowych istnialoby male tarcie w przesuwanych czesciach, o nieznacznym nakladzie w stosunku do znanych prowadnic kulkowych, bez powodowania jednak zmniejszenia mozliwych zmian dlugosci calkowitej walu.Zadanie to zostalo rozwiazane dzieki temu, ze zewnetrzny wal przesuwny jest zaopatrzony dodat¬ kowo na swojej powierzchni zewnetrznej w osiowo przebiegajace i rozdzielone obwodowo tory prowa¬ dzace kulek, sluzacych do przenoszenia momentu obrotowego, a tuleja zewnetrzna, umieszczona wspól¬ osiowo na zewnetrznym wale przesuwnym ma od¬ powiednie tory prowadzace dla kulek i, ze jest prze¬ widziana co najmniej jedna sprezyna zwrotna, któ¬ ra z jednej strony oparta jest na zewnetrznym wa¬ le przesuwnym, a z drugiej strony na tulei zew¬ netrznej.Przy tym uksztaltowaniu wynalazku jest korzyst¬ ne to, ze przy maksymalnym momencie obrotowym unika sie mozliwosci zakleszczenia wsuwanych jed¬ no w drugie czesci walu przez to, ze prowadnica kulek pomiedzy zewnetrznym walem przesuwnym a czescia wewnetrzna walu dziala pod wplywem tarcia, wzrastajacego przy maksymalnych momen¬ tach obrotowych i ze ustajacy przy tym ruch sliz¬ gowy, pomiedzy wewnetrzna czescia walu a zew¬ netrznym walem przesuwnym przechodzi w ruch odtaczania pomiedzy zewnetrznym walem przesuw- 108 991108 991 nym i tuleja zewnetrzna, przez umieszczony miedzy nimi rzad kulek.Maksymalny moment obrotowy wystepuje zgod¬ nie z wynalazkiem tylko krótki czas. Dzieki temu zmiany dlugosci sa krótkoskokowe tak, ze nie jest wymagana wieksza dlugosc zabudowy prowadnicy kulek.Poniewaz tylko na sprezyny zwrotne pddzialywuje sila przesuwu, wynikajaca ze zmian dlugosci walu, to sprezyny sterujace pod jej wplywem tak oddzia- lywuja na konce rzedów kulek, ze na skutek ich sily sprezystosci i pod wplywem ciagle oscylujacego przenoszonego momentu obrotowego, kulki ustawia¬ ja sie stale w polozeniu srodkowym pomiedzy kol¬ kami ograniczajacymi tak, ze przewidziana droga toczenia kulek, przy wystepowaniu maksymalnego momentu obrotowego, moze byc w calosci wykorzys¬ tana do zabezpieczenia walu teleskopowego przed uszkodzeniami.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania, na którym fig. 1 przedstawia wal teleskopowy z przegubem krzyzowym, czescio¬ wo w przekroju, a fig. 2 — przekrój poprzeczny przez wal teleskopowy.Wal teleskopowy sklada sie zasadniczo z rury profilowej, jako wewnetrznej czesci 2 walu, która jest polaczona na stale z przegubem (nie przedsta¬ wionym na rysunku). Na wewnetrznej czesci 2 prze¬ suwa sie zewnetrzny wal 1 o profilu identycznym jak czesc 2. Obydwie te czesci sa wykonane z rur profilowych. W dwóch lezacych naprzeciwko siebie rowkach profilowych 16 zewnetrznego walu 1 jest umieszczona, pomiedzy podporami 13, lezacymi na jej koncach, sprezyna zwrotna 9.Sprezyny zwrotne 9 wystaja polowa swojej sred¬ nicy na zewnatrz, nad podpora 13 i do wewnatrz w wyciecia 15 tulei zewnetrznej 6 wykonane w odste¬ pie odpowiadajacym odleglosci miedzy jednym a dru¬ gim podparciem 13.Tuleja zewnetrzna 6 przesuwana jest na zewne¬ trznym wale 1 i polaczona na stale z przegubem 10.W lezacych naprzeciwko siebie torach prowadza¬ cych 3 na zewnetrznym wale 1 sa umieszczone kulki 4 w rzedach, pomiedzy dwoma kolkami ogra¬ niczajacymi 12 i sprezynami sterujacymi 7, 8. Rze¬ dy kulek 4 prowadzone sa na zewnatrz na torze prowadzacym 5, na powierzchni wewnetrznej tulei zewnetrznej 6.Wyciecia 15 w tulei zewnetrznej 6 tworza swoimi koncami opór 14 dla sprezyn zwrotnych 9. Oslona 11 zamyka wybrania 15 od zewnatrz.Przy normalnej pracy przy zmianach dlugosci wa¬ lu wewnetrzna czesc 2 walu i zewnetrzny wal 1 slizgaja sie wzajemnie i przenosza moment obro¬ towy przez zewnetrzny wal 1 i kulki 4 na tuleje 5 zewnetrzna 6, polaczona nieobrotowo z przegubem 10.Przy maksymalnym momencie obrotowym, opór tarcia pomiedzy wewnetrzna czescia 2 i zewnetrz¬ na walem 1 tak wzrasta, ze dlugosc walu nie zmie- 10 nia sie. Wzrastajaca sila przesuwu pokonuje wtedy sile sprezyn zwrotnych 9 i powoduje przemiane ruchu slizgowego w ruch odtaczania. Kulki 4 od¬ laczaja sie wtedy po drodze, która równa sie zmia¬ nie dlugosci, miedzy tuleja zewnetrzna 6 i zewnetrz- 15 nym walem 1. Ruch jest ograniczony przez kol¬ ki 12 i sprezyny sterujace 7, 8. Kulki 4 tocza sie z jednej strony na torach prowadzacych 3 walu ze¬ wnetrznego 1 a z drugiej strony na torach prowa¬ dzacych 5 tulei zewnetrznej 6. 20 Poniewaz tylko na sprezyny zwrotne 9 oddzialy- wuje sila przesuwu, wynikajaca ze zmian dlugosci walu, to sprezyny sterujace 7, 8 tak oddzialywuja na konce rzedów kulek 4, ze na skutek ich sily sprezystosci i pod wplywem ciagle oscylujacego 25 przenoszonego momentu obrotowego, kulki 4 usta¬ wiaja sie ciagle w polozeniu srodkowym, pomiedzy kolkami 12 tak, ze przewidziana droga toczenia kulek, przy wystepowaniu maksymalnego momentu obrotowego, moze byc w calosci wykorzystana do 30 ochronny wolu teleskopowego przed uszkodzeniami. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe Wal teleskopowy, zwlaszcza do maszyn rolniczych z walami przegubowymi, skladajacy sie z rurowe- 35 go, profilowanego zewnetrzniego walu przesuwne¬ go i przesuwnego w nim, odpowiednio uksztaltowa¬ nego w przekroju poprzecznym wewnetrznego walu oraz z umieszczonych na zewnetrznym wale prze¬ suwnym rzedów kulek, które sa zaopatrzone na obu 40 koncach w sprezyny, znamienny tym, ze zewne¬ trzny wal przesuwny (1) jest zaopatrzony dodatko¬ wo na swojej powierzchni zewnetrznej w osiowo przebiegajace i rozdzielone obwodowo tory prowa¬ dzace (5) kulek (4) sluzacych do przenoszenia mo- 45 mentu obrotowego, a tuleja zewnetrzna (6), umiesz¬ czona wspólosiowo na zewnetrznym wale przesuw¬ nym (1) ma odpowiednie tory prowadzace (5) dla kulek (4) i, ze jest przewidziana co najmniej jedna sprezyna zwrotna (9), która z jednej strony oparta B0 jest na zewnetrznym wale przesuwnym (1), a z drugiej strony na tulei zewnetrznej (6).108 991 13 9 11 FIG. 1 B 3 h 5 6 7 12 10 FIG.

2 PL