Opis patentowy opublikowano: 10.03.1981 109228 Int. CI.2 F02M 59/44 "ciyteinia! Twórcy wynalazku: Jan Bialek, Jacek Stepien Uprawniony z patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „PZL- -Mielec", Mielec (Polska) Paliwowa pompa wtryskowa Przedmiotem wynallazfcu jest paliwowa pompa wtryskowa do silników wysokopreznych, zwlasz¬ cza o rzedowym ukladzie cylindrów.Znana jest z patentu austriackiego nr 240109 paliwowa pompa wtryskowa, w iktóreij dla zabez¬ pieczenia korpusu pompy przed szkodliwym dzia¬ laniem erozyjnym paliwa zastosowano w obszarze obejmujacym otwór zasilajacoiprzelewowy stalo¬ wy pierscien hartowany, wykonany jako wytloczka ze stalowej blachy. Pierscien ten ina swej walco¬ wej powierzchni posiada dwa przeciwlegle otwo¬ ry przesuniete wzgledem otworu zasilajaco-przele- wowego w dól i polozonych we wspólnej wzdluz¬ nej (plaszczyznie przekrojowej, przechodzacej przez wspomniany otwór i os tulei cylindrowej. Oprócz tego konce wadcowej powierzchni stalowego pier¬ scienia wywiniete sa do srodka i tworza otwory o równeij srednicy, dla osaczenia go na stalej w tym (Obszarze zewinetonej (srednicy tulei cylindro¬ wej i dla wlasciwego podzialu walcowa powierz¬ chnia stalowego pierscienia komory ssaco-przele- wowej ina przestrzen wewnetrzna i zewnetrzna.Stalowy pierscien górnym swylm wywinieciem o- piera sie o czolowa plaszczyzne kolnierzowego wy¬ winiecia dosrodkowego tulei podtrzymujacej tule- je cylindrowa, a dollnylm wywinieciem o siprezynu- L j^cy pierscien osadczy tejze itullei cylindrowej.Znana jest równiez z patentu tymczasowego polskiego nr 84 908 paliwowa pompa wtryskowa, w której dla tego sarniego celu zastosowano pier- 10 15 2# scien odbojowy, posiadajacy analogiczne przeciw¬ legle otwory, lecz przesuniete wzgledem otworu zasilajaco-przelewowego tulei .cylindrowej w góre i spelniajace identyczna jak w poprzednim przy¬ padku funkcje. W obszarze pierscienia odbojowe¬ go, w jego górnej czesci, tuleja cylindrowa na swej zewnetrznej srednicy posiada srednicowe od¬ sadzenie zewnetrzne z wykonanym wybraniem pierscieniowym pod osadzenie górnej czesci pier¬ scienia odbojowego, którego zewnetrzna srednica jest mniejsza od najwiekszej zewmetirzmej srednicy tulei cylindrowej.Walcowa czesc pierscienia odbojowego zakon¬ czona jest u dolu pierscieniowym wywinieciem kolnierzowym do srodka, dociskanym od góry spre¬ zynujacym pierscieniem osadczym tulei cylindro¬ wej. Znana jest tez z patentu francuskiego nr 2 242 575 paliwowa pompa wtryskowa, w której funkcje wkladki antyerozyjnej sipelnia sitalowa tu¬ lejka, posiadajaca analogiczne przeciwlegle otwo¬ ry jak to wspomniano wyzej, lecz przesuniete , wzgledem otworów zasilajacego i przelewowego * tulei cylindrowej w dól i spelniajace identyczna jak w poprzednich przypadkach funkcje. Stalowa tulejka osadzona jest od góry w srednicowym podtoczeniu tulei cylindrowej i dociskana króc¬ cem od góry do dolnej plaszczyzny czolowej tego srednicowego podtoczenia, dzielac równoczesnie, komore ssaoo-przelewowa na przestrzen wewnetrz¬ na i zewnetrzna. 109 228s 109 228 Paliwowa pompa wtryskowa wedlug wynalaz¬ ku, posiadajaca w obszarze komory ssaco-przeile- wowej ina zewnetrznej srednicy tulei cylindrowej osadzona wkladke antyerozyjna z otworami, roz¬ dzielajaca przestrzen wspomnianej komory na we¬ wnetrzna i zewnetrzna jej czesc, w istocie swej charakteryzuje sie tym, ze wkladke te stanowi przecieta tulejka sprezysta o sprezystosci skiero¬ wanej do wnetrza jej lub na zewnatrz. Osadzona jest ona w pierscieniowym wybraniu tulei cylin¬ drowej tak, ze plaszczyzna poprzeczna do osi tu¬ lei cylindrowej a (przechodzaca przez os otworu ssaco-przelewowago usytuowana jest mniej wiecej w poblizu polowy dlugosci tej przecietej tulejki sprezystej, której grubosc scianki jest nieco mniej¬ sza od glebokosci pierscieniowego wybrania tulei cylindrowej.W przecietej tulejce sprezysiteij wykonane sa korzystnie po dwa maprzeciwilegie otwory, usytuo¬ wane w dwu rzedach przestawnie wzgledem sie¬ bie tak, ze po zamontowaniu jej w pierscienio¬ wym wybranki tulei cylindrowej, rzedy tych na¬ przeciwleglych otworów znajduja sie mniej wiecej w równej odleglosci po obu stronach wspomnia¬ nej plaszczyzny poprzecznej, a na obwodzie prze¬ cietej tulejki sprezystej naprzeciwlegle otwory rozstawione sa pomiedzy soba równomiernie.Szczelina przecietej tulejki sprezystej jest równo¬ legla ido tworzacej jej powierzchni walcowej, a po zamontowaniu jej w pierscieniowym wybraniu tulei cylindrowej zajmuje ona na obwodzie pozy¬ cje obrócona wzgledem osi otworu ssaco-przele- wowego o kat zblizony do 90°. Przecieta tulejka sprezysita wraz z naprzeciwleglymi otworami wy¬ konana jest korzystnie ze stalowej tasmy blasza¬ nej i zahartowana;.Stosowalnie wynalazku w postaci przecietej tu¬ lejki sprezystej o sprezystosci skierowanej do" wne¬ trza jej lub na zewnatrz, znacznie upraszcza kon¬ strukcje zespolu tloczacego i (jego wykonanie z równoczesnym polepszeniem dotychczas, uzyski¬ wanej niezawodnosci 'dzialania wkladek • antyero- zyjnych.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym po-/ szczególne figury przedstawiaja: — fig, 1 — poprzeczny przekrój .paliwowej pompy wtryskowej po «osi jednego z jej ze¬ spolów tloczacych z (urwaniem od do¬ lu, — fig^ 2 — szczegól „A" z fig. 1, uwzgledniajacy zamontowanie w zespole tloczacym przecietej tulejki sprezystej o spre¬ zystosci skierowanej do jej wnetrza, — fig. 3 — szczegól „A" z fig. 1, uwzgledniajacy zamontowanie w zespole tloczacym przecietej /tulejki sprezysitej o spre¬ zystosci skierowanej na zewnatrz niej, — ifilg, 4 — widok z góry po osi „X" uwzglednia¬ jacy jedynie usytuowanie przecietej tulejki (sprezystej wzgledem osi otwo¬ ru sisaco-przelewowego, — iflig. 5 — przekrój „B—B" z fiig. 4, — fig. 6 — rozwiniecie (przecietej tulejki sprezy¬ stej.Paliwowa pompa wtryskowa o rzedowym ukla¬ dzie cylindrów posiada poszczególne zespoly tlo- 5 czace osadzone w przyporzadkowanych im otwo¬ rach korpusu pompy 1 wykonanym z metalu lek¬ kiego. Kazdy zespól tloczacy isklada sie w zasa¬ dzie z tloka 2, zaopatrzonego w jedna skosna kra¬ wedz sterujaca 3 i obracanego w celu zmiany 10 wydajnosci podawanego paliwa. Tlok 2 umiesz¬ czony jest w tulei cylindrowej 4 z mozliwoscia wykonywania w niej ruchu posuwisto-zwrotnego i wspólpracujaca z otworem ssacym 5 i otworem przelewowym 6 sciany tulei cylindrowej 4. Otwo- 15 ry te lacza przestrzen nad tlokiem 2 z komora ssaco-przelewowa 7. Tuleja cylindrowa 4 swym kolnierzem zamocowana jest srubami 8 do czolo¬ wej powierzchni korpusu pompy 1. 20 Na przedluzeniu wewnetrznej srednicy tulei cy¬ lindrowej 4 w jej poszerzeniu Wkrecony jest kró- ciec 9, dociskajacy zawarty w nim zawór cisnie¬ niowy 10. W obszarze Jkomory ssiaco^przelewowej 7, na zewnetrznej srednicy tulei cylindrowej 4 25 wykonane jest pierscieniowe wybranie 11 z osa¬ dzona w nim 'przecieta tulejka sprezysta 12 o sprezystosci skierowanej do 'wnetrza jej lub na zewnatrz w zalezinosci od wersji jej wykonania.Przecieta tulejka sprezysta 12 z naprzeciwleglymi 30 otworami 13 rozdziela obszar komory sigaco-prze- lewowej 7 na wewnetrzna i zewnetrzna jej prze¬ strzen. Umieszczenie na (dlugosci /tulei cylindrowej 4 przecietej tulejki sprezystej 12 jest takie, ze po¬ przeczna plaszczyzna do Osi X tulei cylindrowej 4 35 a przechodzaca przez os Y otworu ssacego 5 i o- tworu przelewowego 6 usytuowana jest mniej wie¬ cej iw polowie dlugosci tej przecietej tulejki spre¬ zystej 12.W obu wersjach przecietej tulejki sprezystej 12 40 wykonane sa po dwa (naprzeciwlegle otwory 13.Usytuowane sa 'One w dwu rzedach przesitawnie wzgledem siebie tak, ze po zamontowaniu prze¬ cietej tulejki sprezystej 12 w pierscieniowym wy¬ braniu 11 tulei cylindrowej 4, rzedy tych naprze- 45 ciwleglych Otworów 13 znajduja sie mniej wiecej w równej odleglosci po obu stlranach wspomnianej plaszczyzny poprzecznej, a na obwodzie przecietej tulejki sprezystej 12 inaprzeciwilegle otwory 13 roz¬ stawione sa pomiedzy soba równomiernie. Szcze- 50 lina 14 przecietej tiulejiki sprezystej 12 jest rów¬ nolegla do tworzacej jej powierzcihlni walcowej, a po zamontowaniu jej w pierscieniowym wybraniu 11 zajmuje ona na obwodzie pozycje obrócona wzgledem olsi Y otworu ssacego 5 i otworu prze- 55 lewidwego 6 o kat a zblizony do 90°. Przecieta- tu¬ lejka sprezysita 12 w obu wersjach wraz z naprze¬ ciwleglymi otworami 13 wykonana jest korzyst¬ nie ze stalowej tasmy blaszanej i zahartowana..Wlasciwe antyerozyjne dzialanie przecietej tu- 60 lejiki sprezysitej 1(2 zapewnia prawidlowe, zgodne z pokazaniem na fig. 4 usytuowanie jej po zamon¬ towaniu w pierscieniowym . wybraniu 11 tuleir cy¬ lindrowej 4. Wówczas, podczas posuwisto-zwrotne¬ go ruchu tloka 2 wyplywajace z W i cisnieniem paliwo przez postaci stozkowej strugi do wewnetrznej prze¬ strzeni komory issaco-przelewowej 7, itraifia zawsze w pelna wewnetrzna powierzchnie przecietej tu¬ lejki sprezystej 12, pierwszej lub drugiej wersji jejwykonania. i5 Paliwo wytraca swoja energie kinetyczna i wy¬ plywajac przez naprzeciwlegle otwory 13, nie czy¬ ni juz szkodliwego dzialania erozyjnego w kor¬ pusie pompy 1, wykonanym z metalu lekkiego.Pozositale .czesci cyklu pracy zespolu tloczacego od- io bywaja sde wedlug klasycznie znanej zasady dla tego rodzaju paliwowych pomp wtryskowych. PL