PL109379B1 - Telescopic shaft,especially for agricultural machines - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 15.05.1981 109379 min Int. C1.2F16C 3/035 A01B 71/00 Twórca wynalazku Uprawniony z patentu: Jean Walterscheid GmbH, Lohmar (Republika Federalna Niemiec) Wal teleskopowy, zwlaszcza do maszyn rolniczych Wynalazek dotyczy walu teleskopowego, zwlasz¬ cza do maszyn rolniczych z wewnetrzna, kwadra¬ towa i zewnetrzna rurowa czescia walu, która ma wewnetrzne rowki, w których sa prowadzone kul¬ ki, które przenosza moment obrotowy, miedzy o- bydwoma czesciami walu i sa przy tym umiesz¬ czone odtaczajaco w rzedach, przy czym co naj¬ mniej na dwóch przeciwleglych powierzchniach obwodowych wewnetrznej czesci walu jest umiesz¬ czony rzad kulek, przebiegajacych w osiowym kie¬ runku do wewnetrznej i zewnetrznej czesci walu, jak równiez uchwyt kulek do mocowania i pro¬ wadzenia kulek. Przy tego rodzaju walach, we¬ dlug opisu wylozeniowego RFN nr 2 116 638, jest znane, ze miedzy wewnetrzna i zewnetrzna cze¬ scia walu jest umieszczony rurowy uchwyt kulek z prostymi, parami umieszczonymi rowkami wzdluznymi, a na jego koncach sa umieszczone lu¬ ki zwrotne, przy czym kulki tego uchwytu slu¬ za do przeniesienia momentu obrotowego, a uklad obiegowy w uchwycie kulek umozliwia nieogra¬ niczona zmiane dlugosci, miedzy dwoma walami teleskopowymi.W rolniczych walach teleskopowych wystepuja duze zmiany dlugosci podnoszenia sprzetu, do u- prawy trójpunktowej lub przy jezdzie po zakrecie, do zmiany kierunku pracy pod nieznacznym ob¬ ciazeniem momentu obrotowego.Jedynie przy najwyzs-zych momentach obroto- 10 15 20 25 30 wych oddzialuje krótkotrwale silne tarcie na gladkich czesciach. Prowadzenie kulek wedlug te¬ go opisu, w porównaniu z tym sposobem pracy, wymaga duzych nakladów w cenie i w kosztach.Dalsze prowadzenie kulek dla tylko osiowo ru¬ chomych czesci jest znane z opisu patentowego RFN nr 1 073 808. Przy tym kulki sa prowadzone w unieruchomionym koszyku lozyskowym, a spre¬ zyny srubowe oddzialywajace bezposrednio na kul¬ ki, wplywaja na to, ze kulki przy ruchu osiowym miedzy wewnetrznym i zewnetrznym walem obta- czaja sie i utrzymuja jednoczesnie obrót, aby na¬ stapilo zuzycie powierzchni kulek na calej ich po¬ wierzchni. To uksztaltowanie jest w tym nieko¬ rzystne, ze sprezyny wymagaja dodatkowej dlu¬ gosci na ich zabudowanie, poniewaz dlugosc blo¬ ku sprezyn nie moze byc dluzsza od dlugosci te~ leskopu. Dalej przedmiotem patentu wedlug tego opisu jest takie umieszczenie walów dla ruchu wzdluznego, aby tarcie przy krótkoskokowych ru¬ chach slizgowych zmienilo sie w tarcie przy ru¬ chu toczenia. Zastosowanie takiego umieszczenia walów do jednoczesnego przenoszenia momentu o- brotowego w walach teleskopowych nie jest jed¬ nakze przedmiotem opisu patentowego nr 1 073 808.Zadaniem lezacym u podstaw wynalazku jest stworzenie walu teleskopowego z nieznacznym na¬ kladem wykonania, który by umozliwial wieksze zmiany dlugosci walu teleskopowego, przy czym 109 379109 379 zwlaszcza krótkoskokowe zmiany dlugosci przy najwyzszych momentach obrotowych moglyby przebiegac bez przeszkód. Zadanie to, zgodnie z wynalazkiem, zostalo rozwiazane przez to, ze w uchwycie kulek, miedzy rzadami kulek znajduja sir? prostokatne wybrania, w których umieszczone sa czescia swojej cjlugosci sprezyny zwrotne, i ze sprezyny zwrotne, swoim kojcem wystajacym z uchwytu kul-ek, sa podparte na podporach, pola¬ czonych z zewnetrzna czescia walu.Przy tym jest korzystne wobec znanych walów teleskopowych, ze zwiekszone tarcie wystepujace przy najwyzszych momentach obrotowych, miedzy zewnetrzna czescia walu, kulkami i wewnetrzna czescia walu, które wystepuje lacznie z krótkc- skokowymi zmianami dlugosci jest przyjmowana tez szkodliwych nastepstw dla w: lów teleskopo¬ wych dlatego, ze uchwyt kulek jest umieszczony orio-.vo przesuwnie, miedzy zewnetrzna i we¬ wnetrzna czescia wal... Przy najwyzszych momen- tj-.ch obrotowych tarcie wystepuje tak silnie, ze ruch slizgowy miedzy wewnetrzna czescia walu a kulkami jest bardzo mocno hamowany. Podczas tego momentu sila przesuwania, przy zmianach dlugosci, przezwycieza sile sprezyny zwrotnej na koncu uchwytu i kulki odtaczaja sie, przenoszac moment obrotowy przez krótkoskokowa droge na zewnetrznej czoaci walu i wewnetrznej czesci wa¬ lu, przy czym tarcie mocno obniza sie. Unika sie przez to zacinania, speczania i zlamania walu te¬ leskopowego.Po spadku najwiekszego momentu obrotowego uchwyt kulek pod naciskiem sprezyn zwrotnych jest przyciskany w polozeniu zerowym do srodka wolnej przestrzeni ruchomej. W pracy normalnej dlugie skoki zmiany dlugosci przebiegaja pod wplywem nizszego momentu obrotowego miedzy powierzchniami kulek a powierzchniami zewnetrz¬ nymi i wewnetrznymi czesciami walu, jak przy lo¬ zysku slizgowym. Dalej jest korzystne to, ze u- chwyt kulek, takze w normalnej pracy, z powo¬ du przenoszenia obrotów, przebiegajacej zazwy¬ czaj oscylujaco, wskutek równomiernego nacisku obydwu sprezyn zwrotnych na konce uchwytu ku¬ lek, jest przenoszony w polozenie zerowe, odpo¬ wiadajace polozeniu srodkowemu.Naprezenie wstepne sprezyn odpowiada przy tym sile nacisku uchwytu w polozeniu neutral¬ nym. Dalej jest korzystne, ze wal sklada sie z mniejszej ilosci elementów i ze wstepne wierce¬ nie zewnetrznej rury teleskopowej moze byc tak wykonane, ze obróbka skrawaniem przy przecia¬ ganiu toru kulek wymaga znacznie mniejszego na¬ kladu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1A przedstawia wal teleskopowy z przegubem krzy¬ zowym, czesciowo w przekroju, fig. IB — uchwyt kulek w widoku i czesciowym przekroju, fig. 2A — przekrój poprzeczny przez wal teleskopowy w miejscu ulozyskowania, a fig. 2B — przekrój po¬ przeczny przez wal teleskopowy.Wal teleskopowy z przegubem krzyzowym na obydwu koncach, sklada sie glównie z wewnetrz- 20 noj czesci 5 walu, która jest polaczona z jednej strony (nie pokazanej) na stale z widelkami 12 przegubu. Uchwyt kulek 1, uksztaltowany z czwo¬ rokatnego profilu rurowego obejmuje odcinek we- 5 wnetrznej czesci 5, prowadzacy kulki 8, które sa umieszczone w dwóch prowadnicach 9 na po¬ wierzchni zewnetrznej 13 uchwytu 1.Miedzy prowadnicami 9 sa przewidziane w u- chwycie 1 czworokatne wybrania 14, które sluza 10 jako podpora 4 dla sprezyn zwrotnych. Kulki 8, których ilosc i wielkosc ustala sie z przenoszone¬ go momentu obrotowego, wytwarzaja polaczenie miedzy wewnetrzna czescia 5 walu a zewnetrzna czescia 6 walu. Prowadnica 9 jest tak wykonana, 15 ze kulki 8 nie moga z niej wypasc, nawet jesli wewnetrzna czesc 5 walu jest wyciagana z ze¬ wnetrznej czesci 6 w.ilu.Kulki 8 odtaczaja sie lub slizgaja z jednej stro¬ ny po torze 7, na zahartowanej powierzchni ze¬ wnetrznej wewnetrznej czesci 5 walu a z drugiej strony na powierzchni wewnetrznej zewnetrznej czesci 6 wr.lu. Sprezyny zwrotne 2 opieraja sie na podporze 3, przy czym podpora 3, z otworem 15 dla wewnetrznej czesci 5 jest ustalona miedzy zewnetrzna czescia 6 walu i rura posrednia 11, podczas gdy druga podpora 3 jest trzymana przez pierscien rozprezny 10, Zewnetrzna czesc 6 walu jest polaczona poprzez 31 rure posrednia 11, której dlugosc dobiera sie we¬ dlug najwiekszej mozliwosci drogi przesuwu, z wi¬ delkami 12 przegubu. Przy normalnym obciazeniu wal teleskopowy moze w ten sposób zmieniac dlu¬ gosc, ze wewnetrzna czesc 5 walu wysuwa sie lub 35 wsuwa w rure posrednia 11. Przy tym kulki 8, które przenosza moment obrotowy, dzialaja jako lozysko slizgowe, poniewaz uchwyt 1 jest ustalo¬ ny, przez wstepnie naprezone sprezyny zwrotne 2 i nie moze wykonywac ruchu osiowego, aby wy- 40 wolac ruch toczenia kulek. Przy nierównomiernym wystepowaniu najwyzszego momentu obrotowego w tym lozysku slizgowym podnosi sie tarcie tak silnie, ze sila przesuwu dzialajaca na uchwyt 1 przezwycieza opór sprezyny, zwrotnej 2 i kulki 8 45 wskutek rozpoczetego teraz osiowego przesuwu u- chwytu 1 obtaczaja sie na powierzchni zewnetrz¬ nej wewnetrznej czesci 5 walu i torze 7 zewnetrz¬ nej czesci 6, przy jednoczesnym przenoszeniu mo¬ mentu obrotowego. 50 Zgodnie z doswiadczeniem i z przeprowadzony¬ mi badaniami zmiany dlugosci przy najwyzszych momentach obrotowych sa tylko krótkoskokowe.Najwyzszy moment obrotowy z powrotem szyb¬ ko zmniejsza sie i wystepuja normalne warunki 55 pracy, podczas której kulki znów dzialaja jako lo¬ zysko slizgowe. PL PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 60 Wal teleskopowy, zwlaszcza do maszyn rolni¬ czych z wewnetrzna kwadratowa i zewnetrzna ru¬ rowa czescia walu, która ma wewnetrzne rowki, w których sa prowadzone kulki, które przenosza w moment obrotowy, miedzy obydwoma czesciami109 379 walu i sa przy tym umieszczone odtaczajaco w rzedach, przy czym co najmniej na dwóch prze¬ ciwleglych powierzchniach obwodowych wewnetrz¬ nej czesci walu jest umieszczony rzad kulek, prze¬ biegajacych w osiowym kierunku do wewnetrznej i zewnetrznej czesci walu, jak równiez uchwyt kulek do mocowania i prowadzenia kulek, zna¬ mienny tym, ze w uchwycie (1) kulek miedzy rzedami kulek znajduja sie prostokatne wybrania (14), w których umieszczone sa czescia swojej dlu¬ gosci sprezyny zwrotne (2) i te sprezyny zwrotne (2), swoim koncem wystajacym z uchwytu kulek, sa podparte na podporach (3), polaczonych z ze¬ wnetrzna czescia (6) walu. *3 1 5 8 6 4 2 3 WZZZZZA FIG.1A 13 .^-^--k ^ FB.19 FIG.2A FI6.2B „_ 3 PL PL PL