Przedmiotem wynalazku jest zawór kulowy, przeznaczony do stosowania w instalacjach pneu¬ matycznych transportu materialów sypkich.Znane jest rozwiazanie zaworu wielodroznego, który w swej konstrukcji posiada kulisty element zamykajacy, wykonany z gumy. Zawór ten zbu¬ dowany jest z korpusu stalowego, wewnatrz któ¬ rego umieszczono dwa glówne elementy w posta¬ ci kuli gumowej osadzonej na wale oraz kierow¬ nicy osadzonej na drugim wale. Konce tych wa¬ lów znajduja sie na zewnatrz obudowy i sa wpra¬ wiane w ruch obrotowy oddzielnymi dzwigniami.Korpus posiada jeden otwór wlotowy i dwa otwo¬ ry wylotowe zakonczone kolnierzami sluzacymi do podlaczenia rurociagu wlotowego i dwóch ru¬ rociagów wylotowych. Kierowanie strugi materia¬ lu sypkiego tloczonego do otworu wlotowego w kierunku odpowiedniego otworu wylotowego od¬ bywa sie przy pomocy kierownicy.Otwór wylotowy, do którego nie jest kierowa¬ ny sypki material powinien byc w tym czasie zamkniety przez docisniecie gumowej kuli do kra¬ wedzi otworu. Ruch kuli zamykajacej jeden z otworów wylotowych odbywa sie wokól osi dzwig¬ ni, na której kula jest zamocowana, po torze zewnetrznym wzgledem otworów wylotowych. Na¬ cisk kuli na obrzeza otworu wylotowego wywiera sie poprzez przylozenie momentu obrotowego do walu, na którym zamocowane sa ramiona, do konców których zamocowana jest os kuli. 10 15 25 2 O szczelnosci zamkniecia decyduje stan przylega¬ jacych powierzchni kuli i obrzeza otworu wylo¬ towego oraz wielkosc stale przylozonego momen¬ tu.Opisany znany zawór posiada pewne niedogod¬ nosci, wynikajace z faktu zastosowania dwóch niezaleznie napedzanych walów oraz koniecznosci wywierania stalego momentu obrotowego na wal kuli.Niedogodnosci powyzsze zostaly wyeliminowane w rozwiazaniu wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze do przestawiania kuli zamyka¬ jacej zawór posiada jeden dwuczesciowy wal, na którym zamocowane sa ramiona, które na drugim koncu polaczone sa ze soba osia, na x której luzno osadzona jest kula. Zawór wedlug wynalazku do samoczynnego przestawiania kierownicy posiada równiez zamocowana na jednym z ramion kuli rolke dociskowa a na ramieniu kierownicy odpo¬ wiadajacy jej, odpowiednio uksztaltowany zaczep.Dzieki, takiemu rozwiazaniu zawór napedzany jest jednym dwuczesciowym walem przy samoczyn¬ nym docisku kuli do gniazda otworu wylotowego.Zawór kulowy wedlug wynalazku jest uwidocz¬ niony w przykladzie wykonania na rysunku, któ¬ rego fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny pozio¬ my zaworu, fig. 2 — przekrój wzdluzny pionowy, a fig. 3 — przekrój poprzeczny na wysokosci srod¬ ka dlugosci kierownicy.Korpus 1 posiada jeden otwór wlotowy 2 i dwa 1101173 110117 4 otwory wylotowe 3, 4. Cylindryczne otwory wlo¬ towy i wylotowe posiadaja kolnierze 16, sluzace do mocowania rurociagów wlotowych i wyloto¬ wych. Wewnatrz korpusu 1, w przedniej jego cze¬ sci, znajduje sie kierownica 5, której os 6 jest zamocowana w lozysku 7, znajdujacym sie w jed¬ nej ze scian korpusu. Powierzchnia przekroju kie¬ rownicy 5 posiada ksztalt utrzymujacy kolowy pnzeikrój -strugi wewnatrz zaworu. Kula 8 zamo¬ cowana jest obrotowo na luznej osi 9, która z ko¬ lei przymocowana jest do ramion 10 dwuczescio¬ wego walu 11.Wywarcie momentu obrotowego na wal 11 po¬ woduje przemieszczanie sie kuli 8 z gniazda 12 jednego otworu wylotowego do gniazda 13 dru¬ giego otworu. W trakcie tego ruchu nastepuje sprezyste ugiecie tworzywa, z którego wykonana jest fcujla.,8. W momencie kiedy kula 8 znajduje sie »w<; swietle . q;tw;cru wylotowego samoczynnie osiada w jego gniezdzie C2esciowo rozprezajac sie.Wzajemne przyleganie powierzchni kuli 8 do po¬ wierzchni gniaziia 12, 13 zapewnia odpowiednia sprezystosc materialu. Tor ruchu osi kuli 8 w traikcie zmiany polozenia odbywa sie po we- 10 wnetrznej wzgledem osi obrotu dzwigni 9, na której jest zamocowana.Zmiana polozenia kierownicy 5 w trakcie zmia¬ ny polozenia kuli 8 odbywa sie samoczynnie po¬ przez wywarcie nacisku rolki dociskowej 14, za¬ mocowanej na jednym z ramion 10 kuli 8, na odpowiednio uksztaltowany zaczep 15 ramienia kierownicy 5.Zastrzezenia patentowe 1. Zawór kulowy, skladajacy sie z obudowy, rury wlotowej i dwóch rur wylotowych, kierow¬ nicy oraz elastycznej kuli, znamienny tym, ze do przestawiania kuli zamykajacej posiada jeden 15 dwuczesciowy wal (11), na którym zamocowane sa ramiona (10), które na drugim koncu polaczone sa ze soba osia (9), na której luzno osadzona jest kula (8). 2. Zawór kulowy wedlug zastrz. 1, znamienny 20 tym, ze do samoczynnego przestawiania kierow¬ nicy (5) posiada zamocowana na jednym z ramion (10) kuli (8) rolke dociskowa (14) a na ramieniu kierownicy (5) odpowiadajacy rolce (14), odpo¬ wiednio Uksztaltowany zaczep (15). /& j Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 863/80 Cena 45 zl PL