Przedmiotem wynalazku jest zraszacz, znajduja¬ cy zastosowanie szczególnie do podkoronowego na¬ wadniania sadów i krzewów, montowany na ru¬ rociagach rozprowadzonych po plantacjach.Znane sa zraszacze do podkoronowego nawad¬ niania sadów wykonane z tworzywa i skladajace sie z dwóch czesci, podstawy i nasadki. Nasadka zakonczona jest stozkiem o duzym kacie rozwar¬ cia przewaznie rowkowanym. Zraszacze sa laczo¬ ne z rurociagiem przez wkrecanie, a dzialanie ich polega na rozbijaniu strugi wody na szerokokat¬ nym stozku. Struga wody uderzajac o stozek roz^ bija sie i daje rozprysk ukierunkowany nie pla¬ sko, co powoduje zraszanie koron drzew, a to wplywa na rozwój chorób grzybowych. Ponadto w wyniku rozbicia strugi na szerokokatnym stoz¬ ku nastepuje strata energii strugi, co ujemnie wplywa na zasieg zraszania. Znane sa równiez dysze zraszajace majace stozek o krzywoliniowej tworzacej bedacymi lukami paraboli jak w pa¬ tencie RFN nr 2323846 lub tez krzywa beztarcio- wa patent St. Zjedn. Am. nr 3940071, majace w podstawie otwór w ksztalcie stozka rozwartego w kierunku krawedzi wlotowych. Znane jest równiez polaczenie podstawy ze stozkiem rozbija¬ jacym struga za pomoca slupków spelniajacych role lacznika, tak skonstruowanego, aby nie ogra¬ niczal pola zraszania.Dysze te nie nadaja sie do podkoronowego na¬ wadniania sadów, gdzie wymagane jest plaskie 15 20 30 i równomierne rozprowadzenie strugi przy zacho¬ waniu malych wydatków zblizonych do wydat¬ ków zraszaczy kroplowych. Plaskie ukierunkowa¬ nie strugi jest istotne dla ochrony przed pomocze¬ niem koron drzew owocowych, co ma wplyw na szybki rozwój chorób grzybowych. Zachowanie zas malych wydatków ma wplyw na koszty in¬ stalacji, uniemozliwiajac przy duzych wydatkach stosowanie rur o malych przekrojach przy zacho¬ waniu odpowiedniego zasiegu zraszania. Stosowa¬ ne stozki rozbijajace o krzywoliniowych tworza¬ cych wedlug wymienionych opisów patentowych nie zapewniaja plaskiego ukierunkowania strugi Struga jest wynoszona badz tez zanizana, a przez to nie ma odpowiedniego zasiegu. Ponadto dysze te nie daja mozliwosci ochrony pni drzew, kom¬ binacji sektorów zraszania w zaleznosci od sto¬ sowanych plantacji krzewów.Celem wynalazku jest skonstruowanie zraszacza, który nie posiadalby wyzej wymienionych wad i zapewnialby wymagane funkcjonowanie pod wzgledem technologiczno-przyrodniczym i energe¬ tycznym. Cel ten osiagnieto wykonujac zraszacz, który ma stozek umieszczony w odleglosci okolo dwóch srednic otworu wylotowego od podstawy zraszacza oraz tworzaca bedaca lukiem kola o promieniu wiekszym o okolo 1,2 od promienia podstawy stozka i nachylona do podstawy tegoz stozka pod katem od 5° do 10°. Podstawa zra¬ szacza zakonczona jest zatrzaskiem w ksztalcie 110 1593 110 159 4 barylki i polaczona ze stozkiem slupkami odleg¬ lymi od osi zraszacza o V5 promienia podstawy zraszacza. Szerokosc slupków i ich liczba zalezy od pola zraszania i tak, przy zraszaniu pola o kacie od 180° do 300° ma jeden slupek, a przy zra¬ szaniu pola o kacie powyzej 300° dwa slupki, przy czym stosunek szerokosci slupków do obwo¬ du podstawy stozka wynosi odpowiednio od 1 do^ 4 do 1 do 20.Zraszacz wedlug wynalazku jest monolitem wy¬ konanym metoda wtrysku, co daje niskie koszty wykonania, ociaga duzy zasieg zraszania przy malej srednicy otworu wylotowego i malym cisnieniu, co daje mozliwosc stosowania przewo¬ dów doprowadzajacych o malych przekrojach znacznie obnizajacych przez to koszty instalacji.Dzieki ksztaltom tworzacej i odpowiedniemu usy¬ tuowaniu stozka, odopwiedniej szerokosci slupków i ich usytuowaniu uzyskujemy plaskie ukierunko¬ wanie rozprysku nie powodujac pomoczenia ko¬ ron drzew, co eliminuje niebezpieczenstwo chorób grzybowych, uzyskujemy ochrone przed zrasza¬ niem pni drzew oraz mozliwosc kombinacji sek¬ torów zraszania w zaleznosci od stosowanych plan¬ tacji krzewów. Zakonczenie zas podstawy stozka zatrzaskiem w ksztalcie barylki pozwala na szyb¬ ki montaz zraszaczy na rurach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zraszacz w czesciowym prze¬ kroju pionowym, a fig. 2, fig. 3, fig. 4 przedsta¬ wiaja przekroje slupków laczacych stozek z pod¬ stawa zraszacza, dla odmian o róznych sektorach zraszania. Zraszacz jest wykonany z tworzywa metoda wtrysku i stanowi monolit uksztaltowany w ten sposób, ze stozek 1 ma tworzaca 2, która jest lukiem kola o promieniu wiekszym o 1,2 od promienia podstawy stozka 1. Styczna do luku tworzacej 2 poprowadzona w punkcie przeciecia sie z podstawa stozka 1 tworzy z ta podstwa kat od 5° do 10°. Wierzcholek 3 stozka 1 jest umiesz- . czony centrycznie nad otworem wylotowym 4 w odleglosci równej 1,5 srednicy otworu wylotowe¬ go 4. Zraszacz ma rózniace sie ksztaltem i rózna ilosc slupków laczacych stozek 1 z podstawa 5 zraszacza, dzieki czemu otrzymuje sie wymagane sektory zraszania 180°, 300°, 360°. Wszystkie trzy slupki '6, 7, 8 laczace stozek 1 z podstawa 5 sa oddalone od osi zraszacza o V5 promienia pod¬ stawy stozka 1.W odmianie zraszacza w sektorze zraszania 180° jest jeden slupek 6, którego szerokosc w sto¬ sunku do obwodu podstawy stozka 1 miesci sie w granicy 1 do 4. Przy odmianie 30*0° stosunek szerokosci. slupka 7 do podstawy stozka 1 miesci sie w granicy 1 do 15, natomiast przy odmianie 360° sa dwa slupki, a stosunek szerokosci slupka 8 do obwodu podstawy stozka 1 miesci sie w gra¬ nicach 1 do 20. Podstawa 5 zraszacza jest zakon¬ czona zatrzaskiem 9 w ksztalcie barylki. Zatrzask 9 sluzy do mocowania zraszacza do przewodu ru¬ rowego, najkorzystniej z tworzywa sztucznego.Otwór wejsciowy w barylce 9 ma ksztalt stozka rozwartego w kierunku krawedzi wlotowych, co zapewnia elastycznosc tych krawedzi i latwosc zatrzaskiwania. Konstrukcja barylki i elastycznosc krawedzi zapewnia samoczynne hydrauliczne usz¬ czelnienie polaczenia barylki z przewodem ruro¬ wym.Zastrzezenia patentowe 1. Zraszacz, zawierajacy stozek o krzywolinio¬ wej tworzacej, umieszczony centrycznie nad otwo¬ rem wylotowym i polaczony z podstawa slupkiem, znamienny tym, ze stozek (1) ma tworzaca (2) be¬ daca lukiem kola, a wierzcholek (3) umieszczony w odleglosci okolo dwóch srednic otworu wylo¬ towego (4) od podstawy (5) zraszacza zakonczonej zatrzaskiem (9) w ksztalcie barylki i polaczonej ze stozkiem (1) slupkiem (6), (7), (8) odleglym od osi zraszacza o 1/5 promienia podstawy stozka (1). 2. Zraszacz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tworzaca (2) stozka (1) tworzy z podstawa stozka (1) kat od 5° do 10°, a promien jej jest wiekszy okolo 1,2 od promienia podstawy stozka (1). 3. Zraszacz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy zraszaniu pola o kacie od 180° do 300° ma jeden slupek (6) lub (7) a przy zraszaniu pola o kacie powyzej 300° dwa slupki (8), przy czym stosunek szerokosci slupków (6), (7), (8) do otiwo- du podstawy stozka (1) wynosi odpowiednio od 1 do 4 do 1 do 20. 10 15 20 25 30 35 40 \110 159 T7777L.Figi FLq3 Fig 2 Fig4 PL