Przedmiotem wynalazku jest dziurkownik wie¬ lostemplowy, sluzacy do usuwania, zwlaszcza rab¬ ków prasowniczych z otworów '.przedmiotów wy¬ twarzanych z tworzyw sztucznych.Dotychczas usuwanie rabków prasowniczych z otworów przedmiotów wielootworowych wytwa¬ rzanych z tworzyw sztucznych w formach wielo¬ krotnych, dokonuje sie pojedynczo za pomoca wiertel, frezów specjalnej konstrukcji lub dziur- kowników. Ze wzgledów wykonawczych form, przedmioty wielootworowe wytwarzane w formach wielokrotnych cechuja sie odmiennoscia wymiaro¬ wa, w tym otworów i odleglosci osi symetrii tych otworów w okreslonym polu tolerancji. Z tej przy¬ czyny równoczesne usuwanie rabków prasowni¬ czych z wielu otworów przedmiotu za pomoca dziurkownika wielostemplowego bylo dotychczas niemozliwe. Sztywny uklad stempli dziurkownika nie tworzy wspólosiowego zespolu z otworami przedmiotów, co wespól z odmiennoscia wymiaro¬ wa otworów i stempli prowadziloby w konsek¬ wencji do uszkodzenia dyskwalifikujacego przed¬ mioty, a ponadto nawet do zniszczenia dziurko¬ wnika. Czynniki te powoduja, ze usuwanie z otwo¬ rów rabków prasowniczych dokonuje sie dotych¬ czas oddzielnie — pojedynczo, przy czym w przed¬ miotach wielootworowych czynnosc ta jest praco¬ chlonna i podraza znacznie koszt wytwarzania.Znany jest równiez z radzieckiego swiadectwa autorskiego nr 464 452 dziurkownik z pojedynczym 10 20 25 30 2 lub zespolem przestawialnych poprzecznie sztyw¬ nych stempli ze sprezysta czescia robocza. Po¬ przeczna przestawialnosc stempli w celu ich wspólosiowego ustalania z obrabianymi otworami przedmiotu, polega na poluzowaniu wkretu la¬ czacego plyte stemplowa z plyta wsporcza, usta¬ wieniu stempli i dokreceniu wkretu. Kazda zmia¬ na wspólosiowego polozenia stempli wymaga za¬ trzymania procesu obróbczego i zwiazana jest z ponownym wykonaniem czynnosci przestawia¬ nia. Sprezystosc czesci roboczej stempli kompen¬ sujaca wylacznik róznice wymiarów obrabianych otworów, uzyskuje sie Wspólosiowym wykonaniem wzdluznego otworu i ukosnymi szczelinami, two¬ rzacymi obwodówo segmenty roboczej czesci stem¬ pla. Wprowadzanie stempla dziurkownika w ot¬ wór przedmiotu ulatwia stozkowe zakonczenie jego czesci roboczej, zas krzyzowymi nacieciami na sprezystej czesci cylindrycznej usuwa sie rabek prasowniczy z otworu przedmiotu.Niewatpliwie korzystne rozwiazanie to ma jed¬ nak ograniczony zakres stosowania, wynikajacy ze sztywnego w eksploatacji ukladu elementu wsporczego i zarazem czesci srodkowej stempli, nie pozwalajacego na kolejne po sobie usuwanie rabka prasowniczego równoczesnie z wielu otwo¬ rów w przedmiotach wytwarzanych w róznych gniazdach form wielokrotnych, bez kazdorazowe¬ go, poprzecznego przestawiania zespolu stempli, poniewaz cecha charakterystyczna sztywnego ukla- 110 182110 182 du stempli jest brak mozliwosci kompensowania róznic wymiarów rozstawu osi symetrii otworów.Zmniejszajaca niekorzystne skutki tej czynnosci segregacja przedmiotów wedlug poszczególnych gniazd formy, jest w warunkach produkcji wiel- koseryjnej niezwykle klopotliwa badz niemozliwa.Funkcjonalnosc eksploatacyjna czesci roboczej stempla wskazuje, ze rozwiazanie to znajduje zastosowanie do otworów o przekroju kolowym, uwzgledniajac równomiernosc przekroju poprzecz¬ nego czesci sprezystej stempla, przy czym nawet ksztalt kolowy czesci roboczej stempla, skutkiem sprezystego odksztalcenia nie odtwarza prawidlo¬ wego zarysu kola. Ponadto technologicznosc kon¬ strukcji czesci roboczej stempla okresla ich za¬ kres stosowania do wiekszych otworów.Celem wynalazku jest obnizenie pracochlon¬ nosci usuwania rabków prasowniczych z przed¬ miotów wielootworowych, wytwarzanych w for¬ mach wielokrotnych, charakteryzujacych sie od¬ miennoscia wymiarów srednic otworów, a przede wszystkim rozstawu osi symetrii tych otworów.Podczas prowadzenia prób nad uzyskaniem optymalnych wyników nieoczekiwanie stwierdzo¬ no, ze cel ten osiaga sie za pomoca dziurkowni¬ ka zaopatrzonego w zespól obwodowo wahliwych stempli, których czesc robocza stanowi znane na¬ rzedzie wieloostrzowe w rodzaju przepychacza w ksztalcie stozka lub ostroslupa scietego, odpo¬ wiednio do ksztaltu otworów, z których usuwa sie rabek prasowniczy. Element wsporczy luzno — wahliwie osadzonych stempli w plycie stemplo¬ wej, stanowi kuliscie zakonczone cylindryczne od¬ sadzenie. Wahliwosc stempli uzyskuje sie kuli¬ stym zakonczeniem cylindrycznego elementu wsporczego i szczelina utworzona róznica wielko¬ sci srednic srodkowej oraz wsporczej czesci od¬ sadzenia stempla wraz z wysokoscia tego odsa* dzenia, a odsadzonego symetrycznie otworu stem¬ plowej plyty. Cecha charakterystyczna tego roz¬ wiazania jest zdolnosc samorzutnego nastawiania sie stempli do zmiennego w okreslonych grani¬ cach rozstawu obrabianych otworów przedmio¬ tów, umozliwiajacego zachowanie ciaglosci proce¬ su obróbczego otworów w przedmiotach wytwa¬ rzanych w róznych gniazdach form wielokrot¬ nych, miedzy innymi otworów, których osie sy¬ metrii w procesie obróbczym nie sa równolegle z osiami wzdluznymi stempli. Wystepujaca jednak wielkosc nierównoleglosci osi symetrii jest tak nieznaczna, ze uwzgledniajac niewielka grubosc rabka prasowniczego, pozwala na prawidlowa 10 15 20 25 30 35 40 45 50 obróbke i uzyskiwanie wymaganej dokladnosci otworów.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono w powiekszeniu fragment dziur- kownika z luzno — wahliwie osadzonym stemplem w plycie stemplowej.Jak przedstawiono na rysunku, stempel zlozony jest z roboczej czesci 1 w ksztalcie stozka sciete¬ go, majacego wzdluz tworzacych tego stozka wy¬ konany zespól ostrzy 2 w ksztalcie zebów prze¬ pychacza, z srodkowej czesci 3 o kolowym prze¬ kroju poprzecznym i wsporczej czesci 4 stanowia¬ cej kuliscie zakonczone, cylindryczne odsadzenie.Róznice wielkosci srednic srodkowej czesci 3, wsporczej czesci 4 cylindrycznego odsadzenia stempla i odsadzonego symetrycznie otworu stem¬ plowej plyty 5 tworzy obwodowa szczeline 6 wo¬ kól stempla, przy czym poprzeczna wielkosc tej szczeliny uwzglednia wielkosc obwodowego wa¬ hania w eksploatacji roboczej czesci 1 stempla w okreslonym polu tolerancji rozstawu osi syme¬ trii otworów przedmiotu. Element oporowy stem¬ pla stanowi wsporcza plyta 7, przylegla jedno¬ stronnie do stemplowej plyty 5. Wieksza róznica wymiarów „D-d" roboczej czesci 1 stempla w ksztalcie stozka scietego od róznicy wymiarów otworów przedmiotu, zapewnia prawidlowy prze¬ bieg procesu usuwania rabka prasowniczego.Dziurkownik wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta konstrukcja, zwlaszcza czesci roboczej stempla i umozliwia równoczesne usuwanie rabka prasowniczego w wielu dowolnych wielkoscia, okreslonych ksztaltem otworów przedmiotu, przez co uzyskuje sie znaczny wzrost wydajnosci pracy, bedacy istotnym czynnikiem w warunkach produ¬ kcji wielkoseryjnej. Rozwiazanie stanowiace przed¬ miot wynalazku nie ogranicza sie jedynie do przedstawionego przykladu wykonania, lecz moze równiez znalezc zastosowanie do usuwania za¬ dziorów z otworów róznych ksztaltów, na przy¬ klad w przedmiotach metalowych.Zastrzezenie patentowe Dziurkownik wielostemplowy, sluzacy do usuwa¬ nia zwlaszcza rabka prasowniczego z otworów przedmiotów wytwarzanych z tworzyw sztucz¬ nych, znamienny tym, ze wyposazony jest w ze¬ spól obwodowo luzno — wahliwych stempli, osa¬ dzonych w stemplowej plycie (5), których wspor¬ cza czesc (4) stanowi kuliscie zakonczone, cylin¬ dryczne odsadzenie.110 182 PL