Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru amplitud impulsów elektrycznych, eliminujacy im¬ pulsy znieksztalcone w stosunku do zalozonych poprzez analizowanie ksztaltu impulsu.Dotychczas znane sposoby analizy ksztaltu im¬ pulsów dla stwierdzenia ich prawidlowosci, to jest braku zaklócen i nalozen, wykorzytetuija zalez¬ nosci czasowe przebiegu impulsów zwiazane z wy¬ stepowaniem wartosci zerowej zrózniczkowanego sygnalu. W sposobie tym uwzglednia sie zasade, ze moment przejscia przez zero sygnalu zrózni¬ czkowanego nie zalezy od amplitudy, to jest czas liczony od frontu impulsu do chwili przejscia sy¬ gnalu zrózniczkowanego przez zero jest staly. Od¬ nosi sie to do impulsów o tym samym czasie trwa¬ nia. Róznice wystepujace przy pomiarze tego cza¬ su sa kryterium znieksztalcenia. Do innego spo¬ sobu okreslenia znieksztalcenia uzyty jest poziom sygnalu zmierzony w momencie zakonczenia cza¬ su trwania impulsu wzorcowego.Wystepujaca róznica od przyjetej tolerancji poziomu swiadczy o jego znieksztalceniu. Powyz¬ sze sposoby zostaly opisane szczególowo w lite¬ raturze: W. B. Iwanow i inni „Otsekanie iskazen- nych signalów w amplitudnoj spektrometrii" Pri- bory i technika eksperimienta, Nr 6, 1969; B. J.Semienov „Progresznost ot nalozenij impulsov pri izmierenij amplitudnych spektrów i jego umen- szemie s pomoszczju inspektorów nalozenij". Soob- 10 15 25 30 2 szczenija Objedinenowo Instituta Jadernych Issle- dowanij. Dubna 1970 r. Zasadnicza wada tych spo¬ sobów jest przydatnosc tylko dla impulsów o . stalym lub nieznacznie róznicacym sie czasie ich trwania, co ogranicza zastosowanie powyzszych sposobów tylko do spektrometrii.W sposobie wedlug wynalazku w dwu rejestrach i sumatorze rózniczkuje sie pierwszy raz impuls elektryczny i wyznacza sie jego ekstremum, przy czym gdy suma algebraiczna zmienia znak to o- statnia chwilowa wartosc impulsu elektrycznego przesyla sie z jednego z dwu rejestrów do reje¬ stru innego. Nastepnie w kolejnych dwu reje¬ strach i sumatorze rózniczkuje sie powtórnie im¬ puls elektryczny i wyznacza jego punkty prze¬ giecia pomiedzy dwoma poziomami zerowymi, po czym wygenerowuje sie generatorem liczbe impul¬ sów równa liczbie wyznaczonych punktów prze¬ giecia i porównuje sie w ukladzie decyzyjnym z liczba punktów przegiecia zalozonego impulsu wzorcowego. W przypadku zgodnosci liczb punk¬ tów przegiecia zapisuje sie wartosc amplitudy w dalszych blokach.Sposobem wedlug wynalazku mozna analizowac impulsy elektryczne o dowolnym ksztalcie oraz o dowolnym czasie ich trwania. Jedynym kryte¬ rium jest liczba punktów przegiecia, która moz¬ na zmieniac, modelujac tym samym ksztalt im¬ pulsu wzorcowego. 110 531110 531 uflpulsu. Wystep ng sa po kazdym ki; ^tfperatja W ukladzie opartym na wynalazku impulsy e- lektryczne sa wielokrotnie mierzone za pomoca pBj^wpjrjrnka analogowo-cyfrowego o czestotliwos- Wiekszej od czestotliwosci kolejno informacje binar- bku pomiarowym wpisywane jiffiRjftP**** ^ejestr^ pamieci, gdzie wykonywa- _ -Av»v ^i- —'iwójnego numerycznego róz- niczkowaiiia^przetJie^u impulsu oraz sprawdzanie poziomu zerowego. Poprzez wynik powyzszych o- peracji steruje sie pamiecia wyjsciowa ukladu, gdzie jest zapamietany pomiar amplitudy ekstre¬ malnej impulsu. Akceptacja impulsu jest wyni¬ kiem iloczynu logicznego porównan rejestrów u- zywanych . do podwójnego rózniczkowania, spraw¬ dzenia poziomu zerowego i zgodnosci z zadanym ksztaltem.Sposób wedlug wynalazku pozwala wyelimino¬ wac na drodze cyfrowej wszystkie impulsy, któ¬ re zawieraja znieksztalcenia ksztaltu, wynikle z nakladania sie impulsów lub innych zaklócen i przez to poddawac analizie tylko impulsy nie znie¬ ksztalcone odtwarzajace rzeczywisty przebieg ba¬ danych zjawisk. W sposobie tym czas trwania impulsu nie odgrywa zadnej roli, co daje moz¬ liwosc wyrózniania dowolnego ksztaltu impulsów jakie powinny byc podczas analizy akceptowane, poprzez uklad programujacy wychodzac ,z zalo¬ zenia znajomosci liczby punktów przegiecia im¬ pulsu wzorcowego. Wyeliminowany zostal z kry¬ terium oceny impulsów czas "jego"" trwania, który zawezal stosowanie dotychczasowych ukladów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu do pomiaru amplitud impulsów elektrycznych, a fig. 2 '— prze¬ biegi czasowe w wybranych punktach ukladu po¬ miarowego, a mianowicie: a — sygnal na wyjsciu przetwornika analogowo^cyfrowego, b — wartos¬ ci próbkowania sygnalu wejsciowego, c — dodat¬ ni znak pierwszej pochodnej sygnalu wejsciowe¬ go, d — bezwzgledna róznica wartosci kolejnych próbkowan sygnalu wejsciowego, e — dodatni znak drugiej pochodnej sygnalu wejsciowego oraz f — impuls akceptacji.Impulsy wejsciowe a, poddawane analizie wy¬ miarowej, wprowadzane sa na wejscie przetworni¬ ka analogowo-cyfrowego 1. który ma stala czesto¬ tliwosc przetwarzania sygnalu elektrycznego na wartosc cyfrowa. Cyfrowy wynik biezacego po¬ miaru b umieszczony w rejestrze 2 jest porów¬ nywany z zapamietana wartoscia z poprzedniego pomiaru z rejestru 3. Porównanie nastepuje przez operacje algebraicznego odejmowania w sumato¬ rze 4, w wyniku którego jest okreslona bezwzgled¬ na wartosc róznicy d obu pomiarów oraz znak c, którego zmiana okresla miejsce wystepowania ek- stremiim impulsu. 10 15 25 30 35 40 45 50 55 Róznice d i znak c przekazuje sie do rejestru 5, który wspóldziala z rejestrem 6, w którym chro¬ niona jest informacja z kroku poprzedniego. W sumatorze 7 ponownie porównuje sie wartosci rejestrów 5 i 6 w celu okreslenia znaku zmian wartosci kolejnych róznic d, a tym samym wyz¬ naczenia miejsc wystepowania punktów przegie¬ cia ksztaltu impulsu wejsciowego a. Znak ten za posrednictwem generatora 8 sluzy do wydania li¬ czby impulsów e charakterystycznych dla dane¬ go ksztaltu analizowanego impulsu a, na przyklad w przypadku symetrycznego liczba impulsów e równa sie dwa. Impulsy te przekazane do ukla¬ du decyzyjnego 9 zostaja potwierdzone przez za¬ dany program, który moze byc kazdorazowo zmie¬ niany w zaleznosci od zakladanego ksztaltu ana¬ lizowanych impulsów a. W chwili osiagniecia po¬ ziomu zerowego przez impuls wejsciowy a uklad decyzyjny 9 wygenerowuje impuls akceptacji f tylko w przypadku zgodnosci ksztaltu z zadanym wzorcem.Wartosc ekstremalnego impulsu, która zostala ostatnio wpisana do rejestru 10 podczas zmiany znaku róznicy zawartosci rejestrów 2 i 3 jest przekazywana do dalszych bloków 11 tylka w przypadku pojawienia sie impulsu akceptacji f.Calosc ukladu wlacznie z przetwornikiem analo- gowo-cyfrowym 1 jest sterowana przez uklad ste¬ rowania 12, który w pewnych odstepach czasu wygenerowuje impulsy sterujace poszczególnymi zespolami.Zastrzezenie patentowe Sposób pomiaru amplitud impulsów elektrycz¬ nych wykorzystujacy rózniczkowanie sygnalów e- lektrycznych i wystepowanie ekstremum, znamien¬ ny tym, ze w rejestrach (2 i 3) i sumatorze (4) rózniczkuje sie pierwszy raz impuls elektryczny i wyznacza jego ekstremum, przy czym gdy su¬ ma .algebraiczna zmienia znak w. sumatorze (4) to ostatnia chwilowa wartosc impulsu elektrycz¬ nego przesyla sie z rejestru (3) do rejestru (10), nastepnie w rejestrach (5 i 6) i sumatorze (7) rózniczkuje sie powtórnie i wyznacza sie punk¬ ty przegiecia ksztaltu impulsu elektrycznego po¬ miedzy dwoma poziomami zerowymi, po czym wy¬ generowuje sie generatorem (8) liczbe impulsów równa liczbie wyznaczonych punktów przegiecia i porównuje sie w ukladzie decyzyjnym (9) z licz¬ ba punktów przegiecia zalozonego impulsu wzor¬ cowego i w przypadku zgodnosci tych liczb zapi¬ suje sie wartosci amplitudy w dalszych blokach (11) poprzez wygenerowanie impulsu akceptacji (f) z ukladu decyzyjnego (9) do rejestru (10). \110 531 i-H / 12 TTTTT ii to CT i-J 9 ~r Fig. 1 \a I / I / I / J silili r i—i r I lei 0 • » i n r .A V ir Tl\ I lik. t i.¦T T-, <„ I i I . /ty 2 PL