****^! i f*Mi fcWW"* "^A Int. Cl.2 B23B 29/24 Twórcy wynalazku: Boleslaw Sereja, Lucjan Mirecki, Zygmunt Nowakowski Uprawniony z patentu: Fabryka Automatów Tokarskich „Ponar-Wroclaw", Wroclaw (Polska) Glowica narzedziowa dla tokarek i Przedmiotem wynalazku jest glowica narzedziowa dla tokarek sluzaca do mocowania narzedzi, sterowana hy¬ draulicznie, która ma szczególne zastosowanie dla toka¬ rek sterowanych numerycznie.Stosowane dotychczas w tokarkach numerycznych glo- 5 wice narzedziowe majq kilka glównych podzespolów; czesc stala glowicy i osadzona na niej czesc ruchoma w której mocowane sa narzedzia, oraz przymocowane do boków czesci stalej podzespoly: sterowniczy i nape¬ dowy. Czesc stala ma trzpien o stopniowanej srednicy 10 na którym sq trwale osadzone elementy których poloze¬ nie nie ulega zmianie, zas suwliwie sa osadzone ele¬ menty których polozenie ulega zmianie. Na trzpieniu jest trwale osadzona podstawa o ksztalcie plyty. Do podsta¬ wy przymocowana jest dolna czesc sprzegla zebatego. 15 W górnej czesci trzpienia jest trwale osadzony tlok pod- noszqcy, zas po obu stronach tloka na trzpieniu jest osa¬ dzony przesuwnie cylinder podnoszqcy.Z cylindrem jest trwale polqczony korpus narzedziowy sluzacy do mocowania narzedzi. Do korpusu narzedzio- 20 wego od dolu — przymocowana jest górna czesc sprze¬ gla zebatego, a od góry rozdzielacz cieczy chlodzacej, który jednoczesnie jest suwliwie osadzony na trzpieniu.Do boku podstawy przymocowany jest cylinder wraz z tlokiem obracajacym osadzonym na tloczysku. Do tlo- 25 czyska przytwierdzony jest suwak umieszczony w odpo¬ wiednim wyjeciu w plycie podstawy. W suwaku osadzony jest sworzen którego górny koniec wchodzi w wyciecie tarczy zabierokowej umieszczony obrotowo na trzpieniu.Tarcza zabi©rokowa ma pazur, który jest usytuowany 30 2 nad wycieciem w górnej czesci sprzegla zebatego i któ¬ ry wchodzi w to wyciecie po podniesieniu górnej czesci sprzegla zebatego do góry. Przesuniecie to nastepuje wtedy gdy do górnej komory cylindra podnoszacego wplynie plyn hydrauliczny doprowadzony kanalami po¬ przez podstawe i trzpien. Osadzony przesuwnie na trz¬ pieniu cylinder podnoszacy przesuwa sie ku górze a wraz z nim przemieszczaja sie wszystkie ruchome ele¬ menty glowicy zwiqzane z cylindrem. Przeplyw tloka obra¬ cajacego powoduje przesuw suwaka i obrót tarczy za¬ bi©rakowej, która zahaczajqc pazurem o sprzeglo ze¬ bate obraca wszystkie czesci ruchome glowicy. Wylaczni¬ ki sterujqce doplywem i odplywem plynu hydraulicznego do odpowiednich komór oraz przewody doprowadzajace plyn znajdujq sie w skrzynce przymocowanej z boku do podstawy.Zasadnicza wadq tego rozwiazania jest to, ze przy¬ mocowane do boków podstawy urzadzenia stanowiq is- totnq przeszkode przy obrabianiu przedmiotów o duzych wymiarach zarówno dlugosciowych jak i o duzej sred¬ nicy co znacznie ogranicza mozliwosci obróbcze obra¬ biarki. Ponadto urzadzenia te sq przeszkodq dla swo¬ bodnego spadania wiórów i powódujq nadmierne i nie¬ bezpieczne gromadzenie sie ich. Wystajace poza zarys glówny glowicy podzespoly zajmujq przestrzen roboczq obrabiarki zmniejszajac przez to parametry obrabiarki.Znana jest takze glowica z tlokiem obracajacym umie¬ szczonym w podstawie, oraz z wylacznikami sygnalizacyj¬ nymi' usytuowanymi we wnekach podstawy. Tlok obra¬ cajacy o ksztalcie walca z uszczelkami na obydwu kon- 110936110936 coch ma na swej pobocznicy zebatke która jest zaze¬ biona z kolem zebatym posredniczacym. Kolo to jest osadzone na tulei ,w/az z drugim kolem zebatym po¬ sredniczacym. Tuleja jest osadzona obrotowo na kolku przytwierdzonym do podstawy. Drugie kolo zebate po¬ sredniczace jest zazebione z kolem zebatym o uzebie¬ niu wewnetrzpym nacietym na wewnetrznej powierzchni korpusu narzedziowego.Na skutek takiego przeniesienia napedu z tloka obra¬ cajacego na korpus narzedziowy brak jest miejsca na usytuowanie innych podzespolów takich jak tlok pod¬ noszacy i cylinder podnoszacy. W tej sytuacji tlok pod¬ noszacy i cylinder podnoszacy jest usytuowany nad kor¬ pusem narzedziowym i stanowi dodatkowa przeszkode dla wiórów oraz ogranicza przestrzen obróbcza.Wad tych* nie posiada glowica wedlug wynalazku.Glowica ta jest sterowana hydraulicznie i ma stala pod¬ stawe i staly trzpien umieszczony centralnie w podsta¬ wie. Czesc ruchoma glowicy która sluzy do mocowania i obracania narzedzi jest zaopatrzona w cylinder podno¬ szacy i tlok podnoszacy trwale osadzony na stalym trzpieniu. Przesuwny tlok obracajacy ma no swej po¬ bocznicy nacieta zebatke która jest zazebiona z kolem zebatym. Kolo to stanowi czesc tulei nasadzonej na sta¬ ly trzpien, przy czym tuleja jest polaczona z korpusem narzedziowym za posrednictwem sprzegla. W stalej pod¬ stawie zamocowane sa kolki które wchodza w otwory górnej czesci sprzegla zebatego. Zarówno kolki jak i otwory sa rozmieszczone równomiernie na tym samym okregu. Ilosc otworów jest równa ilosci pozycji glowicy.W przestrzeni utworzonej przez sciecie bocznej powierz¬ chni tloka obracajacego umieszczone sa kulki, oparte z drugiej strony o czujki wylaczników sygnalizacyjnych.Konstrukcja glowicy wedlug wynalazku a zwlaszcza jej przeniesienie napedu z tloka obracajacego na korpus narzedziowy cechuje sie prostota a jednoczesnie zwar¬ toscia. Wszystkie podzespoly zarówno napedowe jak i sterujace znajduja sie w obrebie glównego zarysu glo¬ wicy a co najistotniejsze nie wystaja poza ten zarys.Stwarza to mozliwosci pelnego wykorzystania paramet¬ rów obrabiarki a jednoczesnie eliminuje niebezpieczne gromadzenie sie wiórów.Zastosowanie kolków zamocowanych w podstawie i wy¬ konanie otworów w sprzegle usytuowanym naprzeciw kolków eliminuje mozliwosc pomylki glowicy w przypadku chwilowego zaniku cisnienia. Zastosowanie kulek jako elementu posredniczacego pomiedzy tlokiem obracaja¬ cym a wylacznikami sygnalizujacymi eliminuje sily bocz¬ ne w czujkach wylaczników przy przesuwach tloka.Glowica wedlug wynalazku jest blizej objasniona w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój poprzeczny glowicy wzdluz osi planowej, fig. 2 ukazuje przekrój poprzeczny prostopadly do osi pionowej, przechodzacy przez os tloka obracajacego, zas fig. 3 jest widokiem na jeden z wylaczników sygna¬ lizacyjnych.Jak uwidoczniono na fig. T, 2 i 3 glowica ma podsta¬ we 1 w której jest centralnie umocowany trzpien 2 o wielostopniowej srednicy. Do podstawy 1 przymocowana jest dolna czesc dolnego sprzegla zebatego 3 oslonieta od strony zewnetrznej pierscieniem 4 spelniajacym role oslony przed zanieczyszczeniami z zewnatrz. Na trzpien 2 nalozona jest obrotowo tuleja 5 zakonczona u dolu kolem zebatym 6. Obrotowa tuleja 5 wspólpracuje ze stala podstawa 1 za posrednictwem slizgowego pierscie¬ nia 7. Do górnej czesci tulei 5 przymocowana jest górna czesc górnego sprzegla zebatego 8. Stale polozenie tu¬ lei 5 zabezpiecza od góry pierscien osadczy 9 stanowia¬ cy opore dla lozyska tocznego 10 opartego na tulei 5. 5 W górnej czesci trzpienia 2 na jednym z jego stopni osadzony jest trwale tlok podnoszacy 11, zas po obu stronach tloka 11 na trzpien 2 nalozony jest suwliwie cylinder podnoszacy 12 uszczelniony wzgledem trzpienia 2 uszczelkami 13. Cylinder podnoszacy 12 jest dzielony 10 i ma od góry pokrywe 14. Na pokrywie 14 cylindra pod¬ noszacego 12 oparta jest pokrywa 15 korpusu narzedzio¬ wego 16 za posrednictwem lozyska tocznego 17. Korpus narzedziowy 16 oslania cylinder 12 oraz obydwa sprze¬ gla zebate i jest zakonczony od dolu kolnierzem 18 za- 15 chodzacym za pierscien 4 i stanowiacym wraz z piers¬ cieniem 4 uszczelnienie labiryntowe dla sprzegiel ze¬ batych. Do dolnej czesci korpusu narzedziowego 16 przy¬ twierdzona jest górna tarcza 19 dolnego sprzegla zeba¬ tego stanowiaca jednoczesnie dolna tarcze górnego » sprzegla zebatego, przy czym w dolnym polozeniu glo¬ wicy zazebione jest dolne sprzeglo, zas w górnym po¬ lozeniu glowicy zazebione jest górne sprzeglo.W podstawie osadzone sa kolki 20 których górne kon¬ ce wchodza w odpowiednie wyjecia w górnej tarczy dol- 2* nego sprzegla zebatego 19. Ilosc kolków moze byc do¬ brana w zaleznosci od potrzeb, zas ilosc otworów musi odpowiadac ilosci polozen glowicy. W górnej czesci trzpienia 2 jest suwliwie osadzony rozdzielacz plynu chlodzacego 21 przymocowany jednoczesnie do pokrywy w 15 korpusu narzedziowego 16. W rozdzielaczu plynu chlo¬ dzacego 21 zamocowane sa rurki 22 doprowadzajace plyn chlodzacy do narzedzia skrawajacego. Ilosc rurek 22 jest dobrana w zaleznosci od ilosci narzedzi.Doplyw plynu chlodzacego otwiera i zamyka pokretlo 35 23 którego sruba jest wkrecona w trzpien 2 od jego strony czolowej. Zarówno plyn chlodzacy jak i plyn hy¬ drauliczny jest doprowadzony odpowiednimi kanalami w trzpieniu 2 przy czym kanal 24 sluzy do doprowadzenia plynu chlodzacego a kanaly 25 sluza do doprowadze- 40 nia plynu hydraulicznego. W otworze w podstawie 1 umieszczony jest tlok 26 wykonany w ksztalcie walca z osadzonymi po obydwu stronach uszczelkami 27. Po¬ wierzchnie czolowe tloka 26 sa zakonczone walcowymi czopami 28 stanowiacymi od bija ki dla tloka 26. Otwór 45 w podstawie 1 w którym jest umieszczony tlok 26 jest zamkniety z obydwu stron pokrywami 29. W osi kazdej pokrywy 29 wykonany jest otwór nieprzelotowy o sredni¬ cy nieco wiekszej niz srednica czopa 28, oraz wkrecona jest sruba 30 stanowiaca opore dla czopa 28. 50 Ponadto w pokrywie 29 wykonane sa kanaly 31 do¬ prowadzajace i odprowadzajace plyn hydrauliczny, któ¬ re lacza sie z kanalami wykonanymi w podstawie 1. W podstawe 1 wkrecone sa dwie sruby 32 o stozkowym zakonczeniu, przy czym stozki srub sa umieszczone po- 55 przecznie w kanalach 31. Sruby 32 maja za zadanie stlumienie przeplywu plynu hydraulicznego do komór w plycie T a tym samym powoduje to lagodny przesuw tloka obracajacego 26 powodujacego obrót korpusu na¬ rzedziowego 16. Tlok obracajacy 26 ma na swej bocznej 60 powierzchni nacieta zebatke 33 zazebiona z kolem ze¬ batym 6. Przeciwlegla powierzchnia tloka 26 jest scieta przy czym zakonczenie sciecia jest zaokraglone.We wnekach podstawy 1 umieszczone sa wylaczniki sygnalizacyjne 34, 35, 36, 37, 38, 39. Wylaczniki 34 i 35 65 sa umieszczone we wnece przy tloku obracajacym 26110 936 a czujki 40 tych wylaczników oparte sq o kulki 41 umieszczone w przestrzeni utworzonej przez sciecie tlo¬ ka obracajacego 26. Wylaczniki 34 i 35 sygnalizuja po¬ lozenie tloka 26. Pozostale wylaczniki 36, 37, 38 \ 39 sygnalizuja polozenie korpusu narzedziowego 16, Zastrzezenia patentowe 1. Glowica narzedziowa dla tokarek, sterowana hy¬ draulicznie, ze stala podstawa i ze stalym trzpieniem umieszczonym centralnie w podstawie, oraz z czescia ru¬ choma do mocowania i obracania narzedzi, przy czym czesc ruchoma jest zaopatrzona w cylinder podnoszacy i tlok podnoszacy trwale osadzony na stalym trzpieniu, znamienna tym, ze umieszczony w podstawie (1) prze¬ suwny tlok obracajacy (26) z nacieta na pobocznlcy ze- 15 batka (33) jest zazebiony z kolem zebatym (6) stano¬ wiacym czesc tulei (5) nasadzonej na staly trzpien (2) i polaczonej z korpusem narzedziowym za posrednictwem sprzegla. 2. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w przestrzeni utworzonej przez sciecie bocznej powierzchni tloka obracajacego (26) umieszczone sa kulki (41) opar¬ te z drugiej strony o czujki (40) wylaczników sygnaliza¬ cyjnych (34, 35). 3. Glowica wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w podstawie (1) zamocowane sa kolki (20) które wchodza w otwory górnej czesci sprzegla zebatego (19), przy czym zarówno kolki (20) jak i otwory sa rozmieszczone równo¬ miernie na tym samym okregu, zas ilosc otworów jest równa ilosci pozycji glowicy.Fig 1110936 Fig.2 Fig.3 LDA - Zokl. 2 - zam. 5*3/81 - 115 egz.Cena 45 zl \ PL