Przedmiotem wynalazku jest lina z metalowych drutów do wzmacniania materialów plastycznych i sprezystych, sposób wytwarzania liny z metalo¬ wych drutów do wzmacniania materialów pla¬ stycznych i sprezystych, oraz urzadzenie do wy¬ twarzania liny z-metalowych drutów do wzmac¬ niania materialów plastycznych i sprezystych, a zwlaszcza do wzmacniania tasm przenosnikowych.Znane sa liny wykonane z metalowego drutu i przeznaczone do wzmacniania wyrobów plastycz¬ nych i sprezystych. Liny te skladaja sie ze splo¬ tów wykonanych z pojedynczych drutów. Sploty te sa skrecane ze soba z rdzeniem lub bez rdze¬ nia. Znane sa równiez liny, których sploty przed ich skreceniem sa owijane wlóknami tekstylnymi.Tego rodzaju liny, których sploty sa owiniete wlóknami tekstylnymi, maja stosunkowo duza ela¬ stycznosc, ale w stosunku do ich srednicy, odzna¬ czaja sie mala wytrzymaloscia na rozciaganie. Na¬ tomiast liny ze splotów nie owinietych wlóknami tekstylnymi wykazuja wysoka stosunkowo wytrzy¬ malosc na rozciaganie i mala stosunkowo elastycz¬ nosc.Znane do tej pory liny wykonane z drutów me¬ talowych maja zastosowanie do wzmacniania wy¬ robów z materialów plastycznych i sprezystych, a szczególnie do wzmacniania tasm przenosnikowych.Tak na przyklad, mechaniczne wlasciwosci tasm przenosnikowych zaleza glównie od lin uzytych do JO 15 20 25 It ich wzmocnienia. Liny te sa usytuowane wzdluz tasmy przenosnikowej, w pewnym bocznym od sie¬ bie odstepie.Tasmy przenosnikowe wzmacniane linami skre¬ conymi ze splotów nie owinietych, posiadaja w sto¬ sunku do swojej srednicy duza wytrzymalosc oraz niekorzystna, mala stosunkowo elastycznosc.Tasmy przenosnikowe wzmacniane linami skre¬ conymi ze splotów owijanych posiadaja natomiast stosunkowo duza elastycznosc iy mala wytrzyma¬ losc na rozciaganie w stosunku do ich srednicy.W tych tasmach przenosnikowych czesc metalowa stanowi stosunkowo mala ciesc przekroju po¬ przecznego.Znane sa równiez liny skrecone z drutów meta¬ lowych, których sploty sa nawiniete na jednocze¬ sciowy rdzen z tworzywa sztucznego. Rdzen z tworzywa sztucznego ma ksztalt gwiazdy ze skie¬ rowanymi na zewnatrz ramionami. Ramiona te wystaja wyraznie poza sploty, aby zapewnic pew¬ ne tarcie pomiedzy krazkami prowadzacymi a li¬ na. Produkcja tego rodzaju lin ma te niedogodnosc, ze wymaga duzych nakladów materialu i jest pra¬ cochlonna. Poza tym liny te posiadaja mala sto¬ sunkowo elastycznosc i stosunkowo duza srednice zewnetrzna.Liny z drutów metalowych o nie owinietych splotach sa wytwarzane na znanych skrecarkach, Ul 3673 przy czym sploty sa rozwijane z motowidla i w glowicy skrecarki skrecane w line.Liny ó splotach owijanych sa wytwarzane w ta¬ ki sam sposób, przy czym motowidlo sciaga sploty, które przed tyrn zostaly owiniete. « Celem wynalazku jest wykonanie liny z drutów metalowych, przeznaczonej do wzmacniania ma¬ terialów plastycznych i sprezystych, a zwlaszcza tasm przenosnikowych oraz sposobu i urzadzenia do ich wytwarzania, która zapewnialaby duza ich wytrzymalosc na rozciaganie i duza elastycznosc, a zwlaszcza tasm przenosnikowych i dobre pola¬ czenie tasmy bez konca posiadajacej duza wytrzy¬ malosc • na przebicie. Cel ten zostal osiagniety przez to, ze pomiedzy lezacymi naprzeciwko siebie metalowymi powierzchniami plaszczy splotów i rdzenia jest usytuowana nie metalowa wielocze- sciowa przekladka, która uniemozliwia ich wza¬ jemne stykanie sie, przy czym powierzchnie plasz¬ cza splotów tworzace zewnetrzna srednice liny sa nia nie przykryte. Korzystnie przekladka sklada sie co najmniej z dwóch niemetalowych pasków tekstylnych. Jest równiez wskazane, aby liczba tych pasków odpowiadala liczbie splotów, a kaz¬ dy splot aby byl czesciowo owiniety jednym pa¬ skiem.Jest korzystne, azeby przy parzystej liczbie splo¬ tów liczba pasków tekstylnych stanowila ich polo¬ we, a sploty w rzedach byly na przemian czescio¬ wo pokryte plaszczami.Sposób wytwarzania lin wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze wieloczesciowa, niemetalowa prze¬ kladke sciaga sie przez motowidlo i w pewnym, z góry okreslonym, nie zmieniajacym sie polozeniu w zapewnionym odstepie od splotów przed glowica skrecarki naklada sie na sploty, które z usytuo¬ wana na nich wkladka doprowadza sie do glowi¬ cy skrecarki i tam skreca w line.Jest mozliwe, aby doprowadzic do glowicy prze¬ kladke z co najmniej dwóch niemetalowych pa¬ sków. Korzystnie na kazdy splot naklada . sie je¬ den pasek lub na kazdy co drugi splot naklada sie pasek.Wedlug wynalazku przekla4ke do splotów do¬ prowadza sie przez otw,ór pczezna-czony do prowa¬ dzenia rdzenia. Jest korzystne kiedy przekladke naklada sie na sploty w odstepie od 20—150 mm przed glowica skrecarki.Celem wynalazku jest równiez urzadzenie do wytwarzania lin, które wyróznia sie tym, ze przed glowica skrecarki sa usytuowane zebra prowadza¬ ce niemetalowe paski, których ksztalt odpowiada ksztaltowi lezacych naprzeciwko odcinków po¬ wierzchni plaszcza przynaleznych splotów. Ko¬ rzystnie, odstep pomiedzy zebrami prowadzacymi i glowica skrecarki wynosi od 20—150 mm. Jest rów¬ niez korzystne, aby liczba zeber prowadzacych odpowiadala'liczbie pasków, które maja byc na¬ kladane.Wedlug wynalazku, zebra prowadzace posiada¬ ja obrzeza prowadzace, które obejmuja paski.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest to, ze zostala wykonana lina z drutów metalowych, t 267 4 która w stosunku do swojej srednicy ma zarów¬ no duza wytrzymalosc na rozciaganie jak i duza elastycznosc. Liny te moga byc korzystnie zasto¬ sowane przy konstrukcji tasm przenosnikowych, 5 w których miedzy metalowymi czesciami przekro¬ ju poszczególnych lin jest usytuowana minimalna konieczna ilosc gumy dla zapewnienia polaczenia metalowo-gumowego, co zawsze ma miejsce w ta¬ smach przenosnikowych i co musi wystarczyc dla 10 najwiekszych obciazen.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze daje sie zastosowac w znanej skrecarce, dzieki cze¬ mu koszty jej przezbrojenia sa niewielkie. 15 Dalsza zaleta wynalazku jest to, ze na przyklad polaczenia bez konca tasm przenosnikowych sa pewniejsze. Podniesienie wytrzymalosci na prze¬ bicie tasmy przenosnikowej i zmniejszenie spre¬ zynowania liny, które normalnie wystepuje w zna- 20 nych linach stanowi dalsze zalety rozwiazania we¬ dlug wynalazku.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach rozwiazania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia trójsplotowa line z drutu metalo¬ wego z przekladka w przekroju, fig. 2 — cztero- splotowa line z przekladka w przekroju, fig. 3 ,— szesciosplotowa line z rdzeniem w przekroju, fig. 4 — skrecarke z urzadzeniem do prowadzenia ^nie¬ metalowych pasków w czesciowym widoku sche¬ matycznym, fig. 5 — schematycznie zebra prowa¬ dzace do wytwarzania lin wedlug fig. 1. Przedsta¬ wiona na fig. 1 lina 1 posiada trzy sploty 2 i jed¬ na wieloczesciowa niemetalowa przekladke 3. Splo¬ ty 2 skladaja sie z pojedynczych metalowych dru¬ tów. Przekladka 3 jest tak usytuowana pomiedzy splotami 2, ze bezposrednie stykanie sie naprze¬ ciwleglych splotów jest niemozliwe. Przekladka sklada sie z trzech pasków 4." Dzieki temu, ze sty- . 40 kanie sie powierzchni plaszczy splotów jest nie¬ mozliwe, stosunkowo latwe jest wzajemne prze¬ suwanie sie splotów co zapewnia stosunkowo duza elastycznosc liny 1.Istotne jest to, ze strefy splotów 2, to znaczy 45 sirefy ich powierzchni plaszczy tworzacych sred¬ nice zewnetrzna liny 1, nie posiadaja zadnych pa¬ sków 4, dzieki czemu osiaga sie stosunkowo mniej¬ sza srednice liny 1.Lina 1 na skutek stosunkowo malej srednicy ze¬ wnetrznej moze byc zastosowana przy wzmacnia¬ niu tasm przenosnikowych, narazonych na naj¬ wieksze obciazenia rozciagajace. Przy tego rodza¬ ju tasmach odstep czesci metalowych przekroju 55 liny 1, jak na przyklad przy tasmach przenosniko¬ wych tak zwanego szeregu x, moze byc tylko mi- - nimalny.Na linie 5 przedstawionej na fig. 2, cztery splo¬ ty sa skrecone razem, przy czym miedzy nimi jest 60 usytuowana przekladka 3, skladajaca sie z dwóch pasków 4. Kazdy co drugi splot jest przy tym otoczony paskiem 4. Kazdy splot 2 liny 1 moze byc czesciowo otoczony jednym paskiem 4, przy czym pomiedzy lezacymi naprzeciwko ciebie powierzch- ' 65 niami plaszczy splotów 2 zawsze znajduja sie dwa111 ffl 6 paski 4. Jest jednak równiez mozliwe, przy parzy¬ stej liczbie splotów 2, okrywanie czesciowe pa¬ skiem. 4 tylko co drugiego splotu, przy czym po¬ miedzy dwoma splotami 2 w takim przypadku jest usytuowany tylko jeden pasek 4.Paski 4 sa wytwarzane z rozmaitych niemetalo¬ wych tekstylii, a takze z folii ze sztucznego two¬ rzywa. Musza one jednak posiadac stosunkowo ma¬ la przyczepnosc do metalu i wystarczajaca wytrzy¬ malosc na zuzycie. Mozliwe jest takze usytuowanie miedzy splotami 2 tylko peczków nitek, przy czym musza one tak jak paski 4 wykluczac wzajemny styk splotów 2.•Przekladka 3 skladajaca sie z pasków 4 moze byc takze usytuowana w linach 6 posiadajacych rdzen 7 (fig. 3). Jest przy tym celowe, aby prze¬ kladka 3 zapobiegala stykaniu sie splotów 2 i rdzenia 7. Ma to szczególne znaczenie wtedy, kie¬ dy rdzen 6 jest wykonany z metalu. Przy linach 5, posiadajacych parzysta liczbe -splotów 2 i które maja byc elastyczne i posiadac metalowy rdzen kazdy ze splotów 2 musi byc czesciowo otoczony paskiem 4.Liny 1, 5 i 6 z metalowych drutów sa wytwa¬ rzane za pomoca znanej skrecarki 8. Skrecarka ta posiada motowidla 9 dla splotów 2 i motowidla 10 dla pasków 4. Na fig. 4 jest pokazane w sche¬ macie tylko jedno z motowidel 9 i 10,., Sploty 2 w znany sposób sa rozwijane z motowidel 9 i doprowadzane do glowicy skrecarki 11. Równocze¬ snie z motowidel 10 sa rozwijane paski 4 i równiez doprowadzane do glowicy skrecarki 11.Niedaleko przed glowica skrecarki 11 paski 4 sa tak nakladane na sploty 2, ze po skreceniu przyj¬ muja na przyklad polozenie pokazane na fig. 1.Aby zapewnic pewne i prawidlowe nakladanie pa¬ sków 4, sa one niedaleko przed glowica prowadzo¬ ne «za pomoca zeber prowadzacych 12, które posia¬ daja ksztalt odpowiednich odcinków powierzchni plaszcza przynaleznych splotów. Zebra prowadzace 12 dlatego sa usytuowane stosunkowo niedaleko przed glowica skrecarki 11, dlatego aby paski 4 po opuszczeniu przez nich zeber prowadzacych 12 nie mogly zmienic s^wojego polozenia ustalonego na splotach przed ich skreceniem.Dla lepszego prowadzenia zebra prowadzace 12 posiadaja po obu bokach obrzeza 13, które obej¬ muja brzegi pasków 4. Dziejki temu, ze odstep w ksztalcie luku tych obrzezy 13 jest tylko nieco wiekszy od szerokosci pasków 4, mozna zrealizo¬ wac dokladne zgodne z wymiarami prowadzenie pasków 4. Jak to widac na fig. 4 motowidla 10 w stosunku do motowidel 9 i zeber prowadzacych 12 i w stosunku do splotów 2 sa usytuowane we¬ wnatrz, to znaczy stosunkowo blisko osi 14 skre¬ carki 8. Liczba zeber prowadzacych 12 i motowi¬ del 10 zalezy od ilosci pasków 4, które maja "byc nakladane.Przy produkcji, lin 1, 5 i 6 jest takze mozliwe, zeby paski 4 byly doprowadzane do glowicy skre¬ carki 11 przez otwór przewidziany dla rdzenia 7.W przypadku kiedy jest przewidziany rdzen 7, pa¬ ski 4 moga byc doprowadzane do glowicy skre¬ carki 11 razem z rdzeniem 7 przez ten otwór.Zastrzezenia patentowe 1. Lina z drutów metalowych do wzmacniania materialów plastycznych i sprezystych, a zwlasz¬ cza do wzmacniania tasm przenosnikowych, skla¬ dajaca, sie ze skreconych ze soba, z rdzeniem lub bez rdzenia splotów, znamienna tym, ze pomiedzy lezacymi naprzeciwko siebie metalowymi powierz¬ chniami plaszczy splotów (2) i rdzeniem (7) jest usytuowana niemetalowa wieloczesciowa przeklad¬ ka (3), która wyklucza wzajemne ich stykanie sie, przy czym tworzace srednice zewnetrzna liny (1, 5, 6) powierzchnie plaszczy splotów (2) nie sa przykryte przekladka (3). 20 2. Lina wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przekladka (3) sklada sie co najmniej z dwóch niemetalowych tekstylnych pasków (4). 3. Lina wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przekladka (3) sklada sie co najmniej z dwóch 25 pasków (4) z tworzywa sztucznego. 4. Lina wedlug zastrz." 2, znamienna tym, ze liczba pasków (4) odpowiada liczbie splotów (2), a kazdy splot (2) jest czesciowo otoczony przez je¬ den pasek (4). 30 5. Lina wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze przy parzystej liczbie splotów (2) liczba pasków (4) odpowiada polowie liczby splotów (2), a sploty (2) przemiennie szeregowo sa czesciowo owiniete. 6. Sposób wytwarzania lin z. metalowego drutu do wzmacniania materialów plastycznych i sprezy¬ stych wedlug którego sploty z rdzeniem lub bez rozwija sie z motowidel i skreca sie w glowicy skrecarki, znamienny tym, ze wieloczesciowa nie¬ metalowa przekladke odwija sie z motowidel i naklada na sploty w niezmieniajacym sie poloze¬ niu przed glowica, a sploty razem z nalozona na nie przekladka doprowadza sie do glowicy i w niej skreca w line. 45 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze przekladke skladajaca sie co najmniej z dwóch niemetalowych- pasków doprowadza sie . do glowi¬ cy. . - ' 8. Sposób wedlug zastrz. 6 lub 7, znamienny 50 tym, ze na kazdy splot naklada sie jeden pasek. 9. Sposób wedlug zastrz. 6 lub 7, znamienny tym, ze na kazdy co* drugi splot naklada sie je¬ den pasek. 55 10. Sposób wedlug zastrz*. .6, znamienny tym, ze przekladke doprowadza sie do splotów przez otwór1' przewidziany do wprowadzenia rdzenia. 1,1. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, z£ przekladke naklada sie na sploty w odstepie od 60 20—fi50 mm przed glowica skrecarki. 12. Urzadzenie do wytwarzania lin z metalo¬ wych drutów do wzmacniania materialów pla¬ stycznych i sprezystych, zwlaszcza do wzmacnia¬ nia tasm przenosnikowych, znamienne tym, ze 65 przed glowica (11) sa usytuowane zebra prowadza- 35 40111 267 8 ce niemetalowe paski (4), których ksztalt odpowia¬ da ksztaltowi lezacym naprzeciwko odcinkom po¬ wierzchni plaszcza przynaleznych splotów (2). 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze odstep pomiedzy zebrami prowadzacymi (12) i glowica skrecarki wynosi od 20—150 mm. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, z-s liczba zeber prowadzacych (12) odpowiada licz- bie pasków (4), które maja byc nakladane. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze zebra prowadzace (12) posiadaja prowadzace o- brzeza (13), które obejmuja brzegi pasków (4).FigS F/gA DN-3, z. 147/81 Cena 45 zl PL PL PL PL