Przedmiotem wynalazku jest uklad chlodzenia silników elektrycznych budowy przewietrzanej, to jest silników, w których powietrze chlodzace omy¬ wa bezposrednio uzwojenia i pakiety blach, zwlasz¬ cza silników do pracy przerywanej o duzej cze¬ stotliwosci laczen.Dotychczas w silnikach elektrycznych budowy przewietrzanej przeznaczonych do pracy przerywa¬ nej stosuje sie uklady chlodzenia wlasnego takie same jak w silnikach do pracy ciaglej. Najczes¬ ciej spotykany uklad to system wentylacji osio¬ wej ssacej, z jednym wentylatorem odsrodkowym i przeplywem powietrza wzdluz zewnetrznej wal¬ cowej powierzchni blach stojana oraz wzdluz wen¬ tylacyjnych osiowych "kanalów wirnika. Innym zna¬ nym ukladem jest uklad wentylacji promieniowej z dwoma wentyla/torami polozonymi symetrycznie po obu stronach wirnika i przeplywem powietrza w kierunku promieniowym, odsrodkowo1, wzdluz bocznych powierzchni pakietu blach i przez pro¬ mieniowe kanaly wentylacyjne w tymze pakiecie.Stosuje sie tez systemy mieszane, promieniowo- -osiowe lub wielostrugowe, na przyklad z opisów patentowych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nr 57 704 lub 62 349.We wszystkich tych ukladach cieplo z zewnetrz¬ nej walcowej powierzchni blach odbierane jest do powietrza chlodzacego przeplywajacego kanalem wentylacyjnym miedzy pakietem blach a kadlu¬ bem; wloty powietrza do silnika znajduja sie w ii 15 25 oddaleniu od czól uzwojen stojana, usytuowane sa zazwyczaj w tarczach lozyskowych.Uklady takie nie zapewniaja dobrego odbierar nia ciepla z czól uzwojen stojana oraz bocznych, czolowych powierzchni pakietu blach stojana. Po¬ nadto uklady te w wypadku pracy przerywanej o duzej czestotliwosci laczen nie moga zapewnic dobrych warunków oddawania ciepla z silnika w czasie jego postojów z uwagi na duze opory hy¬ drauliczne dróg przeplywu powietrza. Kanaly wen¬ tylacyjne miedzy pakietem blach a kadlubem, któ¬ rymi w czasie pracy silnika i osadzonego na wspól¬ nym wale wentylatora plynie powietrze chlodza¬ ce, tworza w czasie przerw w pracy poduszki po¬ wietrzne utrudniajace odbieranie ciepla z nagrza¬ nych czesci silnika droga konwekcji naturalnej.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci poprzez takie usytuowanie kanalów i otworów przeplywu, aby skuteczne odprowadzenie ciepla z uzwojen i pakietów nastepowalo zarówno w czasie pracy wentylatora jak i bez pomocy wentylatora, droga naturalnej konwekcji i przewo¬ dzenia — podczas przerw w pracy silnika. Pozwoli to na zwiekszenie dopuszczalnej ilosci wlaczen sil¬ nika bez koniecznosci stosowania dodatkowego u- kladu wentylacji obcej, przy jednoczesnym zmniej^ szeoiu gabarytów silnika.Wytyczone zadanie rozwiaj&ano w ten sposób, ze otwory wlotowe zimnego powietrza usytuowane na obydwu storonach kadluba tuz przy krawedziach 111 636111 636 3 pakietu blach i w bezposredniej bliskosci czól uzwojen. Zimne powietrze zasysane dzialaniem wentylatora wplywa bezposrednio do przestrzeni nad czolami uzwojen, omywa czola a czesc jego prze¬ plywu wzdluz bocznych czolowych powierzchni pa¬ kietu blach.Rozwiazanie bedace przedmiotem wynalazku przedstawione jest w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia podluzny przekrój silnika z przeplywem powietrza chlodza¬ cego spowodowanym ssacym dzialaniem wenty¬ latora, natomiast fig. 2 przedstawia tenze prze¬ krój z przeplywem naturalnym w czasie przerw w pracy silnika.Silnik wediug wynalazku posiada otwory 1 i 2 usytuowane po obydwu stronach kadluba w bez¬ posredniej bliskosci czól uzwojen 4 i 5 zaczyna¬ jace sie zaraz za krawedzia pakietu blach 6, który osadzony jest bezposrednio w kadlubie 7.Uklad chlodzenia wedlug wynalazku dziala w w ten sposób, ze przy pracy silnika na skutek ssacego dzialania wentylatora 3 struga zimnego powietrza A wplywa do otworu 1, przeplywa przez czola uzwojen oraz wzdluz bocznej powierzchni 9 pakietu blach 6 w kierunku dosrodikowym, nato¬ miast struga zimnego powietrza B wplywa przez otwory 2, przeplywa poprzez polozone z przeciw¬ leglej strony czola uzwojen 5, oraz omywa bocz¬ na czolowa powierzchnie 10 pakietu blach 6 plynac w kierunku dosnodkowym a nastepnie poprzez osiowe kanaly wentylacyjne wirnika do wentylato¬ ra. Obie strugi lacza sie w wentylatorze 3 i wy¬ prowadzane sa na zewnatrz silnika otworami wy¬ lotowymi w tarczy lozyskowej 8.W przypadku przerwy w pracy silnika, strugi A i B zimnego powietrza chlodzacego wplywaja dolnymi otworami 11 i 12, omywajac czola uzwo¬ jen 4 i 5, chlodzac je i wyplywaja na zewnatrz 4 otworami 1 i 2, które w przypadku pracy silnika sa wlotami zimnego powietrza chlodzacego.Zarówno w czasie pracy jak i w czasie przerwy, czesc ciepla z pakietu blach 6 przeplywa droga 5 przewodzenia do przylegajacego don kadluba 7 i oddawana jest do otoczenia droga konwekcji na¬ turalnej.Dla poprawy tej konwekcji kadlub moze miec uzebrowanie pionowe, li Uklad chlodzenia wedlug wynalazku posiada te zalete, ze pozwala na zwiekszenie dopuszczalnej ilosci wlaczen silnika przewidzianego do pracy przerywanej przy zmniejszonych gabarytach i zwiekszonej mocy bez koniecznosci stosowania uzy- 15 wanego zwykle w takich wypadkach dodatkowego ukladu wentylacji obcej.Zastrzezenia patentowe 20 1. Uklad chlodzenia silników elektrycznych bu¬ dowy iprzewietrzanej, to jest silników w których zewnetrzne powietrze chlodzace styka sie z uzwo¬ jeniami i pakietem blach, a zwlaszcza silników w przeznaczonych do pracy przerywanej z pakietem blach stojana osadzonym bezposrednio w plaszczu kadluba, znamienny tym, ze otwory wlotowe zim¬ nego powietrza (1, 2, 11, 12) usytuowane sa w kadlubie (7) symetrycznie po obydwu stronach pa- 11 kietu blach (6) bezposrednio ponad czolowymi czes¬ ciami uzwojen stojana (4 i 5), a ich krawedzie za¬ czynaja sie w miejscach gdzie konczy sie pakiet blach (6). 2. Uklad chlodzenia wedlug zastrz. 1, znamienny 35 tym, ze zasysane dzialaniem wentylatora (3) strugi powietrza chlodzacego przeplywaja wzdluz obydwu czolowych powierzchni pakietu blach (6) stojana w kierunku dosrodkowym.111 636 rig.i Powietrze chtodzace nagrzane Powietrze, chtodzace zimne Powietrze chtodzace zimne Fig. 2 PL