Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do automa¬ tycznego zamykania i otwierania otworu obudowy stosowane szczególnie w aparatach zapisujacych i/lub odtwarza¬ jacych informacje z tasmy magnetycznej.Stan techniki. Znane jest rozwiazanie urzadzenia do automatycznego zamykania i otwierania otworu obudowy stosowane przez amerykanska firme IBM.W tym rozwiazaniu elementem zamykajacym jest szy¬ ba, która w sposób przesuwny jest przymocowana do nieruchomej obudowy. Kierunek ruchu szyby jest pio¬ nowy, przy czym podczas zamykania szyba jest przesu¬ wana z dolu do góry, natomiast podczas otwierania, szy¬ ba jest przesuwana z góry w dól. Zarówno szyba jak i obudowa maja ksztalt prostokatny, przy czym w górnej .czesci obudowy jest wykonany prostokatny otwór, który jest zaslaniany lub odslaniany przy pomocy szyby.Do dolnej krawedzi, szyby w pewnej odleglosci od jej rogów sa symetrycznie sztywno przymocowane dwie listwy zebate. Listwy te sa umocowane w plaszczyznie szyby, w taki sposób, aby ich zeby znajdowaly sie na tych dluzszych bokach, które sa blizej rogów szyby. Przy lis¬ twach, od strony zebatki sa umocowane do obudowy dwa silniki z dwiema przekladniami zebatymi. Ostatnie kola przekladni zebatych wspólpracuja z listwami zebatymi.Po jednej stronie pionowego boku szyby, sa do obudowy przymocowane dwa czujniki, jeden wyzej, drugi nizej.Sa to czujniki zamkniecia lub otwarcia szyby.Czujnik zamkniecia szyby jest umocowany wyzej i tak aby zadzialal w chwili, kiedy dolna pozioma krawedz szyby znajduje sie na jego wysokosci. Wtedy górna po- 10 15 20 25 30 zioma krawedz szyby styka sie z górna krawedzia zasla¬ nianego otworu. Czujnik otwarcia szyby jest umocowany nizej i tak aby zadzialal w chwili, kiedy dolna pozioma krawedz szyby znajduje sie na jego wysokosci.Wtedy górna pozioma krawedz szyby znajduje sie na poziomie nizszej krawedzi odslanianego otworu. Czuj¬ niki te steruja dzialaniem silników napedzajacych szybe* Urzadzenie do przesuwania szyby jest równiez wyposa¬ zone w uklad zabezpieczajacy przed calkowitym zamknie¬ ciem szyby, w chwili kiedy miedzy górna krawedzia szy¬ by a górna krawedzia zamykanego otworu przypadkowo znajdzie sie jakis element. Urzadzenie zabezpieczajace -est skonstruowane w nastepujacy sposób.Do obudowy, przy jednym dolnym rogu jej otworu jest przymocowany przelacznik zabezpieczajacy, do którego ruchomego elementu jest przymocowana linka. Linka jest przeprowadzona wzdluz dolnej krawedzi otworu do je¬ go drugiego dolnego rogu, nastepnie jest zaczepiona za rol¬ ke i przeprowadzona wzdluz pionowej krawedzi otworu az do jego górnego rogu, po czym jest znowu zaczepiona za znajdujaca sie tam rolke i przeprowadzona wzdluz górnej poziomej krawedzi otworu az do jego drugiego rogu, przy którym jest na stale zamocowana do obudo¬ wy. Linka jest zamocowana w taki sposób, ze dotkniecie jej w dowolnym miejscu powoduje zadzialanie przelacz¬ nika zabezpieczajacego, przy pomocy którego jest wy¬ sylany sygnal do silnika napedowego szyby, powodujacy obrót silnika w strone opuszczania szyby. Nalezy równiez zaznaczyc, ze linka nie jest umieszczona w plaszczyznie 111 847111 847 3 szyby, w zwiazku z czym górna krawedz szyby w polo¬ zeniu zamknietym nie styka sie z linka.Dzialanie urzadzenia jest podzielone na trzy fazy, faza pierwsza to zamykanie szyby, faza druga to otwieranie szyby i faza trzecia to zamykanie szyby, podczas której miedzy górna krawedzia szyby, a górna krawedzia otwo¬ ru znajduje sie jakis element uniemozliwiajacy zanikniecie otworu.Faza pierwsza. Szyba znajduje sie w swoim dolnym polozeniu, przelacznik otwarcia szyby jest wla¬ czony. Z ukladu automatyki do silnika napedowego szy¬ by zostaje przeslany sygnal zamkniecia szyby.Silnik zaczyna sie obracac poprzez przekladnie oraz listwe zebata, szyba zostaje przesuwana w góre tak dlu¬ go, az dolna krawedz szyby znajdzie sie na poziomie czuj¬ nika zamkniecia szyby. Gdy to nastapi, poprzez ten czuj¬ nik zostaje wyslany impuls elektryczny do silnika nape¬ dowego, który zostaje zatrzymany i faza zamykania szy¬ by jest zakonczona.Faza druga. Szyba znajduje sie w swoim gór¬ nym polozeniu, przelacznik zamkniecia szyby jest wla¬ czony. Z ukladu automatyki do silnika napedowego szy¬ by zostaje przeslany sygnal otwarcia szyby. Silnik za¬ czyna sie obracac i poprzez przekladnie oraz listwe ze¬ bata, szyba zostaje przesuwana w dól tak dlugo, az dol¬ na krawedz szyby znajdzie sie na poziomie czujnika ot¬ warcia szyby. Gdy to nastapi, poprzez ten czujnik zos¬ taje wyslany impuls elektryczny zatrzymujacy silnik na¬ pedowy i faza otwierania szyby jest zakonczona.Faza trzecia. Szyba znajduje sie w swoim dol¬ nym polozeniu, przelacznik otwarcia szyby jest wlaczo¬ ny. Z ukladu automatyki do silnika napedowego szyby zostaje przeslany sygnal zamkniecia szyby. Silnik za¬ czyna sie obracac i poprzez przekladnie oraz listwe zeba¬ ta szyba zostaje przesuwana w góre. Jednak szyba nie moze zostac zamknieta, gdyz miedzy jej górna krawedzia a górna krawedzia zamykanego otworu znajduje sie jakis element. Wtedy szyba jest przesuwana do góry tak dlu¬ go, az ten element zostanie docisniety do górnej krawedzi zamykanego otworu. Wtedy element ten spowoduje po¬ ciagniecie linki, poprzez która zostanie rozlaczony prze¬ lacznik zabezpieczajacy, przez który zostaje wyslany do silnika napedowego sygnal otworzenia szyby. Szyba zos¬ taje przesunieta w dól do swojego dolnego polozenia.Element uniemozliwiajacy zamkniecie szyby moze zos¬ tac usuniety i szyba ponownie zostaje zamknieta.Istota wynalazku. Urzadzenie do automatycznego zamykania i otwierania otworu obudowy jest skonstruo¬ wane w nastepujacy sposób. W czesci obudowy jest wy¬ konany otwór, który jest zamykany lub otwierany. Ta krawedz otworu, która znajduje sie najdalej od elementu zamykajacego jest uszczelniona. W dolnej czesci obudowy jest suwliwie umocowany element do zamykania otwo¬ ru. Do obudowy na stale jest przymocowany silnik na¬ pedowy elementu zamykajacego oraz cztery rolki, które sa tak zamocowane, ze linie laczace kolejno ich srodki tworza prostokat którego dwa przeciwlegle boki sa rów¬ nolegle do kierunku ruchu elementu zamykajacego, przy czym silnik napedowy jest zamocowany wewnatrz tego prostokata.Miedzy tymi rolkami a silnikiem napedowym jest roz¬ pieta linka, której dwa przeciwlegle boki sa równolegle do kierunku ruchu elementu zamykajacego. Element za¬ mykajacy jest punktowo przymocowany do tych odcin¬ ków linki. Na tej krawedzi elementu zamykajacego, która 4 w polozeniu otwartym nie styka sie z obudowa jest u- mieszczona listwa bezpieczenstwa. Listwa ta, podpiera¬ na sprezyna jest umocowana w sposób umozliwiajacy przesuwanie jej w plaszczyznie elementu zamykajace- 5 go. Miedzy listwa bezpieczenstwa a krawedzia elementu zamykajacego, na tej wlasnie krawedzi jest umocowanym przynajmniej jeden czujnik bezpieczenstwa. Do obudowy sa równiez przymocowane dwa czujniki, jeden zamknie¬ cia elementu zamykajacego, a drugi otworzenia elementu zamykajacego. Sa one zamocowane na linii równoleglej do kierunku ruchu elementu zamykajacego. Czujnik otwo¬ rzenia elementu zamykajacego jest zamocowany na tym poziomie, który zajmuje przy polozeniu otwarcia tego elementu jego krawedz przeciwlegla do krawedzi za¬ mocowania listwy bezpieczenstwa. Czujnik zamkniecia elementu zamykajacego jest zamocowany na tym po¬ ziomie, który zajmuje, przy polozeniu styku listwy bez¬ pieczenstwa z uszczelnieniem, jego krawedz przeciwle¬ gla do krawedzi zamocowania tej listwy bezpieczenstwa* Przyklad wykonania. Przyklad wykonania jest przed¬ stawiony na rysunku przedstawiajacym schemat urzadze¬ nia do automatycznego otwierania i zamykania otworu obudowy.W górnej czesci nieruchomej prostokatnej obudowy 1 jest wykonany równiez prostokatny otwór 2, który jest otwierany lub zamykany, przy czym górna krawedz otwo¬ ru 2 jest uszczelniona uszczelka 3. W obudowie 1 jest suwliwie zamontowana szyba 4, której zadaniem jest za¬ mykanie lub otwieranie otworu 2. Do górnej poziomej krawedzi szyby 4 sa symetrycznie na stale przymoco¬ wane trzy czujniki 5 bezpieczenstwa.Bezposrednio nad czujnikami 5 bezpieczenstwa, jest do górnej poziomej krawedzi szyby, przymocowana lis¬ twa 6 bezpieczenstwa. Listwa 6 bezpieczenstwa jest przy¬ mocowana do szyby 4 w sposób umozliwiajacy jej prze¬ suwanie w plaszczyznie szyby 4, prostopadle do jej po¬ ziomej krawedzi, przy czym w polozeniu normalnej pracy urzadzenia, bez zewnetrznych zaklócen listwa 6 bezpie¬ czenstwa nie styka sie z czujnikami 5 bezpieczenstwa, dzieki dzialaniu sprezyn 7. Do obudowy 1 jest przymo¬ cowany na stale czujnik 8 zanikniecia i czujnik 9 otwo¬ rzenia szyby 4. Czujniki 8 i 9 zamkniecia i otworzenia sa tak umocowane, aby mogly wyslac impulsy elektrycz¬ ne do silnika napedowego 10 w chwili kiedy dolna po¬ zioma krawedz szyby 4 znajdzie sie na poziomie, na któ¬ rym sa one zamocowane. Do obudowy 1 jest równiez na stale przymocowany silnik napedowy 10 wyposazony w sprzeglo cierne nie pokazane na rysunku. Silnik na¬ pedowy 10 jest umocowany miedzy obudowa 1 a szyba. 4. Miedzy obudowa 1 a szyba 4 sa równiez zamocowane cztery rolki 11. Rolki 11 sa umocowane w taki sposób, ze linia laczaca ich srodki tworzy prostokat o bokach równo¬ leglych do boków szyby 4, którego dolny poziomy bok lezy ponizej dolnej krawedzi szyby 4 w kazdym mozli¬ wym jej polozeniu, natomiast górny poziomy bok tego prostokata lezy ponizej górnej poziomej krawedzi szy¬ by 4 w kazdym mozliwym jej polozeniu. Silnik napedowy 10 jest umocowany wewnatrz tego prostokata.Pomiedzy silnikiem napedowym 10 a rolkami 11 jest rozpieta linka 12 w obwodzie zamknietym. Linka 12 jest rozpieta w ten sposób, ze poczawszy od górnej lewej rol¬ ki 11 przechodzi przez dolna lewa rolke 11 tworzac odci¬ nek pionowy, nastepnie jest jeden raz zakrecona na sprze¬ gle silnika napedowego 10, po czym jest przeprowadzona do górnej prawej rolki 11, nastepnie do dolnej prawej roi- ]5 20 25 30 35 40 45 50 55 60111 847 5 ki 11 tworzac odcinek pionowy i w koncu ponownie do górnej lewej rolki 11. Czesci pionowych odcinków linki 12 sa na stale przymocowane do szyby 4 blisko jej dolnej poziomej krawedzi, w punktach 13 zamocowania. Dzia¬ lanie urzadzenia jest podzielone na trzy fazy. Faza pierwsza to zamykanie szyby 4, faza druga to otwieranie szyby 4, a faza trzecia to zamykanie szyby 4 w przypadku istnienia miedzy górna pozioma krawedzia listwy 6 bezpieczenstwa a górna pozioma krawedzia otworu 2 przeszkody unie¬ mozliwiajacej zamkniecie szyby 4, na przyklad reki ope¬ ratora.Faza pierwsza. Szyba 4 znajduje sie w swoim dolnym polozeniu, czujnik 9 otworzenia jest wlaczony.Czujniki 5 bezpieczenstwa sa wylaczone. Do silnika na¬ pedowego 10 zostaje wyslany impuls rozkazu zamkniecia szyby 4. Silnik napedowy 10 zostaje wlaczony i zaczyna sie obracac napedzajac w ten sposób poprzez sprzeglo cierne linke 12. Linka 12 zostaje napedzana w ten sposób, ze jej odcinki pionowe sa przesuwane z dolu do góry, w zwiazku z czym w ta sama strone sa przemieszczane punkty 13 przymocowania szyby 4 do linki 12, a razem z tymi pun¬ ktami 13 przymocowana jest w ta sama strone przesuwana szyba 4. Szyba 4 jest przesuwana tak dlugo az jej dolna pozioma krawedz znajdzie sie na poziomie, na którym jest przymocowany czujnik 8 zamkniecia szyby 4. Wtedy przez ten czujnik 8 zamkniecia szyby 4 zostaje wyslany do silnika napedowego 10 impuls, który powoduje zatrzy¬ manie go.Nalezy zaznaczyc, ze czujnik 8 zamkniecia szyby 4 jest umocowany na takim poziomie, ze po jego zadzialaniu, które nastepuje gdy listwa 6 bezpieczenstwa styka sie z uszczelka 3, szyba 4 jest jeszcze przesuwana w góre, dzieki dzialaniu sily bezwladnosci. Szyba 4 zostaje zatrzymana, gdy sila bezwladnosci jest zrównowazona sila sprezyn 7 i sila uszczelki 3. Dzieki takiemu umieszczeniu czujnika 8 zamkniecia jest uzyskana pewnosc, ze czujnik 8 zam¬ kniecia zostaje wlaczony zawsze przed ewentualnym wla¬ czeniem czujników 5 bezpieczenstwa.Faza druga. Szyba 4 znajduje sie w swoim gór¬ nym polozeniu. Otwór 2 jest zamkniety. Czujnik 8 zam¬ kniecia jest wlaczony. Czujniki 5 bezpieczenstwa sa wy¬ laczone. Do silnika napedowego 10 zostaje wyslany im¬ puls rozkazu otworzenia szyby 4. Silnik napedowy 10 zos¬ taje wlaczony i zaczyna sie obracac w przeciwnym kie¬ runku niz podczas zamykania szyby 4, napedzajac w ten sposób poprzez sprzeglo cierne linke 12. Linka 12 jest napedzana w ten sposób, ze jej odcinki pionowe sa prze¬ suwane z góry w dól, w zwiazku z czym w ta sama stro¬ ne sa przemieszczane punkty 13 przymocowania szyby 4 do linki 12, a razem z tymi punktami 13 przymocowana jest w ta sama strone przesuwana szyba 4. Szyba 4 jest przesuwana tak dlugo az jej dolna pozioma krawedz znaj¬ dzie sie na poziomie, na którym jest przymocowany czuj- 6 nik 9 otworzenia szyby 4. Wtedy poprzez ten czujnik 9 otworzenia szyby 4 zostaje wyslany do silnika napedo¬ wego 10 impuls, który powoduje zatrzymanie go. Otwór 2 jest otwarty. 5 Faza trzecia. Wszystkie elementy urzadzenia znajduja sie w polozeniu opisanym w fazie pierwszej.Do silnika napedowego 10 jest wyslany impuls rozkazu zamkniecia szyby 4. Silnik napedowy 10 jest wlaczony i zaczyna sie obracac napedzajac w ten sposób poprzez 10 sprzeglo cierne linke 12. Linka 12 jest napedzona w ten sposób, ze jej odcinki pionowe sa przesuwane z dolu do góry, w zwiazku z czym w te sama strone sa przemiesz¬ czone punkty 13 przymocowania szyby 4 do linki 12, a razem z tymi punktami 13 przymocowana jest w te 15 sama strone przesuwana szyba 4. W przypadku wlozenia reki operatora miedzy listwe 6 bezpieczenstwa a górna pozioma krawedz otworu 2, ta listwa 6 bezpieczenstwa zostaje przez reke zatrzymana, natomiast szyba 4 wraz z czujnikami 5 w dalszym ciagu jest przesuwana do góry. 20 W zwiazku z tym listwa 6 bezpieczenstwa jest' docis¬ nieta do czujników 5 bezpieczenstwa, które zostaja wla¬ czone i przez nie jest wyslany impuls powodujacy zmiane kierunku obrotu silnika napedowego 10. Szyba 4 jest przez ten silnik napedzana w kierunku przeciwnym i 25 nastepuje faza otwierania szyby 4. Po zakonczeniu fazy otwierania szyby 4 nastepuje jej ponowne zamykanie.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do automatycznego zamykania i otwiera- 30 nia otworu obudowy posiadajace obudowe z wykona¬ nym w niej otworem na którego krawedzi najbardziej oddalonej od elementu zamykajacego jest zamocowana uszczelka, przy czym do tej obudowy jest na stale zamo¬ cowany silnik napedowy ze sprzeglem ciernym napedza- 35 jacym poprzez linke zaczepiona na rolkach, element za¬ mykajacy przymocowany na stale punktowo do tej lin¬ ki a do obudowy suwliwie i sterujacy dzialaniem czujnika zamkniecia i czujnika otworzenia, które sa na stale przy¬ mocowane do obudowy, przy czym czujniki te jak rów- 40 niez przynajmniej jeden czujnik bezpieczenstwa powodu¬ ja wysylanie sygnalów regulujacych kierunek ruchu obro¬ tów silnika, znamienne tym, ze na krawedzi elementu zamykajacego (4) stycznej w polozeniu zamknietym z uszczelka (3) jest zamocowana listwa (6) bezpieczenstwa 45 przesuwnie w plaszczyznie elementu zamykajacego (4), z tym ze pod listwa (6) bezpieczenstwa jest umieszczony przynajmniej jeden czujnik (5) bezpieczenstwa, nato¬ miast czujnik (8) zamkniecia elementu zamykajacego (4) jest umocowany na poziomie zajmowanym przez krawedz 50 elementu zamykajacego (4) przeciwlegla do krawedzi zamocowania listwy (6) bezpieczenstwa, przy czym w tym polozeniu listwa (6) bezpieczenstwa jest styczna z usz¬ czelka (3).111847 LDD Z-d 2, z. 591/1400/81, n. 125+20 egz.Cena 45 zl PL