PL112704B1 - Disc brake particulary for motor vehicles - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest hamulec tarczowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, urucha¬ miany pneumatycznie, hydraulicznie lub za po¬ moca sprezyny, w którym w co najmniej jednym cylindrze pierscieniowym jest umieszczony co naj¬ mniej jeden uszczelniany tlok pierscieniowy swo¬ bodnie ruchomy osiowo.Hamulec tarczowy, stanowiacy obecnie oczywisty element budowy samochodów osobowych, wbudo- wywuje sie równiez we wzrastajacej liczbie sa¬ mochodów uzytkowych, przede wszystkim o malej i sredniej ladownosci, z czysto hydraulicznymi lub kombinowanymi ukladami hamulcowymi.Znane sa z opisów wylozeniowych Republiki Federalnej Niemiec nr nr 2 442 971 i 2 441605 ha¬ mulce tarczowe do pojazdów o duzej ladownosci z pneumatycznym ukladem hamulcowym, wyko¬ rzystujacym powietrze pod cisnieniem. Sa to ha¬ mulce tarczowe o pelnych okladzinach, z otwar¬ tymi obudowami, zaopatrzone w umieszczone nie- obrotowo miedzy polówkami obudowy i ruchome osiowo pierscienie hamulcowe z okladzinami ha¬ mulcowymi, z pneumatycznym czlonem urucha¬ miajacym umieszczonym miedzy tymi pierscienia¬ mi, oraz stacjonarnym dzwigarem, do którego za¬ mocowane sa pierscienie. Pneumatyczny czlon u- ruchamiajacy jest przy tym wykonany w postaci pierscieniowego cylindra i pierscieniowego tloka, przy czym przekrój cylindra pierscieniowego two¬ rzy lezaca litere U. Przez zuzycie okladzin hamul- 10 15 20 25 30 ca powstaje jednak w cylindrze pierscieniowym objetosc martwa, która przy zuzyciu kazdego mi¬ limetra grubosci okladzin hamulca samochodu cie¬ zarowego przyrasta o okolo 0,15 1 na kolo, co dla 4/5 dopuszczalnego zuzycia wynoszacego okolo 8 mm daje maksymalne powiekszenie objetosci martwej wynoszace okolo 1,20 1 na kolo.Poniewaz w czysto hydraulicznych lub hydra¬ ulicznych i sterowanych powietrzem pod cisnie¬ niem ukladach hamulcowych wystepuja .obwody zamkniete, w których nie musi sie stale uzupel¬ niac strat nosnika cisnienia, to przyrost zapotrze¬ bowania na ten nosnik powstaly skutkiem -uzycia okladzin hamulcowych i wywolanego nim przy¬ rostu objetosci martwej mozna pokrywac prosty¬ mi srodkami przykladowo poprzez wbudowanie odpowiednio duzych pojemników uzupelniajacych.W przypadku jednak urzadzef\ pracujacych wy¬ lacznie za pomoca powietrza pod cisnieniem, obje¬ tosc martwa • powstala skutkiem zuzycia okladzin musi byc przy kazdym przebiegu hamowania do¬ datkowo przewietrzana, co oznacza, ze wraz z po¬ stepujacym zuzyciem okladzin urzadzenie do wy¬ twarzania powietrza pod cisnieniem musi dostar¬ czac coraz wiecej powietrza w celu uzupelnienia wzrostu ilosci powietrza pobieranego z pojemni¬ ków cisnieniowych. Pomocne jest tu zwiekszenie ilosci powietrza pod cisnieniem przez wbudowy¬ wanie sprezarek o wiekszej wydajnosci, ewentual¬ nie równiez wiekszych pojemników powietrza pod 112 7043 cisnieniem, najczesciej jednak nie daje sie ono zrealizowac z przyczyn braku miejsca na ten cel w pojezdzie i powodów ekonomicznych.Oprócz tego nie byloby mozliwe osiaganie, skut¬ kiem istnienia duzej objetosci martwej, przyrostu cisnienia w cylindrze pierscieniowym w przepi¬ sanym czasie.W przypadku uruchamianych srodkiem cisnie¬ niowym hamulców tarczowych z zintegrowanym wspomaganiem .sprezynowym, sprezyna traci wraz z rosnacym zuzyciem okladzin na sile napiecia i nacisku.Prócz tego w uruchamianych srodkiem cisnie-, niowym hamulcach tarczowych o pelnych okla¬ dzinach, opisanych w znanych publikacjach, nie istnieje urzadzenie uwalniajace skutecznie okla¬ dziny nieczynnych hamulców od stykania sie z obracajacymi sie tarczami hamulcowymi. Ozna¬ cza to, ze okladziny hamulcowe sa stale podda¬ wane scieraniu.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji hamulca, który nie ma wymienionych wad.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze automatyczne urzadzenie nastawcze zawiera pier¬ scien naciskowy, który przy przesuwaniu oddzia- lywuje na szczeki hamulcowe oraz dwa usytuowa¬ ne jeden za drugim pierscienie nastawcze, z któ¬ rych pierscien przedni jest zamocowany przesuw¬ nie i wychylnie wzgledem drugiego pierscienia i zaopatrzony w urzadzenie zaciskowe, zabezpie¬ czajace go przed obrotem w innym kierunku, a na wzajemnie ku sobie zwróconych stronach pierscieni nastawczych sa wykonane skosne po¬ wierzchnie, miedzy którymi usytuowana jest jedna lub kilka sprezyn. Na pierscieniu naciskowym jest zamontowany i utrzymywany za pomoca sil tarcia pierscien zaciskowy, którego przesuw jest ograni¬ czony przez pierscien naciskowy i który jest prze¬ suwany wzdluz osi hamulca w kierunku prze¬ ciwnym do szczek hamulcowych.Na stronie wewnetrznej pierscienia naciskowego wykonane sa kanalki pierscieniowe i co najmniej jeden kanalek osiowy. Powierzchnia zewnetrzna pierscienia zaciskowego ma zebro, którego ksztalt odpowiada ksztaltowi kanalka osiowego.Kat nachylenia powierzchni skosnych jest mniejszy niz 2 X tg /u, gdzie ju stanowi wartosc wspólczynnika tarcia miedzypierscieniami nastaw- czymi ewentualnie miedzy pierscieniem nastaw- czym i pierscieniem naciskowym.Pierscienie nastawcze sa polaczone za pomoca jednej lub wiekszej ilosci sprezyn, dla kompen¬ sacji zwiekszania skoku tloka pierscieniowego powstalego wskutek zuzycia okladzin hamulco¬ wych.Miadzy tlokiem pierscieniowym i pierscieniem nastawczym, ewentualnie miedzy pierscieniem na¬ ciskowym i pierscieniem nastawczym znajduje sie urzadzenie zaciskowe, zapobiegajace obrotowi pier¬ scienia nastawczego przeciw sile sprezyny.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uruchamiany za pomoca plynu pod cisnieniem hamulec tarczowy z tlokiem pierscie¬ niowym wspólnym dla roboczej czesci ukladu ha- 2 704 4 mulcowego i dla ukladu ze wspomaganiem spre¬ zynowym oraz schemat ukladu automatycznego urzadzenia nastawczego w przekroju, fig. 2 — urzadzenie uruchamiajace hamulec tarczowy z fig. 5 1 o jednym tloku pierscieniowym dla roboczej czesci ukladu hamulcowego i jednym dla ukladu ze wspomaganiem sprezynowym oraz urzadzeniem do ustawiania automatycznego w przekroju, fig. 3 — fragment urzadzenia z fig. 2 w przekroju, 10 pokazujacy robocze polaczenie pierscieni nastaw¬ czych poprzez powierzchnie ukosne, fig. 4 — frag- ¦¦¦ ment urzadzenia z fig. 2 w przekroju pokazujacy zespól zaciskowy lub ryglujacy miedzy pierscie¬ niem nastawczym i tlokiem pierscieniowym, fig. 5 15 — pierscien zaciskowy miedzy pierscieniem na¬ stawczym i tlokiem pierscieniowym w przekroju, a fig. 6 — pierscien zaciskowy na zewnetrznej srednicy pierscienia nastawczego w przekroju.Piasta 3, na której jest za pomoca trzpieni 4 20 i nakretek 5 zamocowane kolo pojazdu, jest osa¬ dzona na osi 1 pojazdu za pomoca lozysk 2.Sruby 6 lacza tarcze hamulcowe 7 1 & z piasta 3.Jieruchome czesci hamulca stanowia pierscienie hamulcowe 9 i 10 z okladzinami 11 i 12, laczacy- 25 mi sie ciernie przy hamowaniu z obracajacymi sie tarczami hamulcowymi 7 i 8 i unieruchomionymi przeciw obracaniu sie przez zamocowanie na dzwigarze 15 hamulca, osadzonym na kolnierzu 14 za pomoca srub 13. 30 Urzadzenie do uruchamiania hamulca stanowia umieszczony miedzy pierscieniami hamulcowymi 9 i 10 cylinder pierscieniowy 16 i ulozyskowany w nim przesuwnie osiowo oraz uszczelniony za pomoca pierscieni uszczelniajacych tlok pierscie- 35 niowy 17. Komora 18 znajdujaca sie miedzy dnem cylindra pierscieniowego 16 i tlokiem pierscienio¬ wym 17, w której jest umieszczona sprezyna 19, jest polaczona poprzez przylacze 20 i przewód 21 z zaworem hamulcowym 22 pojazdu silnikowego, 40 a komory 23a i 23b znajdujace sie miedzy tlokiem pierscieniowym 17 i pokrywa 16a cylindra pier¬ scieniowego 16 sa polaczone poprzez przylacze 24 i przewód 25 z zaworem 26 hamulca recznego.Urzadzenie do uruchamiania hamulca wedlug 45 fig. 2 ma równiez cylinder pierscieniowy 16 u- mieszczony miedzy pierscieniami hamulcowymi, jednak znajduja sie w nim dwa ruchome osiowo i polaczone roboczo tloki pierscieniowe 17 i 27.Ograniczona tlokami pierscieniowymi 17 i 27 i wy- 50 stepem walcowym 28, komora pierscieniowa, jest dzielona przez sciany dzialowe 29a i 29b na ko¬ mory pierscieniowe 23a i 31a ewentualnie 23b i 31b. W komorze 18 miedzy dnem cylindra pier¬ scieniowego 16 i tlokiem pierscieniowym 17 jest 55 umieszczona sprezyna 19.Komory 31a i 31b hamulca roboczego polaczone z zaworem hamulcowym pojazdu silnikowego po¬ przez przylacze 32, znajduja sie miedzy scianami dzialowymi 29a, 29b i tlokiem pierscieniowym 27, 60 a komory 23a i 23b polaczone z zaworem hamulca recznego poprzez przylacze 24 znajduja sie mie¬ dzy scianami dzialowymi 29a, 29b i tlokiem pier¬ scieniowym 17.Automatyczne urzadzenie nastawcze wedlug wy- 65 nalazku jest na fig. 1 przedstawione w postaci5 pierscienia naciskowego 17a, tworzacego polaczenie miedzy tlokiem 17 i pierscieniem hamulcowym 10, a wyjasnione blizej na fig. 2.Automatyczne urzadzenie nastawcze stanowi u- rzadzenie rozprezne, którego element rozprezajacy, pierscien' nastawczy 33 i pierscien nastawczy 34 sa w sposób uwidoczniony na fig. .2 umieszczone w tloku pierscieniowym 27, przy czym pierscien nastawczy 33 stanowi czesc tloka pierscieniowego 27, a pierscien nastawczy 34, ulozyskowany obro¬ towo, laczy sie swymi czolowymi powierzchniami ukosnymi 35 z ukosnymi powierzchniami 36 pier¬ scienia nastawczego 33, jak to uwidoczniono na fig. 3.Polaczenie miedzy tlokiem pierscieniowym 27 i nie przedstawionym pierscieniem hamulcowym tworzy pierscien naciskowy 37, Oparty o pierscie¬ nie nastawcze 33 i 34 i ulozyskowany w tloku pierscieniowym 27. Na pierscieniu nastawczym 33 znajduja sie sprezyny 38 dzialajace w kierunku obwodowym, a miedzy pierscieniem nastawczym 34 i tlokiem pierscieniowym 27, ewentualnie pier¬ scieniem naciskowym 37 znajduje sie urzadzenie zaciskowe 39, jak to uwidoczniono na fig. 4. Uwi¬ doczniony na fig. 5 pierscien zaciskowy 40 za po¬ moca sily tarcia stanowi polaczenie miedzy pier¬ scieniem naciskowym 37 i tlokiem pierscienio¬ wym 27.Na wewnetrznej powierzchni pierscienia nacis¬ kowego 37 znajduja sie kawalki pierscieniowe 43 i 44 dla umieszczenia zeber 41a pierscienia za¬ ciskowego 42. Kanalki pierscieniowe 43 i 44 lacza sie w kierunku osiowym poprzez kanalki 45.Zderzak 46 ograniczajacy ruch osiowy pierscienia zaciskowego 42 przy normalnym przebiegu hamo¬ wania jest polaczony nieruchomo z cylindrem pierscieniowym 16. Sprezyna 47 nadajaca okreslone polozenie tlokowi pierscieniowemu 27 jest umiesz¬ czona w wycieciu tloka pierscieniowego 27 i opie¬ ra sie o tarcze 48.Kanalek 49 pierscienia nastawczego 34 sluzy do osadzania specjalnego narzedzia.Hamulec tarczowy w wykonaniu wedlug fig.' 1 dziala jak nastepuje. Przy uruchomieniu zaworu hamulcowego 22 pojazdu silnikowego napowietrza sie komore pierscieniowa 18 poprzez przewód 21 i. przylacze 20. Powstajace skutkiem tego cisnienie przysuwa po jednej stronie tlok pierscieniowy 17 z pierscieniem hamulcowym 10 i okladzina ha¬ mulcowa 12 do obracajacej sie tarczy hamulca 8, a po drugiej stronie cylinder pierscieniowy 16 z pierscieniem hamulcowym 9 i okladzina hamul¬ cowa 11. do obracajacej sie tarczy hamulcowej 7.Przy uruchomieniu zaworu 26 hamulca recznego komory 23a i 23b znajdujace sie pod cisnieniem odpowietrzaja sie, a napieta uprzednio sprezyna 19 . rozprzeza sie, co zastepuje dzialanie powietrza pod cisnieniem w komorze 18 wystepujacym przy hamowaniu roboczym.Hamulec tarczowy w wykonaniu wedlug fig. 2 dziala jak nastepuje. Przy uruchomieniu zaworu hamulcowego pojazdu silnikowego, komory 31a i 31b napowietrza sia przez przylacze 32. Powsta¬ jace przy tym cisnenie wywiera nacisk po jednej stronie na tlok pierscieniowy 27, dociskajac go 2 704 6 wraz z pierscieniem hamulcowym i okladzina ha¬ mulcowa do obracajacej sie tarczy hamulca, a po drugiej stronie na cylinder pierscieniowy 16 do¬ ciskajac go wraz z pierscieniem hamulcowym 5 i okladzina hamulcowa do drugiej tarczy hamul¬ cowej.Przy uruchomieniu zaworu hamulca recznego, komory 23a i 23b odpowietrzaja sie przez przy¬ lacze 24 tak, ze sprezyna 19 dociska po jednej io stronie tlok 17 razem z polaczonym z nim roboczo tlokiem 27, pierscieniem naciskowym 37, pierscie¬ niem hamulcowym i okladzina hamulca do jednej obracajacej sie tarczy hamulcowej, a po drugiej stronie cylinder pierscieniowy 16 z pierscieniem 15 hamulcowym i okladzina hamulcowa do drugiej tarczy hamulcowej.Dzialanie automatycznego urzadzenia nastawcze-. go wedlug wynalazku, uwidocznionego na fig. 2 iest nastepujace. Przy napowietrzaniu poprzez 20 przylacze 32 komór 31a i 31b cylindra pierscie¬ niowego, urzadzenie hamulcowe uruchamia sie w sposób opisany wyzej. Tlok pierscieniowy porusza sie przy tym na lewo* Sila tloka pierscieniowego 27 przenosi sie poprzez pierscien nastawczy 33, jego 25 powierzchnie ukosna 36 i powierzchnie ukosna 35 na pierscien nastawczy 34, z niego na pierscien naciskowy 37, który dociska pierscien hamulcowy do tarczy hamulcowej.Przy ruchu tloka pierscieniowego 27 w lewo 30 przesuwa sie wiec równiez w lewo wsparty przez pierscienie nastawcze 33 i 34 pierscien naciskowy 37 zabierajac przy tym pierscien zaciskowy 42.Jesli skok tloka przekroczy skutkiem zuzycia o- kladzin hamulcowych okreslona, zadana wartosc, 35 to pierscien zaciskowy 42 uderzy o zderzak 46, na przyklad w postaci sruby.Zderzak 46 zatrzymuje nieruchomo pierscien za¬ ciskowy 42. Przy dalszym ruchu pierscienia na¬ ciskowego 37 w lewo, pierscien zaciskowy 42 40 slizga sie na pierscieniu naciskowym 37. Jak tylko hamulec ponownie zostanie zwolniony, pierscien naciskowy 37 porusza sie razem z tlokiem pier¬ scieniowym 27 i pierscieniem zaciskowym 42 po¬ nownie na prawo, az do zderzenia sie pierscienia 45 zaciskowego 42 ponownie z cylindrem pierscie¬ niowym 16, ewentualnie z tarcza 48 polaczona z cylindrem pierscieniowym 16. Od tej chwili pierscien zaciskowy 42 utrzymuje pierscien na¬ ciskowy 37 nieruchomo wzgledem cylindra pier- 50 scieniowego 16 i nie pozwala na zaden dalszy ruch w tym cylindrze, zas tlok pierscieniowy 27 w prze¬ ciwienstwie do tego przesuwa sie pod dzialaniem sprezyny 47 ponownie do polozenia wyjsciowego, co oznacza, ze tlok pierscieniowy 27 przy dalszym 55 ruchu powrotnym przesuwa sie wzgledem pier¬ scienia naciskowego 37 i uwalnia przy tym pier¬ scien nastawczy 34 tak, ze moze on pod dziala¬ niem sprezyny 38 obrócic sie obwodowo, jak to uwidoczniono na fig. 2 i 3, az powierzchnie ukosne 60 35 i 36 pierscieni nastawczych 33 i 34 znowu zetkna nie ze soba bez luzu i tym samym wy¬ równa sie zwiekszenie skoku tloka pierscienio¬ wego 27 wywolane zuzyciem okladzin. hamulco¬ wych. 65 Pierscien zaciskowy 40 umieszczony miedzy pier-112 704 s scieniem naciskowym 37 i tlokiem pierscieniowym 27, wytwarzajacy polaczenie za pomoca sily tarcia, uniemozliwia przy zwolnionym hamulcu za po¬ moca sprezyny 38 i pierscienia nastawczego 34 docisk pierscienia naciskowego 37 do pierscienia hamulca i tym samym scieranie okladzin równiez przy zwolnionym hamulcu.Przy nowych okladzinach pierscien naciskowy 37 musi sie przesunac tak daleko, jak to jest mozliwe, do tloka pierscieniowego 27. Aby umoz¬ liwic wcisniecie pierscienia naciskowego 37 na¬ lezy najpierw zwolnic pierscien zaciskowy 42 przez zwolnienie zderzaków 46 i obrócenie pierscienia zaciskowego 42 w kierunku obwodowym tak da¬ leko, az zebra 41a pierscienia zaciskowego 42 wej¬ da do kanalków 45 pierscienia naciskowego 37 i tym samym ustanie dzialanie zaciskajace miedzy pierscieniem zaciskowym 42 a pierscieniem na¬ ciskowym 37. Kanalki pierscieniowe 43 i 44 sa wykonane w pozycjach pierscienia naciskowego 37, w których znajduje sie pierscien zaciskowy 42 przy nowo nalozonych okladzinach (kanalek pier¬ scieniowy 43) i przy startych okladzinach (kana¬ lek pierscieniowy 44). Kanalki te ulatwiaja opi¬ sane obracanie pierscienia zaciskowego 42 wzdluz obwodu.Kluczem specjalnym zahacza sie nastepnie o ka¬ nalek 49 pierscienia nastawczego 34 i obraca ten pierscien przeciw dzialaniu sprezyny 38, po czym mozna usunac urzadzenie zaciskowe 39.Obrócony pierscien nastawczy 34 zabezpiecza sie nastepnie przeciw obracaniu sie za pomoca trzpie¬ nia zabezpieczajacego 50, unieruchamiajacego w stosunku do tloka pierscieniowego 27, która to czynnosc wykonuje sie za pomoca narzedzi. W ta¬ kiej pozycji wysterowuje sie cisnienie w komo¬ rach 31a, 31b lub odpowietrza komory 23a, 23b, wciskajac tym samym poprzez pierscien hamul¬ cowy, pierscien naciskowy 37 do tloka 27.Na koncu usuwa sie trzpien zabezpieczajacy 50, wstawia urzadzenie zaciskowe 39, montuje po¬ nownie pierscien zaciskowy we wlasciwej pozycji roboczej i montuje pierscienie hamulcowe z no¬ wymi okladzinami. Na tym konczy sie operacja wymiany zuzytych okladzin hamulcowych na nowe.Zastrzezenia patentowe 1. Hamulec tarczowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, zawierajacy dwa pierscienie, które poruszaja sie w stosunku do siebie pod dzialaniem cisnienia wytworzonego w polozonej miedzy nimi pustej, przestrzeni w kierunku szczek hamulco¬ wych i które zaopatrzone sa w automatyczne urzadzenie nastawcze, usytuowane w jednym z pierscieni, znamienny tym, ze automatyczne u- rzadzenie nastawcze zawiera pierscien naciskowy (37), który przy przesuwaniu oddzialywuje na szczeki hamulcowe oraz dwa usytuowane jeden za drugim Ipierscienie nastawcze (33, 34), z któ¬ rych przedni pierscien (33) zamocowany jest prze¬ suwnie i wychylnie wzgladem drugiego pierscie¬ nia (34) i zaopatrzony jest w urzadzenie zacisko¬ we (39), zabezpieczajace go przed obrotem w innym kierunku, a na wzajemnie ku sobie zwróconych stronach pierscieni nastawczych (33, 34) sa wy¬ konane skosne powierzchnie (35, 36), miedzy któ¬ rymi usytuowana jest jedna lub kilka sprezyn (38), a na pierscieniu naciskowym (37) jest za- 5 montowany i utrzymywany za pomoca sil tarcia pierscien zaciskowy (42), którego przesuw jest ograniczony przez pierscien naciskowy (37), i któ¬ ry jest przesuwny wzdluz osi hamulca w kierun¬ ku przeciwnym do szczek hamulcowych. io 2. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na powierzchni wwenetrznej pierscienia na¬ ciskowego (37) usytuowane sa kanalki pierscie¬ niowe (43, 44), i co najmniej jeden kanalek osio¬ wy (43), a powierzchnia zewnetrzna pierscienia 15 zaciskowego (42) ma zebro (41a) odpowiadajace kanalkowi osiowemu (45). 3. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kat nachylenia powierzchni skosnych (35, 36) usytuowanych na powierzchniach pierscieni na- 20 stawczych (33, 34) jest mniejszy niz 2 X tg /*, przy czym /u stanowi wartosc wspólczynnika tarcia miedzy pierscieniami nastawczymi (33) i (34), e- wentualnie pierscieniem nastawczym (34) i pier¬ scieniem naciskowym (37). 25 4. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien nastawczy (34) lub pierscienie na¬ stawcze (33, 34) zawierajace skosne powierzchnie sa polaczone za pomoca jednej lub wiekszej ilosci sprezyn (38) o obwodowym kierunku dzialania dla 30 wywolania obrotu pierscienia (34) lub pierscieni (33, 34) w kierunku obwodowym, powodujacego powiekszenie odstepu przeciwleglych do powierzch¬ ni czolowych tych pierscieni i kompensowania powstalego skutkiem zuzycia okladzin hamulco- 38 wych zwiekszonego skoku tloka pierscieniowego. 5. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien nastawczy (33) zawierajacy skosna powierzchnie (36) stanowi czesc tloka pierscienio¬ wego (27). 40 6. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscienie nastawcze (33, 34) sa usytuowane miedzy tlokiem pierscieniowym (27) i pierscieniem naciskowym (37), a co najmniej jeden pierscien nastawczy (33, 34) jest zamocowany obrotowo, zas 45 pierscien naciskowy (37) jest zamocowany prze¬ suwnie osiowo w stosunku do tloka pierscienio¬ wego (27), przy czym miedzy tlokiem pierscienio¬ wym (27) i pierscieniem naciskowym (37) istnieje polaczenie za pomoca sily tarcia tak duzej, iz sila 50 sprezyny dzialajacej obwodowo na pierscien na¬ stawczy nie moze oddzielic pierscienia naciskowego (37) od tloka pierscieniowego (27) przez obrót pier¬ scienia naciskowego (37) po powierzchniach skos¬ nych (35, 36), a na pierscieniu naciskowym (37) 55 usytuowany jest pierscien zaciskowy (42), prze¬ suwny osiowo w kierunku tloka pierscieniowego (27) ewentualnie cylindra pierscieniowego (16) i u- stalany za pomoca sily tarcia na pierscieniu na¬ ciskowym (37), przy czym pierscien naciskowy (37) 60 jest wraz z pierscieniem zaciskowym (42) rucho¬ my wzgledem cylindra pierscieniowego (16), a ha¬ mulec ma sprezyne (47) dla przywracania pozycji wyjsciowej tloka pierscieniowego (27) po zwolnie¬ niu hamulca. 65 7. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym,112 704 9 ze urzadzenie zaciskowe (39) lub ustalajace, za¬ pobiegajace obrotowi pierscienia nastawczego (34) w kierunku obwodowym przeciw sile- sprezyny (38), jest usytuowane miedzy pierscieniem nastaw- czym (34) i pierscieniem naciskowym (37) wzgled¬ nie pierscieniem nastawczym (34) a tlokiem pier¬ scieniowym (27). 8. Hamulec wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze urzadzenie zaciskowe (39) jest zamocowane roz¬ lacznie dla umozliwienia obrotu pierscienia na¬ stawczego (34) recznie, przeciwnie do dzialania sprezyny (38). 10 9. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien naciskowy (37) ma na obwodzie ka- nalki pierscieniowe (43) i (44) polaczone za po¬ moca co najmniej jednego kanalka osiowego (45), zas pierscien zaciskowy (42) na zwróconej ku pierscieniowi naciskowemu (37) powierzchni jest zaopatrzony w dostosowane kanalki (41), w które wchodza zebra (45a) pierscienia naciskowego (37), a do cylindra pierscieniowego (16) zamocowany jest zderzak (16) dla ograniczenia drogi osiowej pierscienia zaciskowego (42) przy normalnym prze¬ biegu hamowania.FIG. 2 S0-A\ 39 38 33 31a 32 29a 24 23a 16 (8 (7 U Ul 27 31 b 29b 26 23b 17112 704 FIG. A n 39 FIG. 5 RSW Zakl. Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 392-81/0 — 105 + 20 egz.Cena 45 zl PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Hamulec tarczowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, zawierajacy dwa pierscienie, które poruszaja sie w stosunku do siebie pod dzialaniem cisnienia wytworzonego w polozonej miedzy nimi pustej, przestrzeni w kierunku szczek hamulco¬ wych i które zaopatrzone sa w automatyczne urzadzenie nastawcze, usytuowane w jednym z pierscieni, znamienny tym, ze automatyczne u- rzadzenie nastawcze zawiera pierscien naciskowy (37), który przy przesuwaniu oddzialywuje na szczeki hamulcowe oraz dwa usytuowane jeden za drugim Ipierscienie nastawcze (33, 34), z któ¬ rych przedni pierscien (33) zamocowany jest prze¬ suwnie i wychylnie wzgladem drugiego pierscie¬ nia (34) i zaopatrzony jest w urzadzenie zacisko¬ we (39), zabezpieczajace go przed obrotem w innym kierunku, a na wzajemnie ku sobie zwróconych stronach pierscieni nastawczych (33, 34) sa wy¬ konane skosne powierzchnie (35, 36), miedzy któ¬ rymi usytuowana jest jedna lub kilka sprezyn (38), a na pierscieniu naciskowym (37) jest za- 5 montowany i utrzymywany za pomoca sil tarcia pierscien zaciskowy (42), którego przesuw jest ograniczony przez pierscien naciskowy (37), i któ¬ ry jest przesuwny wzdluz osi hamulca w kierun¬ ku przeciwnym do szczek hamulcowych. io

2. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na powierzchni wwenetrznej pierscienia na¬ ciskowego (37) usytuowane sa kanalki pierscie¬ niowe (43, 44), i co najmniej jeden kanalek osio¬ wy (43), a powierzchnia zewnetrzna pierscienia 15 zaciskowego (42) ma zebro (41a) odpowiadajace kanalkowi osiowemu (45).

3. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kat nachylenia powierzchni skosnych (35, 36) usytuowanych na powierzchniach pierscieni na- 20 stawczych (33, 34) jest mniejszy niz 2 X tg /*, przy czym /u stanowi wartosc wspólczynnika tarcia miedzy pierscieniami nastawczymi (33) i (34), e- wentualnie pierscieniem nastawczym (34) i pier¬ scieniem naciskowym (37). 25

4. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien nastawczy (34) lub pierscienie na¬ stawcze (33, 34) zawierajace skosne powierzchnie sa polaczone za pomoca jednej lub wiekszej ilosci sprezyn (38) o obwodowym kierunku dzialania dla 30 wywolania obrotu pierscienia (34) lub pierscieni (33, 34) w kierunku obwodowym, powodujacego powiekszenie odstepu przeciwleglych do powierzch¬ ni czolowych tych pierscieni i kompensowania powstalego skutkiem zuzycia okladzin hamulco- 38 wych zwiekszonego skoku tloka pierscieniowego.

5. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien nastawczy (33) zawierajacy skosna powierzchnie (36) stanowi czesc tloka pierscienio¬ wego (27). 40

6. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscienie nastawcze (33, 34) sa usytuowane miedzy tlokiem pierscieniowym (27) i pierscieniem naciskowym (37), a co najmniej jeden pierscien nastawczy (33, 34) jest zamocowany obrotowo, zas 45 pierscien naciskowy (37) jest zamocowany prze¬ suwnie osiowo w stosunku do tloka pierscienio¬ wego (27), przy czym miedzy tlokiem pierscienio¬ wym (27) i pierscieniem naciskowym (37) istnieje polaczenie za pomoca sily tarcia tak duzej, iz sila 50 sprezyny dzialajacej obwodowo na pierscien na¬ stawczy nie moze oddzielic pierscienia naciskowego (37) od tloka pierscieniowego (27) przez obrót pier¬ scienia naciskowego (37) po powierzchniach skos¬ nych (35, 36), a na pierscieniu naciskowym (37) 55 usytuowany jest pierscien zaciskowy (42), prze¬ suwny osiowo w kierunku tloka pierscieniowego (27) ewentualnie cylindra pierscieniowego (16) i u- stalany za pomoca sily tarcia na pierscieniu na¬ ciskowym (37), przy czym pierscien naciskowy (37) 60 jest wraz z pierscieniem zaciskowym (42) rucho¬ my wzgledem cylindra pierscieniowego (16), a ha¬ mulec ma sprezyne (47) dla przywracania pozycji wyjsciowej tloka pierscieniowego (27) po zwolnie¬ niu hamulca. 65

7. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym,112 704 9 ze urzadzenie zaciskowe (39) lub ustalajace, za¬ pobiegajace obrotowi pierscienia nastawczego (34) w kierunku obwodowym przeciw sile- sprezyny (38), jest usytuowane miedzy pierscieniem nastaw- czym (34) i pierscieniem naciskowym (37) wzgled¬ nie pierscieniem nastawczym (34) a tlokiem pier¬ scieniowym (27).

8. Hamulec wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze urzadzenie zaciskowe (39) jest zamocowane roz¬ lacznie dla umozliwienia obrotu pierscienia na¬ stawczego (34) recznie, przeciwnie do dzialania sprezyny (38). 10

9. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pierscien naciskowy (37) ma na obwodzie ka- nalki pierscieniowe (43) i (44) polaczone za po¬ moca co najmniej jednego kanalka osiowego (45), zas pierscien zaciskowy (42) na zwróconej ku pierscieniowi naciskowemu (37) powierzchni jest zaopatrzony w dostosowane kanalki (41), w które wchodza zebra (45a) pierscienia naciskowego (37), a do cylindra pierscieniowego (16) zamocowany jest zderzak (16) dla ograniczenia drogi osiowej pierscienia zaciskowego (42) przy normalnym prze¬ biegu hamowania. FIG. 2 S0-A\ 39 38 33 31a 32 29a 24 23a 16 (8 (7 U Ul 27 31 b 29b 26 23b 17112 704 FIG. A n 39 FIG. 5 RSW Zakl. Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 392-81/0 — 105 + 20 egz. Cena 45 zl PL PL