Przedmiotem wynalazku jest manometr tloko¬ wy stanowiacy wzorzec pierwotny cisnien.Znane sa powszechnie dwa rodzaje pierwotnych wzorców cisnien. Jeden opiera sie na definicji cisnienia hydrostatycznego i stanowi go na ogól kolumna rteciowa. Drugim rodzajem sa mano¬ metry tlokowe.Manometry tlokowe stosowane jako pierwotne wzorce cisnien okreslaja cisnienie jako iloraz zna¬ nej sily dzialajacej na tlok i pole powierzchni efektywnej. Dla malych cisnien jako powierzchnie efektywna stosuje sie w pierwszym przyblizeniu irednia arytmetyczna pola powierzchni przekrojów tloczka i cylindra.Zname sa trzy rózne rozwiazania techniczne dla pomiarowego ukladu zlozonego z tloka i cylindra: uklad prosty, uklad z przeciwcisnieniem i uklad z regulowana szczelina.Poza tym znane sa trzy sposoby minimalizacji wzorcowych mas, a mianowicie poprzez system tloków rózinioowych lulb poprzez .system ukladów multiplikatorowych lub tez poprzez system ukla¬ dów dzwigniowych.Znamy jest manometr tlokowy multiplikaltorowy, w którego dolnej czesci korpusu* miesjci sie. cy¬ linder wysokiego cisnienia z tlokiem o malej srednicy, w górnej zas czesci cylinder niskiego cisnienia z tlokiem o duzej srednicy, umieszczo¬ nym, wspólosiowo z tlokiem niskiego cisnienia i polaczonych ze soba za pomoca kulki. Górny tlok moze byc obracamy iza pomoca silnika i ludziie- lac na skutek tarcia obrotu dolnemu tlokowi. Cy¬ linder górny polaczony je*st z manometrem tloko¬ wym prostym, który moze byc odciety od multi¬ plikatora. Cisnienie podlegajace mierzeniu dopro¬ wadza sie do cylindra dolnego rurka.Istota rozwiazania* wedlug wynalazku polega na tym, ze zespól tlokowo-cylindryczny manometru prostego i zespól tlokowo-cylindryczny niskocis¬ nieniowy muLtaipdikaitora * cisnien sa .geometryoznte podobne, sa odbiciem zwierciadlanym wzgledem plaszczyzny styku obu tych zespolów, a takze sa wykonane z tego samego materialu.Odksztalcenie pod wplywem cisnienia zespolów tlokowo-cylindrycznych manometru prostego i ze¬ spolu niskocisnieniowego multiplikatora sa iden¬ tyczne i w zwiazku z tym ich wplyw na powierz-. chnie efektywna wzorca sie kompensuje. Powoduje to, ze zmiennosc pola powierzchni efektywnej ma¬ nometru pod wplywem cisnienia jest okreslona je¬ dynie przez zmiennosc wysokocisnieniowej czesci multiplikatora cisnien, która jest najlatwiejsza do okreslenia na drodze analityczno-doswiadczal- nej, ze wzgledu na regulowana szczeline. Dla sta¬ nu pomiarowego manometru zmdennosc pola po¬ wierzchni efektywnej manometru jest równa w przyblizeniu zero.Wynalazek zostanie objasniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym mano- 30 metr tlokowy w (pnzekrojai osiowymi. 10 15 20 25 113 052113 052 3 Tloczek 1 manometru prostego umieszczony jest w cylindrze 2 manometru prostego, który to cy¬ linder 2 jest polaczony z cylindrem 3 niskocisnie¬ niowej czesci multiplikatora w sposób niewpro- wadzajacy dodatkowych deformacji. Na tloczek 1 dziala obciazenie podstawowe 4 poprzez trzpien 5.Tloczek niskocisnieniowy 6 polaczony jest z tlocz¬ kiem wysokocisnieniowym 7 multiplikatora po¬ przez trzpien laczacy 8 nadajacy im ruch obroto¬ wy. Cylinder 3 .niskocisnieniowej czesci mullip lo¬ katora polaczony jest z cylindrem wysokocisnie¬ niowym 9 multiplikatora równiez w sposób nie wprowadzajacy odksztalcen. Szczelina 10 pomie¬ dzy tlokiem 7 i cylindrem 9 wysokocisnieniowej czesci multiplikatora jest regulowana za pomoca cisnienia dzialajacego w obszarze kanalu okrez¬ nego 11. Manometr polaczony jest z obszarem ba¬ danego cisnienia za pomoca krócca 12. Pod wply¬ wem ciezaru mas wzorcowych umieszczonych na obciazeniu podstawowym 4 pod tloczkiem 1 mano¬ metru prostego wytwarza sie wzorcowe cisnienie, 20 które jest zwielokrotniane: przez- multiiplikator o znanym wspólczynniku multiplikalc/ji.-. . W -zwiazku z tym pod- tlokiem 7 wytwarza- sie znane wysokie cisnienie, które jednoczesnie jest wytworzone w badanym obszarze, który polaczony jest z manometrem, za pomoca krócca 12.Zastrzezenie pa ten t o w e Manometr tlokowy jako wzorzec pierwotny cis¬ nien posiadajacy zespól tlokowo-cylindryczny ma¬ nometru prostego oraz zespoly tlokowo-cylindrycz- ne multiplikatora niskocisnieniowy i wysokocis¬ nieniowy z regulowana szczelina, "znamienny tym, ze zespól tlokowo-cylindryczny..manometru proste¬ go (2) oraz zespól tlokowo-cylindryczny niskocis¬ nieniowy multiplikatora cisnien (3, 6) sa geome¬ trycznie podobne, sa ; odbiciem zwierciadlanym wzgledem plaszczyzny styku obu tych zespo¬ lów (1, 2) i (3, 6) a takze sa wykonane z tego samego materialu.PZGraf. Koszalin D-1214 110 A-4 Cena 45 zl PL