Przedmiotem wynalazku jest segmentowa listwa zaciskowa, której segmenty stanowia jednotorowe zlaczki o zlaczu przystosowa¬ nym z jednej strony do przykrecenia odcinka toru elektrycznego a z drugiej strony do polaczenia wtykowego drugiego odcinka toru. Listwa jest przeznaczona do urzadzen sterowania i automatyki oraz do sprzetu gospodarstwa domowego itp.Stan techniki. Z opisu patentu tymczasowego nr 71633 znana jest zlaczka jednotorowa utworzona z dielektrycznego korpusu wyposazonego w meta¬ lowy zacisk. Korpus zlaczki ma w plaszczyznie podstawy, od strony bocznej powierzchni, uksztal¬ towane wyzlobienie, zas od strony drugiej bocznej powierzchni ma on wypust o ksztalcie odpowiada¬ jacym wyzlobieniu, stanowiacy przedluzenie pod¬ stawy zlaczki. We wpuscie jest utworzony otwór do mocowania. Ze zlaczek tworzy sie listwy zacis¬ kowe, po zamocowaniu pierwszej jednotorowej zlaczki, przez nasuniecie drugiej zlaczki wyzlobie¬ niem na wpust zlaczki juz zamocowanej, zas na wpust drugiej zlaczki nasuwa sie z kolei trzecia itp., po czym zamocowuje sie ostatnia zlaczke.Zlaczka jednotorowa wedlug patentu tymczasowe¬ go nr 71633 jest przeznaczona do mocowania i la¬ czenia dwóch odcinków jednoprzewodowego toru elektrycznego przez przykrecenie przewodów wkre¬ tem z obu jej stron.Z opisu patentu tymczasowego nr 71651 znany jest zacisk zwijany do zlaczek przewodów elek- 10 15 20 25 30 trycznych, przeznaczony do umieszczania w korpu¬ sie miedzy innymi itakze opisanej wyzej zlaczki jed¬ notorowej. Zacisk ten ma ksztalt splaszczonego cy¬ lindra o przekroju poprzecznym zblizonym do li^ tery sigma. W górnej plaskiej czesci jego po¬ wierzchni wykonane sa nagwintowane otwory.Górna splaszczona czesc zacisku jeist utworzona z dwóch zawinietych pod katem 180° krancowych od¬ cinków tasmy lub blachy, z której zwiniety jest za¬ cisk. Obydwa zawiniete krancowe odcinki sa nalo¬ zone na siebie w plaszczyznie usytuowania nagwin¬ towanych otworów.Z opisu patentowego PRL nr 92175 znana jest zlaczka z plaskimi zlaczami umieszczonymi we¬ wnatrz podluznego elektroizolacyjnego korpusu, których koncówki sa dostepne z zewnatrz i znaj¬ duja sie w bocznych jego wglebieniach. Zlaczka ma co najmniej jedna pare plaskich zlaczy stano¬ wiaca odcinek jednego toru elektrycznego, lezacych w jednej plaszczyznie równoleglej do podloza, osa¬ dzonych w metalowej tulei wewnetrznie nagwinto¬ wanej a usytowanej wewnatrz korpusu prostopad¬ le do podloza. Górna powierzchnia tulei jest cal¬ kowicie odslonieta. W innej postaci zlaczki wedlug wynalazku jest ponadto osadzona w dolnej czesci korpusu, równolegle do jego podloza, co najmniej jedna dodatkowa para zlaczy, oddzielona od pierw¬ szej pary warstwa materialu korpusu. Zlaczka ta przeznaczona jest do laczenia torów elektrycznych 113 0783 przez nakladanie sprezystego wtyku w plaskie zla¬ cza, bez koniecznosci przykrecania go.Ze zgloszenia patentowego francuskiego nr 2 344 975 znana jest listwa zaciskowa, której zlacze w poszczególnych torach ma z jednej strony dwa plaskie wtyki ustawione pionowo w stosunku do podstawy a z drugiej strony srubowe polaczenie zaciskowe, przy czym zlacze ulokowane jest we wzdluznym kanale elektroizolacyjnego korpusu o zróznicowanym wymiarowo przekroju. Wtyki wy¬ konane sa w postaci ksztaltki wygietej na ksztalt litery U, której srodkowe ramie jest naciete i od¬ giete poziomo. Ksztaltka ta zazebia sie z metalo¬ wym klockiem ulokowanym u dolu kanalu i wcho¬ dzacym miedzy ramiona ksztaltki, w który od góry wkrecony jest wkret, którego leb otoczony jest kol¬ nierzem korpusu. Polaczenie zaciskowe tworzy sie miedzy odgietym ramieniem ksztaltki a klockiem, sciskajacym koncówke elektrycznego przewodu po maksymalnym wkreceniu wkretu w klocek.Tego rodzaju zlacze nie spelnia podstawowego warunku stawianego zlaczom srubowym, wymaga¬ jacego aby dzialanie sily docisku poprzez wkret dociskajacy przewód zamykalo sie w czesci metalo¬ wej zacisku i nie bylo przenoszone na korpus z tworzywa sztucznego, który jest mniej wytrzyma¬ ly zwlaszcza na sily rozciagajace. Odciete ramie ksztaltki naciska bowiem na scianki korpusu, któ¬ ry odksztalca sie, co w nastepstwie prowadzi do poluzowania docisku i w konsekwencji wypadniecia przewodu. Zlacze z drugiej strony ma zawsze\dwa wtyki i zawsze w ulozeniu pionowym.Istota wynalazku. W praktycznym stosowaniu róznego rodzaju zlaczek i tworzeniu z nich listew zaciskowych wystepuje niejednokrotnie potrzeba budowania takich polaczen, gdzie z jednej strony odcinki torów elektrycznych maja byc trwale la¬ czone przez przykrecenie, zas z drugiej strony ma¬ ja byc przystosowane do latwego i prostego ich odlaczania i przylaczania, bez uzycia polaczen sru¬ bowych. Zadanie to spelnia segmentowa listwa za¬ ciskowa wedlug wynalazku, której segmentami sa jednotorowe zlaczki, kazda zbudowana z elektro¬ izolacyjnego korpusu z wzdluznym przelotowym kanalem, o zróznicowanym wymiarowo przekroju, w którym jest osadzone metalowe zlacze z jednej strony wtykowe a z drugiej zaciskowe, którego krawedzie zachodza wzajemnie na siebie, zas w miejscu zachodzenia wkrecony jest wkret otoczony kolnierzem korpusu, który ma na wierzchu plasz¬ czyzne przeznaczona pod oznacznik otoczona wy¬ stepami i jest ewentualnie przystosowany do zaze¬ biania z drugim korpusem.Istota wynalazku polega na tym, ze zlacze wy* konane z jednego kawalka blachy w czesci kana¬ lu o mniejszym przekroju jest zwijanym zaciskiem, a w czesci kanalu o wiekszym przekroju zlacze jest co najmniej jednym dowolnie ustawionym plaskim wtykiem, nad którym znajduje sie oznacz- nikowa plaszczyzna otoczona wystepami. Korpus ma pomiedzy kolnierzem a plaszczyzna pod oznacz¬ nik kwadratowy otwór, pod którym znajduje sie dodatkowy otwór w zwijanym zacisku, a w tym otworze jest przymocowane do zacisku odrebnym wkretem boczne perforowane ramie metalowego $078 4 zwieracza podobnego do klamry, którego wygiecie : obejmuje krawedzie dwóch sasiadujacych ze soba korpusów, zas drugie boczne ramie zwieracza przy¬ krecone jest do drugiego sasiedniego zacisku. 5 Dzieki segmentowej listwie, zgodnej z wynalaz¬ kiem, zostala zaspokojona dodatkowa potrzeba roz¬ szerzenia zakresu stosowania listew na trwale po¬ laczenia odcinków torów i zarazem latwo i szybko rozlaczalne, przy równoczesnej mozliwosci tworze- 10 nia wielopunktowych polaczen, co sie osiaga przez stosowanie zwieraczy.Rozwiazanie zlacza spelnia podstawowy warunek wymagajacy, aby docisk powierzchni czesci zapew¬ niajacych mocowanie przewodu w zacisku nie byl 15 przenoszony na material izolacyjny. Dzieki temu korpus nie jest narazony na pekniecia wynikle z oddzialywania polaczenia zaciskowego. Czesc do¬ ciskowa zlacza zapewnia plaszczyznowy styk mie¬ dzy zaciskiem a przewodem elektrycznym, te same 20 zalety ma rozwiazanie mostkowania torów. Zlacze spelnia trzy funkcje zarazem, zapewnia polaczenie wtykowe, dociskowe i zwiera sasiednie tory, z du¬ za niezawodnoscia i maksymalnym ograniczeniem oporów przejscia. Wykonanie go z jednego kawal¬ ka blachy w powiazaniu wzajemnych fragmenta¬ rycznych rozwiazan nie wynika ze znanego stanu techniki.Objasnienia figur rysunku. Przedmiot wynalaz¬ ku jest przedstawiony w dwóch przykladach wy¬ konania przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje w przekroju wzdluznym jednotoro¬ wa zlaczke listwy wedlug pierwszego przykladu, fig. 2 pokazuje te zlaczke w przekroju poprzecz¬ nym, przez jej srodek, fig. 3 — ta sama zlaczke w 35 widoku z góry, fig. 4 — jej zlacze w widoku z gó¬ ry, fig. 5 — jej zlacze od strony wtyków, zas fig. 6 — zwieracz listwy w przekroju wzdluznym; nato¬ miast fig. 7 przedstawia w przekroju wzdluznym jednotorowa zlaczke listwy wedlug drugiego przy- ^ kladu, osadzona w nosnych szynach, a fig. 8 — za- . cisk tej zlaczki w widoku z boku.Przyklady wykonania. I. Pierwsze przykla¬ dowe wykonalnie listwy wedlug wynalazku przedstawia listwe zlozona z segmentów przystoso- ^5 wanych do laczenia ich ze soba poprzez kolejne zazebianie jednego z drugim. Segmentem listwy jest jednotorowa zlaczka, której korpus 1 utworzony z termoplastycznego tworzywa ma wykonany wzdluz niego przelotowy kanal 2 o zróznicowanym 5Q wymiarowo przekroju, w którym osadzone jest metalowe zlacze 3, wykonane z jednego kawalka blachy. W czesci kanalu 2 o mniejszym przekroju zlacze 3 jest zwijanym zaciskiem 4 przeznaczo¬ nym do przykrecenia do niego fragmentu toru elek- 55 trycznego, przy czym krawedzie blachy zachodza wzajemnie na siebie, a górna krawedz jest podwój¬ nie zagieta. W miejscu zachodzenia na siebie kra¬ wedzi zacisk 4 ma dwa gwintowane otwory 5, usytuowane obok siebie, a jeden z nich w srodku 60 zlacza 3. W drugiej czesci kanalu 2, o wiekszym przekroju, zlacze 3 jest uksztaltowane jako dwa plaskie wtyki 6, rozmieszczone równolegle wzgle¬ dem siebie i ustawiane poziomo do podloza, prze¬ znaczone do wspólpracy z gniazdami wtykowymi. 45 W korpusie 1 nad zwijanym zaciskiem 4 wykona-113 078 5 6 ne sa dwa otwory, okragly otwór 7 otoczony kol¬ nierzem 8 wystajacym ku górze, i kwadratowy otwór 9 wykonany w centralnym punkcie korpu¬ su 1. Nad plaskimi wtykami 6 korpus 1 ma pro¬ stokatna plaszczyzne 10 przeznaczona do umiesz¬ czenia na niej oznacznika 11, która to plaszczyzna 10 z dwóch naprzeciwko lezacych stron jest oto¬ czona sprezystymi wystepami 12 ukosnie ku niej nachylonymi, a z trzeciej strony wystepem 13 pro¬ stopadlym do tej plaszczyzny 10. W okraglym otworze 7 umieszczony jest wkret 14 wkrecony w gwintowany otwór 5 zacisku 4, mocujacy w nim elektryczny przewód 15.W kwadratowym otworze 9 umieszczone sa bocz¬ ne perforowane ramiona 16 metalowych zwieraczy 17 podobnych do prostokatnych klamer, przeznaczo¬ nych do mostkowania sasiednich zlaczy 3. Wygie¬ cia 18 zwieraczy 17 obejmuja górne krawedzie sa¬ siednich korpusów 1, zas w ich otworach 19 wyko¬ nanych w bocznych ramionach 16 umieszczone sa wkrety 20, wkrecone w srodkowy otwór 5 zacisku 4. Dla zabezpieczenia przewodu 15 przed uszkodze¬ niem przez wkret 14 ^pomiedzy kanalem 2 a przer wodem 15 umieszczona jest blaszana przekladka 21 w ksztalcie ceownika, z otworem pod wkret 14 w jednym jej ramieniu. Podstawa korpusu 1 ma boczny wystep 22, w którym wykonane sa trzy otwory 23, przeznaczone pod wkrety mocujace ca¬ la listwe do podloza oraz odpowiadajace mu ksztal¬ tem wybranie 24 obejmujace w zmontowanej list¬ wie boczny wystep 22 drugiego, sasiedniego kor¬ pusu 1.Montaz listwy zlozonej z takich segmentów od¬ bywa sie w ten sposób, ze boczny wystep 22 jed¬ nego korpusu 1 wsuwa sie w wybranie 24 drugie¬ go korpusu 1, a po zlozeniu listwy z potrzebnej liczby segmentów, do podloza przykreca sie przy¬ najmniej pierwsza i ostatnia zlaczke. Po zlozeniu listwy przystepuje sie do wykonywania polaczen srubowych z przewodami 15. Wtyki 6 laczy sie z gniazdami wtyKowymi w miare potrzeby* O ile za¬ chodzi potrzeba przylaczenia do tego samego toru elektrycznego wiekszej liczby elementów niz dwa, wykonuje sie w tym celu mostkowanie sasiaduja¬ cych zlaczy 3 przy pomocy zwieraczy 17. Po zakon¬ czeniu montazu elektrycznego w listwie umieszcza sie oznaczniH 11 zaleznie od wymagan ukladu elektrycznego.Fr z y k l a d II. Drugie przykladowe wykonanie listwy wedlug wynalazku przedstawia listwe zlo¬ zona z segmentów przystosowanych do osadzania ich w mocujacych szynach zarówno w szynie 25, której przekrój jest podobny do litery sigma, jak tez w szynie 26, której przekrój jest podobny do litery omega. Zlaczka tej listwy jest podobna do zlaczki w pierwszym przykladowym wykonaniu, z ta róznica, ze zlaczka 3 ma tylko jeden plaski wtyk 6 i ze jest on ustawiony pionowo w stosunku do podloza. Natomiast z podstawy korpusu 1 wy¬ staja ku dolowi dwa sprezyste zaczepy 27, roz¬ mieszczone po bokach korpusu 1, majace owalnie uksztaltowane zgrubienie u dolu i przewezenie nad nim a ponizej podstawy korpusu 1, dzieki cze¬ mu tworza sie w zaczepach 27 zaglebienia, w któ¬ re mozna usuwac zagiete ramiona metalowych mo¬ cujacych szyn 25 lub 26. Rozstawienie zaczepów 27 i glebokosc ich zaglebien sa wymiarowo dostoso¬ wane do rozstawienia ramion szyn 25 czy 26.Zestawienie listwy z segmentów, to jest jednoto¬ rowych zlaczek, odbywa sie przez kolejne ich na¬ suwanie na szyny 25 lub 26 i unieruchomienie skrajnych segmentów znanymi elementami mocuja¬ cymi.Zastrzezenie patentowe Segmentowa listwa zaciskowa, której segmenta- 25 mr sa jednotorowe zlaczki, kazda zbudowana z ele- ktroizolacyjnego korpusu z wzdluznym przeloto¬ wym kanalem o zróznicowanym wymiarowo prze¬ kroju, w którym- jest osadzone metalowe zlacze, z jednej strony wtykowe a z drugiej zaciskowe. 30 którego krawedzie zachodza wzajemnie na siebie, : zas w miejscu zachodzenia wkrecony jest wkret otoczony kolnierzem korpusu, który ma na wierz- : chu plaszczyzne przeznaczona pod oznacznik oto¬ czona wystepami i jest ewentualnie przystosowany 35 do zazebienia z drugim korpusem, znamienna tym, ze zlacze (3) wykonane z jednego kawalka blachy w czesci kanalu (2) o mniejszym przekroju jest zwijanym zaciskiem (4), a w czesci kanalu (2) o wiekszym przekroju zlacze (3) jest co najmniej 40 jednym dowolnie ustawionym plaskim wtykiem (6K nad którym znajduje sie oznacznikowa plasz- , czyzna (10) otoczona wystepami (12, 13), natomiast korpus (1) ma pomiedzy kolnierzem (8) a plasz¬ czyzna (10) pod oznacznik (11) kwadratowy otwór 45 (9) pod którym znajduje sie dodatkowy otwór (5) w zwijanym zacisku (4), a w tym otworze* (5) jest przymocowane do zacisku (4) odrebnym wkre¬ tem (20) boczne perforowane ramie (16) metalowe¬ go zwieracza (17) podobnego do klamry, którego 50 wygiecie (18) obejmuje krawedzie dwóch sasiaduja¬ cych ze soba korpusów (1), zas drugie boczne ra¬ mie (16) zwieracza (17) przykrecone jest do drugie¬ go sasiedniego zacisku (4). 10 15 20 25 30 35 40 45113 078 FK3.1 *IG2 14 20 FIG.3 RG.5113 078 FI07 FIG.8 PL