Przedmiotem wynalazku jest naped silnikowo- -sprezynowy do odlaczników wysokiego napiecia, umozliwiajacy zdalne bezposrednie zamykanie za posrednictwem silnika elektrycznego oraz samor -czynne, szybkie otwieranie za posrednictwem za¬ sobnika sprezynowego, polaczonego z ftim wspom¬ nianego odlacznika. Naped ten jest przystosowany w szczególnosci do usytuowywania go ponizej podstawy odlacznika w pewnej od niej odleglos¬ ci, na wysokosci bezposrednio dostepnej dla ob¬ slugi przez czlowieka stojacego na poziomie ziemi.Znane sa rózne odmiany napedów maszynowych do odlaczników wysokiego napiecia, sposród, któ¬ rych jako najwazniejsze mozna wymienic nape¬ dy silnikowe bezposrednie, napedy ciezarowo- -sprezynowe i sprezynowo-zasobnikowe reczne.Pierwsze z nich nie zapewniaja szybkiego przesta¬ wiania odlacznika, dalsze wymagaja zbrojenia recznego przez obsluge przed kazdym cyklem la¬ czeniowym. Przewaznie napedy te sa przytwier¬ dzone bezposrednio do podstawy odlacznika na wysokosci okolo 2,3 m i dla zbrojenia recznego wymagaja zastosowania specjalnych mechaniz¬ mów przenoszenia ruchu obnizajacych wysokosc na dogodna dla obslugi. Komplikuje to budowe napedów i stwarza zagrozenie dla obslugujacego w przypadkach awarii. Z tego tez wzgledu dla zapewnienia bezpiecznych warunków obslugi tych -odlaczników pracujacych przewaznie w ukladacl < uproszczonych bezwylacznikowych stacji wysokie-' 2 go napiecia w polach transformatorowych instalu¬ je sie dodatkowo szeregowe odlaczniki bezpieczen¬ stwa. Wada tego Jest dodatkowy koszt wynikaja¬ cy z zainstaJowania wspomnianego dodatkowego 5 odlacznika lub dodatkowego urzadzenia do ma¬ newrowania . recznego z poziomu dostepnego dla obslugi jak równiez niedogodnosc obslugi recznej przedluzajacej czas wykonywania, czynosci lacze¬ niowych i manewrowych szczególnie przy likwi- 10 dowaniu zaklócen w pracy stacji.W wyniku przeprowadzonych selektywnych do¬ ciekan konstrukcyjnych, a nastepnie doswiadczen i prób modelowych, stwierdzono, ze wymienio¬ nych wyzej niedogodnosci mozna w znacznym J5 stopniu uniknac dzieki rozwiazaniu konstrukcji napedu i rozmieszczenia jego glównych ogniw kinematycznych w stosunku do elementów mocu¬ jacych napedu wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze pionowy wal glówny napedu 2Q jest ulozyskowany w rurowym wsporniku stano* wiacym jeden z trzech wsporników mocujacych naped do podstawy odlacznika. Okazalo sie tak¬ ze, ze najkorzystniej jest gdy wspomniany rurowy wspornik jest usytuowamy w plaszczyznie symetrii l5 pionowej napedu, podczas gdy pozostale dwa wsporniki sa rozmieszczone symetrycznie po obu stronach tej plaszczyzny, w której usytuowany jest takze wal slimacznicy reduktora slimakowe¬ go wraz z mechanizmem blokady napedu w jego skrajnych polozeniach oraz korba napejdzajaca, tylyfo. 30 113 1283 113 128 4 z która polaczone jest ciegno laczace sprzegniete drugim koncem z podwójna dzwignia po jednej stronie plaszczyzny symetrii pionowej napedu, której to dzwigni drugi koniec znajduje sie po przeciwnej stronie tej plaszczyzny i jest polaczony kinematycznie z zasobnikiem energii w postac: sprezyn srubowych pracujacych na rozciaganie.Istota wynalazku jest równiez to, ze uklad ki¬ nematyczny napedu wspólpracujacy z aonortyzato¬ rami tlumiacymi ruch napedu w jednym z jego skrajnych polozen jest usytuowany w plaszczyz¬ nie prostopadlej do plaiszczyzny ruchu podwójnej dzwigni napinajacej zasobnik energii napedu i zarazem prostopadlej do wspomnianej plaszczyz¬ ny symetrii pionowej napedu. Do istoty wynalaz- ku nalezy równiez to, ze dzwignia napedu, sta¬ nowiaca srodkowe ogniwo lancucha kinema¬ tycznego calego napedu, jest polaczona kinema¬ tycznie za posrednictwem mechanizmu sprzegaja¬ cego z przelacznikiem pomocniczym sygnalizu¬ jacym polozenie napedu i sprzegnietego z nim odlacznika wysokonapieciowego.Dzieki takiej konstrukcji napedu wedlug wy¬ nalazku uzyskuje sie optymalna jego sztywnosc r tym samym optymalna sprawnosc kinematyczna przy jego podwieszeniu pod konstrukcja napedza¬ nego aparatu przy pewnym od niej oddaleniu co ma bardzo istotne znaczenie dla prawidlo¬ wego zdalnego przestawienia aparatu, w szcze¬ gólnosci zas w przypadku uruchamiania tak zwanych odlaczników szybkich* Dzieki osiagnietej duzej sprawnosci kinematycznej napedu wedlug wynalazku mozna w wiekszosci przypadków jego zastosowan uniknac instalowania w ukladach elektrycznych rozdzielni "wysokonapieciowych, laczników zabezpieczajacych, co w konsekwencji pozwala uzyskac znaczne korzysci techniczno-eko¬ nomiczne zwiekszone dodatkowo przez wyelimino¬ wanie zlozonych konstrukcji wsporczych lub nie¬ zaleznych fundamentów, które stosuje sie pow¬ szechnie dla zamocowywania na nich napedów.Podatkowa zaleta przyjetego ukladu kinema¬ tycznego napedu wedlug wynalazku jest duza do- klaidnosc sygnalizacji polozen napedu i sprzegnie¬ tego z nim aparatu.Przedmiot wynalazku jest szczególowo wyjas¬ niony na pogladowym rysunku przedstawiajacym rozmieszczenie elementów kinematyki napedu i. jego sprzegniecia z podstawa odlacznika. Jak uwidoczniono na rysunku naped posiada obudo¬ we napedu 1 podwieszona sztywno za pomoca trzech surowych wsporników 2 13 sposród któ¬ rych.; wapomik 3 stanowi równoczesnie ulózysko- wanie pionowego walu glównego 4 i jest usy¬ tuowany w plaszczyznie 21 pionowej symetria na¬ pedu. Naped jest umieszczony ponizej podstawy odlacznika 9 na wysokosci bezposrednio dostep¬ nej przy przegladach i awaryjnej obsludze recz¬ nej przez czlowieka stojacego na poziomie ziemi.Naped jest sprzegniety z walem odlacznika 5 sta¬ nowiacym równoczesnie os obrotu jednego z izola¬ torów odlacznika za posrednictwem zewnetrznego mechanizmu przegubowego skladajacego sie z kor¬ by napedowej 6 osadzonej sztywno na wale 4, ciegla sprzegajacego 7 i dzwigni napedowej 8 osa¬ dzonej na wale odlacznika 5.W polozeniu przedstawionym na rysunku naped znajduje sie w stanie otwarcia odlacznika i jest 5 przygotowany do samoczynnego bezposredniego zamkniecia pod wplywem dzialania silnika U sprzegnietego z przekladnia zebata 12 oraz Slima¬ kiem 13 wspólpracujacym z kolem slimacznicy 14, która osadzona jest obrotowo w podstawie na¬ pedu. Na wale slimacznicy 15 zamocowany jest zaczep 16 wspólpracujacy z zabierakiem sprzegla luznikowego 17. Do. walu 15 przytwierdzona jest korba napedzajaca 18 zwiazana ciegnem laczacym 19 z podwójna dzwignia 10 osadzona na wale 4 zakonczonym korba napedowa 6. Z dzwignia pod¬ wójna 10 zwiazany jest zasobnik sprezyn otwiera¬ jacych £2 oraz uklad dzwigniowy 26 i amortyza¬ tory . 23, jak równiez mechanizm sprzegajacy 2T i przelacznik pomocniczy 29. Korba napedzajaca 18 wspólpracuje z ukladem zajpadkowym 24, któ¬ ry zwalniany jest przez wyzwalacz wtórny 25 lub przycisk sterowania recznego 20.W drugim polozeniu krancowym napedu, w sta¬ nie zamknietym odlacznika sprezyny otwierajace zasobnika 22 sa napiete dzwignia podwójna IG utrzymywana w tym polozeniu poprzez ciegno la¬ czace 19 i korbe napedzajaca 18 która jest oparta na ukladzie zapadkowym 24.W celu otwarcia odlacznika nalezy pobudzic wyzwalacz wtórny 25 lub nacisnac przycisk stero¬ wania recznego 20 przez co nastepuje zwolnienie ukladu zapadkowego 24 podtrzymujacego korbe napedzajaca 18 i tym samym zwolnienie, poprzez uklad ciegiel i walków, korby 6, która pod dzia¬ laniem sprezyn 22 obraca sie i za posrednictwem ciegla 7 obraca dzwignie 8 zwiazana z izolatorem odlacznika przestawiajac go w drugie polozenie krancowe. W koncowej fazie otwierania odlaczni¬ ka jego ruch jest hamowany dzieki zastosowaniu amortyzatorów 23.W celu zamkniecia odlacznika nalezy wlaczyc napiecie dla uruchomienia silnika elektrycznego 11, który napedza mechanizmy do momentu gdy kat obrotu korby 18 przekroczy okolo 180° i na¬ stapi otwarcie odpowiedniego styku krancowego w obwodzie zasilania silnika*. W tym samym cza¬ sie zabierak 17 uderzajac w krzywke wybijakowa 28 rozsprzega sie z zaczepem 16 dzieki czemu kolo slimacznicy 14 pozostaje w ruchu na luzie az do zatrzymania sie silnika..Zastrzezenie patentowe Naped silnikowo-sprezynowy do odlaczników wysokiego napiecia, skladajacy sie z silnika z re¬ duktorem w postaci przekladni z kól zebatych watowych oraz przekladni slimakowej, sprzeg¬ nietej z mechanizmem blokady napedu osadzo¬ nym na wale slimacznicy zakonczonym dzwignia sprzegnieta ukladem kinematycznym z walem na¬ pedowym odlacznika oraz zasobnikiem energii w postaci sprezyn srubowych i z ukladem amorty¬ zujacym, znamienny tym, ze pionowy wal glów¬ ny (4) napedu jest ulozyskowany w rurowym wsporniku (3) stanowiacym jeden z trzech wspor- 15 20 25 30 35 40 45 *# 65113 128 nrików mocujacych naped do podstawy odlaczni¬ ka, przy czym wspomniany wspornik (3) jest usytuowany w plaszczyznie (21) symetrii pionowej napedu, w której usytuowany jest takze wal sli¬ macznicy (15) reduktora slimakowego (13, 14) wraz z mechanizmem (16, 17, 24, 28) blokady napedu w jego skrajnych polozeniach, zakonczony korba na¬ pedzajaca (18), przy czym dwa pozostale ruro¬ we wsporniki boczne (2) sa usytuowane symet¬ rycznie po obu stronach plaszczyzny (21) syme¬ trii pitnowej napedu, a ciegno laczace (19), sprze¬ gajace korbe napedzajaca (18) z podwójna dzwig- io nia (10) na wale glównym (4) napedu jest usy¬ tuowane po jednej stronie plaszczyzny (21) w stosunlku do zasobnika energii w postaci sprezyn srubowych (22) usytuowanych po przeciwnej stro¬ nie tej plaszczyzny i sprzegnietych z drugim kon¬ cem podwójnej dzwigni (10), a uklad kinema¬ tyczny (26) wspólpracujacy z amortyzatorami (23) jest usytuowany w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny ruchu-podwójnej dzwigni (10) i zara¬ zem prostopadlej do plaszczyzny (21), dzieki cze¬ mu uzyskuje sie optymalnie sprawny uklad za¬ wieszenia napedu pod odlaozniiikileim. 6 4 7 PL