Przedmiotem wynalazku jest zamkniecie do butelek o szyjkach z zewnetrznym gwintem zamykanych za pomoca zakretki z tworzywa sztucznego majacej korzystnie czesc cylindryczna z gwintem wewnetrznym zamknieta górna powierzchniaprzykrywajaca. 5 Znane sa z opisów patentowych Stanów Zjednoczonych nr nr 3866784 i 3987921 zamkniecia do butelek zakretkowe i zatrzaskowe z tworzywa sztucznego, tanie w produkcji, latwe w uzyciu i nadajace sie do ponownego uzycia.Znane sa zamkniecia kapslowe do butelek, które jednak 10 nie nadaja sie do ponownego uzycia, poniewaz uzytkownik zwykle zaklada zamkniecie ukosnie na szyjke butelki, co powoduje niewlasciwe zacisniecie zamkniecia, a do zatrza¬ sniecia zamkniecia na szyjce butelki potrzebna jest duza silafizyczna. 15 Problemy te nie wystepuja przy zastosowaniu zamkniecia nakretkowego, jednak konieczne tu jest odpowiednie dobranie momentu obrotowego potrzebnego do zakrecenia zamkniecia, który w celu przypadkach, przy zle ustawio¬ nych maszynach zamykajacych jest tak duzy, ze reczne 20 odkrecanie zamkniecia jest bardzo trudne.Przy zastosowaniu znanego zamkniecia kapslowego do butelki z nagwintowana szyjka, podczas zamykania butelki i podczas jej otwierania za pomoca otwieracza do butelek, gwint butelki ulega uszkodzeniu i ponowne 25 jej za- mkniecie staje sie niemozliwe. Powstaje niebezpie¬ czenstwo skaleczenia, a niezaleznie od tego wystepuja po¬ wazne problemy z uszczelnieniem takiego zamkniecia.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych rozwiazan i opracowanie zanikniecia do butelek, latwego do zakladania, 30 zapewniajacego dobra szczelnosc i mozliwosc recznego odkrecania oraz zdejmowania recznego lub z uzyciem znanego otwieracza do butelek.Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie zamknie¬ cia do butelek, w którym zewnetrzny gwint na szyjce butelki i/lub gwint wewnetrzny zakretki ma co najmniej dwa zwoje o kacie nachylenia mniejszym niz 30°, zas zakretka, co najmniej na czesci obwodu, ma wystajace zgrubienie do zakladania otwieracza, przy czym odleglosc wystajacego zgrubienia od górnej powierzchni zakretki jest nie wieksza niz przeswit otwieracza, a co najmniej cylindryczna czesc jest elastyczna.Korzystne jest, jezeli gwint sklada sie z co najmniej czterech zwojów, a koniec jednego zwoju pokrywa sie na obszarze obwodu mniej niz 45°, korzystnie 30°, z poczat¬ kiem nastepnego zwoju gwintu.W praktyce szczególnie korzystne jest, jezeli kat nachy¬ lenia zwojów gwintu jest mniejszy niz 15 ° i wynosi 6° do 7 °.Zakretka jest wyposazona w wystajace zgrubienie do uno¬ szenia jej dolnego brzegu.Zgodnie z kolejna cecha wynalazku zakretka ma co naj¬ mniej trzy zwoje gwintu wewnetrznego przystosowane do wspólpracy ze zwojami zewnetrznego gwintu na szyjce butelki, zas kat nachylenia gwintu wewnetrznego zakretki jest mniejszy niz 10°. Wysokosc profilu wewnetrcnego zakretki powinna byc mniejS2a niz 1 mm, korzystnie 0,6—0,8 mm, a grubosc scianki czesci cylindrycznej w obszarze gwintu mniejsza niz 1,5 mm, korzystnie 1 mm.Korzystne jest wykonanie zakretki z polietylenu nisko- cisnieniowego lub polipropylenu. Zakretka ponadto moze 113 431113 431 3 miec wewnetrzna uszczelniajaca czesc o srednicy zewne¬ trznej dopasowanej do wewnetrznej srednicy szyjki butelki, przy czym wewnetrzna uszczelniajaca czesc zawiera se¬ gment uszczelniajacy umieszczony w odleglosci co najmniej 10 mm od dna zakretki. Czesc cylindryczna zakretki ma po stronie zewnetrznej zebra dla ulatwienia jej chwytania, przy czym zebra i ewentualnie czesc cylindryczna maja na dolnym brzegu zgrubienia wspólpracujace z otwieraczem.Zamkniecie wedlug wynalazku ma wiele zalet. Zasto¬ sowanie elastycznej zakretki o wielozwojowym gwincie o malym kacie nachylenia pozwala na to, ze moze byc ona zdjeta równiez przy uzyciu otwieracza bez koniecznosci wykonywania ruchu obrotowego. Oczywiscie mozliwe- jest otwieranie i zamykanie reczne, przy czym otwieracz stosuje sie wówczas, gdy okazuje sie, ze moment obrotowy potrzebny do otwarcia jest zbyt duzy dla osoby obslugu¬ jacej. Zamkniecie nastepuje przez nakrecenie zakretki, przy czym zastosowanie gwintu wielozwojowego skraca czas zakrecania. Niewlasciwe zalozenie zamkniecia jest niemozliwe, a ponowne zamkniecie jest niezawodne.Nawet przy niecalkowitym dokreceniu zakretki jest za¬ pewniona szczelnosc zamkniecia dzieki wewnetrznej czesci uszczelniajacej, co jest szczególnie korzystne w przypadku napojów gazowanych.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia zakretke zamkniecia wedlug wynalazku w widoku oci góry dolu z uwidocznien;em jej wnetrza, fig. 2—zakretke W widoku od góry, fig. 3 — zakretke z fig. 1 i 2 w pól- przekroju, fig. 4 — zamkniecie wedlug wynalazku w widoku z boku, fig. 5 — otwieracz w schematycznym widoku z góry, w celu objasnienia jego dzialania.Zakretka 1 (fig. 1—3) ma czesc cylindryczna 2 i za¬ mykajaca górna powierzchnie 3 oraz gwint wewnetrzny zlozony z czterech zwojów 4. Kat nachlenia gwintu (fig. 3) wynosi korzystnie okolo 7°, co zapewnia optymalna samohamownosc zakretki 1 na wspólpracujacym z nia gwincie szyjki 5 butelki. Zwoje 4 zachodza na siebie nie¬ znacznie, co umozliwia utrzymanie malej wysokosci za¬ kretki 1. Na cylindrycznej czesci 2 zakretki 1 znajduja sie zebra 7 ze zgrubieniami w dolnej czesci umozliwiajacymi latwe zaczepienie otwieracza 8 (fig. 5) o dolny brzeg zakretki 1. Zebra 7 ulatwiaja przy tym chwytanie i obra¬ canie zakretki 1, oraz zapewniaja, przy odpowiednio duzej grubosci zakretki 1, wystarczajaca jej elastycznosc umozli¬ wiajaca zdejmowanie zakretki 1 otwieraczem 8. Grubosc d w przykladzie wykonania wynosi 1 mm, a wysokosc h, wynosi 9 mm.Mozliwe jest stosowanie specjalnych segmentów na cylindrycznej czesci 2 do zakladania^otwieracza 8. Takie segmenty moga sie znajdowac równiez powyzej dolnego v brzegu cylindrycznej czesci 2, korzystnie w postaci wyste¬ pów zaczepowych. Wysokosc g profilu gwintu, (fig. 3) jest mniejsza niz grubosc d czesci cylindrycznej 2 dla umozliwienia zdejmowania zamkniecia za pomoca otwie¬ racza 8 bez powodowania zbytniego rozciagania zamkniecia w kierunku promieniowym az do zwolnienia zakretki 1 przez (nie pokazany) gwint zewnetrzny na szyjce 5 butelki.Wysokosc g profilu gwintu w przykladzie wykonania wynosi 0,7 mm, co jest wartoscia optymalna przy wspól¬ pracy z czescia cylindryczna 2 o grubosci d i stosowaniu polietylenu niskocisnieniowego.Zakretka 1 ma wewnetrzna czesc 9, uszczelniajaca wnetrze szyjki butelki, co umozliwia wprowadzenie segmentu uszczelniajacego 10 na taka glebokosc do szyjki butelki, 4 ze nawet przy niepelnym dokreceniu zakretki 1 zapewniona jest wymagana szczelnosc. W przykladzie wykonania odleglosc segmentu uszczelniajacego 10 od dna zakretki 1 wynosi okolo 1,0 mm. 5 Rozwiazanie wedlug wynalazku nadaje sie do latwego dostosowania do specjalnych wymagan, zaleznie od sred¬ nicy szyjki butelki, stosowanego materialu, cisnienia wew¬ natrz butelek itp. przez odpowiedni • dobór materialu i wymiarów d, g i h, bez wychodzenia poza zakres ochrony wynalazku.W przypadku zamkniecia do butelek z napojami gazo¬ wanymi korzystne jest zwiekszenie ^wysokosci profilu gwintu dla zapewnienia niezawodnego utrzymywania zakretki na szyjce butelki. Nalezy tu zwrócic uwage na koniecznosc zapewnienia, przez dobór materialu i grubosci scianek, odpowiedniej elastycznosci w celu umozliwienia zdejmowania zakretki 1 za pomoca otwieracza 8.Jezeli wymagane jest przy zakretce stosowanie specjal¬ nych srodków gwarancyjnych wskazujacych pierwszo- razowe otwarcie, to mozna, tego dokonac przez nalozenie pasków gwarancyjnych lub stosowanie odpowiednio po¬ laczonych naciec na sciankach. Nalezy przy tym dbac o to, aby ze wzgledu na mozliwosc ponownego zamkniecia naciecia na sciankach nie osiagaly górnego obszaru gwintu.Zastrzezenia patentowe 1. Zamkniecie do butelek o szyjkach z zewnetrznym gwintem zamykanych za pomoca zakretki z tworzywa sztucznego majacej korzystnie czesc cylindryczna z gwin- 30 tern wewnetrznym zamknieta górna powierzchnia, zna¬ mienne tym, ze zewnetrzny gwint na szyjce (5) butelki i/lub gwint wewnetrzny zakretki (1) ma co najmniej dwa zwoje (4) o kacie a nachylenia mniejszym niz 30°, zas zakretka (1) co najmniej na czesci obwodu, ma wystajace 35 zgrubienie do zakladania otwieracza (8), przy czym odle¬ glosc wystajacego zgrubienia od górnej powierzchni (3) zakretki (1) jest nie wieksza niz przeswit otwieracza (8), a co najmniej cylindryczna czesc (2) jest elastyczna. 2. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 40 gwint zawiera co najmniej cztery zwoje (4) a koniec jed¬ nego zwoju (4) 'pokrywa sie na obszarze obwodu mniej niz 45°, korzystnie 30°, z poczatkiem nastepnego zwoju (4) gwintu. 3. Zamkniecie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne 45 tym, ze kat a nachylenia zwojów (4) gwintu jest mniejszy niz 15°, korzystnie 6—7°. 4'. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma wystajace zgrubienie do unoszenia dolnego brzegu zakretki (1). 50 5. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zakretka (1) ma co najmniej trzy zwoje (4) wewnetrznego gwintu przystosowane do wspólpracy ze zwojami zewne¬ trznego gwintu na szyjce (5) butelki, zas kat nachylenia wewnetrznego gwintu w zakretce (1) jest mniejszy niz 10°, 55 przy czym zakretka (1) jest wykonana z tworzywa sztucz- / nego. 6. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wysokosc g profilu gwintu wewnetrznego zakretki (1) jest mniejsza niz 1 mm. eo 7. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wysokosc g profilu gwintu wewnetrznego zakretki (1) wynosi 0^6 do 0,8 mm. 8. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze grubosc scianki czesci cylindrycznej (2) w obszarze gwintu: 65 jest mniejsza niz 1,5 mm. 15 20113 431 9. Zamkniecie wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze grubosc scianki cylindrycznej (2) wynosi 1 mm. 10. Zamkniecie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze zakretka (1) jest wykonana z polietylenu niskocisnie- niowego. 11. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zakretka (1) jest wykonana z polipropylenu. 12. Zamkniecie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze zakretka (1) ma wewnetrzna uszczelniajaca czesc (9) o srednicy zewnetrznej dopasowanej do wewnetrznej, srednicy szyjki (5) butelki, przy czym wewnetrzna uszczel¬ niajaca czesc (9) zawiera segment uszczelniajacy (10) umieszczony w odleglosci co najmniej 10 mm od dna zakretki (1). * 13. Zamkniecie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze czesc cylindryczna (2) zakretki (1) ma po stronie zewne¬ trznej zebra (7) dla ulatwienia jej chwytania, przy czym zebra (7) i ewentualnie czesc cylindryczna (2) maja na dolnym brzegu zgrubienia wspólpracujace z otwieraczem (8).Fig.1 4 7 Fig. 2/iu$ 113 431 Fig. 3 7 9 3. /' 9 l apWL U 10T a \ (, Fig.5 LDD Z-d 2 w Pab., z. 1119/J1400/81, n. 90 + 20 egz., f. A4 Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL