Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ste¬ rowania kidJku dzwigników hydraulicznych.W niektórych zastosowaniach techniki, a zwla¬ szcza w górnictwie, zachodzi potrzeba popycha- 5 nia jakiegos przedmiotu lqb ciagniecia' maszyny albo oibuidowy górniczej za pomoca kilku dzwig¬ ników. Jako przyklad zastosowania popychania za poimioica kilku dzwigników mozna przytoczyc przesuwanie przenosników wzdluz przodka wyro- 10 bisika wegla lub innego mineralu, kitóre wymaga duzej liczby dzwigników popychajaeycn. Mozna równiez wymienic przesuwanie stojaków obudo¬ wy górniczej, badz za pomoca dziwiigniików prze¬ suwajacych, badz za pomoca dzwigników z me- 15 ohamizimem zapadkowym, umieszczonych w sa¬ mym stojaku. Opis takiego stojaka znajduje sie we francuskim zgloszeniu paitenitowym F,R 76(30769 zlozonym 7 grudnia Ii97'6 w imieniu tego same¬ go zglaszajacego. We wszystkich przypaidlkach sto- 2o sowania duzej licziby dzwigników istnieje pro- bleim powrotu dzwignika do polozenia wyjiscio- wego z konca suwu roiboozego. W praktyce ope¬ racja ta wymaga calego szeregu interwencji re¬ cznych, trudnych do skooindynowania. JezeM je- 25 den dzwignik oisiagnal koniec swego suwu, na¬ lezy go wycofac, lecz zatrzymujac inny lub inne dzwigniki.Celem wynalazku jest wyeliminowanie inter¬ wencji recznych przez podporzadkowanie jednych ^ operacji drugim, umozliwiajac w ten sposób cal¬ kowite zautomatyzowainie ipopychania. W tym ce¬ lu, wykonano urzadzenie do sterowania kilku dzwigników hydraulicznych, których komory ro~ bocze sa zasilane równolegle, kazda przez jeden przewód doprowadzajacy plyn hydrauliczny pod cisnieniem z pompy, zawierajace sterowane za¬ wory do zamykania przewodów doprowadzajacych plyn, jak równiez sterowane zawory do laczenia koimór roboczych ze zbiorniilciem zasilajacym, przy czym dzwigniki sa silowniKamd suwowymi pod¬ wójnego dzialania, z których kazdy zawiera je¬ den tlok posiadajacy czolowa powierzchnie ro¬ bocza, ograniczajaca komore robocza, oraiz^ czolo¬ wa powierzchnie coiiamia ograniczajaca komore co¬ fania, i przesuwajacy sie poirrmeazy poiozeniem - poczatkowym i poiozeniem Koncowymi suwu ro¬ boczego. Urzadzenie to, zgodnie z wynalazkiem, zawiera zawór pnoitow&ny dolaczony ao Kazaego azwigniita, stanowiacy bistabiine urzadzenie pi¬ lotujace, sterowany uo-fciem dzwigniKa, zawór pi¬ lotowany sterowany tym samym tlokiem, i po¬ laczony przewoidaimi z zaworem piloitowanyim, dwa inne zawory piloitowane polaczome ze zbiornikiem zasilajacym, oraz przewodami z pienwiszymi za¬ worami piloitowanymi innymi przewodami z ko¬ morami roibocizyimi dzwigników, a jeszcze innymi przewodami z drugimi zaworami piloitowanymi zamykajacymi przewody polaczone z kgimoTami U3 648s 113 648 4 roboczymi, oraz przewody zasilajace, laczace kaz¬ da komore coifania z.pomopa, w polozeniu zawo¬ ru pilotowanego.Kazdy dzwignik jest dzwignikiem róznicowym, W którym czolowa powierzchnia tloka sikiierowa- na w strone komory roboczej, jeist wieksza od jego powierzchni czolowej skierowanej w strone komory cofania, do której sa doprowadzone prze¬ wody zasilajace.Przewody zasilajace sa polaczone poprzez za^ wory pilotowane, oraz kolejne przewody z pierw¬ szymi! zaworami pilotowanymi- Pierwszy zawór piloitowamy stanowi samoiryglu- jacy zawór, którego popychacz styka sie z tlo¬ kiem dzwignika znajdujacym sie w polozeniu kon¬ cowym isuwu roboczego.Natoimiaisit drugi zawór p'iloitowany zawiiera po- pyahacz stykajacy sie z tloikiem dzwignika znaj¬ dujacym sie w polozeniu wyjsciowym, i laczy zbiornik zasilajacy ' przewodami z samoblokuja- cym zaworem pilotowanym. .Samobaokiuijace zawory sa polaczone równole¬ glymi przewodami z wejsciem co najmniej jed¬ nego przelaczniijka, którego jedyne wyjlscie jest po- laozone z zaworami do zamykania pnzewodów za¬ silajacych. iPrzedmioit wynalazku, jesit uwddocizniony w przy¬ kladach wyjkonamia na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do isterowania dwóch dzwigników, schematycznie, fig. 2 — czesciowo urzadzenie do sterowania wiekszej ilosci dzwig¬ ników, schematycznie, fig. 3 — inny przyklad wykonania urzadzenia z fig. 1, schematycznie.Dwa dzwigniki podwójnego dzialania 10, 20 sa przeznaczone do wywierania sily w kierunku ha lewo na rysunku, wykonujac suw roboczy. Dzwig¬ niki 10, 20 sa identyczne i kazdy z nich zawiera tlok 11 polaczony z tloczyisikiem 12. Tlok U ogra¬ nicza w cylindrze 13 kazdego dzwignika 10, 20, komore roibocza 14 oraz komoire cotfiamia 15, i ma jedna czolowa powierzchnie roibocza 16 i jedna czolowa powierzchnie cofania 17.Komora roibocza 14 dzwignika 10 jest zasila¬ na przez przewód 1 doprowadzajacy plyn pod cisnieniem, a przez przewód 2 jest zasilana ko¬ mora 14 dzwignika 20. Pompa hydrauliczna 8 - zasilana ze zbiornika zasilajacego 9, doprowadza plyn hydraoailliczny do dwóch przewodów 1 i 2 usytuowanych równolegle, jak to zostanie wytlu¬ maczone dalej, za pomoca przewodu glównego 41, na któtryim jest zainstalowany zawór 4i2 do regulacji wydaitku oraz regulator cisnienia 47.Przewody 1 i 2 sa polaczone za pomoca odga¬ lezien 21 i' 22, z pilotowanymi zaworami 5 16 - laczacymi komory robocze 14 dzwigników 10 i 20 ze zbiornikiem; zasilajacym 9.Z tloczyskiem 12 kazdego dzwigmilka 10, 20 jest polaczony pilotowany zawór saimorygflujacy 23 przyjmujacy polozenia pilotujace czynne i bier¬ ne, przy czym to ostatnie jest polozeniem przed¬ stawionym na rysunku.Kazdy pilotowany zawór 23 ma popychacz 24 wsuwany w koirpuis zaworu 23 w miare przesu- wajnda sie tloczyiska 12 dzwignika 10, lub 20, do koncowego polozenia suwu roboczego. Gdy poa puchacz 24 osiagnie swoje polozenie skrajne, na lewo na fig. 1, odpowiadajace polozeniu konca suwu roiboiozego skojarzonego z nim tloka 11, to ^odpycha on kullke 26 stanowiaca zawieradto dociskane do tej ohwiilii do gruiajzda 27 przez spre¬ zyne 25 oraz przez cisnienie plynu hydraulicz¬ nego przeplywajacego stale poprzez przewód 40 do korpusu pilotowanego zawoiru 23. Ten oistatni pozoisitaje wiec w polozeniu nieczynnym tak dlu¬ go, dopóki poipychaoz 24 nie popchnie, w lewo na rysunku, kuliki 26 ^stanowiacej zawieradlo.Po stronie gniazda 27 przeciwleglej do kuliki 26, piloitowany zawór 23 zawiera komore pilo¬ tujaca 28, do której jest dolaczony przewód pilo¬ tujacy 29.Pilotowany zawór 23 zawiera ponadto cylin¬ der ryglujacy 30, w którym przesuwa sie tlok 31 sztywno polaczony z poipychaiczem 24. W cy¬ lindrze* 30, od sitrony popyohaicza 24, ma wylot przewód 32 odprowadzony bocznikowó od prze¬ wodu 29 poprzez przewezenie 33.Pilotowany zawór 23 stanowi urzadzenie bi- staibilne, którego przesuniecie w czynne poloze¬ nie pilotujace jest dokonane przez dojscie tloka 11 do koncowego polozenia suwu roboczego, i który pozostaje nastepnie^ w polozeniu czynnym co najmniej tak dllugo, dopóki cisnienie jesit wy¬ wierane na tlok 31, naweft jezeli tlok 11 opusci swoje koncowe 'polozenie suwu roboczego, jak to przedstawiono na rysunku.Od strony dzwlilgnika 10 lulb 20 przeciwleglej do tloczyska 12, znajduje sie piloitowany zawór 34, którego kulka 35 jest dociskana do gniazda 36 przez sprezyne 37 i ewentualnie przez cis¬ nienie hydrauliczne pochodzace z przewodu 38 odprowadzonego booznikowo od przewodu. 32 Ku/1- ka moze byc odsunieta ad gniazda 36 przez po- pychaciz 39 reagujacy na nacisk tloka 11 w po¬ lozeniu wyjsciowym. W tym odsunietym poloze¬ niu kulki 35, przewód 38 zostaje polaczony ze zbiornikiem 9 poprzez przewód 19 polaczony z korpusem zaworu 34 od strony gniazda 36 prze¬ ciwleglej do kuliki 35.Po powrocie tloka 11 do polozenia wyjscio¬ wego, zbiornik .9 jest polaczony z obiegiem wy¬ wierajacym cisnienie na tlok 31 i w ten sposób , odrygilowuje pilotowany, saimorygiujacy zawócr 23," który wówczas powraca do swego polozenia nie¬ czynnego.Piloitowany samoryglujacy zawór 23 pozostaje w polozeniu nieczynnym tak xlIlugD dopóki dzwig¬ nik 10, 20 pozostaje w polozeniu wyjisciowym, ale przechodzi w polozenie czynne, gdy dzwig¬ nik 10, 20 dojdzie do konca- swego suwu robo¬ czego, i pozostaje w tym polozeniu tak dlugo, dopóki dzwignik 10, 20 nie zostanie sprowadzo¬ ny . do swego polozenia wyjsciowego, po czym przechodzi ponownie w polozenie nieczynne, gdy tylko dzwignik 10, 20 powróci do swego polo¬ zenia wyjsciowego.K&zdy przewód pilotujacy 29, gdy pilotowany samoryglujacy zawór 23 jesit w polozeniu czyn¬ nym, . zasila pilotowany zawór 5 polaczony z 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60113 648 dzwignikiem 10, lub zawór 6 polaczony z dzwig¬ nikiem 20. Zawór 5 lub 6 poddany dzialaniu cis¬ nienia panujacego w praewodizie pilotujacym 29, laczy ze zbiornikiem 9 odpowiednio przewód 1 lub 2 i polaczona z nim komore robocza 14. W tej" chwili zachodzi koniecznoisc odciecia zasila^ nia przewodu 1 lub 2 otd przewodu glównego 41, W tym celu kazdy z pnziewóidów 1 i 2 jest po- laczony z przewodem glównym 41 popnzez pilo¬ towany zawór 3 i 4 odjcinajacy zasilanie pod Wplywem pojawienia sie cisnienia pilotujacego w jednym z przewodów pilotujacych 29.Pba przewody 29 sa polaczone przeciwstawnie z dwoima wlotami symetrycznymi przelacznika 7 z plywajaca iglica zatykajaca 70, i zasilaja rów¬ nolegle dwa pilotowane zawory 3 i 4 poprzez przewody 18 i 19. W ten spoisób, pojawienie sie cisnienia pilotujacego, w którymkolwiek przewo¬ dzie pilotujacym 29 zaimyika oba zawory 3 i. 4, odcinajac tym samym zasilanie dzwigników 10 i 11. W wyniku tego, ten dzwignik, którego obieg pilotujacy jest czynny, zostaje polaczony ze zbior¬ nikiem 9 i moze powrócic do polozenia wyjscio¬ wego-, podczas gidy diruipi dzwignik jest zabloko¬ wany i unieruchomiony az do chwili, gdy pierw¬ szy dzwignik powróci do swego' polozenia wyj¬ sciowego.Na przewodach 1 i 2 sa umieszczone zawory regulacyjne 51 i 52 umozliwiajace wzgledna re¬ gulacje ruchów roboczych dzwigników 10 i 20, n,p. w celu wykonania zakretu przez maszyne, która te dzwigniki napedzaja. Nastawnik 50 u- mozliwia wykonanie tej regulacpi w jednej ope¬ racji.W przykladzie przedstawionym na fig. 1 oba dzwigniki sa typu róznicowego, to znaczy, ze robocza powierzchnia czolowa 16 tloka 11 jest wieksza o powierzchnie skuteczna od jego po¬ wierzchni czolowej cofania 17. Z tego wlasnie powodu wybrano sposób stalego zasilania ply¬ nem pod cisnieniem obu komór cofania 15. W tym celu, w kazdej z tych komór ma wyllot prze¬ wód 44, zbocznikowany od przewodu pomocni¬ czego 43, który ze swej stromy, jest odgalezie¬ niem przewodu glównego 41. W ten sposób kaz¬ de polaczenie komory roboczej 14 ze zbiornikiem zasilajacym 9 powoduje cofanie tloka 11 spowo¬ dowane cisnieniem stale panujacym w komorze cofania 15. , .W "celu ograniczenia konsekwencji ewentual¬ nych przecieków, przewody pilotujace 29 posia¬ daja kalibrowane przewezenie 45 polaczone ze zbiornikiem zasilajacym 9.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: Jazda maszyny do- przodu lub popychanie jakie¬ gos przedmiotu za pomoca urzadzenia jest zapew¬ nione przeiz rówonczesne popychanie dwoma iden¬ tycznymi dzwignikami^ hydraulicznymi 10, 20 o podwójnym dzialaniu. Jezeli jeden z dzwigników 10, 20 dochodzi do konca swego suwu robocze¬ go, to automatycznie' zostaje przestawiony. Je¬ zeli np. tloczysko 12 badz dzwignik 10, zostanie zamocowany za poseidroicitweim medhanizmu za¬ padkowego, to ten dzwignik 20 cofnie sie beiz oddzialywania na maszyne lulb pnzedmlioit, to zna- # czy, ze wykona jalowy ruch powrotny. W cza¬ sie powrotnego ruchu jalowego pierwlszego dzwig¬ nika 10, drugi dzwignik 20 jeslt zaryglowany hy- 5 draullioznie w danym polozeniu, poniewaz jego pilotowany zawór zasilajacy 4 znajduje sie w polozeniu zamknietym. Gdy tylko pierwiszy dzwig¬ nik 10 wyjkona ' swój suw powrotny, oto dzwig¬ niki 10, 20 zostaja poddane cisnieniu roiboicze- 10 mu.Jezeli, wyjatkowo, oba dzwigniki 10, 20 dojda równoczesnie do konca swego suwu, to sa równo¬ czesnie polaczone ze zbiornikiem zasilajacym 9 15 i poddawane cisnieniu roboczemu, gdy tyllko oba osiagna swoje polozenie wyjsciowe.-We wszystkich przypadkach uzyskuje sie po¬ pychanie, równolegle przez wyrównowazemie na¬ cisku na tloki 11 dzwigników 10, 20, a poipycha- 20 nie na zakrecie uzyskuje sie przez róznicowe oddzialywanie na tloki 11. dzwigników 10, 20 za pomoca nastawnika 50 dzialajacego na zawory regulacyjne 51 i 52. Nastawnik moze równiez byc samoczynnie podporzadkowany do ukladu od- 25 niesienia, np. zaobserwowanego nachylenia w sto- . sunku do plaszczyzny czolowej przedmiotu popy¬ chanego. ^ Na fig. 2 uwidoczniono t w jaki sposób mozna laczyc kilka urzadzen z dwoma dzwignikami, w 30 celu utworzenia jednego urzadzenia zawierajace¬ go liczbe wielokrotna dwóch dzwigników.W urzadzeniu z n dzwignikami istnieje tylez n pilotowanych zaworów 23, 34, 5 lub 6 i 3 lub 4, jak równiez tylez skojarzonych z nimi przewo- 35 dów pilotujacych.Przewody pilotujace 29 sa laczone parami w celu pilotowania jednego przelacznika 7, np. dwa , przewody 29 do pilotowania jednego przelaoz- ^ nika 7, i dwa przewody 29' do pilotowania jed¬ nego przelacznika 7'. Ze swej strony przelaczni¬ ki 7, 7', ... sa polaczone parami w celu piloto¬ wania, poprzez przewód 56, 56', przelacznika 57 zasilajacego n równoleglych zaworów 3, 4, 3', 4', 45 ... poprzez przewód 58. W ten sposób mozna two¬ rzyc kaskadowy uklad przelaczników. Jezeli n nie jest potega liczby 2, to w razie potrzeby, jeden dzwignik, alibo jeden lub kilka przelacz¬ ników, nalezy polaczyc jako przesuniete o stopien' 50 w stosunku do innych.Na fig. 3 uwidoczniono inny przyklad wyko¬ nania urzadzenia z fig. 1, w którym koimory co¬ fania 15 nie sa zasilane w sposób ciagly, lecz sa zasilane w sposób sterowany przez urzadzenie 55 pilotujace tyllko wówczas, gdy urzadzenie to znaj¬ duje sie w polozeniu czynnym pilotowania. Na fig. 3 znajduja sie te same elementy skladowe urzadzenia co na fig. 1. Zasadniczo, urzadzenie rózni sie od opisanego poprzednio tym, ze roz- 60 dzielacz trójdrogowy 60 jest wlaczony w prze¬ wód 43, który to rozdzielacz 60 umozliwia za¬ silanie komór cofania 15 plynem hydraulicznym pod cisnieniem tyllko wówczas, gdy jedno z jego urzadizen pilotujacych znajduje sie w stanie czyn- 65 nym. W tym celu rozdzielacz 60 jest pilotowany113 1 * za posrednictwem przewodu 61 polaczonego bo¬ czniikowo z przewodami 18 i 19.Jezeili przelacznik 7 iulb iprzeilajcznaki w jprzy- padku liczby wiekszej od dwóch dzwigników, nie daje, lub nie daja cisnienia, to sprezyna 62 ^ 5 laczy ze zfoioinnlikiem zasilajacym 9 komory cofa- - nia 15 a to umozliwia wywieranie nacisku bez przeciiwcisniehia hydraulicznego.W drugim przykladzie wykonania przewezenia 45 z fig. 1 sa zastapione na fig. 3 przez zeispo- ao ly 46 z ryglowanymi zaworami umozliwiajacymi normalny przeplyw, lecz ryglujacymi sie w po¬ lozeniu zamkniecia, gdy wydatek staje sie duzy w chwili ustawienia odpowiedniego pilotowanego samoryglujacego zaworu 23 w czynnym poloze-, ,l5 niu pilotowania.Dzialanie urzadzenia jest dolkladniie takie samo, jak urzadzenia przedstawionego na fig. 1, z tym ¦ wyjatkiem, ze nacisk hydrauliczny nie jest wy¬ wierany róznicowo, w przypadku wywierania na- 20 cisku roboczego.Z a strzez eni a |p a,t en t o Wi e 1. Urzadzenie do sterowania kilku dzwigników 25 hydraulicznych, których komory robocze sa za¬ silane równolegle, kazda przez jeden przewód do¬ prowadzajacy plyn hydrauliczny pod cisnieniem z pompy zawierajace sterowane zawory do za¬ mykania -przewodów, doprowadzajacych plyn, jak 3< równiez sterowane zawoiry d-o laczenia komór roboczych ze zbioinriikiem zasilajacym, przy czym dzwigniki sa silownikami suwowymi podwójne¬ go dzialania, z których kazdy zawiera jeden tlok posiadajacy czolowa powierzchnie robocza, ogra- 35 niczajaca komore robocza, oiraz czolowa powierz¬ chnie cofania ograniczajaca komore cofania, "i przesuwajacy sie pomiedzy polozeniem poczatko¬ wym i polozeniem koncowym suwu roboczego, znamienne tym, ze zawiera zawór pilotowany (23) 40 dolaczony do kazdego dzwignika (10, 2(X), stano¬ wiacy bistabikie urzajdzenie pilotujace, sterowa- S ny tlokiem (11), zawór' pilotowany (34) sterowa¦* ny tlokiem (11), i polaczony przewodami (38, 32) z zaworem pilotowanym (2&)f zawoiry pilotowa¬ ne (5, 6) polaczone ze zbiornikiem zasilajacyni (9), oraz przewodami (29) z pierwszymi zawo¬ rami pilotowanymi (23), przewodami (21, 1) i (22, 2) z komorami roboczymi (14) dzwigników (10, 20), a przewodami (18, 19) z zaworami pilo¬ towanymi (3, 4) zamykajacymi przewody (1, 2) polaczone z komorami roboczymi (14), oaralz prze¬ wody zasilajace (43, 44), laczace kazda komore cofania (15) z pompa (8), w polozeniu czynnym zaworu pilotowanego (23). 2. Urzadzenie wedlujg zastrz. 1, znamienne tym, ze kazdy dzwignik (10, 20) jest dzwignikiem róz¬ nicowym, w którym czolowa powierzchnia (16) tloka (11) skierowana w strone komory roboczej (14), jest wieksza od - jego powienzichni czolowej (17) skierowanej w strone koimory cofania (15), do której' sa doprowadzone przewody zasilajace (43, 44). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze przewody zasilajace (43, 44) sa polaczone po¬ przez zawory pilotowane (3, 4), przewody (18, 19) i przewody (29) z zaworami pilotowanymi (23). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zawór pilotowany (23) stanowi samoryigluja¬ cy zawór, którego popychacz (24) styka sie z tlo¬ kiem (11) znajdujacym sie w polozeniu konco¬ wym suwu roboczego. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zawór pilotowany (34) zawiera poipyohaicz (39) stykajacy sie z tlokiem (11) znajiduljacym sie w polozeniu wyjisciowym, _ i laczy zlbiornik zasila¬ jacy (9), przewodami (32, 38), z samobllokujacym zaworem pilotowanym (23). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zawoiry pilotowane (23) sa polaczone równo¬ leglymi przewodami (29) z wejsciem co najmniej jednego przelacznika (7, 57), którego jedyne wyj- ' scie jest polaczone z zaworami (3, 4) do zamyka¬ nia przewodów zasilajacych (1, 2).113 648 2.3 1 I Tu 9 5-iirO- 47-^~Dj-s" j, f? ficr., r' i- i V* 57- 58 i£i_. 7-ifci 1-T -fj 4 I 1113 64$ 38 T2g FJ 23 ! m 34 Y 44 51 ¦r7y 7-4 u 44 50J i—^ 20 J ' TTslr LU | 46 fU T —vb vLr 43 JS 23 i"1 EiH ^¦H 47- 7-^lTL|J 9 -r- ^2 , r A 60- i=M (q 4 x 62 J1 4i\ Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL