Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ przecznego rozciagania i molekularnego oriento¬ wania ciaglego pasa, np. sieci, folii lub arkusza, zwlaszcza poprzecznego rozciagania pasa wytla¬ czanej sieci z tworzywa sztucznego.W opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 4 087 226 opisano urzadzenie zaopatrzone w srod¬ ki ograniczajace poprzeczne przesuniecia brzegów pasa w formie rozstawionych równolegle lancu¬ chów bez konca zabezpieczajacych przed przesu¬ nieciem obrzezy pasa do jego srodka, które jedno¬ czesnie spelniaja role srodków napedowych prze¬ mieszczajacych pas w sposób ciagly, wzdluznie przy jednoczesnym poprzecznym jego rozciaganiu.Urzadzenie to zaopatrzone jest równiez w pare przeciwstawnych, rozstawionych w kierunku po¬ przecznym zespolów elementów naciskowych w po¬ staci tarcz obrotowych lub nachylonych pasów napedzanych, przy czym tarcze lub pasy jednego zespolu sa poprzecznie przemieszczone wzgledem tarcz lub pasów drugiego zespolu i wsuniete mie¬ dzy nie tak gleboko, ze tarcze lub pasy wymuszaja rozszerzenie pasa sieci z tworzywa sztucznego w obszarze miedzy jego krawedziami, dzialaniem przeciwstawnych sil na przeciwlegle powierzchnie pasa, rozciagajacych poprzecznie pas z jedno¬ czesnym jego sfaldowaniem i uniemozliwieniem przemieszczenia krawedzi pasa do jego srodka.Jednakze uzycie samych tylko tarcz jako ele¬ mentów naciskowych ma dwie istotne wady. Przy 10 15 20 30 duzych wspólczynnikach rozciagania poprzecznego stopien zachodzenia na siebie tarcz jest dosc duzy i kat natarcia tarczy wzgledem pasa jest bardzo duzy, a to oznacza, ze pas styka sie z kazda tarcza w punkcie, w którym jest duzy kat miedzy plasz¬ czyzna pasa i odpowiednia styczna do powierzchni tarczy. Stwarza to tendencje do spychania pasa wstecz i uniemozliwia wlasciwe przesuwanie sie do przodu, szczególnie srodkowej czesci pasa, po¬ wodujac tym wsteczne wybrzuszanie sie pasa. Po¬ nadto wstepne rozciagniecie lub odksztalcenie pasa jest bardzo duze i zmniejsza sie w miare przesuwania sie pasa przez tarcze, a to jest nie¬ korzystne dla wielu rodzajów materialu i nie daje optymalnego przebiegu rozciagania.Jakkolwiek wspomnianych niedogodnosci mozna uniknac w prosty sposób stosujac dwa zespoly pochylonych pasów, to jednak maja one taka nie¬ dogodnosc jak zlozona ich konstrukcja, niekontro¬ lowane ugiecie pasa pod naciskiem przy braku elementu podporowego, oraz trudnosc w nalozeniu na pas wspóldzialajacej z rozciaganym pasem po¬ wloki o niskim wspólczynniku tarcia, która po¬ zwalalaby na poprzeczne zeslizgiwanie sie pasa w czasie rozciagania, w przypadku gdy takie ze¬ slizgiwanie sie jest pozadane.Celem wynalazku jest zapobiezenie wymienio¬ nym niedogodnosciom. Cel ten osiagnieto przez wykonanie urzadzenia typu opisanego powyzej, w którym zgodnie z wynalazkiem, elementy na- 113 777113 777 3 ciskowe co najmniej jednego zespolu sa stacjo¬ narnymi plytami naciskowymi zaopatrzonymi w przebiegajace wzdluznie powierzchnie slizgowe.Rezultatem zastapienia obrotowych kolowych elementów, np. tarcz lub pasów napedzanych, jed¬ nego z zespolów znanego urzadzenia, przez stacjo¬ narne elementy naciskowe jest mozliwosc zmniej¬ szenia kata natarcia do odpowiedniej wartosci oraz mozliwosc dokladniejszego kontrolowania wartosci poprzecznego rozciagania, zwlaszcza mozliwosc unikniecia zbyt gwaltownego rozciagania wstep¬ nego a takze mozliwosc ustalenia stalej wartosci rozciagania w calym zakresie az do osiagniecia rozciagniecia -maMynlalnego.Stosujac wynalazek mozna uzyskac rozciagniecie poprzeczne o stosunku szerokosci wyjsciowej do wejsciowej od 2,5:1 do 10:1, oraz mozna uzyskac znaczne molekularne zorientowanie nitek a nawet wezlów sieci, a taEze znaczne poprzeczne moleku¬ larne zorientowanie folii. Co nie mniej wazne, stacjonarne elementy naciskowe sa stosunkowo tanie w produkcji, a przez to samo urzadzenie nie jest kosztowne.Mozliwe jest dzieki wynalazkowi zestawienie kompletnego ciagu technologicznego od odlewania do wytworzenia gotowego produktu, który w przy¬ padku wytlaczanej sieci obejmuje operacje wy¬ tlaczania, rozciagania' w kierunku wzdluznym w celu wzdluznego zorientowania kwadratowej sieci i rozciagania poprzecznego dla zorientowania sieci w tym kierunku.Elementy naciskowe drugiego zespolu moga miec na przyklad postac kolejnych stacjonarnych ele¬ mentów naciskowych wyposazonych w przebie¬ gajace wzdluznie powierzchnie slizgowe. Taki ksztalt jest najbardziej przydatny dla lekkich pasów sieci, na przyklad sieci opakowan o ciezarze do 10 g/m2 po poprzecznym rozciaganiu oraz rucho¬ mych pasów przemieszczajacych sie korzystnie z ta sama predkoscia co pas rozciagany, lub tez obro¬ towych elementów kolowych, których obrzeza przesuwaja sie korzystnie z ta sama predkoscia co pas rozciagany.Wspomniane stacjonarne. elementy naciskowe moga miec postac sztywnych pretów lub rur, lub tez równoleglych plyt. Powierzchnie slizgowe moga byc proste, zwlaszcza w pierwszej lub drugiej postaci lub wymienionej wyzej, lub moga byc za¬ krzywione dla ustalenia okreslonej intensywnosci rozciagania, zwlaszcza w postaci trzeciej wymie¬ nionej powyzej.Srodki napedzajace moga miec dowolna postac, moze to byc nawet zwykle ciagniecie od dolu urza¬ dzenia, na przyklad w postaci pierwszej wymie¬ nionej powyzej. Jednakze w przypadku sieci, ze¬ wnetrzne elementy obrotowe lub pasy sa nape¬ dzane i wyposazone na powierzchniach wspólpra¬ cujacych z pasem rozciaganym, w promieniowe igly, w przypadku gdy te elementy obrotowe lub pasy spelniaja równiez role elementów przytrzymuja¬ cych krawedzie pasa, a ponadto wszystkie ele¬ menty obrotowe lub pasy moga byc napedzane i wyposazone w igly lub naciecia na powierzch¬ niach wspólpracujacych' z pasem rozciaganym po¬ niewaz daje to dwie korzysci, pierwsza, ze urza¬ dzenie moze obracac pas o dowolnej szerokosci mieszczacej sie w szerokim zakresie szerokosci i druga, ze takie rozwiazanie eliminuje prawie calkowicie wsteczne wybrzuszanie sie pasa roz- 8 ciaganego. Moga tu wprawdzie powstac mniejsze wybrzuszenia pojawiajace sie jako szeregi zadzio¬ rów na szerokosci pasa, to jednak mozna, jesli to konieczne, usunac je przez lekkie poprzeczne rozciagniecie i podgrzanie pasa. 10 W przypadku folii, igly beda przekluwac brzegi folii i dlatego jako srodki napedowe powinny byc stosowane klamry osadzone na bocznych pasach lub pasach w ksztalcie V lub linki wspólpracujace z rowkami w ksztalcie V, które spelniaja jedno- 15 czesnie role srodków przytrzymujacych obrzeza pasa.Korzystnie wspólpracujace z pasem powierzchnie wszystkich elementów naciskowych, za wyjatkiem najbardziej zewnetrznych gdy te pelnia role srod- 20 ków napedzajacych i przytrzymujacych obrzeza pasa, wykonane sa z materialu o niskim wspól¬ czynniku tarcia, nawet wówczas, gdy elementy te wyposazone sa w igly, a to zapewnia swobodny zeslizg po tych powierzchniach w kierunku po- 25 przecznym. Innymi slowami pas ma mozliwosc po¬ przecznego przemieszczania sie w czasie rozciaga¬ nia w obszarach dzialania sil naciskowych. Przy braku poprzecznego zeslizgu pasa tworza sie na nim wzdluzne pasma o innym stopniu rozciagnie- 30 cia. Ten material przeciwcierny powinien miec mozliwie mniejszy wspólczynnik tarcia jaki daje dokladnie polerowana powierzchnia metalu, poli- czterofluoroetylen lub anodowane aluminium.Niemniej stwierdzono, ze zastosowanie materialu 35 o niskim wspólczynniku tarcia nie jest konieczne, zwlaszcza gdy elementy naciskowe przemieszczaja sie w przyblizeniu z ta sama predkoscia co pas.Wówczas otrzymuje sie wyrób o zadowalajacej jakosci, nawet gdy brak jest wiekszego poslizgu 40 poprzecznego miedzy pasem i elementami nacisko¬ wymi w czasie rozciagania.Srodki przytrzymujace obrzeza pasa moga miec dowolna postac np. taka jak zewnetrzne elementy obrotowe lub pasy zaopatrzone w igly, lub klamry 45 lub uchwyty pasa w ksztalcie V spelniajace role zarówno elementów napedzajacych jak i przytrzy¬ mujacych. Po wejsciu w oka sieci igiel elementów obrotowych lub pasów, siec moze sie przemiescic do wewnetrz o odcinek równy co najwyzej szero- 50 kosci jednego oka, lecz w praktyce takie prze¬ mieszczenie nie jest istotne L*jest zwykle dopusz¬ czalne. Ogólnie, srodki przytrzymujace obrzeza pasa chwytaja pas przed lub w chwili zadzialania sil naciskowych, które rozciagaja siec. 55 Ogólnie, wielkosc zachodzenia na siebie odpo¬ wiednich elementów naciskowych jest korzystnie regulowana tak, aby mozliwa byla regulacja calko¬ witego rozciagniecia pasa oraz regulacja inten¬ sywnosci rozciagania. Najkorzystniej jest gdy ele- 60 menty naciskowe co najmniej jednego zespolu, za wyjatkiem co najwyzej najbardziej zewnetrz¬ nych elementów, sa indywidualnie regulowane.Te indywidualna regulacje mozna uzyskac w pro¬ sty sposób przez zastosowanie stacjonarnych ele- 65 mentów naciskowych, które na przyklad moga byc113 777 zamontowane obrotowo w poblizu jednego z kon¬ ców, korzystnie konca wejsciowego powierzchni slizgowej.Ogólnie, wynalazek moze byc zastosowany do materialu znanego jako siec o okach kwadrato¬ wych, w której nitki przebiegaja wzdluznie i po¬ przecznie, niezaleznie czy oka sa rzeczywiscie kwadratowa czy tylko prostokatne. Alternatywnie wynalazek moze byc zastosowany do sieci o okach rombowych. Siec o okach rombowych ma dwa zespoly nitek, kazdy ustawiony pod katem wzgle¬ dem drugiego i ukosnie do kierunku wytlaczania i kierunku poprzecznego, oba zespoly polaczone sa wezlami. Siec o okach rombowych moze byc rozciagana poprzecznie w takim zakresie, ze roz¬ ciagniete zostana tylko segmenty nici miedzy wezlami, lub tez rozciagniete zostana calkowicie lub czesciowo i molekularnie zorientowane rów¬ niez wezly.Siec rurowa moze byc rozciagana w postaci plasko zlozonej, to jest w postaci dwu warstw, a nastepnie moze byc, jezeli jest to pozadane, roz¬ cieta przy jednoczesnym odcieciu obrzezy, które normalnie nie sa wlasciwie rozciagane.Inna mozliwoscia jest przepuszczenie rurowej sieci po powierzchni szkieletowego trzpienia utwo¬ rzonego ze stacjonarnych elementów naciskowych majacych przebiegajace wzdluznie powierzchnie slizgowe w ukladzie rur, który stanowi jeden ele¬ ment rozciagajacy, podczas gdy drugi element roz¬ ciagajacy otacza ten trzpien. Rozciagac poprzecz¬ nie mozna kazda folie, arkusz lub siec, jednak najodpowiedniejszym materialem do rozciagania poprzecznego jest siec.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia linie technologiczna zawierajaca urza¬ dzenie do rozciagania wedlug wynalazku, schema¬ tycznie, fig. 2 — fragment urzadzenia do rozciaga¬ nia, w widoku z boku, fig. 3 — urzadzenie w prze¬ kroju wzdluz linii III—III oznaczonej na fig. 2, fig. 4 i 5 przedstawiaja urzadzenie w przekroju wzdluz linii IV—IV oznaczonej na fig. 2, ilustru¬ jacym sposób dzialania urzadzenia przedstawio¬ nego na fig. 2 i 3, fig. 6- — czesc obrzeza jednego z elementów naciskowych urzadzenia przedstawio¬ nego na fig. 2 i 3 w widoku perspektywicznym, fig. 7 — stacjonarny element naciskowy urzadze¬ nia wedlug fig. 2 i 3 w widoku z góry, i ukazuje rózne przekroju poprzeczne w plaszczyznie prosto¬ padlej do plaszczyzny rysunku.Na fig. 1 widoczna jest znana wytlaczarka 1 do wytlaczania ciaglej sieci z tworzywa sztucznego.Przy zastosowaniu znanej technologii mozna wy¬ twarzac siec o okach rombowych lub okach kwadratowych. Wytlaczana siec mozna rozcinac na siec o pojedynczej grubosci. Siec moze równiez zachowac ksztalt zlozonej plasko rury o podwójnej grubosci.W urzadzeniu do ciagniecia 2, siec o okach kwadratowych moze byc wzdluznie orientowana przez wyciaganie jej w kierunku wzdluznym. Na¬ stepnie siec przechodzi do wanny 3 zawierajacej urzadzenie do poprzecznego rozciagania 4, przez walec - odbiorczy 5 odbierajacy poprzecznie roz- 10 15 20 25 30 35 40 50 55 60 W ciagnieta i sfaldowana siec, wokól rolki rozsciela¬ jacej 6, która rozsciela siec do jej calkowitej sze¬ rokosci nie powodujac naprezen, miedzy znanymi prowadnikami krawedzi tekstylnego pasa znanymi jako precyzyjne prowadniki krawedzi utworzone przez pare lekko pochylonych niewielkich rolek przy kazdej krawedzi sieci, przez nozyce 8 przy¬ cinajace krawedz sieci, jezeli jest to pozadane, które to obrzeza nie zostaly rozciagniete poprzecz¬ nie, a w koncu wchodzi na szpule nawijajaca 9.Na fig. 2 i 3 przedstawiono szczególowo przyklad wykonania urzadzenia 4 do poprzecznego rozcia¬ gania. Wspomniane wyzej urzadzenie 4 jest umieszczone w wannie 3 zawierajacej goraca wode.Urzadzenie zawiera dwa zespoly robocze, jeden z nich jest zespolem obracajacych sie kolowych elementów naciskowych i ma postac równo roz¬ mieszczonych, napedzanych tarcz 10 o srednicy okolo 50 cm, a drugi jest zespolem stacjonarnych elementów naciskowych w postaci plytek nacisko¬ wych 11. Plytki naciskowe 11 obracane sa wokól osi 12 i maja przebiegajace wzdluznie powierzchnie slizgowe o niskim wspólczynniku tarcia, które sty¬ kaja sie z sieoia.Widoczne na fig. 2 plytki naciskowe 11 zamoco¬ wane sa na pojedynczym poprzecznym precie 13, który mozna przemieszczac w lukowym wycieciu w zakresie miedzy dwoma skrajnymi polozeniami oznaczonymi na rysunku linia kropkowana, i który mozna blokowac w dowolnym polozeniu za pomoca mechanizmu blokujacego wyposazonego w dzwignie 14. Jednakze, zwlaszcza gdy siec ma wady odlewa¬ nia, korzystne jest aby polozenia poszczególnych plytek naciskowych 11 byly regulowane, i w tym przypadku kazda plytka naciskowa 11 ma swój wlasny mechanizm blokujacy.Teoretycznie tarcze 10 moga byc uformowane przez obróbke mechaniczna z jednolitego walca, jednak w praktyce korzystne jest stosowanie od¬ dzielnych tarcz osadzonych i unieruchomionych na wspólnym wale 15.Tarcze 10 moga byc napedzane w dowolny zna¬ ny sposób, zas zespól napedowy tarcz oznaczony jest odnosnikiem 16 na fig. 2. Zewnetrzne tarcze 10 pelnia role srodków ograniczajacych krawedzie sieci i uniemozliwiaja przesuwanie sie do wew¬ natrz obrzezy sieci, tarcze te maja igly 17, które wchodza w siec zanim siec dotknie obrzezy tarcz 10 i zanim wejdzie w zasieg dzialania plytek na¬ ciskowych 11.Wszystkie tarcze 10 moga byc wyposazone w igly 17, jednak na fig. 6 przedstawiono korzystny przy¬ klad wykonania, zgodnie z którym, tarcze 10 maja radelkowane obrzeza wspomagajace przesuwanie pasa sieci, które to obrzeza zapewniaja osiowy na¬ ciag pasa i umozliwiaja poprzeczny poslizg.Na fig. 2 przedstawiono równiez pare rolek na¬ pedowych 18 polaczonych ze soba za pomoca ze¬ spolu zlozonego z paska klinowego 19 i kólek paso¬ wych, a to zapewnia, ze predkosc wyjsciowa sieci jest taka sama jak predkosc wejsciowa i nie na¬ stepuje osiowe rozciaganie w czasie przejscia przez urzadzenie 4. Na figurze tej widoczna jest równiez rolka 20 wprowadzajaca siec za zespól tarcz 19,113 777 8 .Na fig. 4 i 5 przedstawiono rozciaganie sieci w dwu róznych ustawieniach plyt naciskowych 11.Sama siec oznaczano jest linia przerywana i jak widac na fig. 4 i 5 siec jest sfaldowana przemien¬ nym dzialaniem tarcz 10 i plyt naciskowych 11 i jest tym samym rozciagnieta poprzecznie w sto¬ sunku 2,25:1 w pierwszym przypadku i 5,5:1 w dru¬ gim.W praktyce plyty naciskowe 11 moga byc tak ustawione wzgledem tarcz 10 aby koncowy wspól¬ czynnik rozciagniecia wynosil 8:1 lub nawet wiecej, przykladowo 4:1, 6:1 i 8:1. Plyty naciskowe 11 sa tak uksztaltowane, widac to patrzac w kierunku osiowym tarcz 10, ze rozciaganie ma przebieg liniowy az do osiagniecia maksymalnego wspól¬ czynnika rozciagniecia.Ponadto wejsciowe powierzchnie plyt nacisko¬ wych 11 ustawione sa stycznie do obrzezy tarcz 10, przy czym powierzchnia slizgowa plyty naciskowej zachodzi na obwód tarcz o wielkosc x okreslona równaniem x = k*d, gdzie k jest stala, a d jest odlegloscia mierzona wzdluz powierzchni slizgowej, od jej czesci poczatkowej, a to zapewnia zerowe lub bardzo male rozciaganie poprzeczne na wstepie i zapobiega tworzeniu sie wybrzuszen.Jak widac na fig. 2 dolne konce plyt 11 maja ksztalt kolowy ze srodkiem okregu w osi 12 obrotu, dzieki czemu prowadzace czesci powierzchni plyt naciskowych 11 sa styczne do obrzezy tarcz 10 niezaleznie od ustawienia plyt 11.Jak wspomniano rozciaganie ma na celu mole¬ kularne zorientowanie nitek sieci lub poprzeczne rozciagniecie i zorientowanie folii lub arkusza. Tak wiec, jezeli siec ma oka kwadratowe, to nastepuje rozciaganie i molekularne zorientowanie nitek przebiegajacych poprzecznie, a jesli siec ma oka rombowe to nastepuje rozciagniecie i molekularne zorientowanie nitek miedzy wezlami, przy czym jezeli jest to pozadane, siec moze zostac rozciag¬ nieta do takiego stopnia, ze punkty 'zlacz lub wezly miedzy nitkami zostana równiez rozciagniete tak, ze powstanie siec o okach szesciokatnych.Konstrukcja wspólpracujacych z pasem sieci, powierzchni elementów naciskowych stanowi szcze¬ gólnie trudny problem przy wysokich predkosciach i duzych wspólczynnikach rozciagania, poniewaz jesli profil tej powierzchni w plaszczyznie prosto¬ padlej ma zbyt duzy promien, wówczas pasma styku pasa z elementami naciskowymi pozostaja nierozciagniete, nie ma jednak wówczas problemu z nagrzewaniem i rozrywaniem sieci. Gdy promie¬ nie sa zbyt male, to pasma nie rozciagnietego ma¬ terialu maja znikoma szerokosc lub nie pojawiaja sie wogóle, natomiast nastepuje nagrzewanie i roz¬ rywanie przy duzych predkosciach. Problem ten zostal zmniejszany a nawet wyeliminowany calko¬ wicie dzieki specjalnej konstrukcji powierzchni wspólpracujacych z pasem* sieci.Na fig. 7 przedstawiono ksztalt przekroju po¬ przecznego plyty naciskowej 11 w pieciu róznych punktach Tozmieszczonych wzdluz jej dlugosci.Profil tej powierzchni zawiera w przekroju po¬ przecznym luk kola, przy czym promien przekroju poprzecznego w miejscu gdzie konczy sie po¬ przeczne rozciaganie pasa, jest okolo dwa razy wiekszy niz w miejscu gdzie rozciaganie sie roz¬ poczyna. Dzieki takiemu uksztaltowaniu mozna zmniejszyc szerokosc lub calkowicie wyeliminowac pasma nierozciagnietej sieci i jednoczesnie zacho- 5 wac stosunkowo duza szybkosc pracy urzadzenia bez objawów przegrzewania i rozrywania pasa sieci.Przedstawiony na fig. 7 ksztalt powierzchni plytki naciskowej uzyskuje sie przez zaostrzenie io profilu przekroju poprzecznego w przedniej czesci plyty naciskowej 11 i przez zaokraglenie uzyska¬ nego ostrza.Przedni odcinek powierzchni wspólpracujacej z pasem sieci az do pierwszego przekroju po- 15 przecznego przedstawionego na fig. 7, ma staly profil przekroju, nastepnie krzywizna przekroju zmniejsza sie w sposób liniowy, na przyklad od promienia 3 mm do promienia 6 mm az do ostat¬ niego przekroju poprzecznego przedstawionego na 20 fig. 7, dalej az do konca plytki naciskowej 11 pro¬ fil przekroju poprzecznego jest staly. Powierzchnia plytki naciskowej 11 wspólpracujaca z pasem sieci moze byc pokryta policzterofluoroetylenem, lecz najkorzystniej cala plytka naciskowa 11 wykonana 25 jest ze stali nierdzewnej lub z anodowanego alu¬ minium.W czasie pracy urzadzenia pas sieci zostaje od¬ chylony od kierunku poprzecznego w chwili, gdy wchodzi w zakres dzialania plyt naciskowych 11 30 (fig. 4 lub 5). Mówiac ogólnie, szerokosc po¬ wierzchni plytki naciskowej 11 wspólpracujaca z pasem sieci, mierzona wzdluz tej powierzchni, zwieksza sie w miare jak pas przechodzi miedzy zespolami elementów naciskowych, o wielkosc od- 35 chylenia pasa od kierunku porzecznego. Stanowic to moze praktyczna definicje zjawiska zilustrowa¬ nego na fig. 7.Nalezy jednak uwzglednic, ze w praktyce od¬ chylenie pasa zwieksza sie w miare jak pas prze- 40 chodzi miedzy zespolami elementów naciskowych.Tak wiec hipotetyczna sytuacje, w której odchyle¬ nie pasa pozostaje niezmienne, przyjeto tylko dla zdefiniowania sposobu w jaki zmieniaja sie po¬ wierzchnie elementów naciskowych wspólpracujace 45 z pasem. Uwaza sie, ze szerokosc tej powierzchni jest bardzo waznym parametrem. 60 Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do poprzecznego rozciagania i molekularnego orientowania ciaglego pasa, za¬ wierajace pare przeciwstawnych zespolów rozsta¬ wionych poprzecznie elementów naciskowych, mie- 55 dzy którymi przesuwa sie pas sieci podczas gdy jego obrzeza zabezpieczone sa przed przemieszcza¬ niem do wewnatrz przez srodki przytrzymujace obrzeza, przy czym elementy naciskowe jednego zespolu sa przestawione poprzecznie wzgledem plyt 60 dFugiego zespolu i wsuniete miedzy elementy dru¬ giego zespolu tak gleboko, ze w czasie wzdluznego przesuwania sie pasa, elementy naciskowe powo¬ duja rozszerzanie sie pasa w obszarze miedzy jego krawedziami, pod dzialaniem przeciwnie skiero- 65 wanych sil na przeciwlegle powierzchnie pasa113777 10 w punktach rozmieszczonych wzdluz szerokosci tego pasa, i rozciagaja pas poprzecznie z równo¬ czesnym jego sfaldowaniem oraz uniemozliwiaja przemieszczanie sie krawedzi pasa do jego srodka, znamienne tym, ze elementy naciskowe co naj¬ mniej jednego zespolu sa stacjonarnymi plytami naciskowymi (11) zaopatrzonymi w przebiegajace wzdluznie powierzchnie slizgowe. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze plyty naciskowe (11) innego zespolu, sa wspól¬ osiowymi tarczami kolowymi (10), a powierzchnia slizgowa kazdej stalej plyty naciskowej (11) jest ciagle zakrzywiona, zas poczatkowa czesc kazdej powierzchni slizgowej jest styczna do obwodu tarcz (10), przy czym powierzchnia slizgowa zachodzi na obwód tarcz o wielkosc x okreslona równaniem x = k*d, gdzie k jest stala ad jest odlegloscia mierzona wzdluz powierzchni slizgowej, od jej czesci poczatkowej. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wspólpracujace z pasem powierzchnie stacjo¬ narnych plyt naciskowych (11) sa z materialu o niskim wspólczynniku tarcia. 10 15 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze kazda z plyt naciskowych (11) jest rucho¬ ma niezaleznie na innej ze stalych plyt nacis¬ kowych (11) tego samego zespolu, w celu indyr widualnego regulowania wielkosci ich pokrycia, przy czym jeden mechanizm blokujacy (13, 14) jest skojarzony z kazda ze stalych plyt naciskowych (11) w celu zablokowania jej w danym polozeniu. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze stacjonarne plyty naciskowe (11) sa osadzone obrotowo na osi (12) w poblizu jednego z konców powierzchni slizgowej, w celu regulacji wielkosci wzajemnego przykrycia sie elementów nacisko¬ wych. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dla tej samej wielkosci odchylenia pasa od kie¬ runku poprzecznego pod dzialaniem plyt nacisko¬ wych (10, 11), szerokosc powierzchni wspólpracu¬ jacych z pasem elementów naciskowych, co naj¬ mniej jednego zespolu, mierzona w kierunku po¬ przecznym, jest wieksza w kierunku przesuwania sie pasa miedzy zespolami elementów naciskowych.FIC.I sCW ,V J FIG 2 r "¦ ") -'^ ¦¦', mi113 777 -J—r-7-7—r - s J a fig. 3. mm^m 10 ,r,~ (" FIC.5.FIC. 6.FIC.7.LZGraf. Z-d Nr 2 — 267/82 95 egz. A4 Cena 15 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL