Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dra¬ zenia tunelu tarcza, zawierajace ulyskowane wew¬ natrz kolnierza tarczy, kopiace i/lub klujace na¬ rzedzie wybierakowe, które za pomoca mecha¬ nizmu dzwigniowego wychyla sie wokól osi równo¬ leglej do osi wzdluznej tunelu, i przesuwa sie w kierunku wzdluznym tej osi, oraz zawierajace podpory czola wykopu, umieszczone na co naj¬ mniej czesci obwodu tarczy, które kazdorazowo wychylaja sie wokól osi, przebiegajacej styczinie do kolnierza tarczy.Tego rodzaju urzadzenia sa zwane z opisu zglo¬ szeniowego RFN nr 2 615 597 i opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Pln. nr 3 613 383.Stosuje sie je zwlaszcza w przypadku niestabilnego podloza lub podloza o zmiennych wlasciwosciach, poniewaz narzedzie wybierakowe moze pracowac dzieki ochronie kolnierza tarczy i podpór czola wykopu, które sa oparte na czole wykopu w przy¬ padku, gdy urzadzenie do drazenia tunelu dociera do niestabilnego polozenia. Dzieki temu unika sie niepozadanego przenikania materialu z czola wy¬ kopu. W tych znanych urzadzeniach, podpory czola wykopu sa umieszczone wychylnie w obszarze przedniej krawedzi tnacej kolnierza tarczy. W po¬ lozeniu Wychylenia utrudniaja one nie tylko prace narzedzia wybierakowego, lecz takze przesuwanie sie w przód kolnierza tarczy, tak ze te podpory czola T^ykopu musza byc zlozone przynajmniej do ich polozenia spoczynku, zanim rozpoczyna sie 2 obróbka zakrytej przez nie czesci czola wykopu, przez narzedzie wybierakowe.W przypadku urzadzen do drazenia tunelu tarcza, znanych z opisu ogloszeniowego RFN nr 204 86)1 5 i opisu patentowego Austrii nr 267 584 w których czolo wykopu jest podzielone na szereg segmentów przez tak zwane pomosty robocze lub zalaidowcze, znane jest stosowanie podpór czola wykopu, umieszczonych przesuwnie w kierunku wzdluznym io kolnierza tarczy. W takim ukladzie nie mozna jed¬ nak obrabiac czola wykopu jednym nairzedziem wybierakowym.Ponadto znane sa urzadzenia dto pedzenia tunelu tarcza z jednym narzedziem wybierakowym, które 15 miedzy innymi jest oilozyskowane równiez obro¬ towo wokól osi, przebiegajacej w kierunku wzdluz¬ nym urzadzenia do drazenia tunelu i za pomoca którego mozna obrabiac cala powierzchnie czola wykopu. 20 Zadaniem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do drazenia tunelu tarcza wstepnie wymienionego rodzaju, które pracuje w sposób ekonomiczny za¬ równo w stabilnych jak i w niestabilnych warun¬ kach podloza. • 25 Zadanie to rozwiazano dzieki temu, ze mecha¬ nizm dzwigniowy, noszacy narzedzie wybierakowe, obraca sie wokól osi, zbiegajacej sie ze srodkowa osia wzdluzna kolnierza tarczy, oraz te podpory czola wykopu sa usytuowane na belkach przebiega¬ no jacych w kierunku wzdluznym kolnieiiza tarczy 113 9493 113 949 i prowadzonych hydraulicznie przesuwnie na kol¬ nierzu tarczy.Urzadzenie do drazenia (tunelu tarcza wedlug wynalazku umozliwia dzieki obracaniu zespolu drazków dzwigniowych z dolaczonym narzedziem 5 wybierakowym wokól srodkowej osi wzdluznej kolnierza tarczy w polaczeniu ze znanym, prze¬ suwnym wzdluznie lozyskowaniem podpór czola wykopu za pomoca. prostych procesów poruszania narzedzia wybierakowego do kazdego miejsca na io czole wykopu,' przy czym bez problemu mozna równiez przechwytywac wysuniete podpory czola wykopu. Jezeli nie ma potrzeby podparcia czola wykopu, podpory te mozna zlozyc do wewnatrz.Wówczas tarcza moze wykonywac ruch podpo- 15 rowy bez przeszkód. Ponadto lozyskowanie podpór czola wykopu lub prowadzacych je belek umozli¬ wia równiez wysiegdnie. Tak wiec tarcza moze postepowac w przód w przypadku gdy do czola wykopu jest wysunietych kilka podpór lub wszyst- 20 kie. Przy tym dzieki wiekszej sile cylindrów do drazenia tarcza, plyn cisnieniowy jest wypychany z cylindrów belek prowadzacych podpory czola wykopu. Jest to mozliwe bez duzego nakladu na przeróbke urzadzenia do drazenia tunelu tarcza. 25 Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladach wykonania na podstawie rysunków, na których fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku wraz z odcinkiem gotowego tunelu, fig. 2 — urzadzenie wedlug wynalazku w widoku 30 z przodu, a fig. 3 — przekrój wedlug linii A—A urzadzenia z fig. 1.Urzadzenie wedlug wynalazku ogranicza cylin¬ drowy kolnierz 1 tarczy. W kolnierzu 1 tarczy wzglednie pod jego oslona, umieszczone se pozo¬ stale elementy urzadzenia. Przedni koniec kol¬ nierza 1 tarczy jest uksztaltowany jako tnaca krawedz 25. Jedna sekcja kolnierza tarczy jest usztywniona od wewnatrz obiegowymi i podluz¬ nymi zebrami 3. W komorach wzdluznych, utwo¬ rzonych przez zebra 3 i kolnierz 1 tarczy, wbudo¬ wane sa hydrauliczne pasy 4. Konce 28 tloczysk hydraulicznych pras 4 naciskowych uksztaltowane sa przegubowo i opieraja isie na rozkladajacym obciazenie pierscieniu 5 naciskowym. ^ Przy ruchu postepowym konstrukcji tarczowej, naciskowy pierscien 5 opiera, sie na czolowej stro¬ nie gotowej juz sciany tunelu. Niektóre z umiesz¬ czonych wspólosiowo hydraulicznych pras 4 po- 50 laczone sa z pierscieniem 5 naciskowym przegubem kulowym. W ten sposób przyciagaja one do siebie pierscien naciskowy przy naciaganiu tloczyska.Tylna czesc kolnierza tarczy stanowi tak zwana ochronna plyta 6, pod oslona odbywa sie budowa 55 scian tunelu i, ochronna plyta 6 rozciaga sie na obszarze juz gotowych scian. Polaczenie miedzy ochronna plyta 6 a gotowa sciana tunelu jest za¬ pewnione dzieki pierscieniowemu uszczelnieniu 8.Konstrukcja tarczowa jest dociskana przez w hydrauliczne prasy 4, z podparciem na pierscieniu naciskowym 5 lub na 'stronie czolowej gotowej sciany tunelu, z taka sila do czola wykopu, ze krawedz tnaca 25 moze przenikac w material czola WyfcopU, 69 35 45 Wewnatrz kolnierza tarczy 1, w obszarze pozio¬ mej, wzdluznej plaszczyzny srodkowej, usytuowany jest pomost roboczy 9 w rodzaju ramy. Na przed¬ nim koncu tego pomostu 9 jest dolaczony wielo- przeguibowy mechanizm dzwigniowy, który na swoim wolnym koncu nosi narzedzie wybiera¬ kowe 11.Zamiast narzedzia wybierakowego 11 mozna do¬ laczyc narzedzie wydobywcze 24 lub narzedzie wtryskujace 24. Mechanizm dzwigniowy 10 jest zamocowany obrotowo wokól osi pokrywajacej sie ze srodkowa osia wzdluzna kolnierza tarczy 1.Jako naped sluzy nie przedstawiony silnik. Poza tym mechanizm dzwigniowy 10 wychyla sie za po¬ moca silowników hydraulicznych 28 w stosunku do swojej osi obrotu i rozciaga sie w kierunku swojej osi obrotu, tak ze narzedzie wybierakowe 11 prze¬ suwa sie w V kierunku wzdluznym. Dzieki temu narzedzie wybierakowe 11 w prosty sposób mozna przenosic w kazdy obszar czola wykopu. Material wydobyty z czola wykopu opada w dól i jest od¬ prowadzany za pomoca przenosnika zgrzeblowego 12, umieszczonego wewnatrz kolnierza tarczy 1.Przenosnik zgrzeblowy 12 rozciaga sie w pionowej plaszczyznie symetrii z dna czola wykopu ukosnie do góry i z tylu az do przenosnika 30, znajduja¬ cego sie powyzej gotowego tunelu, na który po¬ dawany jest wydobywany material.Jezeli urzadzenie wedlug wynalazku pracuje w stabilnych warunkach ziemnych, wówczas wy¬ bieranie odbywa sie z zastosowaniem krawedzi tnacej i narzedzi, zamocowanych na mechanizmie dzwigniowym 10. Niekonieczne jest wówczas pod¬ parcie 'gruntu na stronie czolowej.Aby zapewnic nienaganna prace urzadzenia na niestabilnych, kruchych odcinkach gruntu, zaopa¬ trzono je w odpowiednie urzadzenie podpierajace.To urzadzenie podpierajace sklada sie z belki 13, ruchomej dzieki dzialaniu hydraulicznego silow¬ nika 17 oraz z podpór czola wykopu, sprzezonych przegubowo z koncami belki 13.Podpory 14 czola wykopu sa wychylne kazdo¬ razowo wokól osi przebiegajacej stycznie do kol¬ nierza tarczy 1 i moga równiez byc otwierane lub zamykane przez silowniki robocze 20. Wysuniete podpory 14 czola wykopu moga byc przechwyty¬ wane bez problemu przez narzedzie wydo¬ bywcze 11. Ponadto podpory 14 czola wykopu moga byc wysuniete, przy czym równiez w tym stanie tarcza moze przesuwac sie w przód, ponie¬ waz prasy hydrauliczne 1 do przesuwania w przód kolnierza tarczy wytwarzaja wieksza sile od silowników hydraulicznych 7, które powoduja przesuniecie belek 13. Podpory 14 czola wykopu moga byc równiez calkowicie wsuniete, tak ze odslonieta jest cala powierzchnia czola wykopu.Wbudowywane scianowe elementy 27 sa prze¬ noszone na przenosniku rolkowym 31. Scianowe elementy 27 sa chwytane za pomoca podajnikowej konstrukcji 18 i osadzane w odpowiednim miejscu.Podajnikowa konstrukcja 18 jest ulozyskowana, obrotowo na elemencie nosnym 32. Element npsray 32 jest uksztaltowany pierscieniowo, przy czym w pierscieniu ulozyskowane sa kola prowadzace 33 podajnikowej konstrukcji 18. Ponadto element113 949 6 nosny 32 jest zaopatrzony w uzebienie, zazebia¬ jace sie z kolem zebatym 39.Podajnik 18 jest zaopatrzony w czop 34, wsu¬ wany w przyporzadkowany otwór scianowego ele¬ mentu 27. Czop 34 jest ruchomy wraz z przypo¬ rzadkowanymi podporami 37 dzieki cylindrowi 36, tak ze scianowy element 27 moze byc uniesiony i obrócony w pozadanym kierunku. Za pomoca silowników hydraulicznych 38 scianowy element 27 moze byc przeniesiony w pozadane miejsce i osadzony.Jak wynika zwlaszcza z fig 1, podajnik 18, któtry wyfcomiuje ruchy posuwisto-izwTotne w kieriunku wzdluznym wzgledem tarczy, wykonuje wszystkie procesy robocze pod ochrona plyty ochronnej 6.Podajnik 18 i przenosnik zgrzeblowy 12 pracuja bezkolizyjnie. 15 Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do drazenia tunelu tarcza, zawiera¬ jace ulozyskowane wewnatrz kolnierza tarczy, kopiace i/lub klujace narzedzie wybierakowe, które za pomoca mechanizmu dzwigniowego wychyla sie wokól i do osi, równoleglej do osi wzdluznej itunelu i przesuwa sie w kierunku wzdluznym tej osi, oraz zawierajace podpory czola wykopu umiesz¬ czone na co najmniej czesci obwodu tarczy, które kazdorazowo wychylaja sie wokól osi, przebiega¬ jacej stycznie do kolnierza tarczy, znamienne tym, ze mechanizm dzwigniowy (10) noszacy narzedzie wybierakowe (11) obraca sie wokól osi, zbiegajacej sie ze srodkowa osia wzdluzna kolnierza (1) tarczy, oraz ze podpory czola wykopu (14) sa usytuowane na belkach (13) przebiegajacych w kierunku wzdluznym kolnierza tarczy i prowadzonych hydra¬ ulicznie przesuwnie na kolnierzu tarczy. k ? %/113 949 Fig.3 LZGraf. Z-d Nr 2 — 389/82 105 egz. A-4 Cena 100 zl PL