Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do wytwarzania tasm topikowych, utworzonych z wiekszej liczby waskich pasów niewielkiej gru¬ bosci, z róznych metali, stanowiacych pólfabrykat do wyrobu wkladek topikowych do bezpieczników 5 elektrycznych, w szczególnosci do bezpieczników wedlug patentu nr 79010.Znany sposób wykonywania wkladek topikowych do bezpieczników elektrycznych wedlug patentu nr 79010 polegal na recznym zgrzewaniu, na labo- io ratoryjnych zgrzewarkach punktowych, poszczegól¬ nych cienkich pasków metalicznych i tworzeniu sie tasm wielopaskowych.Urzadzeniami, za pomoca których wytwarzano tasmy byly wiec zgrzewarki punktowe. 15 Sposób ten, umozliwial wprawdzie wytworzenie wkladek topikowych do bezpieczników elektrycz¬ nych wedlug patentu nr 79010, lecz nie nadawal sie do ich seryjnej, fabrycznej produkcji. Powodowal on bowiem duzy naklad robocizny, duze tolerancje 20 wykonawstwa oraz duze zuzycie materialów.Znany jest sposób zgrzewania liniowego, to jest zgrzewania elektrycznego elementów cienkoscien¬ nych na zakladke, przez wykonanie szeregu zgrzein punktowych zachodzacych na siebie, tworzacych 25 zgrzeline liniowa. Urzadzeniem, realizujacym ten sposób sa zgrzewarki, zawierajace elektrody kraz¬ kowe. Elektrody te obracaja sie ze stala szybkoscia.Prad doprowadzany do nich jest pradem przery¬ wanym. Cykl pracy sklada sie z odcinka czasu 30 2 zgrzewania i czasu przerwy. Natezenie pradu, ze wzgledu na krótki czas, jest dwa razy wyzsze niz przy zgrzewaniu punktów elementów o tej samej grubosci. Stosuje sie duzy docisk. I tak dla gru¬ bosci blach stalowych, po 1 mm i czasach — po 0,06 sek, docisk wynosi 400 kG, a prad 15000 A przy szerokosci sladu krazka okolo 6 mm.Sposób ten nie nadaje sie do blach cienszych.Dla blach o grubosci ponizej 1 mm stosuje sie zgrzewanie liniowe zgniotowe, przy którym waska zakladka, od 0,8 do 1,5 mm, ulega zgnieceniu przez elektrody do grubosci jednej blachy, a zgrzeina podobna jest do zgrzeiny doczolowej. Takze ten sposób nie nadaje sie do zgrzewania pasków po¬ nizej 5 mm szerokosci i ponizej 0,3 mm grubosci, stosowanych jako material do wyrobu pólfabryka¬ tów tasm na wkladki bezpieczników elektrycznych wedlug patentu nr 79010.Celem wynalazku jest zaprojektowanie sposobu i urzadzenia, nie wykazujacych opisanych trudno¬ sci technicznych i wad, a umozliwiajace wytwa¬ rzanie tasm topikowych.Sposób wedlug wynalazku polega na tworzeniu wielopaskowej tasmy przez liniowe zgrzewanie w kolejnych operacjach kaskadowo, kolejnych pas¬ ków. W pierwszej operacji zgrzewa sie pasek pier¬ wszy z drugim, w drugiej operacji zgrzewa sie do tych obu — trzeci. Pasków w tasmie bywa do stu.W procesie zgrzewania paski sa poddawane rów¬ nomiernemu naciagowi i transportowane sa z be- 113 981113 981 3 4 bnów do krazkowych elektrod, wewnatrz chlodzo¬ nych woda. Elektrody sa dociskane z wyznaczona, stala sila. Zgrzewanie prowadzi sie w atmosferze gazu obojetnego. Kolejne zgrzeiny wyzarza sie, takze w atmosferze gazu obojetnego.Wedlug wynalazku pierwszy, grubszy pasek, za¬ klada sie na odwijajace urzadzenie pierwszego modulu i drugiego modulu, ustawia zgrubienie po¬ lozenie paska wzgledem elektrod za pomoca ukla¬ du tulei dystansowych, a nastepnie dokladnie — za pomoca regulacji pokretlem. Pasek przeprowa¬ dza sie z pierwszego modulu, miedzy walkiem i prowadnica, elektrodami, walkami pierwszego mo¬ dulu i drugiego modulu oraz pieca, do regulowane¬ go bebna urzadzenia nawijajacego, mocujac tam pasek. Reguluje sie docisk elektrod. Podobnie na urzadzenie odwijajace zaklada sie krazek z dru¬ gim paskiem, zazwyczaj cienszym. Pasek ten pro¬ wadzi sie odpowiednio przez hamulec i wklada pomiedzy elektrody zgrzewajace na pasek pier¬ wszy, z zachowaniem wymaganej zakladki. Elek¬ trode górna dociska sie do elektrody dolnej sila regulowana w sposób plynny, pokretlem.Urzadzenie jest gotowe do pierwszej operacji.Elektrody pierwszego modulu zgrzewaja paski pier¬ wszy z drugim, elektrody drugiego modulu — tak utworzony fragment tasmy z kolejnym, trzecim paskiem.W trakcie pracy doprowadza sie gaz obojetny do pieca wyzarzajacego oraz w obszar zgrzewania, miedzy elektrodami górna i dolna. Prad elektrycz¬ ny jest doprowadzany impulsowo, z fazowa regula¬ cja jego wartosci.Istota-^ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze jest on utworzony z czlonów powtarzalnych, tak zwanych modulów, usytuowanych odpowiednio w ciagu technologicznym, jeden za drugim. Kazdy modul wyposazony jest w pare elektrod zgrzewa¬ jacych, krazkowych, z zespolów odwijajacych, po¬ laczonych kazdy z hamulcem o regulowanej sile hamowania i zespolu nawijajacego, a takze z ukla¬ dem regulacji bocznej kierunku ruchu pasków, z prowadnic pasków, z ukladem regulacji elek¬ trod.Wyposazenie elektryczne stanowi transformator pradowy, sterowany tyrystorowym impulsowym ukladem pradowym. Dodatkowe wyposazenia sta¬ nowia uklady doprowadzania wody chlodzacej elektrody i gazu obojetnego doprowadzanego do wyzarzajacego zgrzeiny pieca i do obszaru zgrze¬ wania.Rozwiazanie wedlug wynalazku, realizujac sta¬ wiane cele, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno uzytkowe. Wazna zaleta tego rozwia¬ zania jest mozliwosc precyzyjnej regulacji wzajem¬ nej elektrod zgrzewajacych oraz zespolów odwi¬ jajacych, nawijajacych i prowadnic, przy wykony¬ waniu zgrzein w bardzo niewielkiej wzajemnej odleglosci, co jest istotne przy wysokich wymo¬ gach kalibracji wkladek topikowych bezpieczników elektrycznych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na pod¬ stawie przykladowego urzadzenia przedstawionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadze¬ nie w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie w wi¬ doku z góry, fig. 3 — urzadzenie w widoku z bo¬ ku, a fig. 4 — szczegól tasmy wielopaskowej, w wiekszej skali, w przekroju plaszczyzna pionowa, prostopadla do ich osi glównych. 5 W urzadzeniu przedstawionym na fig. 1—3, za¬ wierajacym (dla wiekszej przejrzystosci jedynie dwa moduly zgrzewajace) kazdy z modulów jest wyposazony w odwijajace urzadzenie 1, polaczone bezposrednio z elektromagnetycznym hamulcem 2, z kierujacych walków 3 i 4, prowadnicy 5 i 6. Ze¬ spól zgrzewajacy stanowia, krazkowa górna elek¬ troda 7, zamocowana obrotowo i przesuwnie na walku 8, oraz dolna elektroda 9 umocowana takze przesuwnie, lecz w korpusie 10. Z drugiej strony jest usytuowany zespól obierajacych walków 11 i 12.Wyposazenie elektryczne stanowi.pradowy tran¬ sformator 13, sterowany tyrystorowym impulso¬ wym ukladem pradowym 14. W pierwszym module znajduje sie takze odwijajace urzadzenie 15 i cier¬ ny hamulec 16.Wyposazeniem termicznej obróbki w module jest piec 17 do wyzarzania, za którym jest usytuowana nawijajaca urzadzenie 18, mocowane do korpusu 19. Wyposazeniem pomocniczym jest stacja 20 za¬ silania obojetnym gazem.Wyposazeniem chlodniczym jest uklad 21 chlo¬ dzenia. Zgrzewany pasek 22 jest nawiniety na be¬ ben 23 i ustalony na urzadzeniu nawijajacym, tu¬ lejami dystansowymi 24 i pokretlem 25.Elektrody zgrzewajace sa wyposazone w pokre¬ tla 26 i 27. Na krazku 28 nawiniety jest pasek 29.Na górnej elektrodzie 7 znajduje sie pokretlo 30 a zasilanie gazem obojetnym jest sterowane za¬ worem 31.Sposób dzialania urzadzenia jest nastepujacy: Przy pierwszej operacji zgrzewania pasek 22 (z za¬ sady grubszy i bardziej wytrzymaly), nawiniety na bebnie 23, zaklada sie na odwijajace urzadzenie pierwszego modulu zgrzewajacego.Ustawia sie polozenie paska 22 wzgledem elek¬ trod 7 i 9 zgrubnie, za pomoca doboru wlasciwej dlugosci dystansowych tulei 24. Nastepnie przepro¬ wadza sie dokladnie ustawienie polozenia paska 22 za pomoca pokretla 25. Pasek 22 z pierwszego mo¬ dulu przeprowadza sie miedzy walkami 3 i 4 oraz prowadnicami 5 i 6, elektrodami 7 i 9, walkami 11 i 12, pierwszego i drugiego, modulów zgrzewaja¬ cych oraz przez piec 17, do bebna nawijajacego urzadzenia 18. Polozenie tego bebna urzadzenia 18 reguluje sie w podobny sposób jak opisano przy regulacji w urzadzeniu 1, to jest za pomoca tulei 24 i pokretla 25.Polozenie dolnych elektrod wzgledem siebie, za¬ lezne od szerokosci zgrzewanych pasków (o szero¬ kosc zakladki i zgrzeiny) jest regulowane za po¬ moca pokretla 26.Polozenie elektrod 7 górnych wzgledem elektrod 9 dolnych jest regulowane przez ich przesuwanie wzdluz walka 8, za pomoca pokretla 27. Na urza¬ dzenie 15 odwijajace zaklada sie krazek 28 z pas¬ kiem 29 (z zasady cienszym i slabszym niz pier¬ wszy pasek 22).Pasek 29 prowadzi sie przez hamulec 16 i wkla¬ da miedzy zgrzewajace elektrody 7 i 9 na pasek 22, z zachowaniem wymaganej zakladki. Górna elek- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60113 981 5 6 trode 7 dociska sie do dolnej elektrody 9 z usta¬ lona, stala sila, za pomoca pokretla 30.Urzadzenie jest gotowe do zgrzewania trzypas¬ kowej tasmy. Elektrody zgrzewajace pierwszego modulu zgrzewaja paski 22 i 29. Elektrody zgrze¬ wajace drugiego modulu zgrzewaja tak utworzona czesciowo tasme, to jest druga strone paska 29 z kolejnym paskiem 22, doprowadzonym w dru¬ gim module.Przy laczeniu tasm szerszych niz trzypaskowe (jak to opisano wyzej) postepuje sie analogicznie.W tym przypadku w miejsce pasków 22 zaklada sie tasmy, np. od razu trzypaskowe (lub szersze) i laczy je z kolejnym paskiem 29.Przy produkcji tasm topikowych innych niz trzy — siedmio-, pietnasto-, trzydziestojedno — itd. paskowych, stosuje sie odpowiednio kombina¬ cje laczonych tasm. I tak przykladowo zalozenie na urzadzenie odwijajace pierwszego modulu poje¬ dynczego paska, a na urzadzenie odwijajace dru¬ giego moduly — tasmy trzypaskowej, umozliwia otrzymanie tasmy pieciopaskowej.Mozliwe jest takze wylaczenie jednego modulu zgrzewajacego przez co uzyskuje sie parzysta licz¬ be pasków w tasmie.Podczas zgrzewania doprowadzany jest przez ele¬ ktrozawór 31 gaz obojetny ze stacji 20 gazu do wyzarzajacego pieca 17. Gaz ten jest doprowadzany takze w obszar zgrzewania, to jest miedzy elek¬ trody 7 19 pierwszego i drugiegu modulu. Obie elektrody 7 i 9 sa wyposazone w wewnetrzne chlodzenie, woda chlodzaca jest doprowadzana w znany sposób z ukladu chlodzenia 21.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest przeznaczo¬ ne do stosowania w gospodarce uspolecznionej, w fabrykach, wytwarzajacych wkladki topikowe do bezpieczników elektrycznych zwlaszcza do bezpie¬ czników wedlug patentu nr 79010.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania tasm topikowych przez liniowe zagrzewanie pasków, tworzacych te tasmy, to jest przez liniowe wykonywanie szeregu zgrzein punktowych pasków zachodzacych na siebie i two¬ rzacych zgrzeine liniowa, za pomoca krazkowych elektrod obracajacych sie ze stala predkoscia, pra¬ dem przerywanym o natezeniu okolo dwa razy wiekszym niz przy zgrzewaniu punktowym i przy duzym nacisku, znamienny tym, ze najpierw zgrze¬ wa sie pierwszy pasek (22) z drugim paskiem (29) a nastepnie tak utworzona tasiemke z kolejnym trzecim paskiem, doprowadzajac paski (22, 29) rów¬ nomiernie wstepnie naprezone, ruchem ciaglym, z bebnów (23) lub krazków (28) do elektrod (7 i 9) wewnatrz chlodzonych, dociskanych z wyznaczona sila, a nastepnie do nawijajacych urzadzen (18), przy czym zgrzewanie prowadzi sie w atmosferze gazu obojetnego i zgrzeiny, wyzarza sie takze w atmosferze gazu obojetnego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w pierwszej operacji pierwszy (grubszy) pasek <22) zaklada sie na odwijajace urzadzenie (1) pier¬ wszego modulu to jest na beben (23) i ustawia sie jego polozenie zgrubnie wzgledem elektrod (7 i 9) przez dobór dlugosci dystansowych tulei (24), a na¬ stepnie dokladnie — za pomoca pokretla (25), pa¬ sek (22) przeprowadza sie z pierwszego modulu miedzy walkami (3 i 4), prowadnica (5 i 6), elek¬ trodami (7 i 9), walkami (11 i 12) pierwszego i 5 drugiego modulu zgrzewajacego oraz przez piec (17) do bebna nawijajacego urzadzenia (18), mocujac go i regulujac polozenie za pomoca tulei (24) i po¬ kretla (25), z kolei na odwijajace urzadzenie (15) - zaklada sie drugi (cienszy) pasek (29) i poprzez ha¬ mulec (16) doprowadza sie do ukladu elektrod (7 i 9), na pierwszy pasek (22) z zachowaniem wy¬ maganej zakladki, regulujac docisk elektrod (7 i 9), doprowadza prad, wode i gaz obojetny, przepro¬ wadzaja liniowe zgrzewanie obu pasków (22 i 29), natomiast do drugiego modulu zgrzewajacego dru¬ ga strone paska (29) z paskiem (22) doprowadza sie podobnie kolejny pasek (22). 3. Urzadzenie do wytwarzania tasm topikowych w postaci ukladu zgrzewarek liniowych, zawiera¬ jacych kazda zespól krazkowych elektrod, dolaczo¬ nych do transformatora pradowego, zaopatrzonych w naped i uklad dociskowy, znamienny tym, ze sklada sie z modulów zgrzewajacych, zawiera¬ jacych kazdy odwijajacy zespól (1) z hamulcem (2) o regulowanej sile hamowania, kierujacych wal¬ ków (3 i 4), prowadnic (5 i 6) i zgrzewajacego ze¬ stawu, utworzonego z górnej elektrody (7) i dolnej elektrody (9) zamocowanych przesuwnie i regulo- walnie w kierunku poprzecznym do kierunku ru¬ chu pasków zgrzewanych, z dodatkowych odwijaja- cych zespolów (15) i hamulców (16), pieca (17) do wyzarzania oraz koncowego nawijajacego zespolu (18), przy czym wyposazenie elektryczne stanowi pradowy transformator (13), sterowany tyrystoro¬ wym impulsowym ukladem pradowym, wyposaze¬ nie dodatkowe stanowia uklad chlodzenia i uklad doprowadzania gazu obojetnego. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze górna elektroda (7) zamocowana jest przesuw¬ nie i obrotowo na walku (8), a dolna elektroda (9) zamocowana jest podobnie przesuwnie w korpusie (10). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze dodatkowe urzadzenie (15) odwijajace pasek w pierwszym module, jest wyposazone w cierny ha¬ mulec (16). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze rugulujacy uklad elektrod (7 i 9), utworzony jest z ukladu zgrubnej regulacji, w postaci dystanso¬ wych tulei (24) i ukladu dokladnej regulacji w po¬ staci pokretla {25), a takze pokretla (26) odstepu wzajemnego dolnych elektrod (9), a pokretla (27) polozenia górnych elektrod <7) wzgledem dolnych elektrod (9) przy czym elementem regulacji doci¬ sku elektrody (7) górnej do elektrody (9) dolnej jest pokretlo (30). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze nawijajace urzadzenie (18) jest wyposazone w beben (22), element mocujacy, przy czym uklad re¬ gulacji polozenia bebna nawijajacego urzadzenia jest zaopatrzony w dystansowe tuleje (24) i pokre¬ tlo (25). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze elektrody <7 i 9), wewnatrz wydrazone, stanowia elementy obwodu ukladu chlodzenia (21). 15 20 25 30 35 40 45 50 55113 981 fi9. 1 fig. 2 -frft 7^7 fc9:3 Cena 45 zl.Druk WZKart. 1-5030 PL