Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia opon z gumy komórkowej, z wglebieniami lub bez, w formie, podzielonej promieniowo i równo¬ legle do osi na trzy glówne czesci, której we¬ wnetrzna powierzchnia sluzy do formowania zew¬ netrznego ksztaltu opony i jej dwóch obwodowych zgrubien.Znane sa sposoby wytwarzania opon, które ma¬ ja byc nadmuchiwane i które moga zawierac det¬ ke powietrzna, wykorzystujace niewulkanizowane pasy gumowe. Przed wulkanizacja opone formuje sie recznie z tych pasów, korzystnie plaskich w kierunku poprzecznym. W czasie procesu wulka¬ nizacji opona przybiera swój koncowy ksztalt.Przed przystapieniem do wulkanizacji opone wkla¬ da sie na tzw. detke wulkanizacyjna i umieszcza sie w formie.Nastepnie detke wulkanizacyjna nadmuchuje sie, co powoduje, ze pasy gumowe naciskaja na scianki formy. Warstwe kordowa opony wklada sie w pasy gumowe lub pomiedzy nie. Warstwe te naciaga sie optymalnie w trakcie procesu wul¬ kanizacji co jest istotne przy wytwarzaniu opony powietrznej, w której zawsze jest cisnienie.Przy wytwarzaniu opon z wewnetrznym rdze¬ niem wykonanym z gumy komórkowej, który roz¬ szerza sie w trakcie wulkanizacji, oraz przy pro¬ dukcji opon ze zbitym wewnetrznym rdzeniem, korzystne, jest nadanie oponie wlasciwego ksztal¬ tu przed rozpoczeciem procesu wulkanizacji dla 10 20 25 30 unikniecia powstawania pecherzyków powietrza w oponie.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania opon odpornych na przebicia, który jest prosty, nie wymaga stosowania maszyn o specjal¬ nej konstrukcji i daje duze oszczednosci czasu wytwarzania.Sposób wedlug wynalazku polegajacy na tym, ze w formie umieszcza sie jeden lub kilka pa¬ sów z gumy niewulkanizowanej z dodatkiem ma¬ terialu piankowego, o dlugosci równej obwodowi opony, na jednej lub miedzy kilkoma tasmami z tkaniny o dlugosci równej obwodowi opony i szerokosci nieco mniejszej inz szerokosc prze¬ kroju poprzecznego opony pomiedzy obwodowymi zgrubieniami.Nastepnie tasme z tkaniny lub kilka tasm umo¬ cowuje sie wzdluz ich wzdluznych krawedzi, for¬ me zamyka sie, i ogrzewa sie ja do temperatury zapewniajacej uaktywnienie materialu piankowe¬ go i wulkanizacje gumy. W czasie podgrzewania material w pasie lub w pasach gumowych prze¬ ciska sie przez oczka tasmy lub tasm i styka sie bezposrednio ze sciankami formy.Pasy gumowe z dodatkiem materialu pianko¬ wego, które tworza rdzen wewnetrzny, rozszerza¬ ja sie w czasie wulkanizacji. Jeden lub kilka pa¬ sów umieszcza sie w formie oddzielnie, badz tez zlaczone z tasma o grubych oczkach, która two¬ rzy warstwe kordowa. Tasma ta moze byc wyko- 114 0443 114 044 4 nana z tkaniny, która w poblizu obreczy przymo¬ cowana jest strona wewnetrzna do pierscienia z drutu stalowego zatopionego w obwodowych zgrubieniach. Tasma ta ma szerokosc mniejsza niz szerokosc przekroju poprzecznego opony, np. 85 mm przy szerokosci przekroju 100 mm.W czasie wulkanizacji rozszerzajaca sie guma, która tworzy rdzen wewnetrzny, wypychana jest przez oczka tasmy. Tworzy sie w ten sposób czesc wewnetrzna i bieznik opony.Jezeli nie wymaga sie, aby czesc zewnetrzna lub bieznik opony byly formowane z gumy komórko¬ wej, korzystnie przed lub równoczesnie z uloze¬ niem pasa lub pasów tworzacych rdzen z gumy komórkowej, w formie umieszcza sie pas zbitej, niewulkanizowanej gumy, której strona wewnetrz¬ na stanowi forme dla rdzenia i do której wpro¬ wadza sie mieszanine gumy i materialu pianko¬ wego. Mieszanina ta rozszerza sie podczas wulka- nikacji i przechodzi przez lub na tasme z tkani¬ ny, a zewnetrzna strona pasa ze zbitej niewulka¬ nizowanej gumy ksztaltuje sie w formie wraz z bieznikiem i zgrubieniami.Azeby material rdzenia wewnetrznego mógl przechodzic przez oczka tasmy, musi on w czasie rozszerzania sie byc poddany dzialaniu nadcisnie¬ nia, dlatego dolna czesc formy musi byc na tyle szczelna, azeby gaz w gumie nie mógl zbyt latwo ulatniac sie, jednak jesli czesc ta jest calkowicie szczelna, to nadmiar gazu nie moze uchodzic z for¬ my co niekorzystnie prowadzi do powstawania warstwy gazowej w dolnej czesci formy. War¬ stwa taka uniemozliwia calkowite wypelnienie formy do samego dna przez rozszerzajaca sie ma¬ se gumowa. W takim przypadku konieczna jest regulacja w formie, która pozwala usunac nie¬ pozadane nadcisnienie.Przed przystapieniem do wulkanizacji gume z dodatkiem materialu piankowego mozna równiez przeciskac mechanicznie przez oczka tasmy celem uformowania zewnetrznych scianek opony, jed¬ nakze sposób ten stosuje sie raczej rzadko.Sposób wytwarzania opon z gumy komórkowej jest najbardziej przydatny dla wytwarzania opon uzywanych w lzejszych pojazdach, takich jak ro¬ wery, mopedy i tym podobne. Tasma powinna miec wzglednie grube oczka, które przepuszcza¬ ja jak najwczesniej trozszerzajaca sie w czasie wulkanizacji gume, która tworzy wówczas gladka, zewnetrzna strone opony stykajaca sie z wewne¬ trzna strona formy. Przy wytwarzaniu opon dla lzejszych rowerów wystarcza jedna tasma z grub¬ szymi oczkami o odpowiedniej wytrzymalosci.Czesto konieczne jest wytwarzanie opon z biez¬ nikiem wykonanym z gumy zbitej, której boki maja byc uformowane z gumy komórkowej. W ta¬ kim przypadku pas twardej, niewulkanizowanej gumy umieszcza sie na dnie formy przed wloze¬ niem tasmy. Rozszerzanie sie masy gumowej z do¬ datkiem materialu piankowego powoduje, docisk pasa z twardej gumy do wewnetrznej scianki formy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia opone z gumy komórkowej z wgle¬ bieniami otwartymi do wewnatrz w przekroju po¬ przecznym, fig. 2 — opone w przekroju wzdluz linii II—II z fig. 1, fig. 3 — opone z zewnetrznym pokryciem i bieznikiem ze zbitej gumy w prze- 5 kroju podobnym jak na fig. 2, fig. 4 — forme do wytwarzania opon w przekroju poprzecznym.Opona gumowa 1 (fig. 1), wytwarzana w formie z fig. 4 ma równo rozmieszczone wglebienie 2, które formuje sie przy pomocy palczastych wy¬ stepów ulozonych promieniowo i skierowanych na wewnatrz w wewnetrznej -czesci formy. Pomie¬ dzy wglebieniami znajduja sie scianki 3, których dolne zakonczenia 3' sa usytuowane nizej niz zgru¬ bienia 6 opony, dzieki czemu spoczywaja one bez¬ posrednio na obreczy kola . lub tasmie obreczy.Kazde zgrubienie 6 ma pierscien obwodowy 5 wykonany z drutu stalowego, od którego przymo¬ cowana jest krawedz podluzna tasmy 7 wykona¬ nej z tkaniny. Szerokosc tasmy 7 jest mniejsza niz szerokosc opony w przekroju poprzecznym, dzieki czemu tasma 7 jest zalewana guma przy rozsze¬ rzaniu sie opony.Obwodowe wglebienie 8 w zgrubieniu 6, równo¬ legle do niego, ulatwia zamocowanie opony na ob¬ reczy. Bieznik 4 ópóny (fig. 1, 2) ma obwodowe zeberka lub tez inny wzór zgrubien i wystepów.Forma do wytwarzania opon (fig. 4) jest podzie¬ lona promieniowo i równolegle do osi tak, ze sklada sie z dwóch symetrycznie równych powlok la i Ib oraz wewnetrznej, spodniej czesci 14, któ¬ ra sklada sie z kilku sektorów. Wewnetrzna scian¬ ka powlok la i Ib formuje scianki boczne 1 i bieznik 4 opony, przy czym powloki la, Ib ma¬ ja podluzne, równolegle rowki 4a w górnej, we¬ wnetrznej sciance. Powloki la i Ib przylegaja do siebie i sa ustawiane wzgledem siebie przy pomo¬ cy sworzni 13 wspólpracujacych z otworami w sciance je oddzielajacej.Sektory czesci 14 wykonane sa jako calosc z du¬ za iloscia promieniowo ulozonych wystepów pal¬ czastych 2a, które odpowiadaja wglebieniom 2 w oponie. Po kazdej stronie tych sektorów jest okragle wglebienie 6a z promieniowo usytuowa¬ nym zeberkiem Sa do formowania zgrubien pier¬ scieniowych 6 opony, która ma zatopiony pierscien 5 wykonany z drutu stalowego i wglebienie 8.Azeby zapobiec wzajemnemu przesuwaniu sie; sektorów czesci spodniej 14 wzgledem powlok la i Ib, maja one po kazdej stronie wglebienie 15 wspólpracujace ze stopkami 16 w powlokach lay Ib (fig. 4).Przy wytwarzaniu opony przedstawionej na fig. 1 i 2 jedna z powlok, np. powloka la, umiesz¬ czona jest na poziomym stole, na którym sektory spodniej czesci 14 ustawiane sa tak, aby wglebie¬ nie 15 bylo zczepione ze stopka 16. W miejscu formy, gdzie przewiduje sie formowanie zgrubie¬ nia 6, zaklada sie stalowy pret wygiety w ksztalt pierscienia 5, wokól którego zawija sie jeden z po¬ dluznych brzegów tasmy 7 wykonanej z tkaniny.Po ustawieniu sektorów czesci 14 w prawidlo¬ wym polozeniu, na wewnetrznej stronie tasmy 7r oraz w pusta przestrzen miedzy zewnetrznymi koncami wystepów 2a i wewnetrzna scianka po¬ wloki la wprowadza sie jeden lub kilka pasów 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 114 044 6 gumy niewulkanizowanej z dodatkiem materialu piankowego. Pojedynczy pas lub pa£yvgumy nie¬ wulkanizowanej dopasowane sa dlugoscia do we¬ wnetrznej strony tasmy 7.Nastepnie w miejscu, gdzie przewiduje sie for¬ mowanie drugiego zgrubienia 6, uklada sie drugi pierscien 5 z drutu stalowego i nawija sie wokól niego drugi podluzny brzeg tasmy 7, po czym for¬ me zamyka sie przez nalozenie drugiej powloki Ib na powloke la. Powloki la, Ib sa dociskane do siebie przy pomocy zacisków lub innych po¬ dobnych mechanizmów.Nastepnie zlaczona forma ogrzewana #jest do temperatury okolo 150°C. Nagrzewanie uaktyw¬ nia material piankowy co powoduje, ze guma roz¬ szerza sie wypelniajac szczelnie cala objetosc for¬ my. W trakcie procesu rozszerzania sie czesc ma¬ sy gumowej wypychana jest przez oczka tasmy 7 naciskajac na wewnetrzna scianke powlok la i Ib.Pozostala czesc masy gumowej wypelnia wolne miejscaformy. ""' . Sektory spodniej czesci 14 (fig. 4) maja miedzy wystepami 2a wglebienia 3a, które sluza do for¬ mowania dolnych zakonczen 3' scianek 3 usytuo¬ wanych miedzy wglebieniami 2. Po? wypelnieniu calej objetosci formy i po przeprowadzeniu wul¬ kanizacji, zaciski (nie pokazane) i powloka Ib sa usuwane.Nastepnie opona wraz z sektorami czesci spod¬ niej 14 unoszona jest z nad powloki la. Sektory czesci spodniej 14 moga byc latwo usuniete razem z wystepami 2. Po usunieciu wszystkich sektorów proces wytwarzania opony jest calkowicie zakon¬ czony.Opona w innym przykladzie wykonania (fig. 3) ma rdzen 11 z gumy komórkowej lub gabczastej, zewnetrzna warstwe 12 z gumy zbitej, która po¬ krywa boczna scianki opony, oraz grubsza, zew¬ netrzna czesc obwodowa, tworzaca bieznik 4.Do wytwarzania opony z fig. 3 wykorzystuje sie forme z fig. 4, w której umieszcza sie najpierw dwa, wzglednie cienkie, pasy gumy niewulkanizo¬ wanej bez materialu piankowego. Pasy te wyko¬ nuje sie z nakladka, dla utworzenia bieznika, któ¬ ry jest grubszy niz scianki boczne.Nastepnie tasme 7 wykonana z tkaniny i pierw¬ szy pierscien 5 z drutu stalowego umieszcza sie w odpowiedniej pozycji, a wewnatrz tasmy 7 umieszcza sie inne pasy gumowe z dodatkiem ma¬ terialu piankowego. Po zlozeniu i zacisnieciu for¬ my nastepuje faza ogrzewania analogicznie jak w przykladzie opisanym wyzej. Podczas ogrzewania zachodzi proces rozszerzania sie pasów, które two¬ rza wewnetrzny, gabczasty rdzen 11 opony. Guma przechodzi wówczas przez oczka tasmy 7 i laczy sie z niewulkanizowanymi, zbitymi pasami, które tworza boczne scianki 12 i bieznik 4.Tasma 7 jest przymocowana do wzmacniajacych pierscieni 5 z drutu wzdluz swych krawedzi. W wiekszosci przypadków wystarczy zawinac jedy¬ nie brzegi tasm wokól pierscieni 5, poniewaz roz¬ szerzajaca sie guma przedostajaca sie przez oczka w tasmie 7 zapewnia konieczne polaczenie z pier¬ scieniami 5.Tasma 7 moze byc gumowana wczesniej i wów¬ czas musi miec specjalne, powiekszone oczka, aze¬ by umozliwic gumie przedostawanie sie przez nie w trakcie prowadzenia wulkanizacji. : , Tasma 7 moze niekorzystnie tworzyc faldy wzdluz bocznych scianek opony. Azeby temu za¬ pobiec, stosuje sie tasme, która jest rozszerzalna w kierunku wzdluznym.Stosowane okreslenie „guma" obejmuje kazdy material naturalny lub sztuczny, który zachowuje sie podobnie jak guma.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania opon z gumy komórko¬ wej, z wglebieniami lub bez, w formie podzielo¬ nej promieniowo i równolegle do osi na trzy glów¬ ne czesci, której wewnetrzna powierzchnia sluzy do formowania zewnetrznego ksztaltu opony i jej dwu obwodowych zgrubien, znamienny tym, ze w formie umieszcza sie jeden lub kilka pasów z niewulkanizowanej gumy z dodatkiem materialu piankowego o dlugosci równej obwodowi opony na tasmie lub miedzy kilkoma przygotowanymi uprzednio Jasmami z tkaniny o dlugosci równej obwodowi opony i szerokosci nieco mniejszej od szerokosci opony w przekroju poprzecznym pomie¬ dzy obwodowymi zgrubieniami, nastepnie jedna lub kilka tasm umocowuje sie wzdluz ich wzdluz¬ nych krawedzi, forme zamyka sie i ogrzewa sie ja do temperatury zapewniajacej uaktywnienie materialu piankowego i wulkanizacje gumy, przy czym w czasie podgrzewania material w pasie lub pasach gumowych przeciska sie przez oczka tasmy lub tasm i styka sie bezposrednio ze sciankami formy. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przed lub jednoczesnie z ulozeniem pasa lub pa¬ sów tworzacych rdzen z gumy komórkowej w for¬ mie umieszcza sie pas zbitej, niewulkanizowanej gumy, którego strona wewnetrzna stanowi forme dla rdzenia i do której wprowadza sie mieszanine gumy i materialu piankowego, przy czym miesza¬ nina rozszerza sie podczas wulkanizacji i przecho¬ dzi przez lub na tasme z tkaniny a zewnetrzna strona pasa ze zbitej niewulkanizowanej gumy ksztaltuje sie w formie wraz z bieznikiem i zgru¬ bieniami. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze zbity, niewulkanizowany pas gumy wykonuje sie w postaci dwóch tasm, które uklada sie w farmie z nakladka tworzaca bieznik o grubosci wiekszej niz grubosc scianek bocznych. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze wzdluzne krawedzie tasmy lub tasm na¬ wija sie wokól pierscieni z drutu przed wlozeniem tasm do formy. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tasme gumuje sie wstepnie calkowicie lub cze¬ sciowo. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tasma jest rozszerzana w kierunku podluznym. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ilosc niewulkanizowanej gumy z dodatkiem ma- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60114 044 terialu piankowego dobiera sie tak, ze scianki po¬ miedzy wglebieniami formuje sie z promieniowy¬ mi, skierowanymi do wewnatrz przedluzonymi za¬ konczeniami spoczywajacymi na obreczy lub tas¬ mie obreczy. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reguluje sie nadcisnienie w formie dla prowadze- 8 nia procesu rozszerzania sie gumy w kierunku spodniej czesci formy. 9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czesc niewulkanizowanej gumy z dodatkiem ma¬ terialu piankowego przeciska sie przez tasme lub tasmy z tkaniny przed umieszczeniem gumy w formie. 8a "^3i H4 ZGK Oddz. 2, Chorzów, zam. 6147/82 — 95 egz.Cena 100 zl PL