Przedmiotem wynalazku jest sposób przeksztal¬ cania anody skrzynkowej w anode rozprezna.Chlor, wodorotlenki metali alkalicznych, a zwla¬ szcza wodorotlenek sodu, otrzymuje sie na drodze elektrolizy roztworów halogenków metali alkalicz¬ nych w przeponowych ogniwach elektrolitycznych.Ogniwo elektrolityczne sklada sie z podstawy sta¬ nowiacej anode, puszki katody oraz pokrywy.Podstawa stanowi anode oraz zapewnia zamoco¬ wanie pretów mocujacych plyty anodowe, roz¬ mieszczonych równolegle pomiedzy równoleglymi katodami rurowymi umieszczonymi w puszce ka¬ todowej.Plyty anodowe sa rozmieszczone pionowo a pusz¬ ka katody, zawierajaca cztery scianki boczne, obejmuje katody rurowe o przekroju prostokat¬ nym, usytuowane pomiedzy plytami anodowymi.Na puszke katody oraz plyty anodowe naklada sie pokrywe zawierajaca odpowiednia wysokosc hy¬ drauliczna roztworu solanki oraz kolektor gazu powstajacego na anodach.Katody rurowe o perforowanych sciankach sta¬ nowia zwykle wsporniki do których jest zamoco¬ wana przepona, w postaci warstwy wlókien azbes¬ towych, oddzielajaca przestrzen anodowa od prze¬ strzeni katodowej.Pierwotnie anody byly wytwarzane z grafitu.Jednakze erozja powierzchniowa w wyniku wy¬ dzielajacego sie gazu spowodowala rozwój anod wykonanych z metalu stosowanego do wytwarza¬ lo 15 20 25 30 nia zaworów, powleczonych metalem elektroli¬ tycznym lub tlenkiem metalu. Anody takie o strukturze skrzynkowej mialy niewielka szero¬ kosc aby zapobiec uszkodzeniu przepony przy in¬ stalacji puszki katody po ustawieniu anod we wla¬ sciwym polozeniu. Waskie skrzynki anod prowa¬ dzily do powstawania znacznych odstepów pomie¬ dzy anodami i katodami. Jednakze dzieki prze¬ zwyciezeniu erozji, anody skrzynkowe znalazly szerokie zastosowanie.Ostatnio anody skrzynkowe zastapiono anodami rozpreznymi. Anoda rozprezna jest instalowana w stanie scisnietym, a nastepnie po zamontowaniu puszki katody ulega rozprezeniu przez usuniecie zacisków lub zainstalowanie' rozporek. Zmniejsze¬ nie odleglosci pomiedzy anoda i katoda umozliwia oszczednosci energii dzieki zmniejszeniu oporu elektrycznego szczeliny. Przyklad anody rozprez¬ nej ujawnia opis patentowy St. Zjedn. Ameryki nr 3674676.Pomimo zalet anod rozpreznych, wymiana sta¬ rych anod skrzynkowych jest zbyt kosztowna dla producenta chloru lub wodorotlenków metali al¬ kalicznych.Celem wynalazku jest podanie prostego i tanie¬ go sposobu przeksztalcenia anody skrzynkowej w anode rozprezna, umozliwiajacego wykorzystanie materialu istniejacych anod skrzynkowych.Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku plyty anodowe oddziela sie od preta w poblizu spoin, 114 052Tt' .*£ 114 052 do preta mocuje sie pare elastycznych elementów rozpreznych tak, aby ich konce oddalone od pre¬ ta wyznaczaly dwie równolegle wzgledem siebie plaszczyzny pionowe, rozmieszczone po obu stro¬ nach preta, zas do konców elementów rozprez- 5 nych mocuje sie plyty anodowe, lezace w plasz¬ czyznach pionowych, równoleglych wzgledem sie¬ bie, ruchomych wzgledem siebie oraz wzgledem preta. Plyty anodowe oddziela sie od preta odci¬ najac je tuz przy spoinach. Segmenty plyt anodo- io wych odciete od preta laczy sie ze soba, a nastep¬ nie mocuje sie je do elementów rozpreznych.Korzystnie laczenie ze soba segmentów plyt anodowych polega na ich spawaniu oporowym.Elementy rozprezne mocuje sie do preta, w po- i? lozeniu, pomiedzy plaszczyzna przechodzaca przez spoiny a plaszczyzna przechodzaca przez os srod¬ kowa elementów rozpreznych.Korzystnie elementy rozprezne wykonuje sie przez zagiecie segmentów plyt anodowych zamo- 20 cowanych spoinami do preta tak, ze ich konce sa zbiezne wzgledem siebie.Plyty anodowe mocuje sie do konców elemen¬ tów rozpreznych na drodze spawania.Korzystnie plyty anodowe mocuje sie do kon- 25 ców segmentów plyt anodowych, tworzacych ele¬ menty rozprezne, prostopadle do spoin, którymi elementy rozprezne sa przymocowane do preta.W rozwiazaniu alternatywnym plyty anodowe mocuje sie do konców segmentów plyt anodo- 30 wych, tworzacych elementy rozprezne, równolegle do spoin, którymi elementy rozprezne sa przymo¬ cowane do preta.Sposób wedlug wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 35 fig. 1 przedstawia anode skrzynkowa, w widoku perspektywicznym, fig. 2 — anode skrzynkowa, w przekroju wzdluz linii 2—2 z fig. 1, fig. 3 — anode skrzynkowa wedlug fig. 1 z odcietymi ply¬ tami anodowymi, w przekroju poprzecznym, fig. 4 40 — plyty anodowe polaczone ze soba, w przekroju poprzecznym, fig. 5 — elementy rozprezne, zamo¬ cowane do preta anody skrzynkowej, *w widoku z góry, fig. 6 — anoda rozprezna, w przekroju po¬ przecznym, fig. 7 — pret anody skrzynkowej « z segmentami plyt anodowych, w widoku z góry, fig. 8 — segmenty plyt anodowych wygiete w ele¬ menty rozprezne, w widoku z góry, fig. 9 — frag¬ ment anody rozpreznej, zawierajacej elementy rozprezne wedlug fig. 8, fig. 10 — segmenty plyt 50 anodowych wygiete w elementy rozprezne, w wi¬ doku z £óry, fig. 11 — fragment anody rozprez¬ nej wedlug fig. 10.Zgodnie'z fig. 1 anoda skrzynkowa 10 zawiera pret 12 do którego sa przyspawane plyty anodo- 55 we 14, 16 — za posrednictwem spoin 18. Pret 12 zawiera przewodzacy rdzen 20 z nalozona powloka 22 z tytanu.Plyty anodowe 14, 16 zawieraja korzystnie per¬ foracje ulatwiajaca wydzielanie sie gazu na zwie- 60 kszonej w ten sposób powierzchni anody. Plyty anodowe 14, 16 sa zwykle wykonane z metalu sto¬ sowanego do wytwarzania zaworów, takiego jak tytan i korzystnie powleczone metalem stanowia¬ cym elektro-katalizator lub tlenkiem metalu. 65 Ksztalt plyt anodowych 14, 16 umozliwia ich la¬ czenie na styk lub na zakladke. Przy podstawie preta 12 znajduje sie.kolnierz 24, do którego mo¬ cuje sie elektrode dodatnia ogniwa elektrolitycz¬ nego. Nakladka 28 z tytanu zakrywa rdzen 20 oraz górny wierzcholek preta 12.Zgodnie z figura 2 plyty anodowe 14, 16 oraz ksztaltowniki boczne 30 tworza sztywna strukture skrzynkowa, która po umieszczeniu w ogniwie elektrolitycznym przyjmuje stale polozenie wzgle¬ dem elektrod ujemnych.Zgodnie z rozwiazaniem wedlug wynalazku sztywna anode skrzynkowa 10 mozna przeksztalcic w anode rozprezna (fig. 2—6).W tym celu plyty anodowe 14, 16 oddziela sie od preta 12 w poblizu spoin 18, na drodze ciecia pila, nozycami lub wiazka laserowa. Segmenty 14a, 16a plyt anodowych sa polaczone ze soba przy po¬ mocy ksztaltowników bocznych 30a, tworzac po oddzieleniu od preta 12 segment o przekroju w ksztalcie litery U.Podobnie sa polaczone segmenty 14b i 16b. Nie¬ wielkie fragmenty 14c, 16c plyt anodowych 14, 16 pozostaja zamocowane do preta 12 za pomoca spoin 18. Po przecieciu ksztaltowników bocznych 30a, 30b, segmenty 14a, 16a i 14b, 16b zostaja roz¬ dzielone.Segmenty 14a, 14b, 16a, 16b laczy sie ponownie (fig. 4) przy pomocy plytek 14d, 16d. Korzystnie stosuje sie spawanie oporowe, zapewniajace sto¬ pienie laczonych elementów i uzyskanie plaskich powierzchni. Plytki 14d, 16d sa wykonane z po¬ dobnego materialu jak plyty anodowe 14, 16. Przed polaczeniem z pretem 12, plyty anodowe w miare potrzeby prostuje sie i powleka materialem elek¬ trolitycznym.Do preta 12, do którego sa zamocowane frag¬ menty 14c, 16c plyt anodowych, mocuje sie spre¬ zyste elementy rozprezne 32, stosowne do kon¬ strukcji anod rozpreznych. Stosuje sie dowolne elementy rozprezne, mocujac je naprzeciw siebie do preta12. a Zgodnie z korzystnym przykladem wykonania wynalazku pret 12, jest tak usytuowany, ze plasz¬ czyzna A przechodzaca przez spoiny 18 jest usy¬ tuowana pod katem a wzgledem plaszczyzny B przechodzacej przez os srodkowa elementów roz¬ preznych 32. Zapobiega to opieraniu sie fragmen¬ tów 14c, 16c plyt anodowych o plytki 14d, 16d anody znajdujacej sie w stanie scisnietym.Gotowa anode rozprezna uzyskuje sie po przy- spawaniu plyt anodowych 114, 116 mentów rozpreznych' 32 przy pomocy spoin 40.Plyty anodowe 114, 116 stanowia badz nowe plyty,, badz tez plyty przygotowane zgodnie z powyzszym opisem.Alternatywny sposób zamiany anody skrzynko¬ wej na anode rozprezna polega na wykorzysta¬ niu segmentów plyt anodowych 14, 16 do formo¬ wania elementów rozpreznych, do których mocuje sie nowe plyty anodowe (fig. 7, 11).Czesci krancowe anody skrzynkowej 10 odcina sie, przez przeciecie plyt anodowych 14, 16 wzdluz plaszczyzn pionowych równoleglych do preta 12, usytuowanych w pewnej odleglosci od preta 12,114 052 5 * jak to zaznaczono liniami przerywanymi 34 na fig. 2.Jak uwidoczniono na rys. fig. 7 pret 12 zawiera segmenty 14e, 16e plyt anodowych, przyspawane spoinami 18. Kazdy segment 14e, 16e, zawiera pare wspólliniowych odcinków 14f, 14g, 16f, 16g, z któ¬ rych zostana wykonane elementy rozprezne anody rozpreznej.Jak uwidoczniono na rys. fig. 8 i 9 pary odcin¬ ków 14f, 14g zostaly odgiete od spoiny 18 na zew¬ natrz wzgledem przeciwleglej pary odcinków 16f, 16g tak, ze ich konce sa sprezyscie zbiezne, w sto¬ sunku do ich pierwotnego polozenia w jednej plaszczyznie. Nowe plyty anodowe 214, 216 mocu¬ je sie spoinami 140 do koncówek par odcinków 14f, 14g i 16f, 16g, tworzacych elementy rozprezne.W celu zainstalowania w ogniwie elektrolitycz¬ nym plyty anodowe 214, 216 sciska sie przy po¬ mocy odpowiedniego zaczepu.W rozwiazaniu alternatywnym (fig. 10, 11) pare odcinków 14f i 14g zagina t sie promieniowo tak, ze ich koncówki sa zbiezne. Podobnie zagina sie pary odcinków 16f, 16g. Nowe plyty anodowe 314, 316 mocuje sie spoinami 240 do koncówek par odcinków 14f, 16f i 14g, 16g, tworzacych elementy rozprezne.Uzyskana anoda rozprezna jest przystosowana do sciskania przy pomocy odpowiedniego zaczepu, w celu zainstalowania w ogniwie elektrolitycznym.Po usunieciu zaczepu, plyty anodowe 314, 316 roz¬ suna sie pod dzialaniem elementów rozpreznych utworzonych przez pary odcinków 14f, 16f i 14g, 16g.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób przeksztalcania anody skrzynkowej w anode rozprezna, przy czym anoda skrzynkowa za¬ wiera pret do którego sa przyspawane po przeciw¬ nych stronach dwie równolegle wzgledem siebie plyty anodowe, znamienny tym, ze plyty anodo¬ we oddziela sie od preta w poblizu spoin, do pre¬ ta mocuje sie pare elastycznych elementów roz¬ preznych tak, aby ich konce oddalone od preta wyznaczaly dwie równolegle wzgledem siebie plaszczyzny pionowe, rozmieszczone po obu stro¬ nach preta, zas do konców elementów rozprez¬ nych mocuje sie plyty anodowe, lezace w plasz¬ czyznach pionowych, równoleglych wzgledem sie¬ bie, ruchomych wzgledem siebie oraz wzgledem preta. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze plyty anodowe oddziela sie od preta odcinajac je tuz przy spoinach. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze segmenty plyt anodowych odciete od preta laczy sie ze soba, a nastepnie mocuje sie je do elemen¬ tów rozpreznych. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze segmenty plyt anodowych laczy sie na drodze spa¬ wania oporowego. 5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze elementy rozprezne mocuje sie do preta w poloze¬ niu, pomiedzy plaszczyzna przechodzaca przez spoiny a plaszczyzna przechodzaca przez os srod¬ kowa elementów rozpreznych. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zagina sie segment plyt anodowych zamocowany spoinami do preta, tworzac elementy rozprezne, których konce sa zbiezne wzgledem siebie. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze plyty anodowe mocuje sie do konców elementów rozpreznych na drodze spawania. 8. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze plyty anodowe mocuje sie do konców segmentów plyt anodowych, tworzacych elementy rozprezne, prostopadle do spoin, którymi elementy rozprezne sa przymocowane do preta. 9. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny- tym, ze plyty anodowe mocuje sie do konców segmentów plyt anodowych, tworzacych elementy rozprezne, równolegle do spoin, którymi elementy rozprezne sa przymocowane do preta. 10 15 20 25 30 35 i114 052 -EigJ- Fia.9 16b- IbD—i.Y)V- _H» I4b T I6b- 30 b'^ 14 b Z/ I6d 14d—^ Fig.4 /—I6a t 30a- I4a _zZ. -»0* ^—I4a ¦Kw 30a Fig 11 ZGK Oddz. 2 Chorzów, zam. 6147-82 — 80 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL