Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia diamentowych segmentów szlifierskich o spoi¬ wie metalowym, majacych zastosowanie przy ob¬ róbce szkla, zwlaszcza do szlifowania powierzchni szkiel okularowych, kineskopowych, soczewek mikroskopowych i innych przyrzadów optycznych.Segmenty takie maja postac pastylek o grubosci okolo 3 mm i srednicy od 5 do 10 mm lub inne wymiary, zaleznie od potrzeby.Znane sposoby wytwarzania diamentowych se¬ gmentów szlifierskich polegaja na uzyciu, jako spoiwa, proszku miedzi, brazu, niklu lub mie¬ szaniny tych proszków z proszkiem kobaltu. Mie¬ szanine takiego spoiwa z ziarnem diamentowym, prasuje sie pod duzym cisnieniem na zimno, do postaci pastylki o wymiarze koncowym, w formie stalowej. Nastepnie usuwa sie pastylke z formy i spieka sie, w stanie swobodnym, w piecu z atmosfera ochronna lub redukujaca, w stalej temperaturze pieca, po czym studzi sie dla otrzy¬ mania produktu gotowego.Inne znane sposoby wytwarzania takich seg¬ mentów polegaja na tym, ze mieszanine prosz¬ kowa spoiwa z ziarnem diamentowym prasuje sie wstepnie, pod malym cisnieniem, na zimno, do postaci pastylki z naddatkiem, w formie sta¬ lowej, nastepnie nagrzewa sie w piecu razem z forma, po czym usuwa sie z pieca i niezwlocz¬ nie prasuje sie w tej samej formie, do uzyskania 2 wymiaru koncowego pastylki, oraz studzi sie i usuwa z formy jako produkt gotowy.Opisane wyzej sposoby, wymagaja stosowania osobnej prasy i pieca komorowego ze specjalna 5 atmosfera, przy czym, ze wzgledu na przenosze¬ nie pólproduktu, w czasie procesu, na rózne sta¬ nowiska technologiczne, proces jest zlozony, co wplywa niekorzystnie na czystosc gotowego wy¬ robu i wydluza czas calego procesu. 10 W opisie patentowym nr 32379 podano, ze zna¬ ny sposób prasowania proszków w formie grafi¬ towej przy jednoczesnym ogrzewaniu w bezpo¬ srednim przeplywie pradu powoduje uszkodzenia formy oraz koniecznosc kazdorazowej wymiany 15 elektrod i w zwiazku z tym zrezygnowano w prak¬ tyce z prasowania na goraco.We wspomnianym opisie patentowym nr 32379 zaproponowano urzadzenie do prasowania metalu twardego na goraco przez elektroindukcyjne 20 ogrzewanie pradem wysokiej czestotliwosci za po¬ moca cewki, która scisle otacza forme celem od¬ bierania bocznych nacisków. Takie urzadzenie nie nadaje sie jednak do wytwarzania diamentowych segmentów szlifierskich, poniewaz powoduje nie- 25 jednorodnosc spieku. y Sposób wedlug wynalazku pozwala zapobiec pe¬ kaniu formy grafitowej oraz uniknac ciaglej wy¬ miany elektrod i prowadzic proces w jednym urzadzeniu bez zmiany miejsca pólproduktu i bez 30 stosowania atmosfery ochronnej lub redukujacej. 114 071114 071 3 Sposób wytwarzania diamentowych segmentów szlifierskich polega wedlug wynalazku na tym, ze wsad zawierajacy ziarno diamentowe i pro¬ szek spoiwa ogrzewa sie rezytsancyjnie w formie grafitowej ze stemplem grafitowym najpierw pod malym cisnieniem, umozliwiajacym dobry prze¬ plyw pradu, az do osiagniecia temperatury zmiek¬ czenia wsadu, korzystnie 650—700°C, nastepnie zwieksza sie cisnienie prasowania do wielkosci nominalnej takiej jak 300 kG/cm2 zaleznie od uzy¬ tego spoiwa, i równoczesnie, przy- utrzymywaniu cisnienia nominalnego, stopniowo podwyzsza sie temperature do temperatury spiekania, korzystnie 800—850°C. Temperature taka i cisnienie utrzy¬ muje sie do momentu zaniku prasowalnosci wsa¬ du, korzystnie przez okolo 1,5 minuty, po czym przerywa sie ogrzewanie, zwalnia cisnienie, stu¬ dzi otrzymany segment razem z forma, po czym usuwa sie gotowy produkt z formy.Korzystnie, proces prowadzi sie w formie gra¬ fitowej, której korpus ma wieksza rezystancje wlasciwa niz stemple.Wsad, oprócz ziarna diamentowego, sklada sie z drobnego proszku kobaltu, miedzi oraz cyny o wymiarach ziarna od 5 do 10 mikrometrów, z niewielka domieszka proszku wegla. Forma gra¬ fitowa, wykonana jest w postaci cylindra grafi¬ towego lub szescianu z co najmniej jednym otwo¬ rem przelotowym dostosowanym do wymiaru seg¬ mentu.Nagrzewanie odbywa sie przez przeplyw pradu elektrycznego przez forme i zawarta w niej pa¬ stylke segmentu, prasowana równoczesnie przy odpowiednio regulowanej wspólzaleznosci cisnie¬ nia i temperatury. Sposób wedlug wynalazku po¬ zwala na prowadzenie procesu w jednym urza¬ dzeniu bez zmiany miejsca pólproduktu i bez atmosfery ochronnej w czasie nagrzewania, z rów¬ noczesnym uniknieciem pekania form i koniecz¬ nosci kazdorazowej wymiany elektrod. Produkt jest wykonany czysto, bez specjalnych zabiegów" i dokladnie, z duza powtarzalnoscia wymiarowa.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pastylke segmentu, fig. 2a.d kompletne (wklesle i wypukle) czasze szlifierskie, fig. 3 pojedyncza forme z zaladowana pastylka segmentu i fig. 4 wielokrotna forme z zaladowa¬ nymi pastylkami segmentu.Mieszanine proszkowa ziarna diamentowego i spoiwa zasypuje sie w przestrzeni 1 przelotowego ctworu grafitowej formy 4. Calosc nasypu prosz¬ kowego zamyka sie stemplem, korzystnie obustron¬ nie, z przekladka grafitowa 6, dla równoczesnego prasowania dwóch segmentów. Stempel 5 jest ko¬ rzystnie wykonany z grafitu o mniejszej elek¬ trycznej rezystancji wlasciwej niz forma. Zalado¬ wana forme ustawia sie miedzy stemplami prasy spiekalniczej, stosuje sie nacisk wstepny na stem¬ ple grafitowe i równoczesnie wlacza sie grzanie.Po nagrzaniu do temperatury 650°C zwieksza sie cisnienie do wartosci nominalnej oJ^olo 300 kG/cm2, i równoczesnie stopniowo podnosi sie temperature az do osiagniecia 800°C, po czym 5 przetrzymuje sie ~w tych warunkach okolo 1,5 mi¬ nuty.Nastepnie wylacza sie ogrzewanie i przy spad¬ ku temperatury do okolo 500°C przerywa sie pro¬ ces, przez zwolnienie nacisku na stemple 5, wyj- io muje sie segment razem z forma i studzi sie da¬ lej na wolnym powietrzu do osiagniecia tempera¬ tury bliskiej temperaturze pokojowej, po czym usuwa sie segment z formy jako wyrób gotowy.Segmenty do uzytkowania, nakleja sie na zada- 15 na - forme korpusu czaszy szlifierskiej 2 wyposa¬ zonej w trzpien 3 do mocowania w uchwycie obrabiarki.W opisanym przykladzie stosowano mieszanine proszkowa skladajaca sie z ziarna diamentowego 20 w ilosci 4,1 do 4,2%; domieszki weglowej w ilosci 1 do .3% i spoiwa w ilosci pozostalej. Spoiwo skladalo sie z proszku miedzi w ilosci 20 do 30%; proszku cyny w ilosci 3 do 9% i proszku kobaltu w ilosci pozostalej. 25 50 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania diamentowych segmen¬ tów szlifierskich o spoiwie metalowym, w którym wsad zawierajacy ziarno diamentowe i proszek 30 spoiwa prasuje sie i spieka w formie grafitowej ze stemplem grafitowym przy ogrzewaniu rezy- stancyjnym, znamienny tym, ze mieszanine ziarna diamentowego i proszku spoiwa ogrzewa sie rezy- stancyjnie najpierw pod malym cisnieniem, umoz- 35 liwiajacym dobry przeplyw pradu, do osiagniecia temperatury zmiekczenia wsadu, korzystnie 650— 700°C, nastepnie zwieksza sie cisnienie prasowa¬ nia do wielkosci nominalnej i równoczesnie, przy utrzymywaniu cisnienia nominalnego, stopniowo ^ podwyzsza sie temperature do temperatury spie¬ kania, korzystnie 800—850°C, przetrzymuje sie w tej temperaturze do momentu zaniku prasowal¬ nosci wsadu, po czym przerywa sie ogrzewanie, zwalnia cisnienie, studzi otrzymany segment ra- 45 zem z forma i usuwa sie gotowy segment z for¬ my. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wsad ogrzewa sie w formie grafitowej, której korpus ma wieksza rezystancje wlasciwa niz stemple. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wsad ogrzewa sie w formie grafitowej cylin¬ drycznej lub szesciennej z co najmniej jednym otworem przelotowym dostosowanym do wymia- 55 ru segmentu. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie mieszanine zawierajaca, oprócz ziarna diamentowego, drobny proszek kobaltu, miedzi i cyny o wymiarach ziarna od 5 do 10 eo mikrometrów z domieszka proszku wegla.114 071 fi9.2d PL