Przedmiotem wynalazku jest bezstykowy 'tyrysto¬ rowy ^przekaznik pradu stalego z /pamiecia sterowa¬ ny tylnym zboczem impulsu, stosowany zarówno w systemach pelnoelektronicznych jak i miesza¬ nych, zawierajacych przekazniki elektromagnetycz- ne. W szczególnosci bezstykowy tyrystorowy prze¬ kaznik pradu staflego moze byc wykorzystywany w odbiorniku ikodu w -centralach (telefonicznych.Cecha charakterystyczna wspólpracy przekazni¬ ków elektronicznych z elementami elekitromagnety- cznymi jest wystejpowanie silnych zaklócen i impul¬ sowych na wejsciach jprzekazników we wspólnych obwodach zasilajacych, a takze zaklócen elektroma¬ gnetycznych. Zaklócenia te moga -prowadzic zaró¬ wno do falszywych zadzialan ukladów przekazni¬ ków ielektronicznych jafc tez imaga ipowodowac usz¬ kodzenia elementów elektronicznych stosowanych w tych ukladach.Wsród znanych ukladów przekazników bezstyko¬ wyoh z [pamiecia odpornych na zaklócenia imozna wymienic, oprócz magnetycznychprzekazników bez- styjcowych, [przekazników ipólprzewedaikowych ty¬ pu MOSPED, takze .przekazniki tyrystorowe..Zastosowanie przekazników .tyrystorowych, w u- kladach wspólpracujacych z przekaznikami -elektro¬ magnetycznymi nie ^zapewnia pelnej odpornosci na zaklócenia tgenerowane przy przerywaniu obwodów z uzwojeniami przekazników, w szczególnosci gdy zaklócenia te pojawiaja si$ na wejsciach przekaz¬ ników hezstykowych. Stad konieczne jest stosowa- 20 25 nie ukladów przeciwzaklóceniowych. Zagadnienie to tnie :bjtfo rozwiazane w sposób zadowalajacy. tCelem wynalazku jest przedstawienie prostego i niezawodnego rozwiazania bezstykowego ?iyry«to- rowego -przekaznika sterowanego tylnym zboczeni impulsu, niewrazliwego na zaklócenia pojawiajace sie na wejsciu 'przekaznika w pofftaci krótkich im¬ pulsów dodatnich i ujemnych o amplitudzie znacz¬ nie przewyzszajacej wartosc napiecia sterujacego i pochodzacych ze zródla o malej impesbrncji, tm przyklad z uzwojen przekazników przerysranych zestykami, niewrazliwego na zaklócenia od strony zasilania i zaklócenia elektromagnetyczne, przy czym uklad elektryczny przekaznika powinien umo¬ zliwiac jego wykorzystanie -zarówno dla jar^padku wspólnego wejscia i wyjscia, jak i dla przypadku, gdy wyjscie powinno byc oddzielone od wejscia ste¬ rujacej) ijaczekaznika.Cel den zostal osiagniety w rozwiazaniu wedlug wynalazku, w którym roje przekaznika spelnia uklad tyrystorowy o wspólnej anodzie, z wyjfciem w *b- wodsie katody, z wejsciem w postaci ukladu steru¬ jacego zawierajacego obwód przygotowania sklada¬ jacy sie z neaystorowego 'dzielnika napiecia wlaczo¬ nego rmiedzy wejscie ^przekaznika i biegun ujemny zródla zasilajacego, przy czym .jTównolagle do rezy¬ stora palaczonego z wejsciem {przylaczany jest ob¬ wód ladowania 'kondensatora poprzez nastepny re¬ zystor* Obwód zaplonu tyrystora wlaczonego tyl¬ nym zboczem impulsu sterujacego zawiera tranzy- 114 1053 114 105 4 stor, którego baza polaczona jest z dodatnim bie¬ gunem naladowanego kondensatora, a emiter po¬ przez diode, z bramka tyrystora, przy czym kolek¬ tor tranzystora polaczony jest poprzez rezystor z do¬ datnim biegunem zródla zasilania. Katoda tyrystora polaczona jest bezposrednio z wejsciem przekazni¬ ka, w przypadku wspólnego wejscia i wyjscia, a poprzez diode w przypadku niezaleznego wejscia i wyjscia. Obwód podtrzymania zapewniajacy pa¬ miec przekaznika stanowia szeregowe polaczone re¬ zystory bedace równiez dzielnikiem napiecia w ob- wodaie-przygolaw.aaia. | foó wyjscia oraz1 feiegunów zasilajacych przekaz¬ nika dolaczony jest jobwód zabezpieczenia przed im¬ pulsami zaklócajacymi skladajacy sie z czesci in¬ dywidualnej ,dla przekaznika oraz z czesci wspólnej *£ttargrapy- przekazników. Czesc indywidualna skla¬ da sie z diody, której katoda polaczona jest z ka¬ toda tyrystora, a anoda, ze wspólnym punktem za¬ silania grupy przekazników, oraz drugiej diody, której anoda jest polaczona z wejsciem, a katoda stanowi wspólny punkt katod indywidualnych diod grupy przekazników.Czesc wspólna obwodu zabezpieczajacego sklada sie z szeregowo polaczonego zespolu rezystora i dio¬ dy przy czym jeden koniec tego zespolu dolaczony jest do ujemnego bieguna zródla zasilajacego, a dru¬ gi koniec do wspólnego punktu zasilajacego grupy przekazników. Oprócz tego czesc wspólna obwodu zabezpieczajacego zawiera kondensator wlaczony pomiedzy wspólny punkt zasilajacy i dodatni bie¬ gun zródla zasilania, a ponadto posiada rezystor z równolegle polaczonym kondensatorem wlaczone miedzy wspólny punkt zasilajacy grupy przekazni¬ ków i wspólny punkt katod indywidualnych diod tych przekazników. Alternatywa ukladu zabezpie¬ czenia przed impulsami zaklócajacymi jest czesc indywidualna skladajaca sie z diody i kondensato¬ ra, wlóczonych pomiedzy wspólny punkt zasilajacy grupy przekazników i wejscie w przypadku kon¬ densatora, a wyjscie w przypadku diody. Czesc wspólna ukladu zabezpieczenia zawiera natomiast szeregowo polaczony zespól rezystora i diody, przy czym jeden koniec tego zespolu, dolaczony jest do ujemnego bieguna zródla zasilajacego, a drugi do wspólnego punktu zasilajacego grupy przekazników, oraz zawiera kondensator wlaczony miedzy wspólny punkt zasilajacy i dodatni biegun zródla zasilania.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy czesci funkcjonalnej przekaznika, natomiast fig. 2 i fig, 3 przedstawiaja dwie wersje ukladów zabezpieczajacych, chronia¬ cych przekaznik przed falszywymi zadzialaaiiami, a elementy przekaznika przed uszkodzeniem od do¬ datnich i ujemnych impulsów zaklócajacych o krót¬ kich czasach trwania i o amplitudach znacznie prze¬ wyzszajacych wielkosc napiecia zasilajacego.Czesc funkcjonalna A przekaznika zawiera tyry¬ stor Th polaczony w systemie ze wspólna anoda, z wyjsciem 2 w obwodzie katody, przy czym uklad sterujacy przekaznika zawiera obwód przygotowania skladajacy sie z dzielnika napiecia Ri, R* wlaczony miedzy wejscie 3 przekaznika i biegun ujemny 4 zródla zasilajacego.Równolegle do rezystora R3 polaczonego z wejs¬ ciem 3 dolaczony jest obwód ladowania kondensa¬ tora Ci poprzez nastepny rezystor R5 w czasie po¬ dawania na wejscie 3 impulsu sterujacego. Obwód 5 zaplonu tyrystora Th wlaczony tylnym zboczem im¬ pulsu sterujacego zawiera tranzystor Tlp którego baza jest polaczona z. dodatnim biegunem-nalado¬ wanego kondensatora C^ a emiter poprzez diode Di z bramka tyrystora Th. Kolektor tranzystora Ti polaczony jest z dodatnim biegunem zródla zasilania poprzez rezystor Ri. Katoda tyrystora Th polaczona jest bezposrednio z wejsciem 2 przekaznika w przy¬ padku wspólnego wejscia i wyjscia, a poprzez dio¬ de D4 w przypadku niezaleznego wejscia i wyjscia.Do wejscia 2, 3 oraz biegunów zasilajacych 1, 4, czesci funkcjonalnej A dolaczony jest uklad zabez¬ pieczenia przed impulsami zaklócajacymi skladajacy sie z czesci indywidualnej dla przekaznika i z cze¬ sci wspólnej dla grupy przekazników.Czesc indywidualna sklada sie z diody D8, któ¬ rej katoda polaczona jest z katoda tyrystora Th, a anoda ze wspólnym punktem 4 zasilania grupy przekazników, oraz z drugiej diody Da, której anoda polaczona jest z wejsciem 3, a katoda stanowi punkt wspólny 5 katod indywidualnych D8 dla grupy przekazników. Czesc wspólna ukladu zabezpiecza¬ jacego sklada sie z szeregowo polaczonego zespolu rezystora RA i diody DA, przy czym jeden koniec tego zespolu dolaczony jest do ujemnego bieguna zródla zasilajacego U, a drugi do wspólnego punktu 4 zasilania grupy przekazników. Czesc wspólna za¬ wiera ponadto kondensator CB wlaczony miedzy wspólny punkt 4 zasilania i dodatni biegun zródla zasilania U oraz równolegle polaczone rezystor RB i kondensator CA, wlaczone pomiedzy wspólny punkt 14 zasilania grupy przekazników i punkt wspólny 5 katod indywidualnych diod D8 tych prze¬ kazników.Uklad zabezpieczenia przed impulsami zaklócaja¬ cymi wedlug drugiej wersji posiada czesc indywi¬ dualna skladajaca sie z diody D2 i kondensatora C2 wlaczonych miedzy wspólny punkt 4 zasilania grupy przekazników oraz wejscie 3 w przypadku kondensatora C& a wyjscie 2 w przypadku diody D*, natomiast czesc wspólna sklada sie z szeregowo polaczonego zespolu rezystora RA i diody D^ przy czym jeden koniec tego zespolu dolaczony jest do ujemnego bieguna zródla zasilajacego U, a drugi do punktu wspólnego 4 grupy przekazników oraz zawiera kondensator CB wlaczony miedzy punkt wspólny 4 i dodatni biegun zródla zasilajacego U.W stanie przygotowania do pracy punkt 1 prze¬ kaznika polaczony jest z dodatnim, a punkt 4 z u- jemnym biegunem zródla zasilania. Dodatni impuls sterujacy przykladany jest do wejscia 3. Wyjscie przekaznika moze stanowic ten sam punkt 3 i wów¬ czas mamy do czynienia z przekaznikiem o wspól¬ nym wejsciu i wyjsciu, lub punkt 2 oddzielny od wejscia 3 dioda D4 i wówczas mamy do czynienia z przekaznikiem o rozdzielonym wejsciu i wyjsciu.Przylaczenie do wejscia dodatniego impulsu powo¬ duje przeplyw pradu w polaczonych szeregowo re¬ zystorach R8 i R* Spadek napiecia na rezystorze Rs stanowi zródlo ladowania kondensatora Ci ze stala czasu okreslona w przyblizeniu przez iloczyn 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 114 105 6 Rs Ci. Jezeli czas trwania impulsu sterujacego jest dostatecznie dlugi, wówczas kondensator naladuje sie do napiecia bliskiego wartosci spadku napiecia na rezystorze R3.Z chwila odlaczenia od wejscia impulsu steruja- 5 cego nastepuje rozladowanie kondensatora Ci w ob¬ wodzie zawierajacym tranzystor T\, diode Di oraz obwód bramki tyrystora Th. Impuls pradu w ob- A wodzie bramki tyrystora Th powoduje wprowadze¬ nie go w stan przewodzenia. Stan ten nastepnie io podtrzymuje sie na skutek przeplywu pradu sta¬ lego przez polaczone szeregowe rezystory R« i R* stanowiace równiez dzielnik napiecia w obwodzie przygotowania ukladu sterujacego. Powrót przeka¬ znika do stanu spoczynku moze nastapic po przer- 15 waniu obwcdu glównego zasilania tyrystora Th, na przyklad przez odlaczenie dodatniego Ijieguna za¬ silania od anody tyrystora.Podstawowym ukladem przekaznika sterowanego tylnym zboczem impulsu jest uklad o wsjpjólnym 20 wejsciu i wyjsciu. W przypadku ukladu o rozdzie¬ lonym wejsciu i wyjsciu i dla obciazenia przyla¬ czonego do wyjscia, uklad reaguje na przednie zbo¬ cze impulsu sterujacego z opóznieniem zaleznym od parametrów R, Cukladu. 25 Filtr skladajacy sie z kondensatora Cr, rezystora RA i diody DA zabezpiecza przekaznik przed zakló¬ ceniami impulsowymi pochodzacymi ze zródla za¬ silania. W przypadku laczenia kilku tyrystorowych przekazników w grupe, uklad zabezpieczajacy Ra, 30 Da, Cb moze byc wspólny dla calej grupy przekaz¬ ników. * ¦ .' $ ....Zabezpieczenie przekaznika tyrystorowego od im-• ^-^ pulsów zaklócajacych przedostajacych sie od stro- £ ny wejscia i wyjscia 3, 2 stanowi dioda D2 i kon- 35 densator C2 ograniczajace amplitude tych impul¬ sów i bedace elementami indywidualnymi dla kaz¬ dego przekaznika.Wedlug innej wersji zabezpieczenie przekaznika , od impulsów zaklócajacych przedostajacych sie od 40 strony wejscia i wyjscia 3, 2 stanowia diody D2 i Da, indywidualnie dla kazdego przekaznika oraz uklad kondensatora CA i rezystora Rb, wspólny, w przy¬ padku zastosowania grupy przekazników. 45 Zastrzezenia patentowe 1. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik pradu stalego z pamiecia zawierajacy tyrystor polaczony w systemie ze wspólna dioda z wyjsciem w ob- 5» wodzie katody, zawierajacy zabezpieczenie przeciw¬ zaklóceniowe obwodu sterujacego tyrystora, zna¬ mienny tym, ze uklad sterujacy przekaznika za¬ wiera obwód przygotowania skladajacy sie z dziel¬ nika napiecia (R«, R4 wlaczonego miedzy wejscie M (3) i ujemny biegun (4) zródla zasilania, przy czym równolegle do rezystora (R$) polaczonego z wejs¬ ciem (3) przylaczony jest obwód ladowania kon¬ densatora (Ci) poprzez nastepny rezystor (Rai na¬ tomiast obwód zaplonu tyrystora (Th) wlaczany tylnym zboczem impulsu sterujacego zawiera tran¬ zystor (TL), którego baza polaczona jest z dodatnim biegunem naladowanego kondensatora (Ci), a emi¬ ter, poprzez diode (Dj) z bramka tyrystora (Th), przy czym kolektor tranzystora (Ti) polaczony jest z biegunem dodatnim zródla zasilania poprzez re¬ zystor (RL) a katoda tyrystora (Th) polaczona jest bezposrednio z wejsciem przekaznika w przypadku wspólnego wejscia i wyjscia (2, 3), a za pomoca diody (D4) w przypadku niezaleznego wejscia (3) i wyjscia (2), natomiast do wejscia (2), (3) oraz bie¬ gunów zasilajacych (1\ (i\ dolaczony jest uklad zabezpieczenia przed impulsami zaklócajacymi skla¬ dajacy' sie z czesci indywidualnej dla przekaznika oraz zr czesci wspólnej dla grupy przekazników. 2. BezstyHowy tyrystorowy przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym,, ze czesc indywidualna ukladu zabezpieczajacego przed zalozeniami impul¬ sowymi sklada sie z diody (Di), której katoda po¬ laczona jest z katoda tyrystora (Th), a anoda ze ^wspólnym punktem (4) zasilania grupy przekazni¬ ków oraz drugiej diody (Dt), której anoda polaczo¬ na jest z wejsciem (3), a katoda z punktem stano¬ wiacym wspólny punkt (5) katod indywidualnych diod (D*) grupy przekazników,, natomiast czesc wspólna obwodu zabezpieczajacego sklada sie z sze¬ regowo polaczonego zespolu rezystora (Ra) i diody (Ha), , P^flr czym jeden koniec tego zespolu dola¬ czony jjest djo ujemnego bieguna zródla zasilaja¬ cego (IX a drugi do wspólnego punktu (4) zasilania ^ru#yU|rzeHazników oraz zawiera kondensator (Cb) wlaczony miedzy wspólny punkt (4) zasilania i do¬ datni biegun zródla zasilania (4), a ponadto posiada równolegle polaczone rezystor (RB) i kondensator (CAX wlaczone miedzy wspólny punkt (4) zasilania i punkt wspólny (5) katod indywidualnych diod (D8) grupy przekazników. 3. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym„ ze czesc indywidualna ukladu zabezpieczajacego przed zaklóceniami im¬ pulsowymi zawiera diode (Dj) wlaczona pomiedzy punkt (4) zasilania (4) grupy przekazników i wyj¬ scie (2) oraz kondensator (Cj) wlaczony miedzy wspólny punkt (4) zasilania i wejscie (3V natomiast czesc wspólna sklada sie z szeregowo polaczonego zes^oiii rezystora (Ra) i diody (DA) przy czym je^ den koniec vtego zespolu dolaczony jest do ujemne¬ go bieguna zródla zasilajacego (U), a drugi do wspólnego punktu (4) zasilania grupy przekazni¬ ków do którego to punktu jest takze dolaczony kondensator (CB) polaczony z drugiej strony z do¬ datnim biegunem zródla zasilania.114 1©5 Dl C1+ R5 R2IJ R3 er QR4 Th ±D4 -«1 -*Z -^©3 4* Figi U -•2 D2l ZD3 +CB pi ca| []rb -**u Dra lDA Fig. 2 4± 4A^ -o2 D2X +C2 +CB -*+U Hra *DA ¦'U Fig. 3 ZGK, 0002/1100/82 — 115 szt.Cena zl 45,— PL