Przedmiotem wynalazku jest tyrystorowy uklad regulacji mocy wyposazony w stopien mocy za¬ wierajacy tyrystory lub tyrystory symetryczne do stosowania w ukladach regulacji temperatury oraz w innych zespolach automatyki wymagajacych sterowania sygnalem! duzej mocy.Znane sa tyrystorowe uklady^ regulacji mocy o dzialaniu przekaznikowym i uklady o dzialaniu quasiciaglym lufo ciaglym sterowane grupowo lub fazowo.W znanych ukladach sterowanych fazowo wy¬ stepuja duze zaklócenia radioelektryczne emitowa¬ ne podczas wlaczania tyrystorów. Wade ta wy¬ kazuja równiez niektóre uklady o sterowaniu gru¬ powym, w których elementem taktujacym jest ge¬ nerator napiecia liniowo narastajacego lub opada¬ jacego wspólpracujacy z komparatorem.Wynalazek stanowi uklad tyrystorowego regu¬ latora mocy, w którym elementem! taktujacym jest zsynchronizowany z siecia generator napiecia schodkowego wspólpracujacy z komparatorem.Cykl pracy generatora schodkowego wymuszony jest przez dzielnik czestotliwosci sterowany na¬ pieciem sieciowym. Uklad tego typu wykazuje dwie istotne zalety w porównaniu z ukladami klasycznymi: — duza stalosc okresu generatora napiecia schod¬ kowego wynikajaca z zastosowania dzielnika czestotliwosci 'sieci — eliminacje, zaklócen radioelektrycznych wyni- 15 20 30 kajaca z wlaczania tyrystorów w momencie, gdy chwilowa wartosc napiecia sieci wynosi zero.Przedmiot wynalazku i jego dzialanie zostanie omówione blizej w oparciu o rysunek, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 schemat ukladu pola¬ czen przykladu wykonania, fig. 3 przebiegi na¬ pieciowe w charakterystycznych punktach ukladu wedlug fig. 1 i fig. 2.Jak to ilustruje fig. 1, uklad wedlug wynalazku zawiera generator napiecia schodkowego I, skla¬ dajacy sie z ukladu formujacego impulsy II oraz dzielnika czestotliwosci III i ukladu calkujacego IV, który dolaczony jest do jednego z wejsc kompa¬ ratora V. Do drugiego wejscia komparatora V dolaczone jest stale napiecie sterujace Uwe. W za¬ leznosci od stanów na swoich wejsciach, kompa¬ rator V wytwarza na swoim wyjsciu napiecie do¬ datnie lub ujemne, które odpowiednio wlacza- lub wylacza uklad VI wyzwalajacy tyrystory lufo ty¬ rystory symetryczne VII, do których dolaczone jest obciazenie VIII. Jak to przedstawiono na fig. 2 i fig. 3 dzialanie przykladowo rozwiazanego ukladu jest nastepujace: Wejsciowy napieciowy sygnal sterujacy jest podawany do wejscia nieinwersyjnego kompara¬ tora 11. Do wejscia inwersyjnego komparatora 11 dolaczone jest wyjscie ukladu calkujacego zlozo¬ nego ze wzmacniacza operacyjnej 10 obwodu RC 7 i 9 oraz tranzystora kasujacego 8 rozladowuja- 114 184^ 114 184 cego kondensator 9. Tranzystor kasujacy 9 stero¬ wany jest z wyjscia dowolnego dzielnika czesto¬ tliwosci 6 napieciem pokazanym na fig. 3B. Prze¬ biegi napieciowe pokazane na fig. 3(B wykonano dla przypadku dzielnika czestotliwosci dzielacego przez szesc.Uklad formujacy, skladajacy sie z tranzystora 1, prostowników 2 i 3, tranzystora 4 oraz rezystora 5 wytwarza na swoim wyjsciu impulsy pokazane na fig. 3A w momencie gdy chwilowa wartosc na¬ piecia sieci wynosi zero. Impulsy te steruja dziel¬ nik czestotliwosci 6 oraz, za posrednictwem rezy¬ stora 7 wejscie inwersyjne wzmacniacza, operacyj¬ nego 10 wchodzacego w sklad ukladu calkujacego.Kaizdy impuls podawany do ukladu calkujacego laduje kondensator 9 powodujac tym samym sko¬ kowa zmiane napiecia na wyjsciu wzmacniacza operacyjnego 10 tak jak to pokazano na: fig. 3C.Cykl pracy generatora schodkowego zamyka sie w chwili, gdy dzielnik czestotliwosci 6 wytworzy na swoim wyjsciu impuls kasujacy, pokazany na fig. 3B, powodujacy nasycenie tranzystora 8 1 tym samym rozladowanie kondensatora 9. Napiecie „schodkowe" porównywane jest ze stalym wej¬ sciowym napieciem sterujacym w komparatorze 11. W chwili gdy napiecie schodkowe przekroczy poziom wejsciowego napiecia sterujacego, kom¬ parator zmienia stan na „ujemny", jak to poka¬ zano na fig. 3D, powodujac wylaczenie ukladu wyzwalajacego skladajacego sie z rezystora 12, tranzystora 13 oraz sprzegaczy optycznych 14 i 15.W czasie gdy napiecie wyjsciowe komparatora 11 jest dodatnie uklad wyzwalajacy jest wlaczony umozliwiajac wlaczenie tranzystorów 16 i 17 za posrednictwem tranzystorów 18 A 19 ddod 20 i 21 oraz rezystorów 22, 23, 24, 25, i 26. Wskutek wla- 10 15 20 25 30 35 czenia tyrystorów 16 i 17 na obciazenie 29 zostaje przekazana scisle okreslona liczlba pólokresów na¬ piecia sieci tak, jak pokazano na fig. 3D. Moc wydzielona w obciazeniu 29 jest proporcgona-kia do tej licziby pólokresów.Wszelkie zmiany stanów w ukladzie, w tym równiez wlaczenie tyrystorów, zachodza pod wply¬ wem impulsowego napiecia sterujacego (fig. 3iA), a wiec w momentach gdy wartosc napiecia sieci wynosi zero. Taka- praca ukladu nie powoduje emisji zaklócen radioelektrycznych. Rozdzielczosc ukladu regulacji' mocy mozna zmieniac przez sto¬ sowanie róznych dzielników czestotliwosci i tak np. przy dzielniku dzielacym przez szesc, rozdziel¬ czosc wynosi 16a/3%, a przy dzielniku dzielacym przez sto wynosi ona 1%.Zastrzezenia patentowe U Tyrystorowy uklad regulacji mocy, w którym tyrystory sterowane sa ukladem wyzwalajacym, znamienny tym, ze uklad wyzwalajacy tyrystory (VI) wlaczany jest komparatorem. (V), którego wejscie inwersyjne polaczone jest z zsynchronizo¬ wanym z siecia generatorem napiecia schodkowe¬ go (I) a do wejscia nieinwersyjnego podawane jest stale napiecie sterujace (Uwe). a. Tyrystorowy uklad wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze generator napiecia schodkowego (I) sklada sie z ukladu calkugacego (IV) polaczo¬ nego ze sterowanym napieciem sieciowym ukla¬ dem* formujacym impulsy (II) oraz z dzielnika czestotliwosci (III) kasujacego cyklicznie uklad calkujacy (IV) przy czym dzielnik czestotliwosci (III) sterowany jest przez uklad formujacy impul¬ sy (II).J_ IV S--F-, fl V VI VII VI ZrRrRrR l U. /—-I 17 17 Figi Fig. 2 I MMMMMIII Bfr Fig.3 PZGraf. Koszalin D-113 105 egz. A-4 Cena 45 zl \ PL