Opis patentowy opublikowano: 31.05.1982 114349 Int. Cl.2 F15B 15/24 Twórca wynalazku: Zbigniew Swirski Uprawniony z patentu: Kombinat Maszyn Przemyslu Materialów Budo^ wlanych „Zremb-Makrum", Bydgoszcz; Zaklad Produkcyjny w Zawidowie, Zawidów (Polska) Ogranicznik suwu nurnika silownika hydraulicznego zwlaszcza do agregatu hydraulicznego Przedmiotem wynalaizku jest ogranicznik suwu nurnika silownika hydraulicznego zwlaszcza do agregatu hydraulicznego stosowanego do napedu mechanizmu dzwigniowego wózka unosizacego.W wózkach unoszacych organem napedzajacym uklad dzwigni i powodujacym unoszenie wózka jest agregat hydrauliczny z silownikiem, którego nurnik ma ograniczony sikolk i polaczony jest przegubowo z rama wózka, a cylinder za pomoca jarzma z ukladam dzwigniowymi. Suw powrotny nurnika powoduja sily zewnetrzne pochodzace cd ciezaru na raimie wózka.Z opisu patentowego USA nr 3913459 znany jest zaifcrzask pierscieniowy do rozlacznego zatrzy¬ mywania tlcika wewnatnz cylindra skladajacy sie z rozcietego pierscienia iimieszczcinego w rowku na obwodzie tloka. Pierscien normalnie utrzymy¬ wany jest w stanie nienaprezcnym, przy czym konce pierscienia tworza luke, w która wchodzi ruchomy promieniowo czlon zatrzaskowy i utrzy¬ muje w normalnych warunkach tenze pierscien w stanie nienaprezcnym. Czlon zatrzaskowy po¬ siada urzadzenie do poruszania jego w kieruniku proimieniowy im.Cylinder posiada pierscieniowy uskok sluzacy do zaczepiania rozcietego pierscienia gdy ten jest nie- naprezony. Uskok ten sluzy równiez do sciaga¬ nia pierscienia do wewnatrz rowka w tloku gdy zostanie wyciagniety czlon zatrzaskowy z polo¬ zenia miedzy koncami rozcietego pierscienia. Za- 10 20 trzask dziala w ten sposób, ze w stanie niena- prezonym pierscien opiera sie o usikoik w cylin¬ drze, czlon zatrzaskowy znajduje sie miedzy kon¬ cami pierscienia a ruch tloka jest blokowany.JezeM czlon zatrzaskowy zostanie wyjety z luki miedzy koncami rozcietego pierscienia ruch tloka powoduje, ze pierscien jest przez uskok w cylin¬ drze sciskany do wewnatrz rowka w tloku i tlok wykonuje ruch bezkoiLizyjny do momentu gdy sila czynna zrównowazy sie z sila sprezyny. Po zdjeciu sily czynnej sprezyna powod/uge ruch po¬ wrotny tloka.Z opisu patentowego USA nr 3812766 znany jest sposób ograniczenia wysuwu i blokady po- pychacza w przyrzadzie mocujacym. Pirzyrzad sklada sie z cylindra zaopatrzonego w powierzch- oie opoirowa. W cylindrze znajduje sie tlok wraz z popychaczeim. Tlok posiada klinowo uksztalto¬ wane powierzchnie zewnejtrzine. Na popychaczu umocowane sa wahliwie dzwignie zaopatrzone w ozesc operowa i prowadzaca. Tlok wzgledem po- pychacza jest odlaczalny. Pirzyrzad dziala w ten sposób, ze tlok pod dzialaniem cisnienia wykonuje suw poczatkowy i roboczy. Wykonujac suw po¬ czatkowy porusza pepychacz, dzwignie w tym czasie prowadzone sa w cylindrze. Ruch popy- chacza ustaje w chwili gdy powierzchnie oporowe dzwigni opra sie o powierzchnie oporowa cylin¬ dra. Tlok odlacza sie od popychacza wykonujac suw roboczy i dzialajac bezposrednio na dzwignie 114 349114 349 3 swoja powierzchnia klinowa powoduje ich od¬ chylanie i dociskanie do powierzchni oporowej cylindra. Popychacz moze powrócic do polozenia wyjsciowego dopiero wtedy, gdy zostanie cofnie¬ ty tlok i dzwignie wróca w polozenie wyjsciowe.Mechanizm ma zastosowanie do blokowania i za¬ bezpieczania popychacza przed cofnieciem sie w przypadku, gdy spadnie cisnienie w cylindrze.Urzadzenie nie nadaje sie do zastosowania w silowniku typu nurnikowego, poniewaz nie umoz¬ liwi powrotu nurnika po zaniiku cisnienia pod numnikiem. Równiez zatrzask pierscieniowy nie moze miec zastosowania jako ogranicznik ruchu Ty-flileiwnitou hydraulicznym nurnikowym, ponie¬ waz** skizy on do blokowania tloka w poczatkowym polozeniu. W silowni/ku nurnikowym wymagane jpstt zatrzymanie nurnika w koncowym polozeniu. j Wefllug wynalazki ograniczenie ruchu nurnika uzyskuje, sie dlatego, ze nurnik w swojej dolnej czesci posiada zwezenie srednicy na niewielkiej dlugosci walcowe i dalej w ksztalcie stozka, tak wykonane, ze mieszcza sie w nim elementy po¬ sredniczace bedace segmentami pierscienia o / ksztalcie torusa. Cylinder posiada dwie rózne srednice wewnetrzne, w czesci przeznaczonej na uszczelnienie odpowiadajace srednicy nurnika, a dalej srednice odpowiednio wieksaa. Przejscie z jednej srednicy do drugiej stanowi gniazdo beda¬ ce fragmentem powierzchni torusa, o która w trakcie ruchu nurnika opieraja sie elementy po¬ sredniczace rozsuniete na wieksza srednice na skutek dzialania sily ciazenia przez stozek nurni¬ ka, co w efekcie spowoduje zablokowanie (zatrzy¬ manie) nurnika w górnym polozeniu.Zaleta ogranicznika suwu nurnika wedlug wy¬ nalazku jest bardzo proste, oryginalne, efektowne i niezawodne w dzialaniu rozwiazanie pozwalaja¬ ce na zatrzymanie ruchu nurnika. Poza tym ulatwiony jest montaz i demontaz cylindra i nur¬ nika.Przedmiot wynalazku w przykladowym wyko¬ naniu przedstawiono na rysunku gdzie fig. 1 widoku z boku pokasuje ogranicznik w skrajnym górnym polozeniu , fig. 2 pdkazuge ogranicznik w widoku z góry.Zgodnie z wynalazkiem cylinder 1 posiada dwie srednice wewnetrzne, jedna przeznaczona na uszczelnienie odpowiadajaca srednicy nurnika 2, oraz druga odpowiednio wieksza sluzaca do prowadzenia elementów posredniczacych 3. Na przejsciu srednic znajduje sie gniazdo A, które jest czescia powierzchni torusa. Nurnik 2 w swej dolnej czesci posiada zwezenie srednicy na nie¬ wielkiej dlugosci walcowe, a dalej w ksztalcie stozka B tak wykonane, ze mieszcza sie w nim elementy posredniczace 3. Zwezenie srednicy nur¬ nika 2 pozwala na takie zsuniecie dio srodka elementów posredniczacych 3, ze ich obrys nie 4 wystaje poza srednice nurnika 2; Pozwala to na latwy montaz i demontaz nurnika 2 od góry cy¬ lindra 1. Elementy posredniczace 3 posiadaja ze¬ wnetrzny promien krzywizny równy polowie 5 wiekszej srednicy cylindra 1, pozwala to na do¬ kladne przyleganie elementów posredniczacych 3 do gniazda A.Ogranicznik zgodnie z wynalazkiem dolala w ten sposób, ze elementy posredniczace 3, fetore leza na stozku B nurnika 2 sa przez stozek B rozsuniete na wieksza srednice cylindra 1. Ruch nurnika 2 powoduje, ze elementy posredniczace 3 unoszone sa przez stozek B, oratz prowaichzione przez wieksza srednice cylindra 1. Zatrzymanie nurnika 2 nastepuje w chwili gdy elementy po¬ sredniczace 3 opra sie o gniazdo A. Kat pocbyf lenia stozka B jest tak < dobrany, ze umozliwia rozsuwanie sie elementów posredniczacych 3 pod wplywem dzialania sily ciezkosci oraz nie pozwala - na ich zakleszczanie sie wskutek dzialania sil 20 tarcia.Montaz calosci odbywa sie w ten sposób, ze do pionowo ustawionego cylindra 1 z zamontowa¬ nymi wczesniej ¦ pierscieniami uszczelniajacymi wklada sie dolna czesc nurnika 2 na taka gle- 25 bokosc, aby ponad górna czescia cylindra 1 wy¬ stawalo walcowe zwezenie nurnika 2, w które -wklada - sie elementy posredniczace 3 a nastepnie nurnik 2 opuszcza sie w dól. Z chwila gdy ele¬ menty posredniczace 3 znajda sie na wysokosci 3d gniazda A nastepuje ich rozsuniecie po stozku B -na' wiefcsza srednice cylindra 1. Od tej chwili si¬ lownik przygotowany jest do pracy.Aby zdemontowac nurnik 2 nalezy calosc obrócic nurnikiem 2 w dól i wyjac. 35 PL