Przedmiotem wynalazku jest spos6b wytwarza¬ nia miedzi konwertorowej z surowców miedzio¬ wych zawierajacych antymon.Miedz konwertorowa jest otrzymywana zwykle z surowych siarczków miedzi, najczesciej zanie¬ czyszczonych zelazem. Najczesciej stosowane spo¬ soby otrzymywania miedzi konwertorowej z tego Todzaju surowca polegaja na czesciowym wypra¬ zeniu surowca, zas produkty wyprazone sa nastep¬ nie topione dla uzyskania kamienia miedziowego.Stopiony kamien miedziowy jest nastepnie prze¬ twarzany do postaci miedzi konwertorowej poprzez wtryskiwanie do niego gazu zawierajacego tlen, zwykle pcjwflsitirze, i równoczesne odlziuzilattiie tlen¬ ków zelaza przez dodanie krzemionki, na przyklad piasku.W etapie czesciowego wyprazania, w którym su- Towy siarczek miedzi jest ogrzewany poprzez utle¬ nianie zawartej w nim siarki w trakcie doprowa¬ dzania tlenu, zawartosc siarki w wyprazonym produkcie jest tak wyregulowana, aby jej ilosc byla wystarczajaca do tworzenia kamienia mie¬ dziowego o pozadanej zawartosci miedzi odpo¬ wiednio do kolejnej operacji topienia. Kamien miedziowy otrzymywany tym sposobem zawiera zwykle 30—40% miedzi i 22—26% siarki.' Sklad che- mdiczny takiego kamdenia mtiedfztoiwega bedzie sie naturalnie róznil od skladu uzytego surowca w za¬ leznosci od zakresu wyprazania. Podane wartosci sa jednak reprezentaitytwine dla kiaftiienria mtieldzio- 10 15 20 25 30 wego, otrzymywanego z najbardziej pospolitych suirowców miedziowych. Przy topndtenim wyprazo¬ nych produktów obok kamienia miedziowego two¬ rzy sie zawierajacy zelazo zuzel, któremu nadaje sie odpowiedni sklad przez dodanie piasku (Si02) i w pewnych przypadkach malych ilosci kamienia wapiennego dla nadania nieznacznej lepkosci. Na¬ stepnie zuzel, zawierajacy zwykle okolo 0,4—0,8% miedzi, zostaje spuszczony i wysypany, w odpo¬ wiednie miejsce. Czestokroc zuzel zawiera rów¬ niez znaczne ilosci cynku lub innych wartoscio¬ wych metali, które moga byc odzyskane w proce¬ sach dymiacego zuzla.Kamien miedziowy czesto zawiera zanieczysz¬ czenia, trudne do usuniecia znanymi sposobami przetwarzania w konwertorach Pierce^-Smitha, które to zanieczyszczenia stanowia niepozadane wtracenia w miedzi konwertorowej. Najtrudniejsze do usuniecia sa zanieczyszczenia w postaci anty¬ monu, arsenu, bizmutu i cyny, a zatem zanieczysz¬ czenia te moga wystepowac tylko w ograniczonych ilosciach w kamieniu miedziowym, wytwarzanym wedlug znanych sposobów.Znane procesy pirometalurgiczne, prowadzone w celu wyeliminowania tego rodzaju zanieczysz¬ czen z produktu finalnego w postaci miedzi kon¬ wertorowej, sa albo nieskuteczne albo zbyt drogie.W celu usuniecia tego rodzaju zanieczyszczen z kapieli miedziowo-niklowo-siarczkowej w obro¬ towym konwertorze o przedimuchiwaindu odgórnym 114 447114 447 3 na przyklad konwertorze typu Kaldo, zapropono¬ wano sposób wedlug opublikowanego szwedzkiego opisu 355 603 (lineoi), w którym poiwilerzchnia ka¬ pieli siarczkowej jest przedmuchiwana atmosfera neutralna lekko utleniajaca w celu czesciowego ulotnienia zanieczyszczen, zawartych w kapieli.Wedlug tego sposobu, dla aktywowania eliminacji zanaecayisizcizen stosiuije sie temperaifcuire 1300—1500°C i w przypadku siarczków miedzi atmosfere o cha¬ rakterze neutralnym, a nastepnie prózniowa obrób¬ ke miedzi konwertorowej, z tym, ze przed ulotnie¬ niem zanieczyszczen nalezy utlenic zelazo, obecne w kapieli siarczkowej.Stwierdzono, ze najtrudniejszy do wyelimino¬ wania z fazy siarczkowej przez odparowywanie lub z fazy metalu przez utlenienie i ulotnienie jest antymon. Dlatego proponuje sie, aby przeprowa¬ dzac eliminacje antymonu, wykorzystujac zjawisko przechodzien iiu anltymiomu dio fazy meitalu, utworzo¬ nej przez utlenienie niewielkiej ilosci wytopu mie¬ dziowo-siarczkowego. Faze te, zawierajaca zanie¬ czyszczenia antymonowe, nalezy nastepnie usunac z pieca i poddac oddzielnej obróbce. Proces ten nalezy powtarzac do czasu, az odpowiednio zma¬ leje zawartosc antymonu w pozostajacym w piecu wytopie siarczku miedzi.Kolejne czynnosci wedlug sposobu Inco najle¬ piej wyjasnia przyklad przytoczony we wspom¬ nianym szwedzkim opisie, w którym kamien mie¬ dziowy jest najpierw nadmuchiwany powierzchnio¬ wo tlenem od 0,5 do 1 godziny, po czym uzyskany w ten sposób czesciowo utleniony kamien jest nadmuchiwany azotem przez 2 godziny, i nastep¬ nie znowu tlenem przez 1 godzine dla uzyskania fazy metalu, a po wiecej niz 1 godzinie nowej fazy metalu. Te fazy metalu, o duzej zawartosci anty¬ monu a takze metali wartosciowych, sa usuwane z pieca i poddawane oddzielnej obróbce. Metoda taka jest skomplikowana i kosztowna ze wzgledu na koniecznosc oddzielnej obróbki pewnych pro¬ duktów. Pomiaidlto ze wizgUejdu na oibrófbke kamienia miedziowego z duza zawartoscia antymonu, meto¬ da taka }est niekorzystna z tego wzgledu, ze dla odzyskania z kamienia antymonu konieczne jest oddzielanie duzyeh ilosci fazy metalowej.Sposób pirometalurgiczny eliminacji antymonu z wytopu surowego materialu miedziowego o za¬ wartosci wiejceg niz 0,1% anitymiomiu jest przed¬ stawiony w szwedzkim opisie patentowym nr 7603237-4. Wedlug tego sposobu, surowiec zawiera¬ jacy antymon Jest topiony w pochylym konwerto¬ rze obrotowym razem z zuzlem zawierajacym ze¬ lazo, przy czym mala ilosc zuzla jest tak dobra¬ na, ze calkowita ilosc zelaza zawartego w zuzlu jest przynajmniej 44 razy wieksza ód ilosci anty¬ monu w wytopie miedziowym, a pewna ilosc an¬ tymonu przecthiocLzi do fazy zuzlDoiwej, po czymiItak utworzony stopiony kamien miedziowy jest prze¬ twarzany przez nadmuchiwanie tlenem do postaci bialego metalu o zredukowanej zawartosci anty¬ monu.Praktyczne zastosowanie tej metody jest ogra¬ niczone do materialów o stosunkowo niskiej za¬ wartosci antymonu i stosunkowo duzej zawartosci zelaza, a ponadto przy stosowaniu jej w piecu za¬ lega niepozadany balast w postaci dodawanego zuzla. W przytoczonym powyzej szwedzkim opisie patentowym wspomina sie równiez o innych, pro¬ ponowanych uprzednio sposobach eliminacji anty- 5 monu, które jednakze wszystkie sa ograniczone do* materialów wyjsciowych o malej zawartosci anty¬ monu.Wiele z dostepnych surowców miedziowych za¬ wiera stosunkowo duze ilosci antymonu, który jest. 10 trudny do usuniecia w koniecznym zakresie przy stosowaniu znanych metod wytapiania i przetwa¬ rzania surowców miedziowych. Przy elektrolitycz¬ nej rafinacji miedzi, stanowiacej najczesciej stoso¬ wany obecnie koncowy etap produkcji miedzi ra- 15 finowanej dla celów elektrycznych, tak zwanej miedzi elektrolitycznej, zawartosc antymonu w ma¬ teriale wyjsciowym, czyli tak zwanej miedzi ano¬ dowej, nie moze przekraczac 400 g/t, jezeli elek¬ troliza ma przebiegac bez zaklócen. 20 Stwierdzono, ze w celu utrzymania zawartosci antymonu na tym poziomie, ilosc antymonu w ka¬ mieniu miedziowym zawierajacym 40% miedzia przetwarzanym w znanym konwertorze Pierce'a- -Smitha, nie moze przekraczac 0,15%. Przy zawar- 25 tosci miedzi rzedu 45% ilosc antymonu w kamie¬ niu miedziowym nie moze przekraczac 0,13%. Ozna¬ cza to, ze przy znanych procesach zawartosc anty¬ monu w materiale wyjsciowym ogólnie nie moze przekraczac 0,1—0,3%, zaleznie od zawartosci mie- 30 dzi w kamieniu. Watpliwe jest, aby material, za¬ wierajacy ponad 0,2% antymonu, dawal sie obrabiac znanymi metodami w sposób zadowalajacy ze wzgledów zarówno ekonomicznych jak i jakoscio¬ wych. Przy nadmuchiwaniu takiego kamienia 35 miedziowego w znanym konwertorze, zawartosc antymonu w utworzonym wytopie siarczku mie¬ dzi (bialym metalu) spada do okolo 0,03%. Przy tego rzedu ilosci zanieczyszczen, zawartosc anty¬ monu w miedzi konwertorowej, lub wytwarzanej 40 w nastepnym etapie procesu przetwarzania miedzi anodowej, jest mniejsza niz 400 g/t (0,04%), która to ilosc jest wystarczajaca dla procesu elektrolizy.Jak wspomniano uprzednio, opracowano wiele pirometalurgicznych metod eliminacji antymonu 45 z kamienia miedziowego, bialego metalu i/lub miedzi konwertorowej. Jednakze skutecznosc tych metod jest mala lub sa one niekorzystne ze wzgledów ekonomicznych tak, ze dotychczas nie istnieje zaden korzystny ze wzgledów zarówno 50 technicznych jak i ekonomicznych sposób reduk¬ cji antymonu z miedzi konwertorowej do po¬ ziomu ponizej 0,04%.Znany sposób redukcji antymonu z miedzi kon¬ wertorowej polega na* poddawaniu miedzi kon- 55 wertorowej, otrzymanej bezposrednio z procesu przetwarzania, dzialaniu wody, która tworzjr zuzel zbierajacy w sobie male ilosci antymonu.Ten, tak zwany proces rafinacji sodowej jest stosowany zwykle tylko w przypadku wystepo- 60 wania w materiale wsadowym zbyt duzej ilosci antymonu. Sposób ten pociaga za soba wzrost kosztów chemikalii, a ponadto soda dziala nisz¬ czaco na cegly w obudowie konwertora i powo¬ duje wzrost ilosci miedzi, traconej w zuzlu. Dla 65 otrzymania niewielkiej zawartosci antymonu5 114 447 6 •czesto jest konieczne mieszanie surowców mie¬ dziowych zawierajacych antymon ze stopem miedziowym zasadniczo pozbawionym antymonu, co wymaga skrupulatnych badan wyrywkowych (próbkowania) i kontroli materialu wytapianego, poniewaz w tym przypadku nie kazdy surowiec miedziowy nadaje sie do stosowania i konieczna jest selekcja. Inne zanieczyszczenia, równiez trudne do usuniecia podczas procesów wytapia¬ nia i przetwarzania miedzi to bizmut, arsen i cynk.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania miedzi konwertorowej z surowców miedziowych zawierajacych antymon, w którym beda wyeliminowane niedogodnosci i ogranicze¬ nia, nastepujace w przypadku znanych sposo¬ bów.Sposób wytwarzania miedzi konwertorowej z surowców miedziowych zawierajacych antymon, polegajacy na topieniu surowca miedziowego, od¬ dzielaniu zuzla od kamienia miedziowego i prze¬ twarzaniu kamienia miedziowego do postaci mie¬ dzi konwertorowej, wedlug wynalazku charakte¬ ryzuje sie tym, ze kamien miedziowy przed przetworzeniem do postaci miedzi konwertorowej kontaktuje sie, energicznie mieszajac, z obojet¬ nym gazem w ilosci wystarczajacej do zredu¬ kowania przez ulotnienie znajdujacego sie w ka^ mieniu miedziowym antymonu, a takze ^ innych zanieczyszczen takich, jak bizmut, arsen \ cynk, po czym w znany sposób wytwarza sie miedz konwertorowa.Przemieszczanie kamienia miedziowego prze¬ prowadza sie przez obracanie kamienia w kon¬ wertorze obrotowym. Obracanie kamienia mie¬ dziowego przeprowadza sie przez obracanie kon¬ wertora z predkoscia obwodowa cylindrycznej sciany wewnetrznej (konwertora okolo 0,5—7 m/s, a korzystnie 2—5 m/s. Jako gaz obojetny sto¬ suje sie gaz zawierajacy produkty spalania ropy i tlenu wzglednie powietrza wzbogaconego tle¬ nem. Obróbke przez obracanie przeprowadza sie talk dlugio, aby maksymalna ilosc antyimloinu w miedzi konwertorowej wynosila 0,04%, a maksymal¬ na ilosc bizmutu 0,03%. Podczas obróbki przez obracanie utrzymuje sie temperature w granicach 1250—1350°C. Obróbce przez obracanie poddaje sie kamien miedziowy o zawartosci 25—60% mie¬ dzi, a. korzystnie 30^40% miedzi. Plrzy obróbce przez obracanie dodaje sie kamien miedziowy i srodek zuzlotwórczy, korzystnie piasek.Surowiec miedziowy i ewentualnie srodek zuzlo¬ twórczy laduje sie w sposób ciagly do konwertora obrotowego i topi autogenicznie poprzez równo- •czesine doprowadzanie powietrza wzbogaconego tlenem w traikcie tworzenia sie kamienia miedzio¬ wego i zuzla. Tworzacy sie kolejno wytop, kamien miedziowy i zuzel utrzymuje sie w trakcie etapu topnienia w temperaturze 1200—1300°C.Sposólb wedlug wynalazku nadaje sie korzystnie do stosowania przy otrzymywaniu miedzi konwer¬ torowej z surowców miedziowych zawierajacych srebro i duza ilosc antymonu, posiadajacej duza zawartosc srebra i mala zawartosc antymonu. Za¬ warte w miedzi konwertorowej srebro moze byc nastepnie oddzielone i odzyskane za pomoca spe¬ cjalnych procesów pirometalurgicznych lub hydro- metalungicznych.W celu zoptymalizowania ulatniania zanieczysz- 5 czen, zmniejszenia czasu ulatniania i zmniejszenia zuzycia paliwa, ulatnianie antymonu korzystnie proiwiadzi sie beiz znacznego utUien-Lenia kamienia miedziowego. Czas obracania nalezy wydluzyc, je¬ zeli w tirafclcie obracania tworzy sie liuib jest jiuz 10 obecny zuzel, poniewaz pewna czesc zanieczysz¬ czen bedzie zawarta w utlenionej fazie zuzlowej, co wplywa na zwolnienie stopnia, ulatniania sie za¬ nieczyszczen z faizy siarczkowej, najprawdopodob¬ niej z przyczyn termodynamicznych. Z tego tez 15 wzgledu istotne jest, aby w trakcie wytapiania usuwac skrupulatnie tworzacy sie zuzel przed roz¬ poczeciem etapu obracania.Wytapianie surowców miedziowych mozna pro¬ wadzic w znanych piecach, typu opisanych wyzej, 20 na przyklad w piecachL elektrycznych lub piecach ogniowych, jednakze w wielu przypadkach ko¬ rzystne moze sie okazac wytapianie surowca mie¬ dziowego bezposrednio w konwertorze Kaldo, na przyklad gdy surowiec miedziowy jest odpowied- 25 nio przetwarzany, przez co zwieksza sie znacznie swoboda doboru skladu surowca miedziowego.Przykladowo, wzbogacona ruda miedizi o zawartosci antymonu rzedu 10% i wiecej moze byc przetwa¬ rzana sposobem wedlug wynalazku z zastrzeze- 30 niem, ze wytapianie odbywa sie w konwertorze Kaido.Zgodnie z tym zaleca sie, aby etap obracania prowadzic w konwertorze obrotowym typu Kaldo, nadajacym sie do wytapiania surowców miedzio- 35 wych. Nastepujacy po obróbce przez obracanie etap przetwarzania miedzi moze byc prowadzony w po¬ dobny sposób. Na przyklad, przedmuchiwanie siarczku miedzi (bialy metal) mozna przeprowadzic osobno, na przyklad w konwertorze Kaldo-, zas 40 ostateczne przedmuchiwanie miedzi konwertorowej mozna przeprowadzac w tradycyjnym konwerto¬ rze Pierce'a — Smitha. Jednakze, w wielu przy¬ padkach korzystne moze sie okazac prowadzenie obróbki przez obracanie w konwertorze, obrotowym 45 typu Kaldo, stosowanym do przetwarzania kamie¬ nia miedziowego do postaci miedzi konwertorowej.Korzystne takze moze* sie okazac proiwadzendje wy¬ tapiania, obracania oraz przetwarzania w piecu oibrotowym typu Kalldoi. W tym przypadiklu dla róz- 50 nych etapów procesu moga byc zastosowane te same lub rózne piece. Ilosc gazu, zuzywana w trakcie obróbki przez obracanie, wynosi okolo 350i—400 Nms na tone kamienia miedziowego o za¬ wartosci antymonu rzedu okolo 5% lub wiecej, dla 55 uzyskania okolo 50% eliminacji antymonu. W trak¬ cie eliminacji antymonu ulatnia sie równiez okolo 75% bizmutu, okolo 60% cyniku i okolo 85% arsenu.Dla uzyskania eliminacji antymonu rzedu okolo 75% potrzebne jest okolo 60O—650 Nm8 gazu na 60 tone kamienia miedziowego. Jesli redukcja anty- mopu przebiega w tym zakresie, wówczas bizmut jest ulotndony prawie w 100%, cynku w okolo 65% zas arsen w okolo 90%.Sposób wedlug wynalazku zostanie obecnie wy¬ jasniony w oparciu o najbardziej korzystne wa-7 rianty rozwiazania, z wielu wzgledów odpowiednie do otoiróibki sltopiionegio materialu miedziowego.Mechaniczne przemieszainie zapewnia uzyskanie praiwidlowegio zmdeszania, i wlasciwego kontaktu pomiedzy fazami a reagentami. Temperatura, a takze potencjal tlenu w fazie gazowej sa regulo¬ wane za pomoca dodatkowego paliwa. Proces moz¬ na podzielic na nastepujace etapy: etap autogenicz- nego wytapiania dla uzyskania kamienia miedzio¬ wego, etap eliminacji zanieczyszczen poprzez obra¬ canie konwertorem i kontrolowanie jego atmosfe¬ ry, etap przetwarzania kamienia miedziowego do postaci bialego metalu, i etap przetwarzania biale¬ go metalu do postaci miedzi konwertorowej. Przy prowadzeniu procesu w konwertorze Kaldo, wy¬ tapianie i przetwarzanie zachodzi w sposób auto- geniczny, przy wdmuchiwaniu do konwertora 100% tlenu jesli jest to konieczne. W trakcie etapu wy¬ tapiania, osuszone rudy wzbogacone, srodki zuzlo¬ wo twórcze i zawracany pyl sa zaladowywane pmieiu matycznie przez dysze powietrzne do wnetrza pie¬ ca. Dla oszacowania wielkosci zaladunku pieca- stezenia tlenu i ilosci potrzebnego powietrza w ce¬ lu uzyskania równowagi cieplnej i pozadanej ja¬ kosci kamienia, miiledlziowegci, zastosowane jest urza¬ dzenie do przetwarzania danych. Autogeniczne wy¬ tapianie wzbogaconych rud prowadzi sie az do wypelnienia konwertora do pozadanego poziomu.Nastepnie zuzel zostaje spuszczony i przetrans¬ portowany do urzadzenia do przerobu zuzla, takie¬ go jak na przyklad tak zwany dymiacy piec zuzlo¬ wy. W przyipadku stosowania jako material wsa¬ dowy zestawu róznych surowców -miedziowych, wystepuja czesto zanieczyszczenia w postaci Bi, ~As, Slb, Zn i Pb. Zawartosc tego rodzaju zanie¬ czyszczen w kamieniu miedziowym jest nastepnie redukowana w etapie obracania konwertorem z szybkoscia na przyklad okolo 30 obrotów na mi¬ nute, przy kacie nachylenia konwertora w stosun¬ ku do plaszczyzny poziomej okolo 15—25°. W tym samym czasie do konwertora sa wdmuchiwane ro¬ pa i powietrze wzlbogacone tlenem. Kontrola ilosci paliwa i, powietrza, wzbogaconego tlenem, wpro¬ wadzonych do koawertora, pozwala na utrzymanie pozadanej temperatury i potencjalu tlenowego fa¬ zy gazowej tak a|py utleniala sie znaczna ilosc zanieczyszczen. Nastepnie w znany sposób prze- prolwadza sie przetwarzanie kamieniai rndeklziJowe- go do postaci bialego metalu i do postaci miedzi konwertorowej. Srodki zuzlotwórcze/konieczne dla przetwarzania kamienia miedziowego do postaci bialego metalu, sa podawane w sposób ciagly, zas uzyskany podczas etapów przetwarzania zuzel jest zawracany do nastepnego cyklu wytapiania.Przysiadl. W konwerterze Kaldo, o pojiem- raasci 5 ton, przetworzono wsad. stanowiacy zestaw róznych wzbogaconych rud miedzi. W kazdym wsa¬ dzie 7 ton rudy bylo zaladowywane do konwerto¬ ra w sposób ciagly i topione w temperaturze 1200—1300°C po czym spuszczano zuzel. Wydajnosc topienia dla uzyskania kamienia miedziowego o zawartosci okolo 40% miedzi z rud zawierajacych okolo 22% Cu, 30% Fe i 34% S wynosila okolo 5 ton na godzine.Wydajnosc tlenu stanowila 96%. Ilosc zanieczysz- 447 8 czen, zawartych w rudach poddawanych obróbce., zmienila sie w granicach podanych w tablicy I.Tablica I s Rodzaj zanieczyszczenia Sb As Bi Zn Pb Procent 0,3—7 . 0,2—2 0,1—0,3 1—4 0,5—3 | Odpowiednio do duzej preznosci par As i Bi, arsen i bizmut ulegaja w pierwszym rzedzie reduk¬ cji podczas procesu wytapiania, zas antymon jest rozprowadzony jednolicie miedzy fazy plynne, to jest zuzel i kamien miedziowy, co przedstawione jest w tablicy II, zestawiajacej w procentach sred¬ ni stopien rozkladu zanieczyszczen1 w powstalych fazach.Tablica II Rodzaj zanieczy¬ szczenia Sb As Bi Zn Pb Kamien miedzio¬ wy 36 9 17 30 34 Zuzel 28 7 3 50 12 Pyl 36 1 84 i 80 20 54 1 Po usunieciu zuzla, kamien miedziowy pcdca- wano obróbce w atmosferze neutralnej przez na¬ dmuchiwanie do konwertora ropy, powietrza i tle¬ nu i obracanie go z szybkoscia 30 obrotów na minute. Kontrola ilosci podawanej ropy i stosun¬ ku ropa/tlen umozliwiala regulacje potencjalu tle¬ nowego i temperatury.W taibfllicy III podany jest procentowo* sredni sto¬ pien eliminacji zanieczyszczen w trakcie obróbki przez obracanie.Tablica III Ilosc gazu Nmtyt ka¬ mienia miedzio¬ wego 200 600 1000 1 1400 1 Rodzaj .zanieczyszczenia; Stopien eliminacji' w procentach • f Sb •18 48 .66 30 As Bi 40 42 75 J 77 88 j 91 92 95 Zn 12 1 33 1 49 " 63 Procentowy rozklad zanieczyszczen w trakcie na¬ stepnych elapów przetwarzania jesi przedstawiony 65 v.' lablicy IV.9 Tablica IV Rodzaj izanieczy- szczenia Sb' As 1 Bi Zn Pb Kamien miedzio¬ wy 12 15 30 5 31 • Zuzel 63 17 5 60 35 Pyl 25 68 65 35 34 | Ulatnianie zanieczyszczen takich, jak As, Sb i Bi w trakcie koncowego procesu przedmuchiwania bia¬ lego metalu jest nieznaczne, poniewaz zanieczysz¬ czenia te sa rozprowadzone glównie w fazie miedzi i maija mala aktywnosc. W przypadku antymonu na przyklad, wspólczynnik rozkladu (stosunek % Sb zawartego w fazie miedzi do % Sb zawartego w fazie bialego metalu) wynosi, okolo 13.Stwierdzono metoda prób, ze s,posoibem wedlug wynalazku mozna obrabiac wzbogacone rudy o za¬ wartosci okolo 10% i wiecej antymonu, i pod wa¬ runkiem prowadzenia obróbki przez obracanie w koniecznym zakresie otrzymuje sie dobre rezulta¬ ty. Sposób wedlug wynalazku stanowi prosta me¬ tode obnizania ilosci szkodliwych zanieczyszczen .zawartych w kamieniu miedziowym, a zwlaszcza antymonu. Zanieczyszczenia zawarte w kamieniu miedziowym sa eliminowane korzystnie w stopniu, który odpowiednio do zawartosci miedzi w ka¬ mieniu umozliwia uzyskanie dopuszczalnej, niskiej zawartosci zanieczyszczen w otrzymanej miedzi konwertorowej.Sposób wedlug wynalazku umozliwia ekonomicz¬ ne wykorzystanie materialów,. zawierajacych sto¬ sunkowo bardzo duza ilosc antymonu, na przyklad ponad 10%, które do tej pory byly traktowane ja¬ ko nieuzyteczne, a które stanowia latwo dostepne, tanie surowce miedziowe.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania miedzi konwertorowej z surowców miedziowych zawierajacych antymon, polegajacy na topieniu surowca miedziowego, od¬ dzielaniu zuzla od kamienia miedziowego i przet¬ warzaniu kamienia miedziowego do postaci miedzi L4 447 10 konwertorowej, znamienny tym, ze kamien mie¬ dziowy przed przetworzeniem do postaci miedzi konwertorowej kontaktuje sie, energicznie miesza¬ jac, z obojetnym gazem w ilosci wystarczajacej do 5 zredukowania przez ulotnienie znajdujacego sie w kamieniu miedziowym antymonu, a takze innych zanieczyszczen takich, jak bizmut, arsen i cynk, po czym w znany sposób wytwarza sie miedz kon¬ wertorowa. 10 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przemieszanie kamienia miedziowego przeprowa¬ dza sie przez obracanie kamienia w konwertorze obrotowym. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze 15 obracanie kamienia moteidjziiJoiwego przeprowadza, sie przez obracanie konwertora z predkoscia obwodo¬ wa cylindrycznej sciany wewnetrznej konwertora okolo 0,5—7 m/s a korzystnie 2—5 m/s. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako gaz oibojetny stosuje sie gaz, zawierajacy pro¬ dukty spalania ropy i tlenu wzglednie powietrza wTzibogaeooietgio tlenem. 5. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze obróbke przez obracanie przeprowadza sie tak dlu- 25 go, aby maksymalna ilosc antymonu w miedzi kon¬ wertorowej wynosila 0,04%, a maksymalna ' ilosc bizmutu 0,03%. 6. Spos6b wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze podczas obróbki przez obracanie utrzymuje sie temperature w granicach 1250—li350°C. 7. Sposób wedlug zastrz. 2 znamienfny tym, ze obrólbfce przesz obracanie poddaje sie kamien mie¬ dziowy o zawartosci 26h-60% moiedlzi. 8. Sposób wedlug zastoz. 2, znamienny tym, ze obróbce przez obracanie poddaje sie kamien mie¬ dziowy o zawartosci 30—40% miedzi. 9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamienny tym, ze przy obróbce przez obracanie dodaje sie kamien miedziowy i srodek zuzlotwórczy, korzystnie pia¬ sek. 10. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze surowiec miedziowy i ewentualnie srodek zuzlo¬ twórczy laduje sie w sposób ciagly do konwertora i topi autogenicznie poprzez równoczesne dopro¬ wadzanie powietrza wzbogaconego tlenem w trak- cie tworzenia sie kiamnienia mliiedziowieigo i- zuzlai. 11. Sposób wedlug zastrz. 10; znamienny tym, ze tworzacy sie kolejno wytop, kamien miedziowy i zuzel utrzymuje sie w trakcie etapu topienia w temperaturze 1200—1300°C. PL PL PL PL PL PL PL