Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru pradu lub napiecia z automatycznym ustalaniem zakresu pomiarowego, który ma zastosowanie glównie w elektrometrii.Znane sa uklady do pomiaru pradu lub napiecia z automatycznym ustalaniem zakresu pomiarowego, które posiadaja na wejsciu przetwornik analogo¬ wo-czestotliwosciowy, zamieniajacy sygnal wej¬ sciowy na czestotliwosc impulsów proporcjonalna do tego sygnalu, polaczony poprzez funktor lo¬ giczny i przelicznik z wyswietlaczem. Uklady te jednak nie nadaja sie do stosowania w elektro¬ metrii ze wzgledu na trudnosc .wykonania prze¬ twornika analogowo-czestotliwosciowego o czulosci pradowej rzedu 10-15a, oraz ze wzgledu na to, ze nie posiadaja one uzaleznienia czasu pomiaru od zakresu pomiarowego.Znany jest uklad do pomiaru pradu przydatny do stosowania w elektrometrii, w którym prad mierzony laduje kondensator w petli ujemnego sprzezenia zwrotnego integratora do okreslonego napiecia. W ukladzie tym czas ladowania konden¬ satora jest odwrotnie proporcjonalny do wartosci mierzonego pradu. Wady przedstawionego ukladu polegaja na niedogodnym wydluzaniu sie czasu po¬ miaru dla wartosci najmniejszych mierzonego pra¬ du oraz na koniecznosci wyposazenia tego ukladu w skomplikowany uklad realizujacy funkcje od¬ wrotnosci.Znany jest takze uklad do pomiaru malych pra- 10 15 20 25 dów z automatycznym ustalaniem zakresu pomia¬ rowego, który stanowi czesc skladowa miernika aktywnosci opisanego w publikacji: BRÓJ K.r Izmeritel aiktivnosti. NOVOSTI IAI — Informa- cyjnyj Biulleten Nr 4/1976 ,str. 15—17. Uklad ten zawiera na wejsciu klasyczny elektrometr, którego sygnal wyjsciowy jest analizowany, usredniany w czasie zaleznym od wielkosci mierzonego pradu i przetwarzany na wielkosc cyfrowa proporcjonal¬ na do wielkosci tego pradu, a zakres pomiarowy ustala sie samoczynnie. Wada opisanego rozwiaza¬ nia jest to, ze caly zakres mierzonych pradów mu¬ si sie zawierac w zakresie liniowej pracy elektro- metru wejsciowego, co w przypadku duzego zakre¬ su pomiarowego, obejmujacego kilka dekad, jest trudne do spelnienia i rzutuje negatywnie na do¬ kladnosc pomiaru.Celem wynalazku jest opracowanie nowego ukla¬ du pomiarowego dla elektrometrii, który wykazuje zalety ukladów znanych, lecz jest pozbawiony ich wad.Wyznaczony cel zostal osiagniety w ukladzie wedlug niniejszego wynalazku, w którym wyjscie integratora jest polaczone z przetwornikiem ana- logowo-cyfrowym, z wyswietlaczem i detektorem przekroczenia pojemnosci tego przetwornika analo¬ gowo-cyfrowego bezposrednio lub poprzez zespól sprzegajacy, którego wejscie zalaczajace jest pola¬ czone z generatorem znaczników czasowych, zas wejscie kluczujace wyswietlacza jest polaczone z 114 4544 114 454 3 generatorem znaczników czasowych i/lub detek¬ torem przekroczenia pojemnosci przetwornika ana¬ logowo-cyfrowego bezposrednio lub poprzez funk¬ tor logiczny. Ponadto wyswietlacz zakresu pomia¬ rowego jest polaczony z generatorem znaczników czasowych, a obwód sterujacy klucza jest polaczo¬ ny takze' z tym samym generatorem.Uklad wedlug wynalazku ma uproszczona budo¬ we i cechuje sie podwyzszonym stopniem nieza¬ wodnosci.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysun¬ ku w postaci ukladu blokowego.Pomiar pradu rozpoczyna sie na rozkaz START, wlaczajacy generator G znaczników czasowych, który rozlacza na czas pomiaru klucz K, umie¬ szczony równolegle z kondensatorem C w obwo¬ dzie integratora I. Prad mierzony zaczyna lado¬ wac kondensator C integratora I. Sygnal napiecio¬ wy z tego integratora jest podawany na wejscie przetwornika analogowo-cyfrowego AC poprzez ze¬ spól sprzegajacy S, który jest sterowany z genera¬ tora G znaczników czasowych i blokuje zmiane napiecia na wejsciu przetwornika analogowo-cy- frowego AC w czasie pracy tego przetwornika. Ten sam sygnal z generatora G znaczników czasowych steruje pojedynczym pomiarem napiecia- poprzez przetwornik analogowo-cyfrowy AC. Z tym prze¬ twornikiem sa-sprzezone wyswietlacz W i detektor D przekroczenia pojemnosci tego przetwornika analogowo-cyfrowego AC.W czasie pomiaru, jezeli wynik pomiaru napie¬ cia przez przetwornik analogowo-cyfrowy AC nie przekracza 0,1 jego pojemnosci, nastepuje samo¬ czynne powtarzanie pomiaru napiecia przez ten przetwornik w dekadowo narastajacych odstepach czasu; wedlug wzoru T • 10n + C. Wyswietlenie wy¬ niku pomiaru nastepuje po podaniu na wejscie kluczujace wyswietlacza W impulsu z generatora G znaczników czasowych poprzez funktor logicz¬ ny F, który przepuszcza ten impuls tylko wtedy, gdy jednoczesnie z detektora D zostanie przeka¬ zana informacja o przekroczeniu 0,1 pojemnosci przetwornika" analogowo-cyfrowego AC, lub gdy impuls z generatora G jest impulsem ostatnim, có odpowiada najnizszemu zakresowi pomiarowemu.Impulsy z generatora G sa wysylane po zakoncze¬ niu kazdego pomiaru napiecia przez przetwornik 5 AC. Wyswietlenie wyniku pomiaru powoduje za¬ blokowanie generatora G i ponowne zwarcie klu¬ cza K, co jest równoznaczne z zakonczeniem po¬ miaru. Informacja o zakresie pomiarowym, wy¬ nikajacym z czasu pomiaru pradu, jest przekazy- 10 wana do wyswietlacza W bezposrednio z genera¬ tora G znaczników czasowych.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do pomiaru pradu lub napiecia z auto¬ matycznym ustalaniem zakresu pomiarowego po¬ siadajacy na wejsciu integrator, w które^or petli ujemnego sprzezenia zwrotnego znajduje sie klucz rozwierany na czas pomiaru, wlaczony równolegle z kondensatorem tego integratora, a ponadto w ukladzie tym znajduje sie zespól sprzegajacy, prze¬ twornik analogowo-cyfrowy z wyswietlaczem, de¬ tektor przekroczenia pojemnosci przetwornika ana- logowo-cyfrowego^ funktor legiczny i generator znaczników czasowych, znamienny tym, ze wyjscie integratora (I) jest polaczone z przetwornikiem analogowo-cyfrowym (AC), z wyswietlaczem (W) i detektorem (D) przekroczenia pojemnosci tego przetwornika analogowo-cyfrowego (AC) bezpo¬ srednio lub poprzez zespól sprzegajacy (S), którego wejscie zalaczajace jest polaczone z generatorem (G) znaczników czasowych, zas wejscie kluczujace wyswietlacza (W) jest polaczone z generatorem (G) znaczników czasowych i/lub detektorem (D) prze¬ kroczenia pojemnosci przetwornika analogowo-cy¬ frowego (AC) bezposrednio lub poprzez funktor logiczny (F). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wyswietlacz zakresu pomiarowego wyswietlacza 40 (W) jest polaczony z generatorem (G) znaczników czasowych. 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obwód sterujacy klucza (K) jest polaczony z gene¬ ratorem (G) znaczników czasowych. 15 20 25 30 35 PZGraf. Koszalin A-53 105 A-4 Cena 100 zl PL