Opis patentowy opublikowano: 15.07.1982 114612 Int. Cl.1 E21D 11/22 CZt .LlNIA Twórca wynalazku Uprawniony z patentu; Hoesch Werke Aktiengesellschalt, Dortmund (Republika Federalna Niemiec) Zlacze mocujace dla lezacych jedno w drugim przesuwnych profili rynnowych Wynalazek dotyczy zlacza mocujacego dla leza¬ cych jedno w drugim, przesuwnych profili ryn¬ nowych, stosowanego w dogietych ramownicach obudów, z pólzaciskami,, lezacymi na zewnatrz, na kolnierzach kazdego profilu rynnowego i do nich przyporzadkowanymi srubami hakowymi, posiada¬ jacymi nakretki mocujace.Zlacza mocujace tego rodzaju stosowane sa dla dogietych cisnieniowo obudów. Glówne zadanie zlaczy mocujacych przy tego rodzaju dogietych obudowach, polega na tym, aby naddawac sie przy podwyzszonym cisnieniu igórotworu, jednakze tylko do tego momentu, dopóki to podwyzszane cisnienie nie zastanie wyeksploatowane (wyibrane). Wykona¬ nie tego zadania sluzby bezpieczenstwu w obudo¬ wie. Ta podatnosc istnieje w tym -celu, aby profile obudowy byly jedno w drugim przesuwne. Prze¬ mieszczanie jest przy tym okreslane przez tarcie statyczne pomiedzy profilami obudowy. Wielkosc tarcia statycznego pomiedzy profilami obudowy okreslana jest z kolei przez naprezenie srub ha¬ kowych, oddzialujacych na pólzaciski i wewne¬ trzny profil obudowy.Tego rodzaju zlacze mocujace, znane jest z cpi- su patentowego niemieckiego 2515166. Sklada sie ono zasadniczo z pólzaeisku,, który mocuje profile rynnowe, lezace jeden w drugim ponad srubami hakowymi.Szczególne uksztaltowanie snuto hakowych takiego zlacza mocujacego .pokazuje niemiecki opis 2142547. 10 15 W tym przypadku szerokosc haków zostala powie¬ kszona w celu ograniczania skrecania sruby przy jej przesuwaniu. Sruba hakowa posiada prosty trzpien sruby z przylegajacymi gwintami o jedna¬ kowej srednicy.Zasadniczym wymogiem w przypadku obudów, jest zawsze jak najmniejszy ciezaT elementów Obu¬ dowy. Oddzialywuje to korzystnie na zdolnosc transportu i wysokosc kosztów inwestycyjnych.Dlatego tez w zwiekszonej maisie stosowana jest do profili rynnowych wysokogatunkowa stal za¬ roodporna. Dzieki temu osiaga sie przy jednako¬ wym przekroju materialu wieksza nosnosc. Ze zwiekszeniem wytrzymalosci mmsi sie jednoczesnie laczyc podwyzszona sila mocujaca zlacza mocuja¬ cego. Zlacza mocujace wedlug stanu techniki, nie sa jednak w stanie zapewnie podwyzszona sile zamocowania przy tej samej objetosci Obudowy wyrobiska. Sa one wykonane z wysokogatunkowej stali stosowanej na sruby. Próby przystosowania zlacza mocujacego zgodnego ze stanem techniki, do wiekszych sil, przez powiekszenie przekroju materialu, nie daja zadnego pozytywnego rezulta¬ tu. Zlacza mocujace ze sruba hakowa wedlug opi¬ su patentowego niemieckiego 2142547 nie moga byc precyzyjnie naprezone peprzez powiekszenie sred¬ nicy gwintu lub sztywne sruby hakowe, tak ze funkcja (dzialanie) przesuwu przy przeciazeniu nie jest zabezpieczone.Zadaniem wynaiaziku jest stworzenie zlaczy mo- 114 612114 612 3 4 cujacych dla profili rynnowych z podwyzszona wytrzymaloscia, które sa w stanie przeniesc zwie¬ kszone sily mocujace dla wysokowartosciowych profili rynnowych, przy czyim mozliwe jest dostar¬ czanie wymaganego naprezenia w prosty sposób.Zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze trzon srulby hakowej przylega do kazdego kolnie¬ rza zewnetrznego profilu rynnowego i jest wiekszy w przekroju poprzecznym od przekroju (poprzecz¬ nego czesci gwintowej, przy czym pomiedzy trzo¬ nem i czescia gwintowa znajduje sie czesc wydlu¬ zona o srednicy zmniejszej luib równej srednicy rdzenia gwintu. Sruba hakowa jest korzystnie tak uksztóltowana, ze linie srodkowe (m-m) w obsza¬ rze czesci gwintowej i czesci wydluzonej przebie¬ gaja prawie * równolegle do osi y profilu rynno¬ wego i w obszarze trzonu sa lekko wygiete na zewnatrz, prawie równolegle do pochylonej pla¬ szczyzny kolnierza zewnetrznego profilu rynnowe¬ go.Dzieki wynalazkowi osiagnieto, ze w czesci gwin¬ towej sruby hakowej wystepuja wylacznie sily rozciagajace zgodne z sila naprezajaca zlacza mo¬ cujacego. Momenty zginajace, wywolane przez wprowadzenie kazdorazowej sily mocujacej w ha¬ ku i w czesci gwintowej sruby hakowej, przemie¬ szczane do siebie, nie oddzialuja az do czesci gwintowej. Momenty te wystepuja jedynie w trzo¬ nie i w czesci hakowej sruby hakowej i sa prze¬ noszone w tym imiejjiscu przez przyleganie trzonu na kazdym kolnierzu zewnetrznego profilu ryn¬ nowego, do zewnetrznego profilu rynnowego.W zwiazku z tym przewidziana jest czesc wy¬ dluzona o mniejszej srednicy, do której dolaczo¬ na jest czesc gwintowa o korzystnie wiekszej wydluzalnosci przy wstepnym naprezaniu srub i zmniejszajaca niebezpieczenstwo przeciazenia. Na¬ stepnie przy naprezaniu nie wystepuja zadne nie dajace sie okreslic naprezenia zginajace, tak ze naprezenie srulby jest 'dokladnie okreslone. Roz¬ miary nakretki mocujacej i gwintu moga pozos¬ tac nie zmiendone w stosunku do dotychczasowych elementów naprezajacych, chociaz osiagane jest podwyzszone naprezenie. Oddzialuje to korzyst¬ nie na lozysko podporowe i koszty narzedzi pod¬ czas zastosowania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na /którym fig. 1 przedstawia zlacze mocujace w widoku calkowitym, fig. 2 — zlacze mocujace z fig. 1 w przekroju czesciowym, w powiekszeniu, fig. 3 — srube hakowa w wido¬ ku bocznym.Profile rynnowe 10, 20 lezace jedno w drugim sa wzajemnie naiprezone z pótlzaciskieim 30 i sruba hakowa 40. Przy tym plaszczyzna zewnetrzna we¬ wnetrznego profilu 10 dotyka wewnetrznej plasz¬ czyzny zewnetrznego profilu rynnoweg 20.Sila naprezajaca, potrzebna do naprezania obu lezacych jedno w drugim profili rynnowych 10, 20 osiagana jest (wytwarzana) przez dociskanie na¬ kretki mocujacej 45 na srubie hakowej 40. Sila naprezania jest przenoszona poprzez kolnierz 31 pólzacisku 30 na kolnierz 21 zewnetrzego profilu rynnowego 20 i poprzez czesc hakowa 42 sruby hakowej 40 na kolnierz 11 wewnetrznego profilu rynnowego 10. Poprzez dociskanie nakretki mocu¬ jacej 45 z kluczem dynamometrycznym moze zos- stac wytworzone pozadane naprezenie w srubie ha¬ kowej 40. Sila naprezania (umocowania) wynika z istniejacego oporu tarcia, który powinny wzajem¬ nie przezwyciezyc naprezone profile przy przesu¬ wie,, kiedy poddaja sie podwyzszonemu cisnieniu górotworu. Wywolane przez rózne wprowadzenie sily sruby hakowej 40 na kolnierzu 11 wewnetrz¬ nego profilu rynnowego 10 i na kolnierzu 31 pólr zacisku 30, w srubie hakowej 40 bedzie wytwa¬ rzane naprezenie zginajace. W zaproponowanym uksztaltowaniu srulby hakowej 40, wspiera sie ona z dolnym koncem trzonu 41 o kolnierz 21 zew¬ netrznego profilu rynnowego 20. Dzieki temu osia¬ ga sie to, ze naprezenie zginajace oddzialuje tylko w czesci hakowej 42 i w trzonie 41. Do tego trzonu 41 przylegaja czesc wydluzona 44 i czesc gwintowa 43, tak ze przy wprowadzaniu napreze¬ nia, utrzymuje sie moiiliwie duze wydluzenie.Ograniczona dlugosc sruby hakowej 40 przy przesuwie profilu rynnowego nie prowadzi tak lat¬ wo do spadku naprezenia przez wydluzenie sruby hakowej 40. Czesc gwintowa 43 sruby hakowej 40 przenosi tylko te sile, która zostala wytworzona przez naprezenie sruby hakowej 40. Ma 'to skutek, ze przy wprowadzeniu naprezenia wydluzenie jest mozliwie najwieksze. PL