Przedmiotem wynalazku jest górnicza tama wentylacyjna otwierana i zamykana automatycz¬ nie, przeznaczona do rozdzielenia dwóch niezalez¬ nych pradów powietrza w wyrobisku przewozo¬ wym.Górnicze tamy wentylacyjne zabudowane w wy¬ robiskach przewozowych zapewniaja "zalozony przeplyw powietrza w kopalni i normalnie pozo¬ staja w stanie zamknietym. Otwiera sie je tylko na czas mozliwie krótki w celu przepuszczenia przejezdzajacego pociagu.Urzadzenia do otwierania tamy przez przejez¬ dzajacy pociag za pomoca sprzezenia mechanicz¬ nego w postaci ukladów dzwigniowo-przegubo- wych, ze wzgledu -na ich liczne wady zastapiono napedem elektrycznym, uruchamiajacym skrzydla drzwi tamy w celu ich otwarcia badz zamkniecia.Dalszym postepem bylo zastosowanie ukladów czujników automatycznie sterujacych napedem elektrycznym. Taka konstrukcje miedzy innymi ma tama wentylacyjna znana z polskiego patentu nr 72872. Skrzydlo drzwi tej tamy jest wyposa¬ zone w jedna co najmniej szczelnie przylegajaca do niego klape i jest osadzone obrotowo na piono¬ wym walku. Klapa ta jest wyposazona w ciegno zakonczone zabieralkowa listwa, a pionowy walek, z którym jest ona polaczona sztywno ma polacze¬ nie z silnikiem elektrycznym poprzez przekladnie katowa, reduktor oraz sprzeglo i hamulec szcze¬ kowy. Ponadto -skrzydlo drzwi jest zawieszone na 10 15 20 30 wspornikach stanowiacych jednoczesnie lozyska dla pionowego walka.Znane sa równiez i inne rozwiazania górniczych ta/m wentylacyjnych otwieranych automatycznie, na przyklad tama wedlug polskiego patentu nr 86285. Jednakze zarówno konstrukcja tej tamy jak i skomplikowany uklad automatyki okazaly sie zawodne w trudnych warunkach kopalnianych.Dlatego miedzy innymi tama ta nie znalazla szer¬ szego, praktycznego zastosowania w przemysle.Istota tamy wentylacyjnej wedlug wynalazku polega ha umieszczeniu nad jej drzwiami podsta¬ wy urzadzenia otwierajacego w ksztalcie plyty prostokatnej, Urzadzenie to sklada sie z silnika napedowego wraz z przekladnia oraz z rury wy¬ posazonej na obu koncach w trzpienie nagwinto¬ wane przeciwskretnie, na których to trzpieniach sa osadzone nakretki zaopatrzone z dwóch stron w czopy umieszczone w (podluznych wycieciach jednego z ramion odchylajacej dzwigni. Dzwignia ta, zamocowana obrotowo na podstawie, drugim ramieniem opiera sie o pret polaczony sztywno ze skrzydlem drzwi tamy. Taka konstrukcja urza¬ dzenia otwierajacego drzwi tamy wentylacyjnej pozwala zastosowac go w kazdej istniejacej tamie dowolnego typu. Dzieki zastosowaniu dzwigni od¬ chylajacych uzyskano mozliwosc swobodnego otwierania recznie drzwi tamy bez potrzeby uru¬ chamiania urzadzenia otwierajacego czego dotych- 114 75S3 114 755 4 czas nie mozna bylo uzyskac w zadnej ze znanych tam wentylacyjnych otwieranych automatycznie.Dodatkowa zaleta tamy wedlug wynalazku jest bardzo prosta jej konstrukcja, latwa zarówno w wykonaniu jak i w obsludze oraz niezawodna w dzialaniu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tame wentylacyjna w widoku z przodu, fig. 2i — te sama tame w widoku z góry, a fig. 3 — szczegól „A" urzadzenia otwie¬ rajacego drzwi tamy.Jak uwidoczniono na rysunku kazde skrzydlo 1 tamy wefltulsf wynalazku ma u góry zamocowany trwale pret 2 jwystajacy ponad górna krawedz od 5 do- 10 cm. Nfd drzwiami tamy zamocowana jest podstawa- 3 uraadizenia otwierajacego, w ksztalcie prostokatnej pjyty. Urzadzenie to jest napedzane elektryc"zriynT""silnikiem- 4 poprzez przekladnie pro¬ sta lub katowa, przy czym sainik ten Jest uru¬ chamiany i zatrzymywany za pomoca nadajników slizgowych umieszczonych na drucie jezdnym trak¬ cji elektrycznej przed i za tama. Uklad otwiera¬ jacy tego urzadzenia sklada sie z rury 5 wypo¬ sazonej na obu koncach w trzpienie 6 nagwinto¬ wane przeciwskretnie oraz z dwóch odchylajacych dzwigni 7 (zamocowanych przegubowo na podsta¬ wie 3» Konce zewnetrzne trzpieni 6 sa osadzone w lozyskach 8. Ponadto na trzpieniach 6 sa umie¬ szczone nakretki 9 zaopatrzone z dwóch stron w czopy 10 osadzone w podluznych wycieciach jed¬ nego z ramion odchydajacej dzwigni 7. Drugie ramie tej dzwigni, w postaci ksztaltownika, opiera sie o pret 2 drzwi tamy.Otwieranie i zamykanie drzwi' taimy wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy spos6b.Elektrowóz zblizajacy sie do tamy, w ustalonym miejscu najezdza pantografem na nadajnik slizgo¬ wy, który uruchamia zestyki wlaczajace doplyw pradu do silnika napedowego 4. Obroty tego silni¬ ka poprzez przekladnie sa przekazywane na rure 5 j trzpienie 6. Obracajace sie trzpienie 6 spowo¬ duja ruch nakretek 9 w kierunku na zewnatrz.Wskutek tego czopy tych nakretek, przemieszcza¬ jac sie w podluznych wycieciach z. kolei spowo¬ duja obrót dzwigni 7. Jednoczesnie drugie ramio¬ na dzwigni 7 zaczna naciskac na prety 2 otwie¬ rajac tym samym skrzydla 1 drzwi tamy.Zamykanie drzwi tamy odbywa sie przy ruchu odwrotnym napedowego silnika 4, przy czym prze¬ mieszczajace sie do srodka tamy nakretki 9 po¬ woduja obrót dzwigni 7 do pozycji pierwotnej. W czasie tego ruchu drzwi tamy zamykaja sie samo¬ czynnie pod dzialaniem sprezyn 11 lub wlasnego ciezaru wskutek usytuowania tamy skosnie wzgle¬ dem plaszczyzny pionowej.Zastrzezenie patentowe Górnicza tama wentylacyjna, otwierana automa^ tycznie za pomoca nadajników slizgowych lub in¬ nych uruchamiajacych silnik napedowy wraz z- przekladnia, znamienna tym, ze nad górna kra¬ wedzia drzwi ma zabudowana w ksztalcie pro¬ stokatnej plyty podstawe (3), ma której sa zamo¬ cowane obrotowo dwie odchylajace dzwignie (7) oraz rura <5) zaopatrzona na obu koncach w trzpienie (S) nagwintowane przeciwskretnie wraz. z nakretkami (9) wyposazonymi z dwóch stron w czopy (10) umieszczone w podluznych wycieciach jednego z ramion dzwigni (7), która to rura jest napedzana poprzez przekladnie silnikiem elek¬ trycznym <4), przy czym drugie ramiona dzwigni (7) opieraja sie o prety (2) polaczone trwale ze: skrzydlami (I) drzwi tamy. li 15 20 25 30114 755 Fig.3 PL