Przedmiotem wynalazku jest generator wolnych przebiegów trójkatnych, zwla¬ szcza do sterowania zmianami pola marietycznego, w szczególnosci w spektrometrze elektronowego rezonansu paramagnetycznego.Stan techniki. Znany jest z opisu patentowego PRL nr 9I5O40 generator napieciowych pojedyn¬ czych przebiegów trójkatnych. W generatorze tym z wyjsciem integratora Millera polaczone sa jedno wejscie pierwszego komparatora Millera polaczone sa jedno wejscie pierwszego komparatora oraz jedno wejscie drugiego komparatora, natomiast drugie wejscie drugiego komparatora polaczone jest równiez z wyjsciem integratora Millera, po¬ przez szeregowo polaczone rezystor oraz stero¬ wany zestyk zwiemy, ponadto zaciski drugiego wejscia komparatora sa zaciskami wyjsciowymi ukladu, a drugie wejscie pierwszego komparatora jest zaciskiem, do którego podaje sie napiecie okreslajace poziom napieciowy wierzcholka trój¬ kata. Równoczesnie wyjscie komparatorów oraz elementy sterujace zestyków zwiernych polaczone sa z blokiem, sterowania, który kontrolujac po¬ szczególne etapy ksztaltowania trójkata, w zalez¬ nosci od stanu obu komparatorów,, w powiazaniu z sygnalami sterowania zewnetrznego start i stop, wprowadza sygnaly do sterowanych zestyków zwiernych oraz sygnaly napieciowe podawane na wyjscia integratora Millera.Znane sa równiez inne uklady elektroniczne z 19 15 ksiazek Z. Kulka, M. Nadachowski: „Liniowe uklady scalone i ich zastosowanie", WKiL 19*77 oraz J. Medrzycki „Technika analogowa i hybry¬ dowa", WKiL 1974, opisujace generatory przebiegu trójkatnego, wykorzystujace wzmacniacze opera¬ cyjne pracujace w ukladzie integratora. Genera¬ tory takie charakteryzuja sie trójkatnym przebie¬ giem sygnalu wyjsciowego, którego liniowosc w znacznym stopniu zalezy od wielkosci okresu prze¬ biegu, a wydluzenie okresu powoduje zmniejszenie liniowosci sygnalu analogowego, z mozliwoscia tylko krótkotrwalego zatrzymywania sygnalu wyj¬ sciowego.Istota wynalazku. Generator wedlug wynalazku ma czesc logiczna, skladajaca sie z szeregu ukla¬ dów scalonych TTL, polaczona z przetwornikiem cyfrowo-analogowym, skladajacym sie ze zródel pradowych i przylaczonej do nich siatki rezysto- 20 rów, a jednoczesnie wyjscie zródel pradowych jest polaczone z konwerterem prad-napiecie, przy czym czesc logiczna, generatora jest sterowana przez generator impulsów prostokatnych^ Szereg ukladów scalonych TTL wraz z ze¬ wnetrznymi lacznikami umozliwia prosta realiza¬ cje nastepujacych funkcji glównych: start, zero¬ wanie — powrót do punktu wyjsciowego, stop — zatrzymanie w dowolnym punkcie przez czas do¬ wolnie dlugi, zawracanie — zmiana kierunku sy- 30 gnalu analogowego w szerokich granicach, od kil- 114 7693 |14 TM 4 ku sekund do kilku godzin, bez pogorszenia linio¬ wosci przebiegu tirójjlkaltnego. Osobne wejscie za¬ pewnia równiez ws(pól|M:ace z elektroniczna ma¬ szyna cyfrowa, uanoiziLiwiaijac tyim samym pelne programowanie przebiegu sygnalu wyjsciowego.Przyklad wykanania. Generator wedlug wyna¬ lazku sklada sie z czesci logicznej 2, która zasila¬ na przez generator impulsów prostokatnych 1 ste¬ ruje przetwornikiem cyfrowo-analogowym 13.Czesc logiczna 2 ma wejscie, realizujacego prze¬ biegi o odpowiednich czestotliwosciach bloku dzielników 3, polaczone z generatorom impulsów prostokatnych 1, natomiast jego wyjscia sa pola¬ czone równoczesnie z blokiem dzielników 4 o wy¬ bieranym zewnetrznie podzielniku oraz z selekto¬ rem 5, do którego jest jednoczesnie przylaczony blok 6 zadawania funkcji oraz blok dzielników 4 o wybieranym zewnetrznie podzielniku. Selektor 5 steruje posrednio, poprzez rewersyjny licznik bi¬ narny 7; przetwornikiem cyfrowo-analogowym 13 oraz bezposrednio blokiem 11 sterowania piórka rejestratora. Przetwornik cyfrowo-analogowy 13 sklada sie ze zródel pradowych 8 i przylaczonej do nich siatki rezystorów 9, przy czym zródla pra¬ dowe 8 sa polaczone z rewersyjnym licznikiem bi¬ narnym 7. Wyjscie zródel pradowych 8 jest pola¬ czone z konwerterem prad-napiecie 10. wosci przebiegu trójkatnego. Osobne wejscie za-, pewnia równiez wspólprace z elektroniczna ma¬ szyna cyfrowa, umozliwiajac tym samym pelne programowanie prze/biegu sygnalu wyjsciowego.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest 10 15 20 25 uwidoczniony w przykladzie wykonania cia rysun¬ ku, który przedstawia schemat blokowy genera¬ tora., Sterowany .impulsami, prostokatnymi 100 kHz blok dzielników 3 realizuje przebiegi o odpowied¬ nich czestotliwosciach. Przebieg zasadniczy poda¬ wany jest na blok dzielników 4 o wybieranym ze¬ wnetrznie podzielniku. Wybrane czestotliwosci sa podawane na selektor 5, % którego, w .zaleznosci od rodzaju funkcji zadanej w bloku 6 i sygnalów z konwertera prad-napiecie 10, sa wysylane odpo¬ wiednie przebiegi czestotliwosci i ilosci impulsów na rewersyjny licznik binarny 7. W zaleznosci od rodzaju nadanej funkcji jest odpowiednio stero¬ wany, poprzez selektor 5, blok 11 sterowania piór¬ ka rejestratora.Zastrzezenie patentowe Generator wolnych "przebiegów trójkatnych, zwlaszcza do sterowania zmianami pola manetycz- nego, w którym ksztaltowanie przebiegu analogo¬ wego odbywa sie na drodze przetwarzania sygna¬ lu cyfrowego, znamienny tym, ze ma czesc lo¬ giczna (2), skladajaca sie z szeregu ukladów sca¬ lonych TTL, polaczona z przetwornikiem cyfTowo- -^anallogowym (13), skladajacym sie ze zródel pra¬ dowych (8) i przylaczonej do nich siatki rezysto¬ rów W, a Jednoczesnie wyjscie zródel pradowych (8) jest polaczone z konwerterem prad-napiecie ClOfc przy czym czesc logiczna (2) jest sterowana ;przez generator impuilsów prostokatnych (1). rt|tftt»«Ur ttnjatrftUnc icun#tr*flc •Urwanie fiirka PZGraf. Koszalin D-iOJ JT5 egz. A-4 Cena 100 il PL